Artikel: Tussen asymmetrie en anarchie

/

In schikkingsland is een frisse wind opgestoken. Transactieschikkingen (al dan niet pas gesloten na aanvang van de terechtzitting of met uitzonderlijke voorwaarden), zelfmelddeals, ‘afdoeningsovereenkomsten’,proces­afspraken en op maat gemaakte strafbeschikkingen stapelen zich in hoog tempo op. Dat is zonder meer een positieve ontwikkeling – efficiënte afdoening is broodnodig met het oog op ons vastgelopen rechtssysteem, en het lijkt erop dat openbaar ministerie (hierna: het ‘OM’) en verdediging elkaar hierin steeds beter weten te vinden. Als advocaat kan ik de toegenomen creativiteit bij het vinden van oplossingen alleen maar toejuichen. Ik ben in algemene zin dus ook te spreken over het relatief nieuwe fenomeen dat in de vakliteratuur de ‘Hoge Strafbeschikking’ is gaan heten. De afgelopen jaren kwam deze afdoeningswijze al mondjesmaat voor, met name in zaken op het gebied van arbeidsomstandigheden, milieu en sancties – tot halverwege 2025 werden (voor zover bekend) zes strafbeschikkingen opgelegd met boetecomponenten van tussen de € 250 duizend en € 1,5 miljoen.Maar vorig jaar zette een duidelijke trend in: het OM legde in een paar maanden tijd meerdere strafbeschikkingen op van voorheen ongekende omvang.

Read More
/ /
, , , , , , ,
Print Friendly and PDF ^

Voormalig penningmeester veroordeeld voor verduistering geld stichting

/

De rechtbank veroordeelt een 76-jarige man uit Hoek van Holland voor het verduisteren bijna 3 ton. Dit deed hij in zijn functie als penningmeester van een stichting in Tiel. Hij krijgt een voorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden. Daarbij moet de man een taakstraf van 240 uur verrichten.

Read More
/ /
, ,
Print Friendly and PDF ^

Pondspondsgewijs delen bij phishingfraude: Hoge Raad accepteert gelijke verdeling van miljoenenwinst tussen hoofdrolspelers

/

Hoge Raad 31 maart 2026, ECLI:NL:HR:2026:491

Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel bij phishingfraude. Hoge Raad over pondspondsgewijze toerekening van voordeel aan deelnemer criminele organisatie. De mate van toerekening hoeft niet uit wettige bewijsmiddelen te worden afgeleid. Bij gebreke van inzicht van de betrokkene in de onderlinge verdeling is gelijke verdeling tussen hoofdrolspelers niet onbegrijpelijk. De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep, anders dan de conclusie van de advocaat-generaal.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

AMLA start consultatie AML-CFT-risicobeoordeling en beleid

/

De Europese anti-witwas- en anti-terrorismefinanciering autoriteit (AMLA) is twee openbare consultaties gestart. De ontwerpinstrumenten geven richting aan hoe meldingsplichtige instellingen de risico’s op witwassen en terrorismefinanciering moeten identificeren, beoordelen en beheersen. Hiermee wordt gewerkt aan een geharmoniseerde Europese aanpak.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

De controle op de inhoud van garageboxen: ‘zoekend rondkijken’ of doorzoeken?

/

In de strijd tegen ondermijnende criminaliteit kan het openbaar bestuur gebruikmaken van verschillende toezichthoudende bevoegdheden. Een van deze bevoegdheden kan worden gevonden in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In Afdeling 2 van Boek 5 van de Awb zijn de algemene toezichthoudende bevoegdheden van toezichthouders neergelegd. Toezichthouders kunnen gebruikmaken van verschillende bevoegdheden, zoals het vorderen van inlichtingen (artikel 5:16 Awb), zaken te onderzoeken, aan opneming te onderwerpen en daarvan monsters te nemen (artikel 5:18 lid 1 Awb) en vervoermiddelen te onderzoeken met betrekking waartoe zij een toezichthoudende taak hebben (artikel 5:19 lid1 Awb). Toezichthouders zijn blijkens artikel 5:15 lid 1 Awb ook bevoegd, met medeneming van de benodigde apparatuur, elke plaats te betreden met uitzondering van een woning zonder toestemming van de bewoner. Het is deze bevoegdheid die wordt gebruikt om de inhoud van garageboxen te controleren in de strijd tegen ondermijning. Welnu, wat wordt precies bedoeld met de begrippen ‘ondermijning’ en ‘ondermijnende criminaliteit’? Het is inmiddels een oude discussie, waar reeds vele auteurs hun bijdrage aan hebben geleverd. Ik houd het erop dat met deze term vooral wordt bedoeld om een vervlechting tussen de onderwereld en de bovenwereld tegen te gaan.

