Het kabinet heeft op 8 juni 2026 een Kamerbrief gestuurd met een pakket maatregelen tegen zorgfraude en ondermijnende criminaliteit in de zorg. Minister Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport kondigt strengere toetredingseisen aan, een bredere vergunningsplicht en een verplichte verklaring omtrent het gedrag voor bestuurders, eigenaren en toezichthouders. De Wet Bibob wordt structureler en risicogericht ingezet en er komen meer fysieke controles bij risicovolle nieuwe en herstartende zorgaanbieders. De gegevensuitwisseling tussen gemeenten, zorgverzekeraars, zorgkantoren en opsporingsdiensten wordt verruimd, ook tijdens lopende fraudeonderzoeken. De recherche zorgfraude van de Nederlandse Arbeidsinspectie en het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie krijgen extra capaciteit. Voor de aanpak is oplopend tot € 50 miljoen per jaar beschikbaar, op basis van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord.

De commissie-Winter concludeert dat het huidige stelsel om de kernwaarden van de advocatuur te beschermen tekortschiet, ook bij traditionele kantoren, omdat toezicht zich enkel op de individuele advocaat richt en niet op het kantoor. Zij stelt een nieuw basisstelsel voor in vier delen: modernisering van het klacht- en tuchtrecht, proactief toezicht op individuele advocaten door de OTA, extern kantoortoezicht op grote kantoren en verplicht onafhankelijk intern toezicht. Grote kantoren (33 of meer advocaten) worden vergunning- of erkenningplichtig bij de OTA en moeten een onafhankelijke raad van commissarissen of one-tier board instellen, met een geschiktheidstoets voor bestuurders. Voor de praktijk is ook relevant dat de OTA ook gaat toezien op de naleving van de Wwft en de sanctiewetgeving, en dat kantoren met een straf- en compliancepraktijk onder het zwaardere regime vallen. Niet-functioneel betrokken investeerders zoals private equity en volledige uitbesteding aan een MSO moeten vooralsnog niet worden toegelaten zolang de OTA nog niet bestaat en geen adequaat toezicht kan houden.

In mei 2026 zijn zeven concept-besluiten onder het nieuwe Wetboek van Strafvordering in internetconsultatie gebracht. Het gaat om uitvoeringsregels voor digitale strafvordering, deskundigenonderzoek, opnamen van verhoren, processtukken, tenuitvoerlegging, bevoegdheden met betrekking tot het lichaam en de bevoegdheidsuitoefening door de officier van justitie. Het pakket volgt op de eerste tranche AMvB's die van 31 oktober 2025 tot 31 januari 2026 in consultatie was, en op de twee vaststellingswetten (Stb. 2026, 56 en 57) die op 24 februari 2026 door de Eerste Kamer zijn aangenomen. Voor de bijzonder-strafrechtpraktijk zijn vooral de besluiten over processtukken, deskundigenonderzoek en de bevoegdheidsuitoefening door het OM relevant, gelet op dossieromvang, forensische expertise en de rol van het Functioneel Parket. Inwerkingtreding van het nieuwe wetboek is voorzien op 1 april 2029.

Het kabinet wil de rechtsbijstand voor verdachten in het strafproces uitbreiden. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen heeft daarvoor een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel versterking rechtsbijstand in het strafproces geeft verdachten in meer gevallen recht op kosteloze rechtsbijstand door een advocaat, bijvoorbeeld voorafgaand aan een eerste verhoor door de politie, en bij verdachten die op vrije voeten zijn en wiens zaak door het Openbaar Ministerie (OM) wordt afgedaan met een strafbeschikking.

Op 12 mei 2026 is het conceptwetsvoorstel Wet urgente persoonsvermissingen in internetconsultatie gebracht. Het voorstel geeft de politie, onder gezag van de officier van justitie, bevoegdheden om bij telecomaanbieders gebruikers- en verkeersgegevens te vorderen en stelselmatig de locatie van een mobiele telefoon te bepalen, ook als geen verdenking van een misdrijf bestaat. Voor de verstrekking van gegevens over het communicatieverkeer is een voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris vereist, conform het arrest Prokuratuur, met een noodgevalbevoegdheid voor uitzonderlijke situaties. Bijzonder is dat het gezag over de politie bij urgente vermissingen wordt verschoven van de burgemeester naar de officier van justitie, en dat een eigen regime voor bewaartermijnen en verdere verwerking wordt geïntroduceerd. Het voorstel sluit qua structuur en waarborgen aan bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering en markeert tegelijk een uitbreiding van de rol van het OM buiten het strafvorderlijk domein.

Op 13 mei heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid een afwegingskader gepubliceerd om overheden te ondersteunen bij de keuze om hoger beroep in bestuursrechtelijke procedures in te stellen. Als een overheid in een procedure in het ongelijk wordt gesteld, moet deze overheid bepalen of een hoger beroep wordt ingesteld. Daarbij moet vaak een afweging gemaakt worden tussen het individueel belang van een burger en het algemeen belang. Het afwegingskader biedt overheden handvatten om deze belangenafweging zorgvuldig te maken en de positie van een burger goed in het oog te houden. Het kader is bedoeld voor lokale en regionale overheden, uitvoeringsorganisaties en ministeries. Naast het afwegingskader is een set van normen voor behoorlijk procedeergedrag gepresenteerd, die gehanteerd kan worden vóór, tijdens en na alle bestuursrechtelijke procedures.