De antikraakwetgeving in Nederland laat een weerbarstige ontwikkeling zien, waarbij de belangen van pand­eigenaren en die van krakers lijnrecht tegenover elkaar staan. Pandeigenaren verwachten dat de Staat handhavend optreedt en hun gekraakte pand strafrechtelijk ontruimt. Krakers hebben er belang bij om van het pand gebruik te kunnen blijven maken. In de strijd tegen krakers komt aan pandeigenaren het eigendomsrecht toe. Dit recht is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben, zo begint Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Krakers staan in deze strijd niet machteloos. Onder omstandigheden komt aan hen een beroep toe op het huisrecht. In de rechtspraak is bevestigd dat het huisrecht zich uitstrekt tot bescherming tegen een gedwongen strafrechtelijke ontruiming. Evenals het eigendomsrecht is het huisrecht in de wetgeving verankerd. Zo wordt dit recht niet alleen als grondrecht beschermd door artikel 12 van de Nederlandse Grondwet, maar ook door artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat vermeldt dat eenieder het recht heeft op eerbiediging van zijn of haar woning. Het huisrecht ontstaat door het ‘feitelijk bewonen’ van een pand, waarbij het niet van belang is of de bewoning rechtmatig is.

In het slot van 2025 kwam eindelijk duidelijkheid in de langdurige discussie rond de vervolging van de voormalige CEO van ING. De uitspraak van het Gerechtshof Den Haag biedt nieuwe inzichten in hoe strafrechtelijke aansprakelijkheid van leiders binnen bedrijven moet worden beoordeeld. Francien Rense, partner bij Greenberg Traurig, vraagt zich af: wat is de reikwijdte van de zorgplicht van bestuurders – en bestaat er een proactieve variant daarvan?

Leidersaansprakelijkheid bij bedrijfsschandalen blijkt minder zwart-wit dan het publieke debat doet vermoeden. Francien Rense, partner bij Greenberg Traurig, laat zien hoe OM en rechter stap voor stap concrete maatstaven ontwikkelen rond beleid, zorgplicht en feitelijk leidinggeven, en welke ruimte én opdracht dat laat voor bestuurders en managers.