Read More
/ /
, ,
Print Friendly and PDF ^

Proefschrift: Klimaatstrafrecht

/

De klimaatcrisis roept grote woorden op. Politici eisen actie, activisten spreken van 'climate crime', en een Belgische jongen deed in 2024 aangifte van dood door schuld tegen TotalEnergies nadat hij een vriendin verloor bij een overstroming. Maar wat als we die woorden juridisch serieus nemen? Wat als we het strafrecht, het zwaarste instrument dat een overheid tot haar beschikking heeft, daadwerkelijk inzetten tegen gedragingen die bijdragen aan klimaatverandering? Dat is precies de vraag die Sjoerd Lopik stelt in zijn Leidse dissertatie Klimaatstrafrecht: de rol van het strafrecht binnen het juridische antwoord op klimaatverandering.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Positieve verplichtingen onder artikel 8 EVRM en de rol van de nationale rechter

/

In het NTM|NJCM-Bulletin analyseren Ellen Gijselaar en Anneloes Kuiper hoe de Nederlandse civiele rechter positieve verplichtingen onder artikel 8 EVRM toepast in hinder- en overlastzaken, met de Schiphol-zaak en de Varkenshouderijen-zaak als casussen. Zij concluderen dat de fair balance-test regelmatig te dun wordt gemotiveerd en onvoldoende aansluit bij de methodologie van het EHRM. Daarnaast signaleren zij dat de Staat en de rechter de margin of appreciation-doctrine oneigenlijk inzetten om nationale terughoudendheid te rechtvaardigen, terwijl deze doctrine uitsluitend de verhouding tussen het EHRM en de Verdragsstaten regelt. De auteurs pleiten voor een actievere rechterlijke dialoog met het EHRM en het betrekken van internationale normen, zoals WHO-richtlijnen, bij de vaststelling van het beschermingsniveau.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Verslag Tweede Kamer over Uitvoeringswet elektronisch bewijsmateriaal: steun voor e-Evidence, maar stapel verduidelijkingsvragen

/

Op 10 april 2026 heeft de vaste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid het verslag vastgesteld bij de Uitvoeringswet elektronisch bewijsmateriaal, die uitvoering geeft aan Verordening (EU) 2023/1543 en Richtlijn (EU) 2023/1544. De fracties van D66, VVD, GroenLinks-PvdA en CDA onderschrijven de doelen van het e-Evidence pakket, maar stellen een lange reeks vragen over de rechtsbescherming binnen een systeem van directe grensoverschrijdende bevelen zonder voorafgaande rechterlijke toets. Brancheorganisatie NLconnect heeft gemeld dat technische, procesmatige en beveiligingsafspraken ontbreken, waardoor een zorgvuldige invoering per 18 augustus 2026 volgens de sector niet haalbaar is. Daarnaast plaatst met name de VVD kanttekeningen bij de keuze voor de ACM als toezichthouder, de verhouding tot het Nederlandse verschoningsrecht, en pleit zij in EU-verband voor uitbreiding naar real-time interceptie en ontsleuteling. De beantwoording door de regering zal moeten uitwijzen hoe de openstaande vragen over rechtsbescherming, uitvoerbaarheid en tijdpad worden geadresseerd vóór de directe werking van de Verordening intreedt.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Doorzoekingen in Polen: EPPO onderzoekt mogelijke ambtelijke nalatigheid bij EU-gefinancierd klimaatprogramma

/

Het EPPO in Katowice heeft op 21 april 2026 doorzoekingen laten uitvoeren bij onder meer de Poolse Kanselarij van de Minister-President, twee ministeries en zeventien milieufondsen, in een onderzoek naar het nationale subsidieprogramma Czyste Powietrze. Het onderzoek richt zich op mogelijk plichtsverzuim van publieke functionarissen bij het ontwerp en de uitvoering van het programma, waardoor malafide aannemers subsidies zouden hebben kunnen weggesluizen ten koste van duizenden begunstigden. De operatie werd uitgevoerd door 65 agenten van het Poolse CBA en vier vertegenwoordigers van OLAF, die documentatie vanaf 1 juni 2021 hebben veiliggesteld. Omdat het programma wordt gecofinancierd door de Europese uitvoerende agentschap CINEA, raakt de zaak direct aan de financiële belangen van de Unie en valt zij onder de bevoegdheid van de EPPO op grond van Verordening (EU) 2017/1939. De zaak staat in een bredere reeks onderzoeken, waaronder een parallel EPPO-onderzoek in Gdańsk dat leidde tot een arrestatie op Warschau Airport in maart 2026.

Read More
/ /
, , , , ,
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Complexe claims in het strafproces

/

‘Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan.’ Met die woorden sprak Viviane de Muynck, Vlaamse actrice en regisseur, in februari 2000 op kritische toon haar spelers­groep toe van de Antwerpse postacademische opleiding Theaterwetenschap, waarvan ik destijds onderdeel uitmaakte. We waren al vergevorderd met het repetitieproces voor haar bewerking van Shakespeares Macbeth, maar geen van de spelers was nog tekstvast. Haar woorden zorgden voor schaamte, omdat we ons realiseerden dat we met ons onderpresteren niet alleen onszelf, maar vooral onze regisseur en ons publiek tekort zouden doen. We wisten dat het beter had gekund en gemoeten, maar we hadden het niet gedaan. Ik dacht terug aan deze woorden toen ik de titel las van het rapport Doen wat kan. Daarin doen de auteurs onder meer de aanbeveling om complexe schadeposten categorisch uit te sluiten van de behandeling in het strafproces, onder meer omdat deze de spankracht van het strafproces te boven zouden gaan. Met complexe schadeposten wordt in het bijzonder gedoeld op vergoeding van gederfd levensonderhoud (art. 6:108 lid 1 BW) en vergoeding van (toekomstige) arbeidsvermogens­schade. Deze aanbeveling staat niet op zichzelf, maar vormt een milestone in een rond 2021 ingezette ontwikkeling die meer terughoudendheid bepleit ten opzichte van de behandeling van complexe schadevergoedingsvorderingen in het straf­proces.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^