Effectief ingrijpen bij bedrijfsschandalen en het grote belang van goed geregelde, gewaarborgde vertrouwelijkheid

In haar column op Advocatie benadrukt Francien Rense (partner bij Greenberg Traurig) het bijzondere belang van vertrouwelijkheid en het professioneel verschoningsrecht bij bedrijfsschandalen. Zij signaleert dat het recente rechtsvergelijkende onderzoek naar het verschoningsrecht, aangeboden aan de Tweede Kamer, de praktijk rondom ondernemingen en bedrijven onderbelicht laat, terwijl juist daar de grootste uitdagingen spelen. Daardoor ontstaat het risico dat onterecht de indruk wordt bevestigd dat ondernemingen onderzoeken tegenwerken met hun beroep op het verschoningsrecht. Rense pleit voor een vervolgonderzoek dat specifiek ingaat op de waarborging van het verschoningsrecht in fraudezaken en zaken waarin ondernemingen en hun leiders zijn betrokken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verschoningsrecht notaris prevaleert: testamenten van overleden persoon zijn geen instrumenta delicti in onderzoek mensenhandel

Rechtbank Noord-Holland 14 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:4134

De rechtbank Noord-Holland verklaart op 14 april 2026 het klaagschrift van een notaris ex artikel 98 lid 4 jo. artikel 552a Sv gegrond. Een rechter-commissaris heeft eerder beslist dat het beslag op een concept-testament en een herroepen testament van een overleden persoon, opgemaakt door de notaris, mocht voortduren in een onderzoek naar mensenhandel. De rechtbank oordeelt dat de testamenten geen voorwerp van het strafbare feit uitmaken in de zin van artikel 98 lid 5 Sv, omdat de verdenking jegens de verdachte uitsluitend ziet op uitbuiting van een andere persoon dan de overledene. Evenmin doen zich zeer uitzonderlijke omstandigheden voor die doorbreking van het verschoningsrecht rechtvaardigen. De stukken staan niet in zodanig direct verband met het strafbare feit dat zij kunnen dienen om de waarheid aan het licht te brengen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geen redelijk vermoeden van verschoningsgerechtigde gegevens: hulpverleningsrelatie met advocaat niet doorslaggevend en stelling over gegevens administratiekantoor onvoldoende concreet

Rechtbank Rotterdam (rechter-commissaris) 20 maart 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:3040

De rechter-commissaris van de rechtbank Rotterdam oordeelt dat administratieve en boekhoudkundige gegevens van een bedrijf niet hoeven te worden gefilterd op verschoningsgerechtigd materiaal. In een FIOD-onderzoek is de beschikking verkregen over digitale auditfiles, een SQL-database en gegevens van drie externe partijen. De verdediging betoogt dat deze gegevens verschoningsgerechtigd materiaal kunnen bevatten, omdat daaruit betalingen aan advocaten en notarissen kunnen blijken. De rechter-commissaris oordeelt dat administratiegegevens bedoeld voor intern gebruik geen potentieel verschoningsgerechtigd materiaal vormen, ook niet als daaruit een hulpverleningsrelatie met een verschoningsgerechtigde kan worden afgeleid. De enkele stelling dat verschoningsgerechtigd materiaal aanwezig kan zijn, is onvoldoende concreet om een redelijk vermoeden te vestigen. De FIOD mag de gegevens onderzoeken zonder voorafgaande filtering.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad publiceert jaarverslag 2025: demonstratierecht, smartphone-onderzoek en verschoningsrecht

De Hoge Raad publiceerde op 6 april 2026 zijn jaarverslag over 2025. De strafkamer deed 3.355 uitspraken en wees principiële arresten over het demonstratierecht, het verschoningsrecht van verdachte geheimhouders en het onderzoek aan smartphones in het licht van EU-recht. De procureur-generaal publiceerde een kritisch toezichtrapport over de sepotpraktijk van het OM en kondigde een vervolgonderzoek aan naar de strafbeschikking. Verkennende onderzoeken naar aangiften tegen ministers Faber en Moes leverden geen aanknopingspunten op voor strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast startte de procureur-generaal na het F-35-arrest een verkennend onderzoek naar aangiften tegen bewindspersonen wegens vermeende medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechter-commissaris: boekhoudgegevens vallen buiten reikwijdte verschoningsrecht, ook als daaruit hulpverleningsrelatie met advocaat kan blijken

Rechtbank Rotterdam 20 maart 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:3040

De rechter-commissaris oordeelt dat administratieve en boekhoudkundige gegevens van een verdachte rechtspersoon niet hoeven te worden gefilterd op verschoningsgerechtigd materiaal. In een FIOD-onderzoek twisten het Openbaar Ministerie en de verdediging over de vraag of digitale auditfiles, een SQL-database en door derden verstrekte gegevens potentieel verschoningsgerechtigd materiaal bevatten. De verdediging stelt dat uit deze gegevens een hulpverleningsrelatie met advocaten kan blijken, maar de rechter-commissaris verwerpt dit standpunt. Administratiegegevens zijn bedoeld voor intern gebruik en vormen geen communicatie van, met of bestemd voor een functioneel verschoningsgerechtigde. De enkele omstandigheid dat uit boekhoudgegevens betalingen aan advocaten kunnen blijken, maakt die gegevens niet verschoningsgerechtigd. Het FIOD-onderzoeksteam mag de gegevens onderzoeken zonder voorafgaande filtering.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Klacht over schending verschoningsrecht in onderzoek door Autoriteit Persoonsgegevens

