Artikel: De vernieuwde Governance Code Cultuur

De onlangs vernieuwde Governance Code Cultuur (GCC 2027) wordt op 1 januari 2027 van kracht. Omdat naleving doorgaans een standaard subsidievoorwaarde is, zijn veel culturele organisaties aan de code gebonden. Zij zullen dit najaar moeten nagaan of hun governance en verslaglegging aanpassing behoeven. De code kent twee varianten, voor het RvT-model en voor het bestuur/directie-model, telkens opgebouwd uit principes (pas toe én leg uit) en aanbevelingen (pas toe óf leg uit). Nieuw is onder meer dat sommige aanbevelingen alleen gelden voor grote organisaties met jaarlijkse baten boven twee miljoen euro, meer aandacht voor sociale veiligheid en conflictbeheersing, en het schrappen van de verwarrende term belangenverstrengeling. De bijdrage bespreekt de acht principes met hun aanbevelingen, de variant voor het bestuur/directie-model, de samenloop met de normen voor CBF-erkende goede doelen en enkele voorstellen over conflictbeheersing die de code niet haalden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Van verschoningsrecht naar verschansingsrecht als nieuwe hoeksteen van de rechtsstaat

Het professionele verschoningsrecht beschermt de vertrouwelijkheid tussen advocaat en cliënt. Maar geldt die bescherming ook voor informatie die een advocaat namens zijn cliënt met derden deelt? Kan een cliënt via zijn advocaat bijvoorbeeld verzwegen vermogen melden bij de Belastingdienst en tegelijkertijd voorkomen dat politie en justitie die informatie gebruiken? In deze opinie plaatst Martin Lambregts kritische kanttekeningen bij een ruime uitleg van recente rechtspraak van de Hoge Raad. Volgens hem dreigt het verschoningsrecht te veranderen in een ‘verschansingsrecht’: een middel waarmee burgers informatie selectief kunnen onthullen en zich tegelijkertijd tegen verdere aansprakelijkheid kunnen beschermen. Met prikkelende voorbeelden verkent hij de gevolgen voor de rechtshandhaving en de gelijke toegang tot rechtsbescherming. Zijn centrale vraag: blijft de vertrouwelijkheid van rechtsbijstand beschermd, of krijgt de burger zeggenschap over wat anderen met eenmaal gedeelde informatie mogen doen?

Read More
Print Friendly and PDF ^

Klacht tegen accountant als bestuurslid van de NBA ongegrond, uitbreiding van de tuchtklacht ter zitting in strijd met de goede procesorde

College van Beroep voor het bedrijfsleven 13 oktober 2026, ECLI:NL:CBB:2026:490

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaart het hoger beroep ongegrond van een klager die een accountant verwijt dat zij als bestuurslid van de NBA heeft meegewerkt aan onrechtmatige besluitvorming. De klacht gaat onder meer over niet gepubliceerde nadere voorschriften, tuchtrechtelijke vervolging van accountants in business wegens de PE-verplichting, besluiten zonder geldig mandaat en de jaarrekening 2021 van de NBA. Volgens het College heeft de accountantskamer terecht aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants getoetst, omdat die verordening voorschriften bevat die op grond van de Wet op het accountantsberoep zijn bepaald. De klager maakt tegenover de gemotiveerde betwisting niet aannemelijk dat het bestuur in strijd met wet- en regelgeving heeft gehandeld, zodat tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen van de accountant niet is gebleken. Een klachtonderdeel dat de klager pas ter zitting bij de accountantskamer naar voren bracht, is een uitbreiding van de klacht die de goede procesorde niet toestaat. De enkele verwijzing naar een brief van het bestuur en een handhavingsverzoek aan de minister van Financiën voldoet niet aan artikel 22, derde lid, van de Wet tuchtrechtspraak accountants.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Veroordeling van vennootschap, bestuurder en houder eenmanszaak voor fraude met subsidieregeling Coronabanen in de zorg; houder eenmanszaak vrijgesproken van valsheid in geschrift

Rechtbank Rotterdam 30 september 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:13383, ECLI:NL:RBROT:2026:13384 en ECLI:NL:RBROT:2026:13385

