Artikel: Graag meer aandacht voor de institutionele verhoudingen bij de afdoening van strafzaken

De institutionele verhoudingen binnen de strafrechtsketen lijken tegenwoordig minder dan ooit tevoren een rustig bezit. Per 1 mei van dit jaar trad de Tijdelijke instructie intensivering strafbeschikking bij veelvoorkomende vermogensdelicten (hierna: Tijdelijke instructie) van het College van procureurs-generaal in werking. Die instructie leidde (o.a.) tot een rondetafelgesprek met, Kamervragen uit en een debat in de Tweede Kamer, waarmee de politieke verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie en Veiligheid voor het OM werd benadrukt. Inhoudelijk liepen de reacties nogal uiteen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Syntax error! Een verkenning van betrouwbaarheidsconcepten bij digitaal bewijs in strafzaken

Bewijs dient betrouwbaar te zijn, maar wat betekent het concept ‘betrouwbaarheid’? In het geval van digitaal bewijs duiken in dit kader uiteenlopende termen op, zonder dat steeds duidelijk is wat met deze termen wordt bedoeld of hoe zij zich tot elkaar verhouden. Dit roept de vraag op: hoe moet het concept ‘betrouwbaarheid’ worden begrepen in de context van digitaal bewijs? Door de levensloop van digitaal bewijs – van vergaring tot inhoudelijke beoordeling – te analyseren, beoogt dit artikel bij te dragen aan het ontwarren van semantische verwarring en meer inzicht te bieden in de complexiteit van (de betrouwbaarheid van) digitaal bewijs.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Nieuw onderzoek biedt heldere richtlijn voor smartengeld bij straf- en civiel recht

In één oogopslag een indicatie van een passend smartengeldbedrag bij lichamelijk en geestelijk letsel en andere persoonsaantastingen. Dat is de belangrijkste uitkomst van een vandaag gepubliceerd onderzoek door onderzoekers van de Erasmus University Rotterdam, in opdracht van de Raad voor de rechtspraak. Ze onderzochten hoe in Nederland deze bedragen beter kunnen worden vastgesteld. De uitkomst draagt bij aan meer duidelijkheid en houvast bij het vaststellen van smartengeld in het straf- en civiel recht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Integriteitsonderzoeken

Integriteitsonderzoeken zijn in opkomst als instrument bij het voorkomen van witwassen, belangenverstrengeling, ESG-schendingen en andere integriteitsrisico’s. Toch blijkt in de praktijk dat deze onderzoeken regelmatig tekortschieten, niet alleen juridisch, maar vooral ook in methodologische en kennistheoretische zin. In dit artikel laat F.J. Erkens zien waarom een goed integriteitsonderzoek niet kan volstaan met louter juridische zorgvuldigheid, maar ook moet voldoen aan wat hij aanduidt als een ‘epistemisch verantwoord’ kader. Begrippen als epistemische dissonantie, hypocognitie en functionele waarheid worden toegelicht in het licht van de eisen aan onderzoeksopzet, bewijswaardigheid en proportionele besluitvorming. Het artikel biedt daarmee een nieuw perspectief op de legitimiteit van integriteitsonderzoeken, waarin juridische en epistemologische normen in samenhang worden toegepast.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Van Parkersburg tot Dordrecht. Juridische ontwikkelingen en uitdagingen inzake PFAS

In deze bijdrage volgen we het juridische PFAS-spoor, van Parkers­burg, West Virginia, tot Dordrecht. We beginnen in de Verenigde Staten omdat Nederlandse rechtszaken, onder andere, bouwen op rechtszaken die daar sinds eind jaren negentig door advocaat Rob Bilott worden gevoerd. We lichten toe wat PFAS zijn en waarom PFAS een probleem zijn, en beschrijven enkele juridische ontwikkelingen en uitdagingen in het bestuurs-, civiel en strafrecht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Kroniek ondernemingsstrafrecht

