80 jaar FIOD: van typemachine zonder papier naar digitale dossiers

Zeg je bijzonder strafrecht, dan zeg je bijzondere opsporing. En zeg je bijzondere opsporing, dan volgt al gauw bijzondere opsporingsdiensten. Een bijzondere opsporingsdienst (BOD) is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde op een specifiek beleidsterrein. In Nederland kennen we er vier: de Nederlandse Arbeidsinspectie – Opsporingsdienst (NLA-OD), vallend onder het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit – Inlichtingen- en Opsporingsdienst (NVWA-IOD), vallend onder het Ministerie van Economische Zaken, de Inspectie Leefomgeving en Transport – Inlichtingen- en Opsporingsdienst (ILT-IOD), vallend onder het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD), vallend onder het Ministerie van Financiën. Deze laatste dienst bestond in 2025 80 jaar en de ontwikkelingen in zowel de organisatie als het werkterrein zijn in deze afgelopen 80 jaar op zijn zachtst gezegd groot te noemen en de moeite waard om eens op te reflecteren. En als eerste – en vooralsnog enige – redactielid werkzaam voor een BOD, meer specifiek die BOD, leek mij dit onderwerp voor mijn eerste redactioneel wel passend.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De lange arm van de Wet Bibob

De Wet Bibob is uitgegroeid tot een breed toegepast bestuursrechtelijk instrument met ingrijpende gevolgen voor ondernemers en instellingen. Het toepassingsbereik is de afgelopen jaren sterk verruimd, onder meer naar vastgoed, subsidies en alle overheidsopdrachten. Bibob-onderzoek richt zich niet alleen op de aanvrager, maar ook op diens zakelijke omgeving, financiers en samenwerkingsverbanden. Een negatieve Bibob-beoordeling kan leiden tot een domino-effect van vergunningweigering, reputatieschade en civielrechtelijke gevolgen. De bewijspositie van betrokkenen is kwetsbaar door het gebruik van gesloten bronnen en beperkte inzage. Voor de praktijk is vroegtijdige preventie en strategische voorbereiding essentieel bij Bibob-risico’s.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Cybercrime: criminaliteitsvorm die domineert

De cijfers zijn alarmerend. Volgens het onderzoek Alert Online 2025 van het Ministerie van Economische Zaken kreeg circa 72% van de Nederlanders te maken met (pogingen tot) cybercrime. Phishing trof 55% van de bevolking, en telefonische helpdeskfraude steeg van 15% in 2024 naar 29% in 2025. Ondertussen steeg volgens Check Point Software Technologies het gemiddelde aantal aanvallen per organisatie per week in Nederland met 53% in Q1 2025 ten opzichte van Q1 2024. Wereldwijd was dat 47%, en ransomware nam toe met 126%.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Twaalf jaar cel geëist in spionagezaak

In de meest omvangrijke spionagezaak ooit in Nederland eist het OM een gevangenisstraf van 12 jaar. De verdachte, een 66-jarige man uit Rotterdam, werkte jarenlang als analist bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Hij wordt verdacht van het bezitten en naar buiten brengen van een gigantische hoeveelheid staatsgeheime informatie. Volgens het Openbaar Ministerie lekte hij deze informatie naar de Marokkaanse geheime dienst, en bracht hij ons land daarmee ernstige schade toe.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Wrakingsverzoek in artikel 12 Sv-procedure strandt wegens tardieve indiening en gebrek aan vooringenomenheid

Gerechtshof Amsterdam 5 februari 2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:3689

Gerechtshof Amsterdam verklaart wrakingsverzoek van verzoekster in een artikel 12 Sv-procedure ongegrond. Het verzoek is te laat ingediend: pas negen dagen na de zitting waarop de beweerde vooringenomenheid zou zijn gebleken. De gestelde wrakingsgronden, zoals het afwijzen van aanhouding en kritische vragen ter zitting, leveren geen partijdigheid op. Aanwezigheid van OM-stagiaires en de advocaat-generaal past binnen normale beklagprocedures en duidt niet op schijn van partijdigheid. Het hof acht het wrakingsmiddel misbruikt om de procedure te vertragen; dit is het derde ongegronde verzoek. Daarom wordt ook een wrakingsverbod opgelegd: verdere wrakingsverzoeken in deze zaak worden niet meer behandeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechterlijke ongehoorzaamheid?