Rechtbank Den Haag 4 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:4248 (Reddit c.s. / Autoriteit Persoonsgegevens)

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoekt of Reddit gebruikersdata onrechtmatig beschikbaar stelt aan AI-ontwikkelaars. Reddit stelde dat de AP daarbij het verschoningsrecht van zijn advocaten schond en stapte naar de voorzieningenrechter. Het bedrijf eiste onder meer veiligstelling van geprivilegieerde informatie en conservatoir bewijsbeslag op het onderzoeksmateriaal van de AP. De rechtbank Den Haag wees alle vorderingen af: de AP beschikte aantoonbaar niet over geheimhoudersinformatie en Reddit had onvoldoende bewijs voor het tegendeel. Voor de bezwaren tegen de onderzoekswerkwijze van de AP staat de bestuursrechtelijke rechtsgang open, via het opgelegde dwangsombesluit. De zaak is daarmee nog niet ten einde: de vraag of de AP Werkwijze 2025 voldoet aan de normen van de Hoge Raad moet nog door de bestuursrechter worden beoordeeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Trefwoordenfiltering bij digitale gegevensdragers: rechtbank oordeelt dat niet-gedeelde cliëntdocumenten slechts bij concrete onderbouwing onder het verschoningsrecht vallen

Rechtbank Amsterdam 27 januari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:1071

Deze uitspraak betreft een beklag van twee advocaten over de filtering van mogelijk verschoningsgerechtigde gegevens op de in beslag genomen laptop van hun cliënt. Hun cliënt wordt verdacht van passieve niet-ambtelijke omkoping en het doen van onjuiste aangiften inkomstenbelasting, terwijl hij de advocaten bijstaan in een fiscaal dispuut met de Belastingdienst. De rechter-commissaris laat onder haar regie een trefwoordenfiltering uitvoeren door een geheimhoudersfunctionaris en verricht een steekproef en aanvullende controles. Klagers stellen dat ook door de cliënt opgestelde, nog niet gedeelde documenten onder het verschoningsrecht vallen en mogelijk buiten de zoektermen zijn gebleven. De rechtbank oordeelt dat de gevolgde werkwijze, conform recente rechtspraak van de Hoge Raad, voldoende waarborgen biedt voor het verschoningsrecht. Het beklag wordt ongegrond verklaard omdat klagers hun stellingen over niet-gefilterde vertrouwelijke stukken onvoldoende concreet onderbouwen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechter-commissaris mag geheimhoudersinformatie ‘uitgrijzen’ zonder vernietiging: opdracht tot toevoegen logbestanden overschrijdt bevoegdheid beklagrechter

Hoge Raad 3 februari 2026, ECLI:NL:HR:2026:172

De rechtbank verklaart het beklag over het ‘uitgrijzen’ van geheimhoudersinformatie ongegrond. Zij geeft daarnaast de officier van justitie opdracht om toekomstige logbestanden aan het dossier toe te voegen. Het openbaar ministerie stelt cassatie in tegen deze opdracht. De Hoge Raad oordeelt dat de beklagrechter hiertoe niet bevoegd is. De bestreden beschikking wordt gedeeltelijk vernietigd, alleen voor zover het de logbestanden betreft.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beklag over omgang met geheimhoudersinformatie strandt deels bij Hoge Raad

Hoge Raad 3 februari 2026, ECLI:NL:HR:2026:171 en ECLI:NL:HR:2026:172

In twee strafzaken tegen producenten van medische apparatuur is beklag gedaan over het uitgrijzen van geheimhoudersinformatie in plaats van vernietiging. De rechtbank wees het beklag af, maar gaf het OM wél opdracht om toekomstige logbestanden aan het dossier toe te voegen. De Hoge Raad oordeelt dat de wet een dergelijke opdracht door de beklagrechter niet toestaat. Artikel 23 Sv ziet alleen op onderzoek voorafgaand aan de beklagbeslissing. Die beperking is door de rechtbank miskend. De HR vernietigt daarom dit onderdeel van de beschikking.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beklag ongegrond: rechtbank acht vernietiging geheimhoudersgegevens in omkopingszaak tegen artsen afdoende

Rechtbank Amsterdam 13 januari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:103

In een strafrechtelijk onderzoek naar omkoping door artsen diende een arts een beklag in wegens schending van zijn verschoningsrecht. Het beklag zag op de uitvoering van een eerder bevel tot vernietiging van geheimhoudersgegevens op in beslag genomen gegevensdragers. Na gedeeltelijke vernietiging en terugwijzing door de Hoge Raad onderzocht de rechtbank opnieuw of de vernietiging daadwerkelijk en afdoende was uitgevoerd. De rechter-commissaris concludeerde dat binnen het FIOD-systeem technische en procedurele waarborgen bestaan om inzage in vertrouwelijke informatie te voorkomen. De rechtbank achtte op basis daarvan voldoende aannemelijk dat de geheimhoudersgegevens geen deel meer uitmaken van het dossier. Het beklag werd daarom ongegrond verklaard.

Read More
Print Friendly and PDF ^