Wanneer is sprake van (on)toelaatbare druk tijdens de onderhandelingen voor procesafspraken?

Rechtbank Den Haag 24 januari 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:755

Het Openbaar Ministerie heeft de verdachte in de onderhandelingen over procesafspraken onder ontoelaatbare druk gezet om voorgestelde afspraken te accepteren en afstand te doen van zijn verdedigingsrechten. Dit terwijl de verdachte kwetsbaar is. De druk bestond uit het uitbrengen van een tweede dagvaarding ter zake van witwassen en een strafeis gelijk aan de in de onderhandelingen voorgestelde straf plus een derde daarvan als de voorgestelde afspraken niet door de verdachte zouden worden geaccepteerd. Na het afbreken van de onderhandelingen heeft het Openbaar Ministerie inderdaad een tweede dagvaarding uitgebracht. Als gevolg daarvan valt de strafeis van het Openbaar Ministerie netto hoger uit dan de tijdens de onderhandelingen voorgestelde straf plus een derde daarvan. Volgens de raadsman is dit daarmee een disproportioneel zwaardere straf.

Read More
Print Friendly and PDF ^

In hoger beroep alsnog akkoord op eerder gemaakte procesafspraken: Anders dan de Rb is het hof van oordeel dat de overeengekomen straf niet in redelijke verhouding staat tot de ernst van de zaak

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 20 december 2024, ECLI:NL:GHSHE:2024:208

De verdachte staat terecht voor het medeplegen van de uitvoer van 31 kilogram cocaïne. In hoger beroep honoreert het hof de procesafspraken tussen het OM en de verdediging, waarbij een straf van 33 maanden wordt opgelegd. Dit wijkt af van de rechtbank, die eerder 48 maanden oplegde.

Achtergrond

De verdachte staat terecht voor het medeplegen van de uitvoer van 31 kilogram cocaïne, wat in strijd is met artikel 2 van de Opiumwet. In eerste aanleg veroordeelt de rechtbank hem tot 48 maanden gevangenisstraf. Zowel de verdachte als het Openbaar Ministerie (OM) gaan in hoger beroep, mede vanwege de procesafspraken die in eerste aanleg niet worden gehonoreerd.

Procesafspraken in eerste aanleg

In december 2022 sluiten het OM en de verdediging procesafspraken, waaronder:

  1. Een verlaging van de strafeis van 48 naar 33 maanden gevangenisstraf, onvoorwaardelijk.

  2. Het afzien van verdere strafrechtelijke vervolging van de verdachte in deze zaak.

  3. Het erkennen van de bewezenverklaring door de verdachte, zonder uitgebreide verweren.

De rechtbank wijkt af van deze afspraken en legt een straf op van 48 maanden. Zij oordeelt dat de overeengekomen straf (33 maanden) te mild is in verhouding tot de ernst van het feit.

Procesafspraken in hoger beroep

Het hoger beroep biedt een herbeoordeling van de procesafspraken:

  • Zowel het OM als de verdediging benadrukken dat ook in eenvoudige strafzaken procesafspraken mogelijk moeten zijn om rechtsongelijkheid te voorkomen.

  • De advocaat-generaal en de verdediging pleiten voor een straf van 33 maanden, conform de eerder gemaakte afspraken.

  • Het hof beslist of de straf in redelijke verhouding staat tot de ernst van het delict.

Uitspraak van het hof

Het hof oordeelt dat de procesafspraken redelijk en proportioneel zijn, gezien:

  1. De ernst van het strafbare feit, waarbij de verdachte een beperkte rol vervult als incidentele koerier.

  2. De persoonlijke omstandigheden van de verdachte, waaronder het ontbreken van een strafblad en de impact van detentie op zijn gezinssituatie.

Het hof legt uiteindelijk een straf op van 33 maanden gevangenisstraf, conform de procesafspraken. De tijd die de verdachte in voorarrest doorbrengt, wordt in mindering gebracht.

Lees hier de volledige uitspraak.

Print Friendly and PDF ^

Het in hoger beroep maken van nieuwe, aanvullende, procesafspraken

Gerechtshof Den Haag 3 december 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:2389

Het Openbaar Ministerie en de verdediging maakten procesafspraken waarin een straf van 9 maanden gevangenisstraf werd voorgesteld. De rechtbank verwierp deze afspraken, omdat de voorgestelde straf niet in verhouding stond tot de ernst van het bewezenverklaarde feit. De rechtbank veroordeelde de verdachte uiteindelijk tot 24 maanden gevangenisstraf. In hoger beroep zijn nieuwe procesafspraken werden gemaakt. Deze omvatten een gevangenisstraf van 15 maanden (waarvan 288 dagen onvoorwaardelijk) en een geldboete van €25.000. Het hof honoreert deze afspraken grotendeels maar wijkt in het nadeel van de verdachte af door een langere voorwaardelijke straf op te leggen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Nieuw: de 'afdoeningsovereenkomst'

Van vijf verdachten bevonden de zaken zich onder de rechter. Het OM had deze verdachten eerder gedagvaard waardoor hun zaken in behandeling zijn bij de rechtbank. Bij het onderzoek ter terechtzitting heeft de officier van justitie zich op het standpunt gesteld dat het strafvorderlijk belang dat het Openbaar Ministerie had bij de vervolging van verdachte is komen te vervallen. Hiertoe is onder andere gewezen op de afspraken die met de verdediging zijn gemaakt waaraan volledig uitvoering is gegeven. De rechtbank wordt hier voor een voldongen feit gesteld: boetes en ontnemingsbedrag zijn al betaald. En vordert de eigen niet-ontvankelijkheid.
Het zijn dus nadrukkelijk geen 'procesafspraken'.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek gepubliceerd