De rechtbank Noord-Holland week in de Schiphol II-zaak af van de landelijke LOVS-oriëntatiepunten en legde een lagere straf op aan een drugskoerier. Zij motiveerde dit met een vermeende disbalans tussen straffen voor koeriers en voor organisatoren van grootschalige drugshandel, mede door procesafspraken. De auteur betoogt dat deze disbalans niet is onderbouwd en dat procesafspraken geen geschikt ijkpunt zijn voor algemene straftoemeting. Volgens hem biedt het bestaande LOVS-kader al voldoende ruimte voor maatwerk op basis van concrete omstandigheden. Het formuleren van eigen, algemene uitgangspunten ondermijnt rechtseenheid en rechtszekerheid. De conclusie luidt dat niet het systeem, maar juist dit vonnis zelf de disbalans vormt.

Read More
,
Print Friendly and PDF ^

Tien gemeenten beboet voor illegaal verwerken van informatie over islamitische mensen

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) legt tien gemeenten een boete op van in totaal 250.000 euro. De reden is dat zij dossiers met gevoelige informatie over islamitische inwoners hebben verwerkt, zonder dat deze inwoners dat wisten. De gemeenten hebben daarmee de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) overtreden. Zij mochten deze informatie niet hebben. Ook hebben zij hiermee gegevens over de religie en politieke voorkeuren van mensen verwerkt, terwijl dit vrijwel altijd verboden is.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Ondergronds protest tegen windmolens als strafbare dwang: medeplegen bevestigd door de Hoge Raad

Hoge Raad 27 januari 2026, ECLI:NL:HR:2026:115

De verdachte is veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf wegens het medeplegen van (poging tot) dwang, door het verzenden van dreigbrieven aan bedrijven die betrokken waren bij windmolenparken in Groningen en Drenthe. De brieven bevatten bedreigingen met nare consequenties en zijn onder meer verstuurd via de Duitse post. Volgens het hof was sprake van een nauwe en bewuste samenwerking met een medeverdachte. De verdachte had een actieve rol in het overleg, het selecteren van doelwitten, het redigeren van brieven en het drukproces. De Hoge Raad oordeelt dat het hof dit medeplegen toereikend en juridisch juist heeft gemotiveerd. Het cassatieberoep wordt verworpen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Btw-fraudebestrijding begin 2026: het net sluit

De strijd tegen btw-fraude in Europa is in een stroomversnelling geraakt. Waar 2025 het jaar was van wetgevende doorbraken – de formele aanname van het ViDA-pakket, de eerste Nederlandse EPPO-veroordeling en een reeks richtinggevende arresten van het Hof van Justitie – staat 2026 in het teken van implementatie en handhaving. Met een Europees btw-nalevingsgat van €128 miljard over 2023 en een EPPO dat eind 2024 maar liefst 2.666 actieve onderzoeken telde met een geschatte schade van €24,8 miljard, is de urgentie onverminderd groot. Dit artikel analyseert de belangrijkste ontwikkelingen voor de fiscale praktijk.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Klimaatzaak Bonaire: een nieuwe mijlpaal in het klimaatrecht

Rechtbank Den Haag 28 januari 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:1344

De Rechtbank Den Haag heeft vonnis gewezen in de Klimaatzaak Bonaire. In deze procedure eisten Greenpeace en inwoners van Bonaire dat de Nederlandse Staat een klimaatbeleid voert dat het eiland daadwerkelijk beschermt tegen de gevolgen van klimaatverandering. De zaak is juridisch bijzonder omdat zij zowel ziet op mitigatiebeleid – het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen – als op adaptatiebeleid: maatregelen om Bonaire te beschermen tegen de concrete gevolgen van klimaatverandering.

Read More
Print Friendly and PDF ^