De rechtbank Rotterdam doet op 30 september 2026 uitspraak in drie strafzaken over fraude met de subsidieregeling Coronabanen in de zorg (COZO). Een vennootschap die € 621.836,83 aan subsidie ontvangt, verantwoordt deze als volledig besteed aan dertig coronabanen, terwijl geen zorgpersoneel is ingehuurd en het geld naar de onderneming van een medeverdachte vloeit. De vennootschap krijgt een geldboete van € 60.000, hoger dan de geëiste € 46.000, en haar bestuurder wordt als feitelijke leidinggever veroordeeld tot een gevangenisstraf van twaalf maanden en een bestuursverbod van vijf jaren. Beiden worden hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 571.776,83 aan het Ministerie van VWS. In een afzonderlijke zaak wordt de houder van een eenmanszaak, op wiens naam € 236.209,32 aan COZO-subsidie is ontvangen, vrijgesproken van valsheid in geschrift omdat niet vast te stellen is dat hij de aanvraag heeft ingediend. Voor het aanwenden van € 23.000 aan subsidiegeld voor privé-uitgaven en eenvoudig witwassen krijgt hij een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden en een taakstraf van 180 uur.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beklag van advocaat tegen vrijgave van civiele processtukken in onderzoek naar niet-ambtelijke omkoping gedeeltelijk gegrond; verweerschrift valt onder verschoningsrecht van de opsteller

Rechtbank Amsterdam 16 september 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:11552

De rechtbank Amsterdam verklaart het beklag van een advocaat tegen de vrijgave van stukken uit een civiele procedure aan het onderzoeksteam gedeeltelijk gegrond. De stukken zijn door het Openbaar Ministerie gevorderd in een FIOD-onderzoek naar niet-ambtelijke omkoping, valsheid in geschrift en witwassen rond de bemiddeling in opvanglocaties voor asielzoekers voor het COA. De advocaat stelt dat een geheimhoudingsbeding in een vaststellingsovereenkomst ook de advocaat van de wederpartij verplichtte zich op het verschoningsrecht te beroepen, en dat diens nalaten zijn eigen verschoningsrecht omzeilt. Volgens de rechtbank valt het verweerschrift onder het verschoningsrecht van de opsteller ervan, de advocaat van de wederpartij, en niet onder dat van de klager. Het enkele noemen van de naam van een advocaat of advocatenkantoor brengt geen verschoningsrecht mee. Afgeschermd worden alleen een concept-samenwerkingsovereenkomst waarvoor een ander advocatenkantoor zich op het verschoningsrecht beroept, voorzichtigheidshalve ook de getekende versie daarvan, en een stuk dat de rechter-commissaris in een andere productie al als verschoningsgerechtigd had aangemerkt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Effectief toezicht

Enkele jaren geleden toonde de Inspectie Leefomgeving en Transport aan dat het werkelijke zwavelgehalte in kerosine vele malen hoger ligt dan waar de wettelijke rekenmodellen van uitgaan. Zo ontstaat een juridische fictie die de werkelijke milieueffecten maskeert. Aan de hand van deze casus formuleert de auteur drie lessen om zulke ficties en de bijbehorende milieuschade te voorkomen: de overgang van statische naar dynamische, datagedreven referentiewaarden; de overgang van groei-toelatende naar absolute, beperkende normen; en een holistische aanpak bij nieuwe maatregelen. De inzichten zijn relevant voor beleidsmakers, juristen en toezichthouders in sectoren waar overheidstoezicht via modelmatige grenswaarden verloopt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hof van Justitie in DNO Yemen: wanneer betaling van een arbitraal vonnis neerkomt op het indirect ter beschikking stellen van tegoeden aan gesanctioneerden

