Rechtbank Den Haag 4 maart 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:4248 (Reddit c.s. / Autoriteit Persoonsgegevens)

Reddit is een van de grootste sociale mediaplatforms ter wereld, met honderden miljoenen wekelijkse gebruikers die op het platform kennis en informatie met elkaar uitwisselen. De inhoud van het platform is in beginsel openbaar toegankelijk. Dat gegeven trok de aandacht van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die in het voorjaar van 2025 een formeel onderzoek aankondigde naar de wijze waarop Reddit persoonsgegevens verwerkt.

De aanleiding voor het onderzoek lag in berichten dat Reddit publiek beschikbare gebruikerscontent via zogenoemde API's ter beschikking stelde aan externe partijen die grote taalmodellen (ook wel LLM's) ontwikkelden en trainden. De AP stelde de vraag centraal of dit commerciële gebruik van gebruikerscontent in overeenstemming is met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), in het bijzonder de vereisten rondom rechtmatigheid van verwerking, transparantie, doelbinding en dataminimalisatie.

Omdat het een grensoverschrijdende verwerking betreft en Reddit een Nederlandse vestiging heeft, treedt de AP op als leidende toezichthouder binnen het zogeheten één-loketsysteem van de AVG. Het onderzoek richt zich daarmee niet alleen op Nederland, maar op alle betrokkenen binnen de Europese Economische Ruimte.

Inspecties en escalerende spanning

In mei 2025 bracht de AP een bezoek aan het kantoor van Reddit Netherlands B.V. in Amsterdam. Daarbij werden medewerkers gehoord en werd documentatie opgevraagd. In de aanloop naar en tijdens vervolgonderzoek in oktober 2025, ditmaal op het kantoor van de AP zelf, liepen de spanningen snel op.

De AP wilde onder meer inzage verkrijgen in diverse interne bedrijfssystemen van Reddit: het projectmanagementsysteem Jira, de e-mailarchiveringstool Google Vault, het contractbeheersysteem Ironclad en zogenoemde SWAT-tabellen, ook wel Safety Tables genoemd. Reddit weigerde volledige medewerking. Het bedrijf stelde dat deze systemen grote hoeveelheden vertrouwelijke communicatie bevatten die valt onder het verschoningsrecht van advocaten — in de Angelsaksische rechtstraditie aangeduid als legal professional privilege (LPP).

Bovendien wees Reddit op een lopend conflict met een voormalige werknemer in de Verenigde Staten. Deze oud-medewerker zou zonder toestemming interne bedrijfsdocumenten hebben gekopieerd en interne gesprekken heimelijk hebben opgenomen. Reddit vermoedde dat de AP haar onderzoek mede had gebaseerd op informatie die via deze voormalige werknemer in omloop was gekomen — en die informatie zou deels betrekking hebben op vertrouwelijke juridische adviezen.

Toen Reddit op 9 oktober 2025 de medewerking definitief staakte en het gesprek afbrak, kondigde de AP aan dat zij formele handhavingsmaatregelen zou overwegen wegens schending van de wettelijke medewerkingsplicht.

De AP Werkwijze 2025 en de last onder dwangsom

In november 2025 stelde de AP een interne beleidsregel vast: de AP Werkwijze Geheimhoudingsprivilege Advocaat 2025. Daarin is beschreven hoe de toezichthouder omgaat met documenten waarvoor een beroep wordt gedaan op het verschoningsrecht. Centraal in deze werkwijze staat de figuur van de functionaris verschoningsrecht, een medewerker van de AP die los van het onderzoeksteam beoordeelt of een bepaald document inderdaad geprivilegieerd is. Partijen krijgen de gelegenheid om hun standpunt toe te lichten, en er is een termijn van tien werkdagen waarbinnen een civiel kort geding kan worden aangespannen als zij het niet eens zijn met de uitkomst.

Reddit was niet overtuigd. Zij betoogde dat de door de AP aangewezen functionaris niet werkelijk onafhankelijk was — eerder had de AP een van haar eigen teamleiders naar voren geschoven voor deze rol — en dat de werkwijze als geheel niet in lijn was met de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad van 12 maart 2024 (ECLI:NL:HR:2024:375), die normen stelde voor de omgang met geprivilegieerd materiaal in handhavingsonderzoeken.

Op 26 januari 2026 legde de AP daadwerkelijk een last onder dwangsom op. Reddit diende volledige toegang te verlenen tot Jira, Google Vault en de SWAT-tabellen, op straffe van verbeurte van dwangsommen. Reddit had bezwaar gemaakt en een zienswijze ingediend, maar de AP wees die van de hand.

