Artikel: Efficiënte genoegdoening of obstakel?

Het strafproces draait allang niet meer alleen om de berechting van de verdachte. Waar het slachtoffer aanvankelijk lange tijd is genegeerd als volwaardig procesdeelnemer en geen proces­positie toebedeeld had gekregen in de wettelijke regeling of de zittingszaal, is in de afgelopen decennia intensief vorm en inhoud gegeven aan diens strafvorderlijke emancipatie. Dit heeft ertoe geleid dat het slachtoffer weliswaar meer bescherming krijgt in het strafproces en meer gelegenheid heeft van zich te laten horen om de loop en uitkomst van het strafproces te beïnvloeden, maar ook dat het strafproces als zodanig niet eenvoudiger of doelmatiger is geworden en zelfs niet altijd soelaas biedt voor de genoegdoening en schadecompensatie aan het slachtoffer. Er zijn veel praktische obstakels die de ­effectuering van slachtofferrechten in het strafproces bemoeilijken en voor alle procesdeelnemers – rechter, officier van justitie, verdediging én slachtoffer – nadelige gevolgen met zich brengen. Wellicht dat dit voortvloeit uit een onmatigheid in het denken over slachtofferemancipatie: nog voordat nieuwe voorzieningen ten behoeve van het slachtoffer hun beslag hebben ge­kregen, worden andere gecreëerd om die positie nog verder te verbeteren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechtbank Amsterdam past HR-kader toe en wijst alle getuigenverzoeken af in ontnemingszaken Delos

Rechtbank Amsterdam 3 april 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3799 en ECLI:NL:RBAMS:2026:3800

De rechtbank Amsterdam wijst op 3 april 2026 in twee parallelle ontnemingsprocedures uit het onderzoek Delos alle getuigenverzoeken integraal af. Onder toepassing van het door de Hoge Raad ontwikkelde kader (HR:2010:BK3424, HR:2021:1749 en HR:2022:147) stelt de rechtbank vast dat de toewijzing van getuigen in het hoger beroep van de strafzaak niet zonder meer meebrengt dat dezelfde getuigen in de ontneming moeten worden gehoord. De verdediging moet concreet onderbouwen welke onderdelen van de ontnemingsrapportage de getuige kan raken en hoe diens verklaring de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel kan beïnvloeden. Bij gebreke van die specifieke onderbouwing worden zowel de drugs- als de witwasgerelateerde verzoeken afgewezen. Het voorwaardelijk aanhoudingsverzoek van de waarnemend raadsvrouw wijst de rechtbank eveneens af.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Correctie op samenvatting ontnemingszaken Delos

In een eerder gepubliceerde samenvatting van de uitspraken Rechtbank Amsterdam 3 april 2026 (ECLI:NL:RBAMS:2026:3799 en ECLI:NL:RBAMS:2026:3800) is vermeld dat de rechtbank een eigen beoordelingskader voor getuigenverzoeken in ontnemingsprocedures zou formuleren. Die weergave is onjuist. De rechtbank ontwikkelt geen nieuw of aangescherpt kader, maar past het bestaande, door de Hoge Raad ontwikkelde toetsingskader voor getuigenverzoeken in ontnemingsprocedures toe, met expliciete verwijzing naar HR:2010:BK3424, HR:2021:1749 en HR:2022:147.

Read More
,
Print Friendly and PDF ^

Van "geen reactie" naar "indirect antwoord": de positionering van de Europese anti-corruptietaskforce na de FCPA-pauze

Voormalig PNF-chef Jean-François Bohnert noemde in een GIR-interview van 8 mei 2026 de in maart 2025 opgerichte International Anti-Corruption Prosecutorial Taskforce een "indirect answer" op de Amerikaanse FCPA-pauze. Dat is een opvallende nuance, want bij de aankondiging stelde SFO-directeur Ephgrave nadrukkelijk dat het initiatief géén reactie op de FCPA-pauze was. De taskforce, een samenwerking tussen SFO, PNF en de Zwitserse OAG, ontstond ruim een maand na Trumps Executive Order 14209 die FCPA-handhaving voor 180 dagen opschortte. Onder de herziene FCPA-richtsnoeren van juni 2025 hanteert het DOJ duidelijk versmalde prioriteiten, gericht op Amerikaanse belangen en kartel-/TCO-gerelateerde zaken. Voor de Europese praktijk betekent dit dat ondernemingen met activiteiten in het VK, Frankrijk of Zwitserland zich niet langer uitsluitend op FCPA-normen kunnen verlaten, terwijl aansluiting van andere "like-minded agencies" zoals het Nederlandse OM of de FIOD nog openstaat.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Jaarbericht Openbaar Ministerie 2025: milieu boven fraude en de strafbeschikking verdringt de transactie

Het OM Jaarbericht 2025 laat vier opvallende bewegingen zien: de FP-uitspraken in ondermijningszaken voor het aandachtsgebied fraude zijn in vijf jaar tijd meer dan gehalveerd (van 326 naar 132), terwijl milieu structureel doorgroeit naar 109 en voor het eerst een aparte categorie 'criminele geldstromen' verschijnt. Witwassen zit weer in beweging, vooral via de arrondissementsparketten (168 naar 186) en in mindere mate via het Landelijk Parket (26 naar 24). De grootste verschuiving zit echter in de afdoeningsmodaliteiten: nul hoge transacties via de Toetsingscommissie, de transactie als zelfstandige route gedaald tot een historisch dieptepunt van 700, terwijl het OM tegelijkertijd de zwaarste fraudezaak van het jaar (Morgan Stanley, 101 miljoen euro voor dividendstripping) via twee OM-strafbeschikkingen afdoet en sinds februari 2025 een tijdelijke instructie geldt om vermogensdelicten standaard via strafbeschikking af te handelen. Het ontnemen daalde verder in aantal vorderingen (van 990 naar 780) maar leverde fors meer op: de incasso steeg van 99 naar 170 miljoen euro en het beslag van 410 naar 443 miljoen euro. Per saldo tekent zich een stille verschuiving af van transactie naar strafbeschikking als modaliteit voor zware zaken, met andere waarborgen, andere transparantie en een uitgeschakelde rol voor de Toetsingscommissie Hoge Transacties.

Read More
Print Friendly and PDF ^