Raad voor de rechtspraak steunt filtering onder de officier van justitie, NOvA en KNB willen rechter-commissaris behouden

De consultatie over de tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering sluit op 11 september 2026 en de adviezen over de herziene regeling van het functioneel verschoningsrecht lopen uiteen. De Raad voor de rechtspraak is in een wetgevingsadvies van 9 september 2026 positief over het voorstel om de filtering van bulkgegevens onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie te brengen, maar vraagt om meer waarborgen voor de rechtsbescherming van verdachten. De Nederlandse orde van advocaten roept de wetgever in een wetgevingsadvies van 10 september 2026 op het onderdeel over het professioneel verschoningsrecht in te trekken en doet alternatieve voorstellen, waaronder geautomatiseerde filtering op geregistreerde e-mailadressen en aanvullende filtering onder verantwoordelijkheid van de rechter-commissaris. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie vraagt in een brief van 9 september 2026 om herziening van het conceptwetsvoorstel en bespreekt onder meer het redelijk vermoeden, de voorselectie door de officier van justitie, de bewaarplicht, de rol van de ringvoorzitter en de beklagprocedure zonder schorsende werking. De Hoge Raad overwoog in 2024 dat de rechter-commissaris een centrale rol heeft bij de filtering van mogelijk geprivilegieerde gegevens en dat de kabinetten van de rechter-commissaris daarvoor voldoende capaciteit moeten krijgen. Het wetsvoorstel moet na de consultatie nog voor advies naar de Raad van State en daarna naar de Tweede Kamer; het nieuwe wetboek treedt naar verwachting op 1 april 2029 in werking.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad verklaart cliënt niet-ontvankelijk in cassatieberoep over beslag op geschriften nu verschoningsrecht van advocaat onherroepelijk is afgewezen

Hoge Raad 14 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1232

De Hoge Raad verklaart de cliënt van een Duitse advocaat niet-ontvankelijk in zijn cassatieberoep tegen een beschikking van de rechtbank Limburg over de inbeslagneming van geschriften onder de klager naar aanleiding van een Europees onderzoeksbevel van de Duitse autoriteiten. Het gaat om handgeschreven notities en artikelen met aantekeningen die in beslag zijn genomen bij een doorzoeking op 28 februari 2023. De klager legt aan zijn beklag ten grondslag dat de stukken onder het verschoningsrecht van zijn Duitse advocaat vallen. De Hoge Raad verwerpt bij beschikking van dezelfde dag het cassatieberoep van de advocaat in diens eigen beklagzaak, ECLI:NL:HR:2026:1230, waardoor onherroepelijk vaststaat dat de stukken niet onder het verschoningsrecht vallen. Omdat in de beklagzaak van de beslagene het onherroepelijke oordeel in de beklagprocedure van de verschoningsgerechtigde tot uitgangspunt moet worden genomen, heeft de klager geen belang meer bij zijn cassatieberoep en volgt niet-ontvankelijkverklaring.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Raad voor de rechtspraak maakt documenten over functioneel verschoningsrecht in tweede aanvullingswet deels openbaar

De Raad voor de rechtspraak heeft op 8 juli 2026 een Woo-besluit genomen over de totstandkoming van de regeling van het functioneel verschoningsrecht in de tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering. De openbaar gemaakte stukken laten zien hoe die regeling tussen november 2025 en maart 2026 vorm kreeg. De Rechtspraak schreef in januari 2026 dat het conceptontwerp de bestaande knelpunten niet oplost en vroeg om een pas op de plaats, waarna het ministerie een derde expertmeeting organiseerde. In het gewijzigde voorstel wordt de filtering een verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie en komt de rechter-commissaris pas in beeld wanneer het Openbaar Ministerie kennis wil nemen van uitgefilterde gegevens. De rechters-commissarissen stemden daarmee in, de Nederlandse orde van advocaten niet. Regeringscommissaris Geert Knigge bevestigde in de expertmeeting van 6 maart 2026 dat het voorstel afwijkt van het arrest van de Hoge Raad van 12 maart 2024.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Conclusies over verschoningsrecht niet-verdachte notarissen bij beslag onder voormalig notarieel medewerker

