Artikel: De ontvankelijkheid van ngo's in artikel 12 Sv-klachten

Shell wordt ook in Nederland niet vervolgd voor strafbare feiten rond de aankoop van het olieblok OPL245 in Nigeria. Drie ngo's dienden tegen die sepotbeslissing een artikel 12 Sv-klacht in bij het hof Den Haag. Het hof verklaarde hen deels ontvankelijk, maar wees het beklag af wegens strijd met het ne bis in idem-beginsel. Interessant is vooral de ontvankelijkheidsbeslissing: het hof merkte de ngo's aan als rechtstreeks belanghebbenden, ook voor algemenere feiten die niet uitdrukkelijk uit hun statuten volgen. Daarmee lijken de ontvankelijkheidseisen voor ngo's in dit soort procedures minder strikt dan voorheen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Elk voordeel heeft zijn nadeel: profijtontneming en het fiscale mechanisme

De Hoge Raad oordeelde op 31 maart 2026 dat bij de schatting van wederrechtelijk verkregen voordeel geen rekening hoeft te worden gehouden met dividendbelasting wanneer vaststaat dat die belasting niet is afgedragen. In deze zaak werd het voordeel uit de verkoop van illegale gewasbeschermingsmiddelen volledig toegerekend aan de bestuurder en indirect aandeelhouder van de betrokken bv. A-G Aben ontwikkelde een driedeling voor de toerekening van corporatief voordeel aan een natuurlijke persoon, maar de Hoge Raad liet die dogmatische vragen onbeantwoord. De spanning tussen ontneming en fiscaliteit, eerder gesignaleerd in 2012, blijft daarmee onverminderd actueel.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Over de grenzen van vergunde vervuiling

Wie handelt conform een vergunning, hoeft zich in beginsel geen zorgen te maken over strafrechtelijke aansprakelijkheid. Deze vrijwarende werking van de vergunning is echter niet absoluut. De herziene EU-richtlijn milieucriminaliteit verplicht lidstaten strafrechtelijke aansprakelijkheid mogelijk te maken indien de vergunning in strijd is met materiële wettelijke vereisten of op frauduleuze wijze is verkregen. Door de in het wetsvoorstel ter implementatie van de richtlijn voorgestelde ruime interpretatie van het bestanddeel 'wederrechtelijk' zal strafrechtelijke aansprakelijkheid mogelijk vaker aan de orde zijn. Tegelijkertijd lijkt de Nederlandse wetgever met betrekking tot de frauduleus verkregen vergunning een te strenge maatstaf te hanteren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De bescherming van het klimaat door de richtlijn milieucriminaliteit

In mei 2024 trad de Environmental Crime Directive (ECD 2024) in werking. De richtlijn is het resultaat van de evaluatie en herziening van de Environmental Crime Directive van 2008 (ECD 2008). Deze bijdrage laat zien dat de ECD 2024 meer is dan een technische herziening van de ECD 2008 door de volgende hypothese te toetsen: de ECD 2024 kent een klimaatperspectief, in die zin dat deze vanwege haar beleidsmatige inbedding, doelstellingen en tekst ruimte biedt om klimaatschade veroorzakende gedragingen strafrechtelijk te adresseren. Deze hypothese wordt getoetst aan de hand van de beleidscontext en hoofddoelstelling van de ECD 2024, evenals het begrip ecosystemen en verschillende milieudelicten en strafverzwarende omstandigheden uit de richtlijn.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Het belang van de feitenrechtspraak in het (bijzonder) strafrecht

Van oudsher wordt in de juridische opleiding een sterke nadruk gelegd op de bestudering van de rechtspraak van de Hoge Raad. Die jurisprudentie zou gelet op de rechtsvormende taak van de Hoge Raad cruciaal zijn om het recht te kennen. Toch is een bestudering van alleen de cassatierechtspraak daarvoor echt niet voldoende. Juist ook in het strafrecht (financieel-economisch) is bestudering van feitenrechtspraak cruciaal. Op veel deelterreinen daarvan verschaft de cassatierechter wel enige piketpalen, maar laat hij de feitenrechter tegelijkertijd juist veel ruimte om te bepalen welke feiten en omstandigheden van belang zijn en daar juridische gevolgen aan te verbinden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Uitgangspunten en aandachtspunten voor toezicht en handhaving van CSRD en CSDDD

