Kroniek Straf­(proces)­recht 2025

De Kroniek Straf(proces)recht 2025 geeft een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in het strafrecht op basis van rechtspraak en wetgeving. De Hoge Raad benadrukt dat voorlopige hechtenis ook na veroordeling geen automatisme is en steeds concreet moet worden gemotiveerd. Op het terrein van opsporing zijn de grenzen aan smartphoneonderzoek aangescherpt, met een centrale rol voor rechterlijke toetsing. In de post-Keskin-jurisprudentie is het ondervragingsrecht verder uitgewerkt, met duidelijke kaders voor (late) getuigenverzoeken. Materieelrechtelijk valt de verfijning op bij opzet, voorbereiding, deelnemingsvormen en witwaszaken. Daarnaast laat 2025 een duidelijke doorwerking zien van het nieuwe zedenrecht en ingrijpende ontwikkelingen in het penitentiaire recht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Oordeel Hoge Raad n.a.v. beklag tegen inbeslaggenomen geluidsbanden van gesprekken die door twee advocaten en Peter R. de Vries zijn gevoerd

De Hoge Raad oordeelt dat de rechtbank onvoldoende heeft gemotiveerd of het doorbreken van het verschoningsrecht ook de belangen van andere cliënten van de betrokken advocaten schaadt. Hoewel de rechtbank zeer uitzonderlijke omstandigheden aannam die gebruik van bepaalde geluidsfragmenten toelaten, had zij expliciet moeten beoordelen of de belangen van andere cliënten niet onevenredig worden getroffen. De procedure van artikel 98 Sv is volgens de Hoge Raad ook van toepassing op anoniem toegezonden geluidsbestanden die mogelijk geheimhoudersinformatie bevatten. De klacht over de onzorgvuldige motivering slaagt, de overige klachten niet. De uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd. De zaak wordt terugverwezen zodat de rechtbank opnieuw kan beoordelen welke fragmenten mogen worden gebruikt in het strafrechtelijk onderzoek.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechtbank Overijssel: niet-ontvankelijkheid OM na gesloten transacties met bestuurders

De Rechtbank Overijssel verklaarde op 17 november 2025 in twee zaken het OM niet-ontvankelijk omdat met beide bestuurders al transacties waren gesloten en de fiscale schade volledig was hersteld. De procedures duurden ruim acht jaar en kenden diverse procedurele omissies na aanvang van de zitting. Het OM had bovendien vertrouwen gewekt dat vervolging zou worden gestaakt. Herhalingsgevaar werd gering geacht doordat de betrokken ondernemingen inmiddels waren beëindigd of gewijzigd. De verdachten deden bewust afstand van inhoudelijke rechterlijke beoordeling. De rechtbank oordeelde dat geen strafvorderlijk belang resteerde, waardoor de zaken eindigden zonder strafblad voor de bestuurders.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Cross-Border Evidence Gathering in Criminal Crypto Investigations: A Case Study of the Netherlands

This article focuses on the practical and legal-normative challenges and opportunities for cross-border criminal crypto investigations. Cryptocurrencies are (mis)used in various criminal activities. Law enforcement agencies worldwide attempt to detect these crimes. A case study of the Netherlands shows that data from crypto exchanges is often crucial for locating a suspect. However, in many cases this information is located abroad or in multiple jurisdictions, or it is unknown where it is, or the involved public and private actors do not agree on what governs enforcement jurisdiction. In such cases, traditional ways of international cooperation – i.e. the MLA system – seem to be inadequate. As a result, alternative and informal evidence-gathering practices emerge, including unilateral actions.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Voormalig CEO ING Ralph Hamers wordt niet verder strafrechtelijk vervolgd

Gerechtshof Den Haag 3 december 2025, ECLI:NL:GHDHA:2025:2436

Het gerechtshof Den Haag besluit dat de voormalige CEO van ING Group niet verder strafrechtelijk wordt vervolgd. Klaagster SOBI verwijt hem feitelijk leiding te hebben gegeven aan Wwft-overtredingen, maar volgens het OM ontbreekt strafbare betrokkenheid. De verdediging benadrukt dat de verdachte adequaat handelt en vertrouwt op collega's. Het hof acht vervolging juridisch niet haalbaar en wijst op het gebrek aan bewijs voor opzet of nalatigheid. Verder spelen het lange tijdsverloop, capaciteitsbelasting en publieke normbevestiging mee. Om die redenen acht het hof verdere vervolging ook niet opportuun.