Advocaat-generaal Van Kampen heeft op 7 juli 2026 in twee samenhangende zaken geconcludeerd over beslag op digitale gegevensdragers waarop notariële geheimhouderinformatie staat. Het gaat om cassatieberoepen van het openbaar ministerie tegen twee beschikkingen van de rechtbank Amsterdam van 17 juni 2025, gewezen na terugwijzing door de Hoge Raad op 24 september 2024. De rechtbank oordeelde dat zich ten aanzien van twee niet-verdachte notarissen geen zeer uitzonderlijke omstandigheden voordoen die doorbreking van hun verschoningsrecht rechtvaardigen, en verklaarde het beklag voor een groot deel gegrond. Volgens de advocaat-generaal falen de middelen die tegen dat oordeel zijn gericht, omdat de rechtbank onder meer mocht meewegen dat de klagers geen verdachte zijn en dat veel stukken dateren van buiten de periode waarop de verdenking ziet. In een van beide zaken slaagt een tweede middel wel: het oordeel dat ook op stukken die via openbare registers opvraagbaar zijn verschoningsrecht rust, getuigt volgens de advocaat-generaal van een onjuiste rechtsopvatting, maar hoeft niet tot cassatie te leiden. Beide conclusies strekken tot verwerping van het beroep van het openbaar ministerie; de Hoge Raad moet nog arrest wijzen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Niet-ontvankelijkheid OM wegens dagvaarding in strijd met de beginselen van een behoorlijke procesorde door het ontzeggen van de regiefase bij de rechter-commissaris

Rechtbank Amsterdam 9 juli 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:6995

De rechtbank Amsterdam verklaart in een fiscale strafzaak over dividendstripping het bezwaarschrift tegen de dagvaarding gegrond en verklaart het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk in de vervolging. De rechtbank oordeelt dat het Openbaar Ministerie in strijd met de beginselen van een behoorlijke procesorde heeft gedagvaard door de verdachte de regiefase bij de rechter-commissaris te ontzeggen en de zaak op publicitaire gronden naar de openbare zitting te brengen. Uit een interne e-mail leidt de rechtbank af dat vooral de wens om de zaak snel publiek te presenteren de beslissing tot dagvaarding heeft bepaald, zonder dat het belang van de verdediging bij die regiefase is meegewogen. Dat weegt te zwaarder omdat nog een cassatieprocedure loopt over stukken waarop volgens de verdediging verschoningsrecht rust. De rechtbank merkt het verzuim aan als herstelbaar en stelt de verdachte niet buiten vervolging. Het Openbaar Ministerie kan pas opnieuw dagvaarden wanneer de regiefase alsnog heeft plaatsgevonden en met de lopende procedures rekening is gehouden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beoordeling van in beslag genomen facturen, overeenkomsten en correspondentie op verschoningsgerechtigdheid op grond van de artikelen 98 en 181 Sv

Rechtbank Rotterdam (rechter-commissaris in strafzaken) 2 april 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:6512

De rechter-commissaris van de rechtbank Rotterdam beoordeelt in het onderzoek Sali welke tijdens een doorzoeking in beslag genomen fysieke stukken onder het verschoningsrecht vallen. De officier van justitie heeft op grond van artikel 181 Sv gevorderd dat de in een kantoorpand inbeslaggenomen stukken worden onderzocht op verschoningsgerechtigde informatie. De rechter-commissaris oordeelt dat een brief tussen de rechtbank en een advocaat geen verschoningsgerechtigd geschrift in de zin van artikel 98, eerste lid, Sv is, omdat correspondentie tussen anderen dan de verschoningsgerechtigde en zijn cliënt buiten het verschoningsrecht valt. Facturen en overeenkomsten waarin de door een verschoningsgerechtigde verrichte werkzaamheden zijn gespecificeerd, merkt hij wel als verschoningsgerechtigd aan. Ongespecificeerde facturen en stukken afkomstig van een organisatie zonder verschoningsgerechtigde medewerkers raken niet aan het vertrouwelijke karakter van de werkzaamheden en vallen daarom buiten het verschoningsrecht. De niet-verschoningsgerechtigde stukken worden vrijgegeven aan het onderzoeksteam en de overige stukken aan de beslagene geretourneerd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad verklaart cassatieberoepen niet-ontvankelijk in beklagzaak over beslag op een samenwerkingsovereenkomst

