Deze kroniek biedt een overzicht van interessante jurisprudentie op het gebied van materieel milieustrafrecht in de periode van 2019 tot en met eind april 2024. De onderwerpen zijn door mij geselecteerd aan de hand van verschenen jurisprudentie en deze kroniek is dus niet bedoeld als volledig overzicht van álle jurisprudentie die op het gebied van materieel milieustrafrecht is verschenen.
Read MoreIn het materiële strafrecht is het gebruikelijk om delictsomschrijvingen te typeren aan de hand van onderscheidingen die in de strafrechtsdogmatiek zijn ontwikkeld en die gebaseerd zijn op de verschillende manieren waarop strafbaar gesteld gedrag omschreven wordt in wettelijke delictsomschrijvingen. Meest bekend zijn waarschijnlijk de onderscheidingen tussen commissiedelicten versus omissiedelicten; materieel omschreven delicten versus formeel omschreven delicten; en krenkingsdelicten versus gevaarzettingsdelicten.
Read MoreIllicit Financial Flows (IFF) – such as corruption and money laundering – have a significant negative impact on the enjoyment of human rights. Combating IFF is an integral part of the 2030 Agenda for Sustainable Development. SDG 16 explicitly promulgates the relation between the rule of law, social security and the fight against IFF. Cross-border data access and exchange by enforcement authorities is crucial to map and disrupt IFF, punish suspects and take away their criminally earned assets. At the same time, human rights restrain national enforcement authorities when combatting IFF. States must abstain from undue interference with individuals’ privacy rights, such as the storage of information relating to an individual’s private life and the sharing of such information. Pursuant to article 8 ECHR, interference with the right to respect for private – in accordance with the law – is only permissible if this is necessary in a democratic society, e.g. in the interests of national security and public safety. In this article we explore the balance between individual rights and states’ responsibilities in the fight against IFF; between privacy and the common good of fighting bad money. To what extent may privacy concerns be an obstacle to investigate global IFF? The conclusion is that there is an imbalance. The authors suggest that human dignity and human security should be given more weight in the balancing of human rights in this context.
Read MoreOrganisaties worden verplicht anonieme meldingen van vermoedelijke misstanden in behandeling te nemen. Bovendien moet worden vastgelegd wie die eventuele meldingen gaat behandelen. De onderbouwing van de-ze verplichtingen schiet tekort. Zo wordt niet onderbouwd waarom Ne-derland kiest voor strengere regels dan in Europees verband is afgespro-ken. Verder maakt het voorstel niet duidelijk of de plannen werkbaar zijn. Bovendien zijn de regeldrukgevolgen niet in kaart gebracht. Dit schrijft ATR in een advies aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken.
Read MoreGrinta Invest was een illegale vermogensbeheerder. Twee ‘finfluencer’ hebben deze illegale partij gepromoot via een website en beleggers aangebracht. Zij maakten zich zo schuldig aan het medeplegen van illegaal vermogensbeheer. Mede door het promoten en aanbrengen door deze personen zijn beleggers ingestapt en kon Grinta Invest er met hun geld vandoor gaan. De AFM heeft in november 2021 gewaarschuwd tegen Grinta Invest. De AFM legt boetes op van €544.000 resp. €256.000.
Read MoreIn deze bijdrage wordt onderzocht wat de beweging naar voren voor de Rechtspraak betekent. Allereerst komen de vijf pijlers waarop de beweging naar voren rust aan bod. Vervolgens wordt de beweging naar voren bezien vanuit het perspectief van twee belangrijke spelers: de rechter-commissaris en de voorzitter van de meervoudige strafkamer. In de afsluiting wordt gewezen op een aantal punten die verder doordacht of uitgewerkt zouden moeten worden, om te voorkomen dat de beweging naar voren een vlucht naar voren wordt.
Read MoreBespreking van het preadvies voor de NJV-jaarvergadering 2024 van prof. mr. Janneke Gerards, ‘Het EU-Grondrechtenhandvest: een crashcourse’, in: J.H. Gerards e.a., Waarde, werking en potentie van het EU-Grondrechtenhandvest in de Nederlandse rechtsorde. Preadviezen. (Handelingen Nederlandse Juristen-Vereniging, 153e jaargang), Deventer: Wolters Kluwer 2024, p. 7-94. Het is mooi en zeer terecht dat de NJV de ‘Waarde, werking en potentie van het EU-Grondrechtenhandvest in de Nederlandse rechtsorde’ heeft gekozen als thema voor de preadviezen van dit jaar. De begeleidingscommissie vanuit de NJV wijst in haar voorwoord op het vijftienjarige jubileum van het Handvest als belangrijke reden.
Read MoreOnlangs is het Huis voor Klokkenluiders gestart met een pilot voor uitbreiding van psychosociale ondersteuning voor klokkenluiders. Het aankaarten van een misstand op de werkvloer kan een emotionele impact hebben en op den duur voor psychische problemen zorgen, zoals stress, angst en somberheid. Via een verwijzing van het Huis voor Klokkenluiders (het Huis) kunnen melders van maatschappelijke misstanden al binnen vijf werkdagen terecht bij een psycholoog van Psyned. De pilot kent een beperkt aantal plekken en is alleen bedoeld voor klokkenluiders die al een advies- of onderzoekstraject bij het Huis hebben lopen.
Read MoreHoge Raad 17 september 2024, ECLI:NL:HR:2024:1169
De Hoge Raad wijst er in een recente uitspraak op dat beeld- of geluidsopnames in de wet – de hieronder genoemde uitzondering daargelaten - niet als bewijsmiddelen worden aangemerkt. Zo’n opname kan wel meewerken tot het bewijs via de eigen waarneming van de rechter, die zijn waarneming in de uitspraak moet beschrijven. Als artikel 567 van het Wetboek van Strafvordering van toepassing is (dat is op grond van het Besluit innovatie strafvordering alleen tijdelijk in bepaalde arrondissementen het geval) kan een opname van beeld en/of geluid wel zelfstandig als bewijsmiddel worden gebruikt. Maar ook dan moet de rechter in zijn uitspraak beschrijven wat hij heeft waargenomen.
Read MoreHoge Raad 17 september 2024, ECLI:NL:HR:2024:1170
De beslissing van de rechtbank Limburg om het beklag van een (verdachte) arts tegen de inbeslagname van twee medisch dossiers ongegrond te verklaren blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad geoordeeld. Voor zijn oordeel dat in dit geval het belang van de waarheidsvinding boven dat van het verschoningsrecht gaat acht de Hoge Raad - met de rechtbank - van belang dat: (i) op grond van diverse onderzoeksbevindingen een verdenking is gerezen van een zeer ernstig strafbaar feit dat tot dat overlijden heeft geleid en ten aanzien van de arts een redelijk vermoeden van schuld is ontstaan aan het begaan van dat feit en (ii) dat het medisch dossier en het verpleegkundig dossier een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de waarheidsvinding. Daarbij heeft de rechtbank ook betrokken dat (iii) de betreffende gegevens niet op een andere manier kunnen worden verkregen en (iv) de periode waarover de documenten worden gevorderd beperkt is tot de relevante periode.
Read More