Read More
Print Friendly and PDF ^

LLM’s in forensisch onderzoek: hints, herleidbaarheid en juridische toetsing

LLM’s ondersteunen forensisch onderzoek door patronen te herkennen in grote datasets, maar leveren zelf geen bewijs; hints mogen alleen worden gebruikt als de onderzoeker sporen onafhankelijk terugvindt en vastlegt. In de VS geldt de Daubert-standaard die transparantie en reproduceerbaarheid vereist, terwijl Nederland geen Daubert kent maar wel strikte eisen stelt aan traceerbaarheid en methodologische controle. De Robin-pilot van het NFI toont aan dat LLM’s praktisch waardevol kunnen zijn bij het analyseren en structureren van complexe dossiers. Gebruik van LLM’s moet voldoen aan de EU AI Act: AI is ondersteunend, gebruik moet worden gelogd en bevindingen moeten altijd verifieerbaar zijn.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechter-commissaris moet optreden bij beoordeling van OVC-opnames op aanwezigheid van verschoningsgerechtigde informatie

Rechtbank Rotterdam 6 november 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:13651

De rechtbank Rotterdam oordeelt dat de rechter-commissaris betrokken moet worden bij de beoordeling van OVC-opnames op aanwezigheid van verschoningsgerechtigde informatie. Klager, een rechtspersoon verdacht van sanctieschending, vraagt om rechterlijke filtering van opnames die mogelijk vertrouwelijke gesprekken bevatten. De rechter-commissaris wijst dit verzoek af, omdat het zou gaan om technisch opgenomen gesprekken. Het Openbaar Ministerie filtert de gesprekken daarop zelf, met inzet van een geheimhoudersofficier. De rechtbank verklaart het bezwaar van klager gegrond, verwijst naar de Hoge Raad en draagt de rechter-commissaris alsnog op de filtering uit te voeren. Zo wordt het verschoningsrecht afdoende gewaarborgd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Het OM over sanctieovertredingen

De rechtbank Zwolle is gestart met de strafzaak tegen Damen Shipyards, dat wordt verdacht van omkoping, valsheid in geschrifte, witwassen en ontwijking van Ruslandsancties. In Nieuwsuur lichtte hoofdofficier Michiel Zwinkels toe hoe sanctie-omzeiling in de praktijk werkt. Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zijn onder leiding van het OM ruim 130 sanctie-onderzoeken gestart door Douane en FIOD. Nederland profileert zich daarmee als actief in de opsporing van sanctie-ontduiking. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de Wet internationale sanctiemaatregelen, die bestuursrechtelijke handhaving uitbreidt naast strafrecht en civiel recht. De zaak-Damen past in een bredere trend waarin toezicht, regelgeving en opsporing worden versterkt om sanctie-ontduiking effectiever aan te pakken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad verduidelijkt wanneer advocaatkosten als vermogensschade gelden

Hoge Raad 25 november 2025, ECLI:NL:HR:2025:1681

De Hoge Raad verduidelijkt wanneer kosten van rechtsbijstand als buitengerechtelijke kosten van rechtsbijstand voor vergoeding in aanmerking komen en dus als vermogensschade die rechtstreeks is geleden door het strafbare feit. In zo’n geval kunnen deze kosten in het strafproces worden toegewezen als onderdeel van de schade van de benadeelde partij en dan kunnen deze kosten ook in aanmerking worden genomen bij de oplegging van een schadevergoedingsmaatregel. Dat geldt niet voor door de benadeelde partij gemaakte kosten voor rechtsbijstand die behoren tot de proceskosten waarover de rechter een afzonderlijke beslissing moet geven.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Tweede Kamer stemt in met Wetsvoorstel verval bijzondere aanwijzingsbevoegdheid OM

De bijzondere aanwijzingsbevoegdheid van de Minister van Justitie ten aanzien van het Openbaar Ministerie vervalt volgens het wetsvoorstel-Sneller. Het OM gaat zijn taken in individuele zaken voortaan uitoefenen zonder ondergeschiktheid aan de minister. Ook wordt de inlichtingenplicht beperkt, zodat het College geen informatie over concrete zaken meer verstrekt tenzij wettelijk verplicht. De verplichting om bepaalde voorgenomen beslissingen aan de minister voor te leggen vervalt eveneens. Aanleiding vormt onder meer overleg in zaken als Wilders en Shell en Europese jurisprudentie over de onafhankelijkheid van het OM. De Raad van State vraagt om zorgvuldige motivering, maar constateert geen strijd met de Grondwet.

Read More
Print Friendly and PDF ^