Rechter-commissaris beoordeelt in twee samenhangende beslissingen de verschoningsgerechtigdheid van in beslag genomen notariële en advocatuurlijke stukken

Rechtbank Rotterdam 23 april 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:6513 en Rechtbank Rotterdam 6 mei 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:6514

In één strafzaak tegen een verdachte rechtspersoon beoordeelt de rechter-commissaris van de rechtbank Rotterdam in twee samenhangende beslissingen welke bij doorzoekingen in beslag genomen fysieke stukken onder het verschoningsrecht vallen. De stukken zijn op 28 november 2025 in beslag genomen bij een doorzoeking in het kantoorpand van de rechtspersoon te Rotterdam en bij een doorzoeking in een pand te Amsterdam, waar de belastingadviseur beslagene is. De rechter-commissaris hanteert als maatstaf dat een stuk slechts verschoningsgerechtigd is als het een vertrouwelijk karakter heeft dat voor derden verborgen moet kunnen blijven, en dat zij slechts een standpunt hoeft op te vragen over stukken die mogelijk voorwerp of instrument van het strafbare feit zijn of waarvan kennisneming het beroepsgeheim zou schenden. Definitieve notariële stukken zoals aktes van aandelenoverdracht, statutenwijzigingen, gecertificeerde afschriften, een acquisition agreement en een definitieve huurovereenkomst zijn niet verschoningsgerechtigd, terwijl conceptovereenkomsten, een voorstel tot splitsing en bepaalde advocatuurlijke correspondentie dat wel zijn. Over enkele notariële registers en aktes van schenking vraagt de rechter-commissaris eerst een standpunt op bij de verschoningsgerechtigden, geeft zij de niet-verschoningsgerechtigde stukken vrij aan het onderzoeksteam en houdt zij de overige stukken in de kluis.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verschoningsrecht in een digitaliserende opsporing

Het FIOD-jaarverslag 2025 wijdt een hoofdstuk aan rechtmatig werken, met specifieke aandacht voor het verschoningsrecht. De verantwoordelijkheid voor de beoordeling van verschoningsgerechtigde informatie ligt sinds recente jurisprudentie bij de rechter-commissaris, met technische ondersteuning door de FIOD. De dienst verwerkt dagelijks grote hoeveelheden digitale data, waarbij vertrouwelijke communicatie vooraf moet worden uitgefilterd. In de stuurgroep verschoningsrecht werken FIOD, OM, Rechtspraak, politie en de Nederlandse Orde van Advocaten samen aan oplossingen. Het nieuwe Wetboek van Strafvordering (beoogde inwerkingtreding 1 april 2029) en de AI Act vormen het juridische kader voor de komende jaren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verkorte termijn voor cassatieschriftuur geldt ook bij afgewezen verschoningsrecht

Hoge Raad 19 mei 2026, ECLI:NL:HR:2026:764

De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van een klager tegen een beslagbeschikking niet-ontvankelijk wegens een te laat ingediende schriftuur. De klager, werkzaam als directeur en 'legal expert' bij een kinderrechtenorganisatie in Engeland, beriep zich op een zelfstandig of afgeleid verschoningsrecht ten aanzien van onder hem in beslag genomen iPhones, een MacBook en een iPad. De rechtbank Midden-Nederland oordeelde op 31 maart 2025 dat hem dat verschoningsrecht niet toekomt. De Hoge Raad bevestigt dat de verkorte cassatietermijn van veertien dagen uit artikel 447 lid 5 jo. 552d lid 3 Sv ook geldt als de rechtbank het beroep op het verschoningsrecht heeft afgewezen. Nu de schriftuur na 27 november 2025 pas op 19 december 2025 is ingediend, kan de Hoge Raad het beroep niet in behandeling nemen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Functioneel verschoningsrecht herzien: nieuwe filterprocedure, bewaarplicht en beklagprocedure in tweede aanvullingswet

De tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering, op 7 mei 2026 in consultatie gegaan, herziet de regeling van het functioneel verschoningsrecht in Boek 2, Hoofdstukken 7 en 8, Boek 4, Hoofdstuk 3 en Boek 6, Hoofdstuk 4. Aanleiding zijn de prejudiciële beslissing HR 12 maart 2024 (ECLI:NL:HR:2024:375), het WODC-rapport van december 2025 en een klemmend beroep van ketenorganisaties op de wetgever om de praktijkproblemen rond filtering en beklag aan te pakken. Centraal staat een andere benadering van het redelijk vermoeden: dat wordt niet langer betrokken op de bulk als geheel, maar op specifieke gegevens, zodat behoedzame kennisneming van de bulk in beginsel mogelijk blijft. De filtering komt primair onder leiding van de officier van justitie (artikel 2.7.61b); de rechter-commissaris beslist alleen over kennisneming wanneer ten aanzien van specifieke gegevens een redelijk vermoeden bestaat (artikelen 2.7.61a en 2.7.62), waarbij vermoedelijk geprivilegieerde gegevens niet automatisch worden vernietigd maar bewaard (artikel 2.7.62b). Daarnaast voorziet het voorstel in specifieke waarborgen voor heimelijke bevoegdheden (artikelen 2.8.3a tot en met 2.8.3c) en in een nieuwe beklagprocedure in Boek 6 (artikelen 6.4.11a tot en met 6.4.11f).

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verschoningsrecht meldkamer ambulancezorg prevaleert: bandopname 112-melding hoeft niet aan Openbaar Ministerie te worden verstrekt

Rechtbank Noord-Nederland 14 april 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:1191

De rechtbank Noord-Nederland verklaart op 14 april 2026 een klaagschrift van Meldkamer Ambulancezorg Noord-Nederland tegen de vordering tot verstrekking van een bandopname van een 112-melding gegrond. De officier van justitie heeft op grond van artikel 126nf Sv vordering gedaan in een onderzoek naar moord. De meldkamer beroept zich op het afgeleide medisch verschoningsrecht ex artikel 218 Sv juncto artikel 88 Wet BIG en artikel 7:457 BW. De raadkamer oordeelt dat de inschatting dat veronderstelde toestemming van het overleden slachtoffer niet kan worden aangenomen niet kennelijk onredelijk is. Van zeer uitzonderlijke omstandigheden die doorbreking van het verschoningsrecht rechtvaardigen is geen sprake, mede omdat het einddossier reeds verschillende potentiële bewijsmiddelen bevat. De bandopname van de 112-melding hoeft niet aan het Openbaar Ministerie te worden verstrekt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Tweede aanvullingswet nieuw Wetboek van Strafvordering in consultatie: verschoningsrecht, toegang tot gegevens (post-Landeck), herstelrecht en de positie van het slachtoffer in het strafproces

Op 7 mei 2026 is de tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering in internetconsultatie gegaan. Hiermee komt het inhoudelijke wetgevingstraject van het nieuwe wetboek in zijn afrondende fase. De twee vaststellingswetten zijn op 24 februari 2026 door de Eerste Kamer aangenomen en gepubliceerd in het Staatsblad (Stb. 2026, 56 en 57), de eerste aanvullingswet is op 24 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer, en met de tweede aanvullingswet wordt het pakket gecompleteerd. De beoogde inwerkingtreding van het volledige nieuwe wetboek is 1 april 2029. Deze signaleringsblog geeft een overzicht van wat er in de tweede aanvullingswet zit.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Effectief ingrijpen bij bedrijfsschandalen en het grote belang van goed geregelde, gewaarborgde vertrouwelijkheid

