Europees strafrecht

De eerste 6,5 maand van 2026 zit er weer op. Er is het nodige gebeurd binnen ons mooie vakgebied. Tijd voor bezinning en zon. Vanaf maandag 24 augustus zijn we weer terug met nieuwe updates. Fijne zomer en graag tot dan!

OLAF, het Europees antifraudebureau, voert administratieve onderzoeken uit naar fraude, corruptie en onregelmatigheden die de financiële belangen van de EU schaden. Het verzamelt bewijs via inspecties, controles ter plaatse, verhoren en forensisch onderzoek, maar is geen politie- of vervolgingsdienst. De eindrapporten bevatten alleen aanbevelingen en hebben geen bindend rechtsgevolg; de nationale autoriteiten beslissen zelf over strafvervolging. Bij interne onderzoeken is OLAF verplicht informatie door te geven aan de nationale justitie, bij externe onderzoeken is dat een bevoegdheid. De versnipperde uitvoering over de lidstaten leidt tot ongelijke uitkomsten en voedt het voorstel voor een Europees Openbaar Ministerie.

De auteur betoogt dat het Europees bewijsverkrijgingsbevel nationale onderzoeken ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie kan versnellen, doordat de wetgever een ruime reeks samenhangende strafbare feiten heeft opgenomen die zijn vrijgesteld van de toets van dubbele strafbaarheid. Bewijs moet binnen zestig dagen na ontvangst worden geleverd. Het bevel bestrijkt echter een beperkt soort bewijs; voor ruimere en snellere uitwisseling zijn aanvullende instrumenten van wederzijdse erkenning nodig. OLAF zou gebaat zijn bij monitoring van het bevel en vergelijkbare instrumenten, om het gebruik, de knelpunten in de praktijk en de grenzen van wederzijdse erkenning in kaart te brengen.

De Hoge Raad gaat advies (een advisory opinion) vragen aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) over de vraag of een strafzaak die definitief is afgesloten vóórdat de Wet herziening ten nadele in 2013 (hierna ook: herzieningsregeling) in werking trad, tóch herzien kan worden. De vraag die gesteld wordt is of zo’n herziening verenigbaar is met rechten die in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) zijn opgenomen. De Hoge Raad wacht met de verdere behandeling van het verzoek totdat het EHRM zich over het verzoek tot het uitbrengen van een advies heeft gebogen. Een advies van het EHRM is niet bindend maar wel belangrijk.

Dit artikel bespreekt Kaderbesluit 2008/947/JBZ van 27 november 2008 over de wederzijdse erkenning van vonnissen en proeftijdbeslissingen met het oog op toezicht op proeftijdvoorwaarden en alternatieve straffen in de EU. Het vervangt vanaf 6 december 2011 het Verdrag van de Raad van Europa uit 1964 en schrapt de exequaturprocedure. De lidstaat waar de veroordeelde woont, neemt het toezicht over, gericht op resocialisatie en recidivepreventie. Kuczyńska behandelt de reikwijdte, de erkenningsprocedure, de weigeringsgronden en de aanpak van beroepsverboden. Het grootste bezwaar is dat informatie alleen naar de woonstaat gaat, terwijl de flexibiliteit van de regeling het sterkste punt is.