Artikel: Het nieuwe Besluit bescherming slachtoffergegevens in processtukken en privacy in beeld

Protection of victim data in court documents sometimes goes wrong. In order to better protect the privacy of victims, the General Order in Council for the Protection of Victim Data in Procedural Documents (The Order) entered into force on 30 January 2025. The Order prescribes that most categories of personal data of victims may only be included in the procedural documents if they are important for the court to make a decision. This contribution explores if the new Order will solve actual problems in relation to victim protection. The entry into force can make an important contribution to preventing repeat or secondary victimisation, but it is important that this Order is actually applied and that attention is also paid to relatives of victims. The implementation may cause some bottlenecks. Currently not all police officers are aware of the choice of domicile. And that the Order only extends to direct personal data, while a victim may also be identified through indirect personal data. The rights of the accused - also protected under international treaties and criminal law - may be affected by the tightened privacy regulation regarding victims. The development of rights and regulations in relation to victim protection and privacy are shared, as well as some reflections on the implementation needs.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De meldingsplicht uit de nieuwe antiwitwasverordening

Europa harmoniseert de antiwitwaswetgeving. In de zomer van 2027 zal een nieuwe antiwitwasverordening de huidige nationale wetgeving grotendeels vervangen. Dit heeft gevolgen voor de meldingsplicht. Het Nederlandse meldingssysteem voor ongebruikelijke transacties verandert in een meldingssysteem voor verdachte transacties. Daarmee zal de huidige overvloed aan meldingen aan FIU-Nederland afnemen. Dat is het goede nieuws. Er is echter ook minder goed nieuws. De meldingsplicht uit de nieuwe verordening blijkt zich namelijk mede uit te strekken tot vermoedens van criminele activiteiten die niets meer te maken hebben met witwassen. Meldingsplichtige entiteiten zullen hun cliënten voortaan moeten screenen op eventuele strafbare gedragingen, ook ongeacht de financiële relevantie daarvan of enige relatie met criminele gelden. De verordening is rechtstreeks van toepassing en dwingt tot verruiming van het cliëntenonderzoek buiten het kader van witwassen en terrorismefinanciering. De witwasmeldingsplicht is in de verordening in wezen verworden tot een algemene aangifteplicht van criminele activiteiten. Naar verwachting zal dit in de praktijk gaan knellen. Meldingsplichtige entiteiten zijn private partijen en geen opsporingsambtenaren. De nieuwe meldingsplicht zal waarschijnlijk veel vragen oproepen. Voor de omvangrijke populatie meldingsplichtigen is het verstandig om tijdig na te denken over de impact van deze wijziging. Zij zullen hun compliancebeleid hierop moeten aanpassen en hun perspectief moeten verbreden. Wie niet meebeweegt, riskeert een strafvervolging of een bestuurlijke boete.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Het Nieuwe Besluit bescherming slachtoffergegevens in processtukken en privacy in beeld

‘De ouders hadden speciaal vanwege de privacy in een andere gemeente aangifte gedaan. Dat ging goed en de gegevens waren afgeschermd. Maar in een aanvullend verhoor kwamen de naam en vestigingsplaats van de school voor, dat was er net tussendoor geglipt. Het zal maar gebeuren dat de verdachte het kind bij school opwacht. Je moet heel secuur zijn, in het hele proces. Ook als het gaat om aanvullende gegevens, BSN-nummers of medische gegevens. Er zou iemand op moeten zitten die daar echt oog voor heeft.’ (juridisch medewerker Slachtofferhulp Nederland).

Read More
Print Friendly and PDF ^

Maatwerk nodig voor effectieve aanpak economische vuurwerkcriminaliteit

De kenmerken van daders van economische vuurwerkcriminaliteit - het illegaal maken, invoeren, verkopen, bezitten en afsteken van vuurwerk - verschillen nogal. Ze variëren van een klein aantal grote internationale handelaren tot heel veel kleine lokale en vaak jonge handelaren die ook eindgebruiker kunnen zijn. Om economische vuurwerkcriminaliteit tegen te gaan, moeten deze verschillende dadergroepen op verschillende manieren worden aangepakt. De kennis over wat daarbij het beste werkt bij welke groep moet worden uitgebreid. De capaciteit die beschikbaar is voor het effectief aanpakken van economische vuurwerkcriminaliteit is niet voldoende.  Dat blijkt uit onderzoek van Atlas Research en Bureau Bruinsma in opdracht van het WODC.