In haar column op Advocatie benadrukt Francien Rense (partner bij Greenberg Traurig) het bijzondere belang van vertrouwelijkheid en het professioneel verschoningsrecht bij bedrijfsschandalen. Zij signaleert dat het recente rechtsvergelijkende onderzoek naar het verschoningsrecht, aangeboden aan de Tweede Kamer, de praktijk rondom ondernemingen en bedrijven onderbelicht laat, terwijl juist daar de grootste uitdagingen spelen. Daardoor ontstaat het risico dat onterecht de indruk wordt bevestigd dat ondernemingen onderzoeken tegenwerken met hun beroep op het verschoningsrecht. Rense pleit voor een vervolgonderzoek dat specifiek ingaat op de waarborging van het verschoningsrecht in fraudezaken en zaken waarin ondernemingen en hun leiders zijn betrokken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verschoningsrecht notaris prevaleert: testamenten van overleden persoon zijn geen instrumenta delicti in onderzoek mensenhandel

Rechtbank Noord-Holland 14 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:4134

De rechtbank Noord-Holland verklaart op 14 april 2026 het klaagschrift van een notaris ex artikel 98 lid 4 jo. artikel 552a Sv gegrond. Een rechter-commissaris heeft eerder beslist dat het beslag op een concept-testament en een herroepen testament van een overleden persoon, opgemaakt door de notaris, mocht voortduren in een onderzoek naar mensenhandel. De rechtbank oordeelt dat de testamenten geen voorwerp van het strafbare feit uitmaken in de zin van artikel 98 lid 5 Sv, omdat de verdenking jegens de verdachte uitsluitend ziet op uitbuiting van een andere persoon dan de overledene. Evenmin doen zich zeer uitzonderlijke omstandigheden voor die doorbreking van het verschoningsrecht rechtvaardigen. De stukken staan niet in zodanig direct verband met het strafbare feit dat zij kunnen dienen om de waarheid aan het licht te brengen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geen redelijk vermoeden van verschoningsgerechtigde gegevens: hulpverleningsrelatie met advocaat niet doorslaggevend en stelling over gegevens administratiekantoor onvoldoende concreet

Rechtbank Rotterdam (rechter-commissaris) 20 maart 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:3040

De rechter-commissaris van de rechtbank Rotterdam oordeelt dat administratieve en boekhoudkundige gegevens van een bedrijf niet hoeven te worden gefilterd op verschoningsgerechtigd materiaal. In een FIOD-onderzoek is de beschikking verkregen over digitale auditfiles, een SQL-database en gegevens van drie externe partijen. De verdediging betoogt dat deze gegevens verschoningsgerechtigd materiaal kunnen bevatten, omdat daaruit betalingen aan advocaten en notarissen kunnen blijken. De rechter-commissaris oordeelt dat administratiegegevens bedoeld voor intern gebruik geen potentieel verschoningsgerechtigd materiaal vormen, ook niet als daaruit een hulpverleningsrelatie met een verschoningsgerechtigde kan worden afgeleid. De enkele stelling dat verschoningsgerechtigd materiaal aanwezig kan zijn, is onvoldoende concreet om een redelijk vermoeden te vestigen. De FIOD mag de gegevens onderzoeken zonder voorafgaande filtering.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad publiceert jaarverslag 2025: demonstratierecht, smartphone-onderzoek en verschoningsrecht

De Hoge Raad publiceerde op 6 april 2026 zijn jaarverslag over 2025. De strafkamer deed 3.355 uitspraken en wees principiële arresten over het demonstratierecht, het verschoningsrecht van verdachte geheimhouders en het onderzoek aan smartphones in het licht van EU-recht. De procureur-generaal publiceerde een kritisch toezichtrapport over de sepotpraktijk van het OM en kondigde een vervolgonderzoek aan naar de strafbeschikking. Verkennende onderzoeken naar aangiften tegen ministers Faber en Moes leverden geen aanknopingspunten op voor strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast startte de procureur-generaal na het F-35-arrest een verkennend onderzoek naar aangiften tegen bewindspersonen wegens vermeende medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Read More
Print Friendly and PDF ^