In de tweede helft van 2023 hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die relevant zijn voor het ondernemingsstrafrecht (in ruime zin). Naast algemene ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht wordt in deze kroniek aandacht besteed aan fiscaal strafrecht, financieel strafrecht, milieustrafrecht, corruptie, bijzondere wetgeving, Europees strafrecht en cybercrime.
Read MoreDe daling van Nederland in de jaarlijkse Corruption Perceptions Index (CPI) van Transparency International zet verder door. De door Transparency geraadpleegde experts wijzen onder andere op de ondermijning van instituties van de rechtsstaat door de georganiseerde criminaliteit, waarbij rechters, officieren van justitie en advocaten maar ook journalisten en bestuurders zich steeds vaker geïntimideerd weten. Daardoor loopt Nederland het risico dat de instituties die ons land moeten beschermen tegen corruptie en willekeur op termijn worden verzwakt. Tegelijkertijd is er geen substantiële verbetering te zien in de verwevenheid van politiek en het lobbybedrijf, traditioneel een zwak punt voor Nederland.
Read MoreHoge Raad 23 januari 2024, ECLI:NL:HR:2024:66
Op grond van deze feiten en omstandigheden, in onderling verband en samenhang bezien, heeft het hof geoordeeld en kunnen oordelen dat de betalingen die de verdachte aan betrokkene 1 heeft gedaan niet alleen dienden als een betaling achteraf voor bewezen diensten als docent/ontwikkelaar, maar daarnaast tot doel hadden – en daarmee zijn gedaan met het oogmerk om – (onder andere) de relatie met betrokkene 1 te bestendigen en via hem een voorkeursbehandeling te bewerkstelligen, vertrouwelijke informatie te verkrijgen en het gunnen van opdrachten te bewerkstelligen.
Read MoreExperts uit verschillende landen met verschillende rechtssystemen bespreken het verschoningsrecht aldaar. Niet alleen omdat het interessant is om te weten hoe het verschoningsrecht elders is geregeld, maar vooral ook om kennis op te doen over het verschoningsrecht in andere landen, zodat bij internationale samenwerking tussen advocaten duidelijk wordt hoe de belangen van de cliënt het beste gewaarborgd kunnen worden. Het verschoningsrecht is er immers voor de cliënt (waar ook ter wereld) en niet voor de advocaten zelf. Het boek is gratis te downloaden.
Read MoreMultinationale ondernemingen hebben de afgelopen 12 maanden te maken gehad met een groot aantal ontwikkelingen op het gebied van financiële criminaliteit en onderzoeken. Steeds meer landen voeren wetten inzake financiële criminaliteit in of wijzigen deze, meer bedrijven worden onder het toepassingsgebied van de bestaande wetgeving gebracht en er wordt nog steeds toezicht gehouden op het gedrag van bedrijven door een breed scala aan belanghebbenden. Interne teams moeten reageren op deze ontwikkelingen om de risico's en potentiële impact te beheersen en te beperken, en om ervoor te zorgen dat bedrijven zich aanpassen aan nieuwe en veranderende verwachtingen.
Read MoreOp 18 januari stonden twee minderjarige verdachten uit Almere en Amsterdam in een besloten zitting voor de rechtbank in Lelystad op verdenking van matchfixing. In juni 2022 zouden zij verschillende spelers in de tweede divisie van het Nederlandse voetbal via sociale media benaderd hebben om tegen betaling wedstrijden expres te verliezen of gelijk te spelen. Zij zouden vervolgens op goksites kunnen inzetten op de door hun afgesproken uitslagen van de voetbalwedstrijden om zo mogelijk veel geld te verdienen. De politie bracht de werkwijze van de minderjarigen aan het licht na een pseudokoop. Het Openbaar Ministerie eiste 60 en 70 uur werkstraf tegen de verdachten.
Read MoreMet enige regelmaat is al de vraag gesteld of het Openbaar Ministerie ("OM") niet in zou moeten zetten op beleid om het vrijwillig melden van ontdekte onregelmatigheden door ondernemingen te stimuleren. Een vergelijking met andere landen zoals de Verenigde Staten van Amerika ("VS"), het Verenigd Koninkrijk en Duitsland liet zien dat het Nederlandse beleid achterblijft en het vooralsnog ontbreekt aan duidelijke afdoeningsmodaliteiten of matiging van boetes ("incentives") bij zelfmelding en medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek. Zowel de Organisation for Economic Cooperation and Development ("OECD") als het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum ("WODC") hebben reeds geconstateerd dat het uitblijven van beleid ervoor zorgt dat ondernemingen in Nederland mogelijk terughoudender zijn bij het melden van geconstateerde onregelmatigheden.
Read MoreNiet zelden worden in civiele procedures strafrechtelijke vraagstukken aan de orde gesteld. Terugblikkend op vorig jaar kan bijvoorbeeld worden gewezen op de schorsing van Sywert van Lienden uit het bestuur van ’Stichting Hulptroepen Alliantie’, nadat het Openbaar Ministerie daar uitdrukkelijk om had gevraagd. Een andere civiele procedure, die minder ’in the picture’ kwam te staan, zag op de interessante rechtsvraag of een strafrechtelijke transactie als bedoeld in artikel 74 Wetboek van Strafrecht (hierna: ’Sr’) kan worden vernietigd op grond van bedrog en/of dwaling in de zin van de respectievelijke artikelen 3:44, lid 3 en 6:228 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: ’BW’).
Read MoreDe ontwikkelingen rondom corruptie volgen elkaar in rap tempo op. Denk aan de rechterlijke toets van schikkingen die eraan komt en de toetsingscommissie die zich tot dan buigt over voorgenomen bijzondere en hoge transacties, de diverse uitspraken waarin het belang van het verschoningsrecht weer prominent voor het voetlicht is gekomen, de versterking van de positie van de klokkenluider, procesafspraken en de beloning voor zelfmelden en -medewerking door bedrijven. De Anti-Corruptie Serie betreft een opleiding, waarin de verschillende aspecten rondom corruptie aan bod komen. Deze opleiding bestaat uit 8 bijeenkomsten, waarin een breed scala aan onderwerpen worden behandeld. Daarnaast is het doel het stimuleren van debat, het bevorderen van netwerken, kruisbestuiving en de uitwisseling van ervaringen.
Read MoreTijdens de opbouw van een omgevingsdienst, schond de dienst meerdere keren wet- en regelgeving bij de inhuur van externe medewerkers. Ook was er sprake van belangenverstrengeling en leefde de dienst het eigen integriteitsbeleid niet na. Dit blijkt uit een misstandonderzoek dat het Huis voor Klokkenluiders heeft gepubliceerd.
Read More