Berisping voor advocaat Pels Rijcken wegens schending verschoningsrecht in zaak-Castor

Het Hof van Discipline heeft advocaat Willem Heemskerk (Pels Rijcken) op 12 december 2025 een berisping opgelegd in verband met de zaak-Castor. Hij nam kennis van e-mails die onder het verschoningsrecht vielen van de advocaat van verdachten, zonder diens toestemming of raadpleging van de deken. Het Openbaar Ministerie had deze e-mails via een heimelijke vordering verkregen en stelde dat geen sprake was van verschoningsrecht. Later is onherroepelijk vastgesteld dat de e-mails wél onder het verschoningsrecht vielen.
Het hof oordeelt dat Heemskerk zijn onafhankelijkheid heeft geschonden door het standpunt van zijn cliënt te volgen. Daarmee zijn ook de kernwaarden integriteit en betamelijkheid geschonden; een berisping werd passend geacht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechterlijke tik op de vingers: onvoldoende waarborgen bij filtering advocateninformatie in FIOD-onderzoek

Rechtbank Amsterdam 2 december 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:9504

De rechtbank Amsterdam oordeelt dat de filtering van geheimhouderstukken in het FIOD-onderzoek Greenhill tekortschiet. Verschoningsgerechtigde gegevens van advocaten zijn onterecht zichtbaar gebleven en zelfs aan buitenlandse autoriteiten verstrekt. De methode van ‘uitgrijzen’ biedt onvoldoende waarborgen. De rechtbank gelast een nieuwe filtering en eist een gedetailleerd proces-verbaal over de bescherming van deze gegevens. Ook moeten logbestanden worden opgevraagd. Voor het overige is het klaagschrift ongegrond.

Read More
Print Friendly and PDF ^

WODC: Heldere criteria en snellere procedures nodig voor verschoningsrecht

Het verschoningsrecht van advocaten en notarissen waarborgt dat mensen in vertrouwen hun hulp kunnen inroepen. Maar in de praktijk botst deze bescherming van de burger weleens met de opsporing, vervolging en berechting van misdrijven. Dit spanningsveld kennen andere landen ook, maar er zijn ook essentiële verschillen, blijkt uit rechtsvergelijkend onderzoek. In onder meer Engeland bepaalt bijvoorbeeld de cliënt en niet de advocaat of notaris of een beroep wordt gedaan op het verschoningsrecht. Ook zijn taken anders verdeeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Oordeel Hoge Raad n.a.v. beklag tegen inbeslaggenomen geluidsbanden van gesprekken die door twee advocaten en Peter R. de Vries zijn gevoerd

De Hoge Raad oordeelt dat de rechtbank onvoldoende heeft gemotiveerd of het doorbreken van het verschoningsrecht ook de belangen van andere cliënten van de betrokken advocaten schaadt. Hoewel de rechtbank zeer uitzonderlijke omstandigheden aannam die gebruik van bepaalde geluidsfragmenten toelaten, had zij expliciet moeten beoordelen of de belangen van andere cliënten niet onevenredig worden getroffen. De procedure van artikel 98 Sv is volgens de Hoge Raad ook van toepassing op anoniem toegezonden geluidsbestanden die mogelijk geheimhoudersinformatie bevatten. De klacht over de onzorgvuldige motivering slaagt, de overige klachten niet. De uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd. De zaak wordt terugverwezen zodat de rechtbank opnieuw kan beoordelen welke fragmenten mogen worden gebruikt in het strafrechtelijk onderzoek.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechter-commissaris moet optreden bij beoordeling van OVC-opnames op aanwezigheid van verschoningsgerechtigde informatie

Rechtbank Rotterdam 6 november 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:13651

De rechtbank Rotterdam oordeelt dat de rechter-commissaris betrokken moet worden bij de beoordeling van OVC-opnames op aanwezigheid van verschoningsgerechtigde informatie. Klager, een rechtspersoon verdacht van sanctieschending, vraagt om rechterlijke filtering van opnames die mogelijk vertrouwelijke gesprekken bevatten. De rechter-commissaris wijst dit verzoek af, omdat het zou gaan om technisch opgenomen gesprekken. Het Openbaar Ministerie filtert de gesprekken daarop zelf, met inzet van een geheimhoudersofficier. De rechtbank verklaart het bezwaar van klager gegrond, verwijst naar de Hoge Raad en draagt de rechter-commissaris alsnog op de filtering uit te voeren. Zo wordt het verschoningsrecht afdoende gewaarborgd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Column | Het OM blijft knagen aan het verschoningsrecht: je geeft de toezichthouder een vinger en het OM neemt de hele hand.

