In de rechtspraak is bij diverse delicten een buitenwettelijke kwalificatie-uitsluitingsgrond aanvaard. Dat wil zeggen dat, ook al wordt in een concreet geval het feit bewezenverklaard en zijn alle bestanddelen van de betreffende delictsomschrijving vervuld, toch geen kwalificatie als het betreffende delict kan plaatsvinden, en wel om redenen die niet gelegen zijn in onverbindendheid van de delictsomschrijving, de aanwezigheid van een lex specialis of het niet of niet meer gelden van de delictsomschrijving. De figuur van de buitenwettelijke kwalificatie-uitsluitingsgrond wordt in de rechtsliteratuur doorgaans weinig kritisch benaderd maar dat wil niet zeggen dat er geen reden is voor een kritischer opstelling. Andere wegen verdienen de voorkeur.