Artikel: Prokuratuur en magistratuur

Ruim een jaar geleden heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie een arrest gewezen dat belangrijke gevolgen heeft en zal hebben voor de Nederlandse strafrechtspraktijk. Dit zogenoemde Prokuratuur-arrest kan worden geplaatst in een bredere tendens, waarin de niet-onafhankelijke positie van het Nederlandse OM ertoe leidt dat de (zelfstandige) toepassing van bepaalde bevoegdheden niet (meer) toelaatbaar wordt geacht. Grofweg zijn er dan twee oplossingsrichtingen denkbaar. Enerzijds kan worden gedacht aan een meer onafhankelijke positionering van het OM binnen het Nederlandse stelsel. Anderzijds kan de bevoegdheidsuitoefening door het OM in meer gevallen onderworpen worden aan een (voorafgaande) rechterlijke toets.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Duidelijkheid over de rol van de advocaat als onderzoeker

De Raad van Discipline heeft een uitspraak gewezen over de rol van de advocaat als feitenonderzoeker. De tuchtrechter erkent daarin de plaats van feitenonderzoek door advocaten, maar stelt hieraan voor bepaalde onderzoeken terechte grenzen. In het geval van een rapport door een onafhankelijk advocaat-onderzoeker dat extern wordt gebruikt gelden er namelijk ‘zware eisen’, aldus de tuchtrechter. De uitspraak laat ook enkele bestaande vragen onbeantwoord en roept nieuwe vragen op. Deze annotatie bespreekt enkele van die vragen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De spoedbevriezing: juridische fictie versus bancaire praktijk

In het conceptwetsvoorstel Versterking ondermijnende criminaliteit II wordt een nieuwe bevoegdheid voor de FIE geïntroduceerd. De FIE krijgt de mogelijkheid om een financiële transactie te bevriezen. In dit artikel wordt onderzocht of deze nieuwe bevoegdheid past binnen de werking van het bancaire stelsel en hoe effectief deze wijziging in de praktijk zal zijn. Ook de reikwijdte van de strafrechtelijke en civielrechtelijke vrijwaring komen aan bod.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Kroniek ondernemingsstrafrecht

Het nieuws in het eerste halfjaar van 2022 werd gedomineerd door de afzwakking en vervolgens de afschaffing van de maatregelen rondom de Covid 19-pandemie, de (gevolgen van de) oorlog in Oekraïne en de boerenprotesten tegen de maatregelen die uit het stikstofbeleid van de overheid voort kunnen komen. Verder trad begin dit jaar een nieuw kabinet aan dat een coalitieakkoord presenteerde met voor het strafrecht ambitieuze plannen. Met forse investeringen in de strafrechtketen dient het justitieschip weer vlot getrokken te worden. Politie, rechtspraak en justitie kunnen op stevige financiële ­injecties rekenen, terwijl afzonderlijk gelden zijn vrijgemaakt voor de strijd tegen de ondermijning, voor de versterking van de sociale advocatuur en voor de implementatie van het nieuwe Wetboek van Strafvordering.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Onduidelijkheid over toepassingsbereik Blokkeringsverordening blijft voortbestaan

Het HvJ EU verduidelijkt de Blokkeringsverordening voor sancties van de VS met betrekking tot o.a. Iran. Het HvJ EU oordeelt dat (i) partijen de Blokkeringsverordening kunnen inroepen bij nationale rechters, (ii) dat als uit het bij de rechtbank beschikbare bewijs prima facie volgt dat bij de contractbeëindiging gevolg is gegeven aan geblokkeerde sancties, de opzeggende partij moet bewijzen dat hij niet die bedoeling had, en (iii) dat bij de vraag of een opzegging geldig is, ook de mogelijke impact van VS-sancties voor de opzeggende partij meegewogen moet worden. De precieze betekenis van gevolg geven aan geblokkeerde sancties blijft echter onduidelijk.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De weigering van een jachtakte door de korpschef van de politie als een bestraffende sanctie?

In het bestuurlijke sanctierecht wordt doorgaans een onderscheid gemaakt tussen herstelsancties en bestraffende sancties. De enige algemeen geaccepteerde bestuurlijke bestraffende sanctie is de bestuurlijke boete. Omdat deze sanctie bestraffend van aard is, geldt het zogenoemde una via-beginsel. De strekking van dit beginsel is dat indien dezelfde gedraging zowel bestuurlijk als strafrechtelijk kan worden afgedaan, de keuze voor een der wegen op een gegeven moment definitief is. Indien een bestuurlijke sanctie, zoals bijvoorbeeld de toepassing van artikel 13b Opiumwet, als een bestraffende sanctie zou worden aangemerkt, heeft dit consequenties voor een eventuele strafrechtelijke vervolging wegens hetzelfde feit. Eenzelfde manier van redeneren zou kunnen worden gehanteerd over de Wet Bibob; indien de intrekking van een vergunning op grond van deze wet wordt gekwalificeerd als een bestuurlijke bestraffende sanctie, staat het una via-beginsel een vervolging wegens hetzelfde feit in de weg. De jurisprudentie van de Afdeling is evenwel zonneklaar: zowel de toepassing van artikel 13b Opiumwet als de intrekking van een vergunning op grond van de Wet Bibob worden door de Afdeling niet aangemerkt als een bestraffende sanctie. Geheel vrij van commentaar is deze bestendige jurisprudentie overigens niet. Dat het aanmerken van een bestuurlijke sanctie (of maatregel) als een bestraffende sanctie daadwerkelijk gevolgen heeft voor een hierop volgende vervolging, heeft de jurisprudentie rondom het alcoholslotprogramma laten zien. In de onderhavige casus staat een soortgelijke problematiek centraal, namelijk de weigering tot verstrekking van een jachtakte door de korpschef.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De Wet confiscatie criminele goederen – een ondermijning van het strafrecht?