De Europese Unie (EU) streeft ernaar om uiterlijk in 2050 het eerste continent te zijn dat klimaatneutraal is. Dit doel wordt nagestreefd door middel van allerhande vormen van duurzaamheidswetgeving, waarvan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en ­de Corporate Sustainability Due Diligence Directive ­(CSDDD) momenteel het meest in het oog springen. Deze richtlijnen concentreren zich niet alleen op de klimaatimpact van bedrijven, maar ook op hun bredere duurzaamheidsstrategie. De CSRD roept in dat kader met name rapportageverplichtingen in het leven, terwijl de CSDDD hoofzakelijk leidt tot onderzoeksverplichtingen. Beide richtlijnen richten zich voornamelijk op de grootste bedrijven die in Europa actief zijn. Ook in de afgelopen maanden stonden de CSRD en CSDDD weer in de schijnwerpers.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Recht op rechtsbijstand in het punitieve bestuursrecht: adequate rechtsbescherming?

Sinds 2024 kan niemand in handhavingsland er meer omheen: het recht op rechtsbijstand in punitieve bestuursrechtelijke procedures. De Hoge Raad was op 6 september 2024 de eerste hoogste bestuursrechter die het recht van toepassing verklaarde in een bestuursrechtelijke (fiscale) boetezaak. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) volgde op 24 december 2024 met onderhavige uitspraak. Deze uitspraak is annotatiewaardig, omdat de Afdeling duidelijk maakt in hoeverre een overtreder in het bestuursrecht recht heeft op rechtsbijstand, vanaf welk moment een overtreder moet worden gewezen op het recht en wat het gevolg is als een bestuursorgaan hier ten onrechte niet op wijst.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Laveren kun je leren: de verschuivende zorgplicht in artikel 13b Opiumwet

Wanneer een middel als bedoeld op lijst I of II van de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt, of daartoe aanwezig is, is de burgemeester van een gemeente bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang. Artikel 13b Opiumwet geeft die bevoegdheid. Deze bestuursdwang betreft in de praktijk de sluiting van een woning voor enkele maanden, één of meer jaren, of zelfs een sluiting voor onbepaalde tijd. Als de bevoegdheid om een woning of pand te sluiten gegeven is, maakt dat nog niet dat het bevoegde bestuursorgaan in al die gevallen gebruik mag maken van die bevoegdheid. Bij het besluit tot oplegging van de last onder bestuursdwang wordt immers ook getoetst of de gevolgen van het besluit voor een betrokkene niet onevenredig zijn in verhouding tot de met de woningsluiting te dienen doelen. Makkelijker gezegd: een bevoegd bestuursorgaan maakt nog geen evenredig besluit.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Functioneel daderschap: beschikken en/of aanvaarden?

De discussie over de criteria voor functioneel daderschap heeft een nieuwe impuls gekregen door de ontwikkeling in het bestuursrecht. Zoals bekend heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) op dit punt aansluiting gezocht bij het strafrecht. Die aansluiting betekent volgens de Afdeling dat het functionele daderschap, voor zover het natuurlijke personen betreft, wordt vastgesteld aan de hand van de bekende IJzerdraad-criteria. Kort gezegd houden die in dat de functionele dader kon beschikken over het al dan niet plaatsvinden van de fysiek door de ander verrichte verboden gedraging (beschikkingsmacht) en dat hij die gedraging heeft aanvaard, waarbij onder dit aanvaarden mede is begrepen het niet betrachten van de zorg die in redelijkheid van de verdachte kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Kroniek ondernemingsstrafrecht

In de tweede helft van 2024 hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die relevant zijn voor het ondernemingsstrafrecht (in ruime zin). Naast algemene ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht wordt in deze kroniek aandacht besteed aan fiscaal strafrecht, financieel strafrecht, milieustrafrecht, corruptie, bijzondere wetgeving, Europees strafrecht en cybercrime.

Read More
Print Friendly and PDF ^