Jaarverslag Rechtspraak 2025: strafrechtcijfers, doorlooptijden en voorbereiding op het NWvSv

Het Jaarverslag Rechtspraak 2025 laat voor het strafrecht een gemengd beeld zien: de instroom van hoofdstrafzaken is stabiel, maar de werkvoorraad bij de rechtbanken groeide fors van 87.000 naar 109.000 zaken. De doorlooptijdnormen werden in het strafrecht opnieuw breed niet gehaald (33 procent bij rechtbanken, 23 procent bij hoven), mede door de ICT-inbreuk bij het Openbaar Ministerie. Ontnemingsvorderingen daalden met 24 procent, terwijl bijzondere raadkamerzaken juist met zes procent stegen. De Rechtspraak bereidt zich intensief voor op het Nieuw Wetboek van Strafvordering per 1 april 2029 en signaleert spanning tussen nieuwe strafrechtelijke wetgeving en grondrechten, waaronder het initiatiefvoorstel Wet zelfstandig gebiedsverbod. Bij een individueel gerecht is een intern fraudegeval aan het licht gekomen waarbij een medewerker in de bedrijfsvoering over een langere periode onrechtmatig middelen aan de Rechtspraak heeft onttrokken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hof spreekt autodemonteerder grotendeels vrij: voorwaardelijk opzet bij witwassen alleen bewezen voor motorblokken met zichtbaar gemanipuleerde nummers

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 26 maart 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:1846

Hof spreekt autodemonteerder grotendeels vrij van witwassen en heling: alleen bij elf motorblokken met zichtbaar gemanipuleerde nummers is voorwaardelijk opzet bewezen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelt dat de betrokkenheid van de Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit bij het opsporingsonderzoek niet aan de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de weg staat. Het hof bepaalt dat handelaren in tweedehands auto-onderdelen in de tenlastegelegde periode niet aantoonbaar verplicht waren een inkoopregister bij te houden. Verdachte wordt vrijgesproken van witwassen van de gehele bedrijfsvoorraad en van heling van zeventig auto-onderdelen, omdat bijkomende omstandigheden waaruit wetenschap van de criminele herkomst blijkt ontbreken. Bij de motorblokken hanteert het hof een onderscheidend criterium: alleen waar de manipulatie van het motornummer bij normale visuele inspectie kenbaar was, is voorwaardelijk opzet bewezen. Ondanks de bewezenverklaring van gewoontewitwassen van elf motorblokken legt het hof geen straf of maatregel op, gelet op de overschrijding van de redelijke termijn en de omstandigheden van de zaak.

Read More
Print Friendly and PDF ^

SKC publiceert Transnationaal ondermijningsbeeld Europa

Het Strategisch Kenniscentrum Ondermijnende Criminaliteit (SKC) publiceerde eind maart 2026 het Transnationaal ondermijningsbeeld Zuid- en Noordwest-Europa, de vierde studie in de Grenzeloos-reeks. De studie beschrijft dertig jaar transnationale georganiseerde criminaliteit tussen Europese landen en Nederland, met Europa als bron-, doorvoer- en bestemmingsregio. Zuid-Europa kent meer traditionele, hiërarchische netwerken, terwijl West- en Noordwest-Europa zich kenmerken door dynamische, technologisch geavanceerde samenwerkingsverbanden. Versleutelde communicatie, digitale financiële constructies, corruptie en witwassen blijven structurele instrumenten voor het faciliteren van illegale activiteiten. De bevindingen sluiten aan bij de EU-SOCTA 2025 van Europol en vormen een bouwsteen voor het eerste Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland, verwacht in 2026.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Het AI4Oversight Lab

Het gebruik van data is een onmisbaar onderdeel van het werk van inspecties om met beperkte menselijke capaciteit en middelen zo veel mogelijk maatschappelijk effect te realiseren. Gegevens komen uit steeds meer uiteenlopende bronnen, en de maatschappelijke verwachting neemt toe dat die gegevens op een verantwoorde manier gebruikt worden. Toezichthouders zien zich geconfronteerd met een aanzienlijke uitdaging. De groeiende hoeveelheid en diversiteit aan data maakt het voor inspecteurs steeds moeilijker om patronen en afwijkingen te herkennen. Met de inzet van data science en kunstmatige intelligentie (AI) zijn complexere analyses mogelijk. Om AI mensgericht en verantwoord te maken stelt de recent aangenomen AI-verordening kaders voor onder andere transparantie, uitlegbaarheid, non-discriminatie, en menselijke controle. Het vertalen van die kaders naar concrete werkwijzen is geen vanzelfsprekendheid. Er is daarom behoefte aan innovatieve wetenschappelijke onderbouwde AI-werkwijzen voor toepassing in de dagelijkse inspectiepraktijk.

Read More
Print Friendly and PDF ^

EHRM over F.B. en Anderen t. Nederland: Nederlands herbeoordelingsstelsel voor levenslanggestraften voldoet aan artikel 3 EVRM

Het EHRM heeft op 21 april 2026 in F.B. en Anderen t. Nederland unaniem geoordeeld dat het Nederlandse herbeoordelingsstelsel voor levenslanggestraften niet in strijd is met artikel 3 EVRM. Het Hof acht het stelsel, zoals ingericht met het Besluit Adviescollege levenslanggestraften en aangepast per 1 juli 2023, voldoende duidelijk en omgeven met procedurele waarborgen. Beslissingen van de minister in de ambtshalve gratieprocedure en bij toelating tot de re-integratiefase moeten worden gemotiveerd en kunnen door de civiele rechter worden getoetst. Uit de beschikbare cijfers blijkt dat drie levenslanggestraften zijn toegelaten tot de re-integratiefase en dat op 25 oktober 2023 één keer gratie is verleend, waardoor niet gezegd kan worden dat de straf in de praktijk nooit wordt verkort. Het Hof laat uitdrukkelijk ruimte voor verdere procedurele verfijning, onder meer via het aangekondigde wetsvoorstel voor rechterlijke voorwaardelijke invrijheidstelling.

Read More
Print Friendly and PDF ^