De bestuurlijke boete vormt een essentieel punitief handhavingsinstrument binnen het bestuursrecht. In de afgelopen decennia heeft zich een duidelijke ontwikkeling voorgedaan waarbij sanctionering in toenemende mate plaatsvindt via het bestuursrecht in plaats van het strafrecht. De bestuurlijke boete wordt inmiddels toegepast binnen uiteenlopende rechtsgebieden, waaronder de sociale zekerheidswetgeving, het economisch bestuursrecht en het fiscale recht. Veel bestuursorganen beschikken over een zelfstandige boetebevoegdheid en zijn daarnaast bevoegd tot het opleggen van reparatoire sancties, zoals de last onder bestuursdwang en de last onder dwangsom. In bepaalde wettelijke kaders is bovendien sprake van een samenloop van bestuursrechtelijke en (economisch) strafrechtelijke handhaving.