Hoge Raad 23 juni 2026, ECLI:NL:HR:2026:1007 en ECLI:NL:HR:2026:1008

De Hoge Raad verklaart in twee samenhangende beschikkingen de cassatieberoepen van een verdachte en zijn bedrijf niet-ontvankelijk in een beklagzaak over de inbeslagneming van een samenwerkingsovereenkomst. Het beslag vindt plaats in het strafrechtelijk onderzoek Charlton naar niet-ambtelijke omkoping, valsheid in geschrift en witwassen rond de bemiddeling in tijdelijke opvanglocaties voor asielzoekers voor het COA. De rechter-commissaris geeft de overeenkomst vrij aan het onderzoeksteam, waarna de rechtbank Amsterdam de klagers niet-ontvankelijk verklaart omdat zij geen verschoningsgerechtigden zijn. Op grond van art. 98 lid 4 Sv staat het beklag tegen de beschikking van de rechter-commissaris uitsluitend open voor de verschoningsgerechtigde zelf. Het advocatenkantoor dat de overeenkomst opstelde heeft geen klaagschrift ingediend en heeft zich niet op zijn verschoningsrecht beroepen, zodat ook het beklag tegen de inbeslagneming niet-ontvankelijk is. De Hoge Raad oordeelt dat het aan de geheimhouder zelf is om zich op zijn verschoningsrecht te beroepen en dat de rechtbank de uitkomst van de tuchtprocedure tegen het kantoor niet hoefde af te wachten.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Raadsheer-commissaris acht inbeslagneming van medische gegevens mogelijk maar wijst verstrekking en voeging aan het dossier af

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 6 mei 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:4208

De raadsheer-commissaris van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden beslist over in beslag genomen medische gegevens van een verdachte, verstrekt door de directeur Zorg en Behandeling van een penitentiaire inrichting na een vordering ex artikel 105 Sv. De gegevens zijn afkomstig van geheimhouders aan wie een verschoningsrecht toekomt, terwijl onduidelijk blijft of zij dat recht hebben ingeroepen en of de verstrekking met toestemming van de verdachte is gebeurd. De advocaat-generaal wil de informatie aan het dossier toegevoegd zien met het oog op de toerekeningsvatbaarheid en een mogelijke psychische stoornis ten tijde van het tenlastegelegde. De raadsheer-commissaris acht de inbeslagneming op zichzelf mogelijk en acht zich bevoegd te beslissen over verstrekking. Bij de belangenafweging weegt hij het belang van de verdachte bij bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer en het medisch beroepsgeheim zwaar. Hij wijst het verzoek tot verstrekking en voeging van de medische stukken aan het dossier af.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beklag over verschoningsrecht in onderzoek Full Sutton (mondkapjeszaak) ongegrond wegens voortdurend strafvorderlijk belang bij het beslag

De rechtbank Rotterdam verklaart op 23 juni 2026 het beklag in de zogenoemde mondkapjeszaak over het verschoningsrecht van advocaten ongegrond. In het onderzoek Full Sutton zijn op 28 februari 2022 bij doorzoekingen gegevensdragers in beslag genomen waarop zich materiaal bevindt dat onder het verschoningsrecht van geheimhouders valt. De klagers, onder wie verdachten en hun advocaten, vorderen opheffing van het beslag en teruggave van het verschoningsgerechtigde materiaal. De rechtbank stelt vast dat de verdediging het station van een begin van aannemelijkheid dat mogelijk inbreuk is gemaakt op het verschoningsrecht is gepasseerd. Het beslag wordt toch niet opgeheven, omdat er nog een strafvorderlijk belang bestaat zolang het eindvonnis in de hoofdzaken niet is gewezen en de verdediging tot 1 oktober 2026 toegang houdt tot de dataroom. De aard en ernst van de mogelijke schending en het daardoor veroorzaakte nadeel zijn vooralsnog niet vast te stellen, zodat het debat hierover in de hoofdzaak kan worden voortgezet.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Na de Box-zaak: Stibbe analyseert de verschoningsrecht-werkwijzen van ACM en AP

Uit de analyses van Stibbe blijkt dat de werkwijzen van ACM en AP voor de omgang met het verschoningsrecht in strijd zijn met wet en rechtspraak. De maatstaf komt uit de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad van 12 maart 2024 in de Box-zaak: de overheid moet inbreuken voorkomen en de rechter-commissaris filtert wanneer dat niet zonder kennisneming kan. Beide toezichthouders laten de beoordeling over aan een eigen functionaris verschoningsrecht, met een gefaseerde claimprocedure en een afgeschermde omgeving. Uit de analyses blijkt onder meer dat rechterlijke betrokkenheid ontbreekt, dat een werknemer van de toezichthouder niet onafhankelijk is, en dat onmiddellijke vernietiging niet is geregeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^