Op 16 november jl. ging het wetsvoorstel Versterking aanpak ondermijnende criminaliteit II in consultatie. Dit wetsvoorstel strekt (onder meer) tot het invoeren van de Wet confiscatie criminele goederen. Op basis van deze wet wordt het mogelijk om goederen van een persoon die afkomstig zijn van enig strafbaar feit aan de Staat te laten vervallen, zonder dat sprake is van een voorafgaande strafrechtelijke veroordeling. Het is bovendien niet de strafrechter die over deze confiscatie zal oordelen, maar de civiele rechter. Daar zitten nogal wat haken en ogen aan. Want hoe zit het eigenlijk met waarborgen die wél gelden binnen het strafrecht, maar niet binnen het civiele recht, zoals de onschuldpresumptie? En wat als de vervolging op enig moment wordt gestaakt en de strafzaak wordt geseponeerd of uiteindelijk eindigt in een vrijspraak?

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Eendaadse samenloop van fiscale en commune feiten

De officier van justitie heeft een vervolgingsmonopolie: hij of zij bepaalt of en, zo ja, voor welk strafbaar feit de verdachte wordt vervolgd. Deze discretionaire bevoegdheid wordt ingeperkt door het in artikel 69 lid 4 AWR vervatte vervolgingsbeletsel dat bepaalt dat ingeval een gedraging zowel valt onder de delictsomschrijving van artikel 69 lid 1 of 2 AWR als onder die van artikel 225lid 2 Sr, niet mag worden vervolgd op basis van laatstgenoemde bepaling. De alhier bedoelde samenloop doet zich (bijvoorbeeld) voor wanneer belastingaangifte wordt gedaan met gebruikmaking van een vals aangiftebiljet. Deze fiscale overtreding dient enkel te worden vervolgd op basis van de fiscale strafbaarstelling1 en niet op basis van zijn commune pendant.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Crypto-fraude: hoe wordt dit strafrechtelijk beteugeld?

Er is zowel in Nederland als internationaal een stoet aan nieuwsartikelen, podcasts en documentaires verschenen over (vermeende) crypto-fraude. Hiermee doelt de auteur op fraudes waarbij crypto’s als instrument door fraudeurs worden ingezet om anderen te bedriegen en zodoende onrechtmatig voordeel te verkrijgen. De financieel toezichthouders, De Nederlandsche Bank (DNB) en Autoriteit Financiële Markten (AFM), kregen alleen dit jaar al honderden meldingen over mogelijke misstanden met crypto’s en waarschuwen al geruime tijd voor de frauderisico’s van crypto’s. Ook heeft DNB meerdere malen opgetreden tegen ‘illegale’ aanbieders van gereguleerde cryptodiensten. Het strafrecht volgt inmiddels ook. Recent zijn er twee vonnissen over crypto-fraude gewezen. Naar verwachting zullen er meer strafzaken volgen. De complexiteit van crypto’s, het internationale karakter, de (pseudo)anonimiteit bij transacties met crypto’s en de grote hoeveelheid geld die in de crypto-markt omgaat, vormen een vruchtbare bodem voor crypto-fraudeurs. Hoog tijd om de bestrijding van crypto-fraude onder de loep te nemen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De burgemeester als ziektebestrijder?

De uitbraak van het coronavirus heeft niet alleen veel gevraagd van de bevolking, maar ook van de (straf)rechtspleging. Zo zijn verschillende juridische instrumenten ontwikkeld om dit virus in te dammen. Deze instrumenten zijn niet alleen strafrechtelijk van aard, maar ook bestuursrechtelijk. Het bestuursrecht en corona zijn op verschillende manieren met elkaar verbonden. Ten eerste bevat het bestuursrecht juridische instrumenten om de pandemie te bestrijden, zoals de Wet publieke gezondheid. Ten tweede biedt het bestuursrecht instrumenten om de gevolgen van de pandemie af te zwakken en ten derde heeft corona grote gevolgen gehad voor de manier waarop de overheid haar werk doet. In dit redactioneel wordt de aandacht besteed aan een voorgestelde nieuwe bevoegdheid voor de burgemeester, namelijk een sluitingsbevoegdheid. Hartmann en Sackers hebben er terecht op gewezen dat met de wijziging van de Wet publieke gezondheid lang nog niet alle rechtsvragen zijn beantwoord. Een van de voorgestelde coronamaatregelen is de wijziging van de Wet publieke gezondheid in verband met een sluitingsbevoegdheid ten aanzien van publieke en besloten plaatsen wegens een uitbraak. Met deze bevoegdheid lijkt de burgemeester dus ook een rol te krijgen als ziektebestrijder.

Read More
Print Friendly and PDF ^