Op 22 november is de lang verwachtte Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek van het OM gepubliceerd. Deze aanwijzing treedt per 1 januari 2025 in werking en schetst de kaders en voorwaarden voor zelfmelden van en medewerking aan een strafrechtelijk onderzoek naar (signalen van) mogelijke strafbare feiten gepleegd binnen de sfeer vaneen rechtspersoon.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Procesafspraken in faillissementsfraudezaak en bijzondere voorwaarde maandelijks aflossen schuldeisers

Rechtbank Rotterdam 17 oktober 2024, ECLI:NL:RBROT:2024:10712

De verdachte heeft als bestuurder van een failliete vennootschap opzettelijk niet voldaan aan de op hem rustende wettelijke verplichting om een volledige administratie van de vennootschap te voeren en deze te overleggen aan de curator. Hierdoor was het voor de curator niet mogelijk om het faillissement op juiste wijze af te wikkelen. Voorts heeft de verdachte aanzienlijke geldbedragen aan de boedel onttrokken terwijl hij wist dat hierdoor schuldeisers benadeeld werden. De procesafspraken houden onder meer in dat de verdediging geen verweren voert op de terechtzitting. De officier van justitie zal een werkstraf eisen van 240 uur, met aftrek van voorarrest en een voorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden met een proeftijd van 2 jaren, onder de bijzondere voorwaarde dat de verdachte gedurende de proeftijd maandelijks € 750,- aflost aan schuldeisers.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Wanneer worden procesafspraken niet gevolgd?

De jurisprudentie heeft zich ontwikkeld langs twee lijnen: zaken waarin de gemaakte afspraken worden gevolgd en zaken waarin de rechtbank ervan afwijkt. Vooral de afwijkingen (en de redenen die daartoe aanleiding geven) zijn in dat kader interessant.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Correspondentie over onderhandelingen over procesafspraken worden – zonder toestemming van de verdediging – door de AG naar het hof gestuurd

Gerechtshof Amsterdam 25 oktober 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:2975

In deze zaak lopen tegen meerdere verdachten ontnemingsprocedures en strafrechtelijke vervolging. Er is meerdere malen gesproken en gemaild over procesafspraken. Op een zeker moment zijn vanuit het OM enkele niet ondertekende concepten verstrekt aan het Hof. Deze stukken omvatten procesafspraken voor de afdoening van de strafzaak en schikkingen voor de ontnemingsvorderingen, maar zijn verstrekt zonder goedkeuring van de verdediging. De verdediging voert een preliminair verweer, gebaseerd op artikel 283, eerste lid, Sv, en stelt dat het OM niet-ontvankelijk moet worden verklaard. Het belangrijkste argument is dat door het verstrekken van niet-goedgekeurde documenten aan het Hof, de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter mogelijk zijn aangetast. Dit zou volgens de verdediging de eerlijke procesvoering, zoals gewaarborgd in artikel 6 EVRM, in gevaar brengen. Daarbij beroepen zij zich op het vertrouwensbeginsel, de onschuldpresumptie en het nemo tenetur-beginsel, stellende dat het Hof de zaken niet meer onbevooroordeeld kan beoordelen. Het OM erkent dat de stukken niet verstrekt hadden mogen worden, biedt verontschuldigingen aan en benadrukt dat deze verstrekking gebeurde vanuit een oprechte overtuiging dat de stukken relevant waren voor de procesgang. De advocaat-generaal voert aan dat de verstrekking geen invloed heeft op de eerlijkheid van het proces, aangezien de documenten niet bindend waren en slechts voorlopige afspraken betroffen. Het Hof overweegt dat de verstrekking van onvoltooide procesafspraken inderdaad een schending van het vertrouwensbeginsel vormt. Echter, het Hof benadrukt dat de rechterlijke onafhankelijkheid en onpartijdigheid gewaarborgd blijven

Read More
Print Friendly and PDF ^

Rechtspraak bepleit uitstel van vastleggen procesafspraken in wetgeving

Het is nog te vroeg om procesafspraken nu al in de wet vast te leggen. Ook moet de rechter zich nog kunnen buigen over de schuldvraag als iemand bezwaar aantekent tegen de omzetting van een strafbeschikking. Dat zijn de twee belangrijkste kritiekpunten in een wetgevingsadvies dat de Raad voor de rechtspraak heeft uitgebracht over de Eerste aanvullingswet op het nieuwe Wetboek van strafvordering.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Ook als de jaarrekening wel is geüpload, maar niet is gedeponeerd, is een bedrijf strafbaar. Afwijzing procesafspraken en vernietiging strafbeschikking.

Gerechtshof Amsterdam 26 september 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:2830

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het niet uiterlijk binnen 12 maanden na afloop van het boekjaar 2018 deponeren van de jaarrekening op de daarvoor voorgeschreven wijze. De rechter dient alleen acht te slaan op een afdoeningsvoorstel van het openbaar ministerie en de verdachte als is gewaarborgd dat is voldaan aan de eisen die artikel 6 EVRM stelt. Eén van deze eisen is dat de verdachte bij de totstandkoming van procesafspraken van rechtsbijstand is voorzien. Hiervan is in deze zaak geen sprake. Ten gevolge hiervan komen de procesafspraken niet voor een beoordeling door het hof in aanmerking. Het hof bepaalt dat ter zake van het bewezenverklaarde geen straf of maatregel wordt opgelegd en vernietigt de eerder uitgevaardigde strafbeschikking.

Read More
Print Friendly and PDF ^