Op 11 november jl. zijn er kamervragen gesteld door de leden Palmen (Nieuw Sociaal Contract) en Van Nispen (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het schenden van het verschoningsrecht door het OM. Aanleiding voor de vragen zijn onder meer de overeenkomst die tussen het OM en Stibbe is gesloten in de Box-zaak alsook de berichten over schending van het verschoningsrecht in de mondkapjesaffaire.
Read MoreEen RC in de Rechtbank Rotterdam heeft afgelopen donderdag ingegrepen in het strafrechtelijk onderzoek naar Sywert van Lienden, Bernd Damme en Camille van Gestel (de mondkapjesaffaire). Zij worden verdacht van oplichting, verduistering en witwassen. Het OM heeft (ook) in deze onderzoek mogelijk het verschoningsrecht van advocaten geschonden.
Read MoreHoge Raad 1 november 2024, ECLI:NL:HR:2024:1560
In strafzaken beschermt art. 98 Sv het verschoningsrecht door het in beslag nemen van vertrouwelijke stukken zonder toestemming te verbieden, waarbij de rechter-commissaris beslissingsbevoegd is. Tegen die beslissingen kan de verschoningsgerechtigde beklag instellen. Bij grote hoeveelheden digitale gegevens mag de rechter-commissaris onder strikte voorwaarden opsporingsambtenaren inzetten voor selectie, mits het verschoningsrecht gewaarborgd blijft. De strafrechter beoordeelt eventuele schendingen van dit recht in de strafzaak. Dit maakt aanvullende bescherming door de burgerlijke rechter overbodig; deze is daarom niet bevoegd in te gaan op beslissingen van de rechter-commissaris inzake inbeslagneming en selectie van gegevens.
Read MoreOver het functionele verschoningsrecht is nog lang niet alles gezegd. Mijn vorige bijdrage daarover in dit blad kreeg bijval en kritiek. En leidde tot het verzorgen van een workshop samen met Muriël Rosing voor de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten. De daaraan deelnemende strafpleiters vormden een scherpe slijpsteen voor de juridische geest. Bij het slijpen kwamen een paar vonken vrij, waaronder verschoningsrecht als mogelijk bewijsuitsluitingsverweer.
Read MoreOp 5 oktober 2023 seponeerde het Openbaar Ministerie het strafrechtelijk onderzoek (‘Castor’) naar een Brabantse vermogensbeheerder, na constatering dat het verschoningsrecht in deze zaak is geschonden. Dit onderzoek had geleid tot civiele procedures van advocaten van Stibbe tegen de Staat, waarin prejudiciële vragen zijn gesteld over de omgang met het verschoningsrecht. In maart 2024 gaf de Hoge Raad hier duidelijkheid over. Het OM, Stibbe en de vermogensbeheerder hebben nu afspraken gemaakt over de beëindiging van de lopende procedures.
Read MoreWhile the right to lawyer-client confidentiality has long been recognised as a fundamental right enshrined in the right to legal assistance and the right of defence, its practical implementation does not seem to provide adequate safeguards. Many EU Member States still lack clear rules on how to ensure that privileged communications are not captured during the interception of communications and the search/seizure of computers during criminal investigations. Also, OLAF investigations struggle with deficiencies in safeguarding the lawyer-client privilege. Taking the case law of the European Court of Human Rights as a starting point to identify common standards on the lawyer-client privilege in criminal proceedings, this article argues that there is a need for the European Union to take legislative action to ensure the effective protection of this right.
Read MoreRechtbank Overijssel 6 september 2024, ECLI:NL:RBOVE:2024:5099
In strafrechtelijk onderzoek ‘Ballycastle’ is een omvangrijke dataset in beslag genomen. Onder leiding van de RS is deze gefilterd voor het verwijderen van mogelijk geprivilegieerde gegevens. Daarbij zijn de raadslieden van de beslagenen betrokken: zij hebben een lijst aangeleverd met zoektermen. Na die filtering hebben de raadslieden steekproeven verricht in de overgebleven digitale bestanden. Daarbij stuitten zij op gegevens van mogelijk verschoningsgerechtigden. Naar aanleiding daarvan heeft de geheimhoudersfunctionaris opnieuw gefilterd. In november 2023 heeft de RC de filterwerkzaamheden beëindigd. Bij beschikking van 1 maart 2024 heeft de RC de OvJ toegestaan kennis te nemen van de na filtering overgebleven fysieke en digitale bestanden c.q. documenten. Tegen die beslissing richt het klaagschrift zich.
Read MoreOp het moment dat het redelijke vermoeden rijst dat de op vordering van de officier van justitie door de aanbieder van een communicatiedienst verstrekte gegevens (mede) geprivilegieerde gegevens betreft, moet de rechter-commissaris worden ingeschakeld.
Read MoreHof van Justitie EU 2 oktober 2024, T-797/22, T-798/22 en T-828/22
Het Gerecht bevestigt opnieuw het belang van het fundamentele recht van eenieder om zich te laten adviseren door een advocaat met het oog op het voeren van, het voorkomen van, of het anticiperen op een gerechtelijke procedure, en stelt vast dat dat recht niet in gevaar wordt gebracht door het betwiste verbod.
Read MoreEr is al jaren veel te doen rondom het verschoningsrecht. Zo klonk vanuit verschillende hoeken kritiek op de reikwijdte van het verschoningsrecht, bijvoorbeeld omdat het de opsporing van strafbare feiten zou beperken of omdat bepaalde werkzaamheden van de advocaat (zoals het doen van intern onderzoek) ten onrechte onder het verschoningsrecht zouden vallen. Anderzijds zijn vanuit de zijde van de advocatuur zorgen geuit over de waarborging van het verschoningsrecht door opsporingsautoriteiten (waaronder het Openbaar Ministerie) bij het verrichten van opsporingsonderzoek. De discussies hieromtrent lijken nog lang niet beslecht. De verwachting is dat ons in de toekomst op dit terrein nog het nodige te wachten staat. Tijdens deze cursus wordt specifiek ingegaan op het verschoningsrecht in het kader van fraude- en corruptiezaken. Hierbij wordt het juridisch kader geschetst zoals dat er in Nederland uitziet. Daarbij wordt een vergelijking gemaakt met de Verenigde Staten en Engeland. Daarnaast komen onderwerpen aan bod als het verschoningsrecht van rechtspersonen, dat van de inhouse counsel en de advocaat in dienstbetrekking. Behandeld wordt ook verschoningsrecht en omgang met autoriteiten, inclusief wanneer afstand geacht wordt te zijn gedaan van het verschoningsrecht (waiver). Ook passeert het verschoningsrecht in het kader van interne onderzoeken (zelfonderzoek) de revue met de meest relevante uitspraken die in dit verband zijn gedaan.
Read More