Door: Dorien Roerink & Nosh van der Voort, beiden advocaat bij NautaDutilh te Amsterdam.  

In de praktijk komt het regelmatig voor: een advocaat overlegt vertrouwelijke stukken in een bestuursrechtelijke procedure tegen bijvoorbeeld de Belastingdienst of een andere toezichthouder. Die openheid kan cruciaal zijn voor een succesvolle verdediging. Maar wat als het Openbaar Ministerie vervolgens een strafrechtelijk onderzoek start en toegang eist tot diezelfde stukken? Is het verschoningsrecht van de advocaat dan prijsgegeven? 

Read More
Print Friendly and PDF ^

EOM-beslag onder vuur: rechtbank Amsterdam buigt zich over rechtmatigheid, verschoningsrecht en bevoegdheid Nederlandse rechter

Rechtbank Amsterdam 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:7389

De rechtbank Amsterdam oordeelt over een klaagschrift van een bedrijf tegen inbeslagneming van digitale gegevens door de FIOD, uitgevoerd op verzoek van het Europees Openbaar Ministerie in Portugal. Klaagster stelt dat het beslag onrechtmatig is en dat zich geheimhouderstukken onder de gegevens bevinden. De rechtbank bevestigt haar bevoegdheid om de uitvoering van de maatregel te toetsen. Het beslag wordt rechtmatig geacht. Filtering op verschoningsgerechtigd materiaal moet nog plaatsvinden. De behandeling van het beklag wordt aangehouden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

FIOD mag correspondentie tussen fiscus en advocaat gebruiken in belastingfraudezaak

Rechtbank Amsterdam 19 augustus 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:7308 (gepubliceerd op 6 oktober 2025)

De rechter-commissaris van de rechtbank Amsterdam heeft geoordeeld dat het Openbaar Ministerie en de FIOD kennis mogen nemen van correspondentie tussen de Belastingdienst en een advocaat-belastingkundige in een strafzaak over vermeende dividendbelastingfraude via twee pensioenfondsen. Normaal gesproken blijft informatie die onder het verschoningsrecht valt vertrouwelijk, ook wanneer die met een derde wordt gedeeld. In dit geval geldt echter een uitzondering: de betreffende correspondentie is uitgewisseld in het kader van de beoordeling van de juistheid van de ingediende verzoeken tot teruggave van dividendbelasting — precies dezelfde gedraging die onderwerp is van de strafrechtelijke verdenking. Daardoor is de vertrouwelijkheid, aldus de rechter-commissaris, niet beperkt gebleven tot het fiscale traject maar ook doorbroken in het strafrechtelijke vervolg.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geen verschoningsrecht voor e-mails van notaris aan Belastingdienst

Rechtbank Amsterdam 9 januari 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:4723

De rechter-commissaris in Amsterdam beslist dat e-mails van een notaris aan de Belastingdienst niet langer onder het verschoningsrecht vallen. De zaak draait om een vastgoedtransactie waarbij verdachten een woning aankopen en via een notariële aangifte aanspraak maken op het verlaagde tarief overdrachtsbelasting, terwijl daarover later twijfels ontstaan. De notaris verstrekt op verzoek van de Belastingdienst per e-mail nadere informatie over de transactie. Volgens de rechter-commissaris is door die verstrekking de vertrouwelijkheid prijsgegeven, mede omdat de informatie direct verband houdt met de strafrechtelijke verdenking. Alle door de Belastingdienst overgedragen bestanden mogen daarom worden vrijgegeven aan het onderzoeksteam van het Openbaar Ministerie.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De positie van de belastingadviseur en het informele verschoningsrecht: meer duidelijkheid door de conclusie van A-G Koopman

Fiscale vraagstukken zijn vaak complex, hetgeen voor veel belastingplichtigen reden is om een belastingadviseur in te schakelen. Belastingadviseurs streven naar een correcte, maar tegelijkertijd zo gunstig mogelijke fiscale uitkomst voor hun cliënten op basis van feitenanalyses en adviezen. In deze analyses en adviezen wordt ook regelmatig aandacht besteed aan de (proces)risico's van het kiezen van een bepaalde fiscale route. De wetgever, en later ook de Hoge Raad, hebben erkend dat het onwenselijk is indien de Belastingdienst dergelijke documenten zou kunnen inzien. Om die reden is op stukken van adviserende aard het informele verschoningsrecht van toepassing. Dit recht was aanvankelijk gebaseerd op beleid en is later door de Hoge Raad nader uitgewerkt als onderdeel van het fair play-beginsel. 

Read More
Print Friendly and PDF ^