Het kort geding: een omvangrijke vorderingenlijst

Nog vóór het opleggen van de last onder dwangsom had Reddit op 15 januari 2026 een kort geding aanhangig gemaakt bij de rechtbank Den Haag. De vorderingen waren uitgebreid. Reddit vroeg onder meer:

een bevestiging van de AP of zij al dan niet beschikte over geprivilegieerde informatie afkomstig van Reddit;
het veiligstellen van een forensische kopie van alle op Reddit betrekking hebbende stukken, althans van alle geheimhoudersinformatie, met overdracht aan een gerechtelijk bewaarder;
een overzicht van welke AP-medewerkers kennis hadden genomen van die vertrouwelijke informatie;
verlof voor het leggen van conservatoir bewijsbeslag op het onderzoeksmateriaal van de AP;
een bevel aan de AP om haar werkwijze voortaan volledig in lijn te brengen met de uitspraak van de Hoge Raad van 12 maart 2024.

Ter zitting op 28 januari 2026 spraken partijen af om te verkennen of een minnelijke regeling mogelijk was. Op 4 februari 2026 lieten hun advocaten weten dat dit niet was gelukt.

De voorzieningenrechter: bestuursrecht heeft voorrang

Op 4 maart 2026 deed de voorzieningenrechter uitspraak. Alle vorderingen werden afgewezen.

Ten aanzien van de vraag of de AP over geprivilegieerde informatie beschikte, wees de rechter erop dat de AP bij brief van 21 januari 2026 reeds een interne toets had uitgevoerd. Daarbij was slechts één document gevonden dat mogelijk als geprivilegieerd kon worden aangemerkt — een document dat Reddit zelf op 7 oktober 2025 aan de AP had verstrekt, zonder op dat moment een beroep op het verschoningsrecht te doen. Verder materiaal van die aard had de AP niet aangetroffen. De voorzieningenrechter oordeelde dat Reddit onvoldoende concrete aanwijzingen had aangedragen om aan deze verklaring te twijfelen.

De vorderingen tot het veiligstellen van een forensische kopie en het aanstellen van een gerechtelijk bewaarder strandden op vergelijkbare gronden: er was geen valide grondslag om de AP te verplichten al haar onderzoeksmateriaal over te dragen, en er ontbrak elk bewijs dat de AP daadwerkelijk geheimhoudersinformatie in bezit had.

Het verzoek om conservatoir bewijsbeslag sneuvelde bovendien op een formele drempel: op grond van artikel 205 lid 2 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering moet een dergelijk verlof worden verzocht via een verzoekschrift, niet via een vordering in kort geding.

De meest principiële afwijzing betrof de vordering om de AP te bevelen haar werkwijze voortaan te conformeren aan de Hoge Raad-uitspraak van 12 maart 2024. De voorzieningenrechter stelde vast dat daarvoor de bestuursrechtelijke weg was aangewezen. De AP had een last onder dwangsom opgelegd en daartegen staat bezwaar open, gevolgd door beroep bij de bestuursrechter. In dat traject kunnen alle bezwaren van Reddit over de rechtmatigheid van de onderzoeksbevoegdheden en de omgang met het verschoningsrecht ten volle aan bod komen. Reddit had zelf al in oktober 2025 aangestuurd op juist een dergelijke route. Nu die weg openstond, was er geen ruimte voor ingrijpen door de civiele voorzieningenrechter. Reddit werd veroordeeld in de proceskosten.

Betekenis voor de praktijk

De uitspraak raakt aan een vraagstuk dat in de handhavingspraktijk steeds prangender wordt: hoe ver reikt de onderzoeksbevoegdheid van toezichthouders als de AP wanneer zij stuiten op communicatie die mogelijk valt onder het verschoningsrecht van advocaten? De Hoge Raad stelde in zijn beslissing van 12 maart 2024 eisen aan de onafhankelijkheid van degene die dat beoordeelt. Of de AP Werkwijze 2025 daaraan voldoet, is een vraag die de bestuursrechter — niet de civiele rechter — straks zal moeten beantwoorden.

Daarmee is de kwestie niet ten gronde beslecht. Reddit kan en zal vermoedelijk bezwaar maken tegen de opgelegde lasten. Het debat over de reikwijdte van het verschoningsrecht bij AVG-handhaving, en de vereiste procedurele waarborgen daarvoor, is dus nog lang niet gesloten.

Tegelijkertijd signaleert de zaak een bredere ontwikkeling: Europese toezichthouders richten hun pijlen nadrukkelijker op de commerciële exploitatie van gebruikersdata ten behoeve van AI-training. De AP is daarin niet de enige. De uitkomst van het materiële onderzoek naar Reddit kan richting geven aan hoe platforms in de hele EER dienen om te gaan met het beschikbaar stellen van gebruikerscontent aan AI-ontwikkelaars.

Lees hier de volledige uitpsraak.