Artikel: Kroniek ondernemingsstrafrecht

In deze kroniek wordt aandacht besteed aan de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht in de tweede helft van 2025. Een belangrijke actor in het ondernemingsstrafrecht is het Openbaar Ministerie. Joep Lindeman sprak op 10 oktober 2025 aan de Universiteit Utrecht zijn oratie uit met als titel ‘Criminele politiek’. In zijn oratie besteedt hij onder andere aandacht aan incidentgedreven criminele politiek en aan de oplossingen die vanuit de criminele politiek en de strafrechtswetenschap worden aangedragen. Zijn oratie is ook relevant voor het thema ‘bijzonder strafrecht en handhaving’.Daarnaast heeft Piet Hein van Kempen afscheid genomen van de Radboud Universiteit Nijmegen als gewoon hoogleraar Straf(proces)recht. Zijn afscheidsrede, die plaatsvond op 14 november 2025, heeft als titel ‘Strafrechtelijke aansprakelijkheid voor nalaten’. Ook zijn ­afscheidsrede heeft relevantie voor het bijzonder strafrecht; zo kan worden gedacht aan het verkeersstrafrecht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Weglakken zonder machtiging door OM leidt tot bewijsuitsluiting: HR herhaalt kaders over processtukken en transparantie

Hoge Raad 3 februari 2026, ECLI:NL:HR:2026:155

De Hoge Raad oordeelt dat het hof ten onrechte verklaringen voor het bewijs heeft gebruikt waarvan delen waren weggelakt. Het openbaar ministerie mag zulke delen niet zelfstandig onleesbaar maken zonder toetsing door de rechter-commissaris. Een dergelijke bewerking van verklaringen belemmert toetsing van relevantie en betrouwbaarheid door rechter en verdediging. Het oordeel van het hof dat de niet-weggelakte delen voldoende zijn, is onbegrijpelijk omdat het hof de rest niet kende. De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof gedeeltelijk en verwijst de zaak terug voor nieuwe behandeling.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechtspersoon beboet voor structurele schending Wwft-verplichtingen bij contante autoverkoop

Gerechtshof Amsterdam 13 januari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:55

Bedrijf 1 B.V. wordt veroordeeld voor het niet melden van vier contante transacties boven de 25.000 euro en het schenden van Wwft-verplichtingen. Een deel van de feiten is verjaard; het hof verklaart het OM deels niet-ontvankelijk. Het vertrouwensbeginsel is niet geschonden; toezeggingen over het uitblijven van vervolging zijn niet aannemelijk. Cliëntenonderzoek en bewaarplicht zijn bij meerdere transacties niet nageleefd. Het hof legt een geheel voorwaardelijke geldboete van 15.000 euro op.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Ongebruikelijke transacties, onvolledig cliëntenonderzoek en het falen van toezicht: verdachte krijgt voorwaardelijke taakstraf

Gerechtshof Amsterdam 13 januari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:56

Het gerechtshof Amsterdam veroordeelt een directeur van een autohandel voor feitelijke leiding aan Wwft-overtredingen. Hij meldt vier ongebruikelijke contante transacties van boven de 25.000 euro niet aan de FIU. Daarnaast voert hij bij drie transacties geen of onvolledig cliëntenonderzoek uit. Ook voldoet hij bij één transactie niet aan de bewaarplicht voor klantgegevens. Het hof verklaart delen van de dagvaarding nietig en enkele feiten verjaard. De verdachte krijgt een geheel voorwaardelijke taakstraf van 60 uur met een proeftijd van twee jaar.

Read More
Print Friendly and PDF ^

80 jaar FIOD: van typemachine zonder papier naar digitale dossiers

Zeg je bijzonder strafrecht, dan zeg je bijzondere opsporing. En zeg je bijzondere opsporing, dan volgt al gauw bijzondere opsporingsdiensten. Een bijzondere opsporingsdienst (BOD) is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde op een specifiek beleidsterrein. In Nederland kennen we er vier: de Nederlandse Arbeidsinspectie – Opsporingsdienst (NLA-OD), vallend onder het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit – Inlichtingen- en Opsporingsdienst (NVWA-IOD), vallend onder het Ministerie van Economische Zaken, de Inspectie Leefomgeving en Transport – Inlichtingen- en Opsporingsdienst (ILT-IOD), vallend onder het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD), vallend onder het Ministerie van Financiën. Deze laatste dienst bestond in 2025 80 jaar en de ontwikkelingen in zowel de organisatie als het werkterrein zijn in deze afgelopen 80 jaar op zijn zachtst gezegd groot te noemen en de moeite waard om eens op te reflecteren. En als eerste – en vooralsnog enige – redactielid werkzaam voor een BOD, meer specifiek die BOD, leek mij dit onderwerp voor mijn eerste redactioneel wel passend.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De lange arm van de Wet Bibob