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 15 oktober 2026 arrest gewezen in zaak C‑842/24 (DNO Yemen), op prejudiciële vragen van de Franse Cour de cassation over de Jemen-sanctieverordening. De zaak gaat over een arbitraal vonnis waarin DNO is veroordeeld tot betaling van schadevergoeding aan het Jemenitische ministerie van Olie en Mineralen en aan de staatsonderneming YOGC. Over YOGC claimen zowel de legitieme Jemenitische regering als de Houthi-beweging zeggenschap, en personen uit die beweging staan op de sanctielijst. Het Hof oordeelt dat betaling aan een niet-gesanctioneerde publieke entiteit kan neerkomen op het indirect ter beschikking stellen van tegoeden aan gesanctioneerde personen, mits die personen daadwerkelijk in staat zijn de tegoeden te verkrijgen. Een louter hypothetisch risico is onvoldoende; het risico moet blijken uit objectieve, materiële aanwijzingen en voldoende waarschijnlijk zijn. Zeggenschap van gesanctioneerde personen wordt niet vermoed, en de nationale rechter moet aan de hand van specifieke, precieze en samenhangende aanwijzingen het risico beoordelen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Voorwaardelijke gevangenisstraf en geldboete voor gebruik van een vals Oekraïens rijbewijs bij een grenscontrole; verweer van reguliere afgifte in Donetsk verworpen

Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch 27 juli 2026, ECLI:NL:GHSHE:2026:2154

Het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch veroordeelt een in 1968 geboren man voor het opzettelijk gebruik maken van een vals Oekraïens rijbewijs. De verdachte overhandigt het rijbewijs op 27 april 2025 bij een controle door de Koninklijke Marechaussee net na de grensovergang Duitsland-Nederland in Roermond. Uit documentonderzoek blijkt dat de ondergrond is geprint in plaats van gedrukt en dat de UV-beveiliging afwijkt. Het hof verwerpt het verweer dat de verdachte het rijbewijs op reguliere wijze van de autoriteiten in Donetsk heeft verkregen en neemt ten minste voorwaardelijk opzet aan. Het voorwaardelijke verzoek om nader onderzoek naar de authenticiteit wijst het hof af op grond van het noodzaakcriterium. Het hof legt een voorwaardelijke gevangenisstraf van vier weken en een geldboete van € 2.000 op en onttrekt het rijbewijs aan het verkeer.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Twee maanden strafvermindering wegens onderzoek aan smartphones zonder machtiging van de rechter-commissaris

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 16 oktober 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:6592

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden berecht na terugwijzing door de Hoge Raad opnieuw een drugszaak waarin de smartphones van de verdachte zonder voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris zijn doorzocht. Het hof oordeelt dat het onderzoek aan de telefoons een meer dan beperkte inbreuk op de persoonlijke levenssfeer opleverde en dat sprake is van een onherstelbaar vormverzuim. Bewijsuitsluiting volgt niet, ook niet op grond van het Unierechtelijke doeltreffendheidsbeginsel, omdat de telefoongegevens volgens het hof niet van doorslaggevende betekenis zijn naast de tapgesprekken en de verklaringen van afnemers. Het hof verklaart deelneming aan een criminele organisatie gericht op handel in harddrugs, medeplegen van cocaïnehandel, het aanwezig hebben van ruim 109 gram cocaïne en eenvoudig witwassen van € 3.750 bewezen. Volgens het hof gaf de verdachte leiding aan de organisatie en liet hij tijdens zijn verblijven in Brazilië zijn zus voor hem waarnemen. Wegens het vormverzuim brengt het hof twee maanden in mindering op de als passend beschouwde straf en legt het een gevangenisstraf van 46 maanden op, waarvan twaalf maanden voorwaardelijk.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Krijgen leken die zelf actief aan een bewezenverklaring werken meer begrip voor het oordeel van de strafrechter?

Onvrede over strafvonnissen gaat vaak over de bewezenverklaring: een deel van het publiek snapt niet dat een rechter vrijspreekt waar zij een veroordeling vanzelfsprekend vinden. Dat verschil komt grotendeels doordat leken geen zicht hebben op de weg waarlangs een rechter tot zijn oordeel komt. In een vignetstudie onder 126 respondenten kregen deelnemers de rol van rechter in een niet-glasheldere strafzaak en mochten zij één verdiepende vraag stellen. Wie een antwoord kreeg dat het eigen standpunt ontkrachtte, bracht daarna iets meer begrip op voor een tegengesteld oordeel; wie een bevestigend antwoord kreeg, juist beduidend minder. Het effect verschilde sterk per delict. De auteurs bepleiten dat rechters explicieter laten zien hoe zij tegenstrijdige aanwijzingen tegen elkaar afwegen.

Read More
Print Friendly and PDF ^