Europees strafrecht

De rechtbank van Parijs heeft op 8 juni 2026 zeven personen veroordeeld voor oplichting in georganiseerd verband rond het Franse subsidieprogramma voor energierenovatie MaPrimeRénov', dat mede met EU-middelen uit de Recovery and Resilience Facility wordt gefinancierd. De zaak is onderzocht door het Europees Openbaar Ministerie in Parijs en betreft een benadeling van ongeveer € 1,13 miljoen. De veroordeelden kregen gevangenisstraffen tot drie jaar, waarvan in bepaalde gevallen twee jaar voorwaardelijk, en geldboetes tussen € 10.000 en € 400.000. Zij moeten het onrechtmatig verkregen bedrag hoofdelijk terugbetalen aan de Agence nationale de l'habitat. Tijdens het onderzoek werd voor ongeveer € 595.000 aan vermogensbestanddelen in beslag genomen en verbeurdverklaard. Tegen het vonnis staat hoger beroep open.

Europol heeft van 19 tot en met 22 mei 2026 op het hoofdkwartier in Den Haag de derde operationele week van Project A.S.S.E.T. afgerond, gericht op het opsporen en in beslag nemen van crimineel vermogen. Aan de actieweek namen opsporingsdiensten uit 31 landen deel, samen met bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen, financiële-inlichtingeneenheden en private partners uit de financiële sector en de cryptosector. De operatie werd ondersteund door Eurojust, INTERPOL, het Europees Openbaar Ministerie en de Europese antiwitwasautoriteit AMLA. Volgens Europol werden 884 bankrekeningen, 80 vennootschappen, 55 cryptowallets, 74 voertuigen, een vaartuig en 44 onroerende zaken geïdentificeerd, waarvan zes met een gezamenlijke waarde van € 5,64 miljoen. Twee verdachten werden gelokaliseerd en één aanhouding vond plaats via het ENFAST-netwerk. De exacte waarde van de getraceerde vermogensbestanddelen wordt in vervolgonderzoek vastgesteld.

Het Gerecht van de Europese Unie heeft op 10 juni 2026 in zaak T-99/25 de weigering van de Europese Rekenkamer vernietigd om twaalf functionarissen als getuige te laten horen in een onderzoek van het Europees Openbaar Ministerie. De Rekenkamer had op grond van artikel 19 van het Ambtenarenstatuut geweigerd de geheimhoudingsplicht van deze functionarissen op te heffen. Het Gerecht oordeelde dat de Rekenkamer het begrip belang van de Unie onjuist had uitgelegd en dit te ruim had toegepast. Ook scheidde het Gerecht de geheimhoudingsplicht van getuigen van de immuniteit van de onderzochte personen. De zaak vloeit voort uit een onderzoek dat het Europees Openbaar Ministerie eind 2022 opende na een melding van OLAF. Het Gerecht vernietigde het standpunt van de Rekenkamer van 9 december 2024 wegens schending van artikel 19 van het Ambtenarenstatuut.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft op 19 mei 2026 de zaak Minteh tegen Frankrijk niet-ontvankelijk verklaard. De zaak draait om een man die tijdens zijn politiebewaring weigerde de pincodes van zijn telefoons aan de politie te geven en daarvoor, naast veroordelingen voor drugsdelicten, werd veroordeeld op grond van artikel 434-15-2 van de Franse Code pénal. Hij klaagde dat die veroordeling zijn zwijgrecht en het verbod op zelfincriminatie uit artikel 6 lid 1 EVRM schond. Het Hof oordeelde dat de gegevens op de telefoons onafhankelijk van zijn wil bestonden, omdat de autoriteiten daar ook langs technische weg toegang toe hadden kunnen krijgen. De klacht over zelfincriminatie valt daarom buiten de bescherming van dat recht en is kennelijk ongegrond verklaard. De privacyklacht onder artikel 8 EVRM werd afgewezen wegens niet-uitputting van de nationale rechtsmiddelen.

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) deed op 27 en 28 mei 2026 doorzoekingen in en rond Ajaccio op Corsica, in een onderzoek naar vermeende fraude met Europese herstelmiddelen. Het draait om verdenkingen van aanbestedings- en subsidiefraude rond ongeveer 18 miljoen euro uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het programma REACT-EU. Bij de doorzoekingen, bij zowel particulieren als publieke instanties en private ondernemingen, zijn documenten en digitaal bewijs in beslag genomen, met steun van de Franse OCLCIFF. Het onderzoek loopt nog en alle betrokkenen worden voor onschuldig gehouden zolang de Franse rechter niet anders heeft beslist. De zaak past in een bredere trend waarin het EOM een sterke toename ziet van fraudeonderzoeken rond post-pandemische herstelfondsen.