De Wet Bibob is uitgegroeid tot een breed toegepast bestuursrechtelijk instrument met ingrijpende gevolgen voor ondernemers en instellingen. Het toepassingsbereik is de afgelopen jaren sterk verruimd, onder meer naar vastgoed, subsidies en alle overheidsopdrachten. Bibob-onderzoek richt zich niet alleen op de aanvrager, maar ook op diens zakelijke omgeving, financiers en samenwerkingsverbanden. Een negatieve Bibob-beoordeling kan leiden tot een domino-effect van vergunningweigering, reputatieschade en civielrechtelijke gevolgen. De bewijspositie van betrokkenen is kwetsbaar door het gebruik van gesloten bronnen en beperkte inzage. Voor de praktijk is vroegtijdige preventie en strategische voorbereiding essentieel bij Bibob-risico’s.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Cybercrime: criminaliteitsvorm die domineert

De cijfers zijn alarmerend. Volgens het onderzoek Alert Online 2025 van het Ministerie van Economische Zaken kreeg circa 72% van de Nederlanders te maken met (pogingen tot) cybercrime. Phishing trof 55% van de bevolking, en telefonische helpdeskfraude steeg van 15% in 2024 naar 29% in 2025. Ondertussen steeg volgens Check Point Software Technologies het gemiddelde aantal aanvallen per organisatie per week in Nederland met 53% in Q1 2025 ten opzichte van Q1 2024. Wereldwijd was dat 47%, en ransomware nam toe met 126%.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Twaalf jaar cel geëist in spionagezaak

In de meest omvangrijke spionagezaak ooit in Nederland eist het OM een gevangenisstraf van 12 jaar. De verdachte, een 66-jarige man uit Rotterdam, werkte jarenlang als analist bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Hij wordt verdacht van het bezitten en naar buiten brengen van een gigantische hoeveelheid staatsgeheime informatie. Volgens het Openbaar Ministerie lekte hij deze informatie naar de Marokkaanse geheime dienst, en bracht hij ons land daarmee ernstige schade toe.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Wrakingsverzoek in artikel 12 Sv-procedure strandt wegens tardieve indiening en gebrek aan vooringenomenheid

Gerechtshof Amsterdam 5 februari 2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:3689

Gerechtshof Amsterdam verklaart wrakingsverzoek van verzoekster in een artikel 12 Sv-procedure ongegrond. Het verzoek is te laat ingediend: pas negen dagen na de zitting waarop de beweerde vooringenomenheid zou zijn gebleken. De gestelde wrakingsgronden, zoals het afwijzen van aanhouding en kritische vragen ter zitting, leveren geen partijdigheid op. Aanwezigheid van OM-stagiaires en de advocaat-generaal past binnen normale beklagprocedures en duidt niet op schijn van partijdigheid. Het hof acht het wrakingsmiddel misbruikt om de procedure te vertragen; dit is het derde ongegronde verzoek. Daarom wordt ook een wrakingsverbod opgelegd: verdere wrakingsverzoeken in deze zaak worden niet meer behandeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechterlijke ongehoorzaamheid?

De rechtbank Noord-Holland week in de Schiphol II-zaak af van de landelijke LOVS-oriëntatiepunten en legde een lagere straf op aan een drugskoerier. Zij motiveerde dit met een vermeende disbalans tussen straffen voor koeriers en voor organisatoren van grootschalige drugshandel, mede door procesafspraken. De auteur betoogt dat deze disbalans niet is onderbouwd en dat procesafspraken geen geschikt ijkpunt zijn voor algemene straftoemeting. Volgens hem biedt het bestaande LOVS-kader al voldoende ruimte voor maatwerk op basis van concrete omstandigheden. Het formuleren van eigen, algemene uitgangspunten ondermijnt rechtseenheid en rechtszekerheid. De conclusie luidt dat niet het systeem, maar juist dit vonnis zelf de disbalans vormt.

Read More
,
Print Friendly and PDF ^