Tijdens het rondetafelgesprek over financieel-economische criminaliteit op 28 mei 2025 werd uitvoerig gesproken over witwassen, vastgoedfraude, crypto en gegevensdeling. Maar op het einde van het gesprek schoof een ogenschijnlijk technisch onderwerp naar voren: uitvoeringstoetsen. Kamerlid Koops (NSC) sprak zijn zorg uit over het gebrek aan uitvoeringstoetsen bij wetsvoorstellen van het ministerie van Justitie en Veiligheid, in tegenstelling tot het ministerie van Financiën, waar die bijna standaard worden toegepast (debat, Koops). Zijn kernvraag: hoe kan de Kamer ervoor zorgen dat nieuwe FEC-wetgeving daadwerkelijk uitvoerbaar is?

Cryptovaluta worden structureel ingezet voor witwassen, grensoverschrijdende betalingen en verankering van crimineel vermogen. De FIOD, FIU en het OM waarschuwen voor toezichtsluwte, rechtsmachtproblemen en gebrek aan opsporingscapaciteit. Veel crypto-aanbieders opereren buiten het zicht van wet- en regelgeving. Europese harmonisatie is wenselijk, maar voorlopig onvoldoende. Zonder investering in techniek, mensen en wetgeving blijft crypto een zwart gat in de FEC-aanpak.

Tijdens het rondetafelgesprek van 28 mei 2025 werd duidelijk dat gemeenten en provincies nog steeds geen meldrecht hebben bij de FIU. Hoewel zij waardevolle signalen zien van vastgoedfraude en ondermijning, ontbreekt een wettelijke grondslag om die informatie te delen. De FIU, FIOD en het OM pleiten voor invoering van een meldrecht met duidelijke waarborgen. Zonder deze aanpassing blijven cruciale signalen onbenut. Een zorgvuldige wettelijke regeling is noodzakelijk voor een effectieve FEC-aanpak.

Poortwachters, gemeenten en toezichthouders lopen vast op privacyregels die gegevensdeling verhinderen. Hierdoor blijven signalen versnipperd, terwijl criminelen juist over grenzen heen werken. De WGS, AVG en het beroepsgeheim zijn juridische obstakels zonder praktische alternatieven. Oplossingen liggen in meldrechten, sectorale waarschuwingssystemen en betere wetgeving. Zonder ruimte voor samenwerking blijft preventie een papieren tijger.

Notarissen spelen een sleutelrol bij de bestrijding van financieel-economische criminaliteit, maar mogen collega-notarissen niet waarschuwen voor malafide cliënten. De geheimhoudingsplicht belemmert een effectieve poortwachtersfunctie. De KNB stelt daarom voor om binnen het notariaat een besloten waarschuwingssysteem in te voeren. Europese regelgeving (AMLR) biedt hiervoor ruimte. Wetgeving is nodig om dit juridisch mogelijk te maken en misbruik van de beroepspraktijk te voorkomen.