Het ondernemingsstrafrecht heeft in de periode waarop deze kroniek betrekking heeft niet stilgestaan. Voordat in deze kroniek inhoudelijk aandacht wordt besteed aan de verschillende ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht, wordt eerst de actualiteit besproken ten aanzien van drie hoogleraren, die invloed hebben (gehad) op het bijzonder strafrecht en/of de bestuurlijke handhaving.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Tegenspraak in Nederland staat onder druk, waarschuwt College voor de Rechten van de Mens

Het College voor de Rechten van de Mens publiceerde in september 2025 zijn jaarlijkse rapportage Tegenspraak onder druk. De centrale conclusie luidt dat de maatschappelijke ruimte in Nederland afneemt en dat dit een bedreiging vormt voor een gezonde democratische rechtsstaat. Het maatschappelijk middenveld – bestaande uit vakbonden, belangenorganisaties, goede doelen, religieuze gemeenschappen en andere verenigingen – speelt een cruciale rol in het vertegenwoordigen van burgers, het signaleren van misstanden en het bieden van een tegenstem tegenover de overheid.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De strafrechtelijke vervolging bij een dodelijk arbeidsongeval

Uit het jaarverslag van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) blijkt dat het aantal dodelijke arbeidsongevallen in 2024 is gedaald. Waar er in 2023 nog 72 dodelijke arbeidsongevallen hebben plaatsgevonden, was dat aantal in 2024 52. Dit is een positieve ontwikkeling. In gevallen waarin sprake is van een dodelijk arbeidsongeval start de NLA in beginsel onder regie van het Openbaar Ministerie (OM) een strafrechtelijk onderzoek .Dit strafrechtelijk onderzoek kan leiden tot de vervolging van een of meerdere ondernemingen en van natuurlijke personen in hun hoedanigheid van ‘feitelijk leidinggever’. Hoewel het OM genegen kan zijn om tot een buitengerechtelijke afdoening over te gaan in een strafzaak naar aanleiding van een dodelijk arbeidsongeval, blijkt uit de (hoeveelheid) rechtspraak dat dodelijke arbeidsongevallen ook geregeld voor een strafrechter worden gebracht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

OM wijzigt beleid strafbeschikking. Nood breekt wet?

In februari van dit jaar kondigde het Openbaar Ministerie (OM) aan dat de strafbeschikking intensiever zal worden ingezet. Het huidige cellentekort en de ‘code zwart’ die voor het Nederlandse gevangeniswezen gelden, zijn daarvoor de aanleiding. Het OM wil de strafbeschikking optimaal benutten en minder dagvaarden. Daarmee verwacht het OM bij te dragen aan een oplossing voor het huidige cellentekort en tevens tegemoet te komen aan de krappe zittingscapaciteit bij de rechtspraak. Op deze aangekondigde koerswijziging kwam vanuit verschillende hoeken kritiek. Het OM zou met dit nieuwe beleid de gevangenisstraf voor tienduizenden zaken feitelijk afschaffen. Daarnaast bestaat al langer kritiek op de strafbeschikking als zodanig: de positie van het slachtoffer is onvoldoende beschermd en de informatievoorziening aan de verdachte moet beter.

Read More
Print Friendly and PDF ^

European Preservation and Production Orders: A Non-Exclusive Approach to E-Evidence within the EU

The main piece of the legislative package on electronic evidence – Regulation 2023/1543 (hereinafter: the e-evidence Regulation) establishes a new mutual recognition instrument for preserving and obtaining e-evidence from service providers located in another jurisdiction by means of European Preservation Orders (EPOC-PR) and European Production Orders (EPOC). It will be applicable in the EU Member States (except Denmark) as of 18 August 2026. As has often been stressed, this mutual recognition instrument, especially the revolutionary approach of allowing trans-border requests to be sent directly from the judicial authority of one Member State to the service provider of another Member State, takes the field of judicial cooperation beyond its traditional boundaries.

Read More
Print Friendly and PDF ^