Read More
Print Friendly and PDF ^

VOG-fouten, maatschappelijke risico’s en het belang van doordachte screening

Afgelopen week kwam in het nieuws: door een systeemfout bij Justitie behielden veroordeelde personen mogelijk onterecht hun Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Zij konden aan de slag blijven in beroepen als de kinderopvang, door onvolledige informatie over hun strafblad (false negatives). Het omgekeerde gebeurt ook: soms krijgen sommige mensen juist géén VOG, terwijl ze geen risico vormen (false positives). De gevolgen voor deze mensen èn voor de samenleving zijn groot. Hoe komen zulke afwegingen tot stand? En wat zegt dit over hoe we in Nederland screenen?

Read More
Print Friendly and PDF ^

De uitspraak van het Gerechtshof Den Haag in Milieudefensie c.s./Shell. Zes lessen voor toekomstige klimaatzaken

Op 12 november 2024 heeft het gerechtshof Den Haag arrest gewezen in de zaak Milieudefensie c.s./Shell. Het ging in deze zaak om de vraag of Shell onrechtmatig handelt wanneer zij haar totale, mondiale CO2 -emissies in 2030 niet met netto 45% ten opzichte van het niveau van 2019 terugbrengt. Waar de rechtbank Den Haag in 2021 (een deel van) de vorderingen van Milieudefensie toewees en een emissiereductiebevel van 45% in 2030 oplegde aan Shell, ging het hof hier niet in mee. Het wees de vorderingen van Milieudefensie af en vernietigde het vonnis van de rechtbank, in het voordeel van Shell.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Slachtoffers in de strafrechtketen: WODC start meerdere onderzoeken

In het strafrecht was tot enkele jaren geleden vooral aandacht voor de daders. Veel minder voor de slachtoffers. Daar komt steeds meer verandering in. Er is meer oog gekomen voor de rechten van slachtoffers en wat ze nodig hebben voor herstel. Ze hebben nu bijvoorbeeld spreekrecht tijdens rechtszaken. Het WODC begint in 2025 en daarna meerdere onderzoeken naar slachtoffers. Dat is nodig omdat groepen slachtoffers en typen delicten door maatschappelijke omstandigheden steeds veranderen, denk aan het in beeld krijgen van geweld tegen de LHBTQI-gemeenschap of online oplichting.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Ondernemingsstrafrecht zonder klassenjustitie. Van megaschikking naar megastrafbeschikking

Het Openbaar Ministerie (OM) schiet tekort bij de daadwerkelijke bestraffing van criminaliteit gepleegd door grote ondernemingen. In plaats van hun boetes op te leggen grossiert de openbaar aanklager in afkoopsommen. Megaschikkingen hebben de transactiepraktijk omgevormd tot een moderne versie van de middeleeuwse aflatenpraktijk. Dit roept de vraag op in hoeverre deze praktijk leidt tot klassenjustitie: kunnen grote delinquente ondernemingen niet beter een strafbeschikking krijgen? Vanuit deze vraagstelling worden eerst de transactie- en strafbeschikkingenpraktijk geschetst (paragraaf 1 en 2). Vervolgens worden in paragraaf 3 beide modaliteiten vergeleken met betrekking tot hun fundamentele verschil. Daarna worden de negatieve effecten van afkoop besproken (paragraaf 4), gevolgd door een analyse van mogelijke bezwaren tegen megastrafbeschikkingen (paragraaf 5). Aan het slot volgt in paragraaf 6 de conclusie.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De strafbeschikking in beweging: van dagvaarden tenzij, naar de strafbeschikking tenzij?

Eind februari kondigde het Openbaar Ministerie een nieuwe koers voor de strafbeschikking aan. Het Openbaar Ministerie gaat de mogelijkheden die de strafbeschikking biedt optimaal benutten door minder te dagvaarden en meer strafbeschikkingen op te leggen, zodat alleen die zaken bij de strafrechter terechtkomen waarin dat gelet op de ernst van het strafbare feit noodzakelijk is. De nieuwe koerswijziging heeft heel veel stof doen opwaaien. In deze bijdrage wordt de aangekondigde koerswijziging bezien in het licht van het doel van de wetgever bij de invoering van de strafbeschikking, de praktijk van de strafbeschikking tot nu toe en enkele toekomstige wijzigingen van de regeling van de strafbeschikking.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoe gewichtig is onvoorzichtig? Een blik op het verleden, het heden en de toekomst van culpa ten aanzien van omstandigheden

Strafrechtstelsels zijn al vroeg bereid geweest fundamentele aanpassingen te maken om toenemende maatschappelijke gevaren het hoofd te bieden. Illustratief zijn de aanpassingen in het materiële strafrecht ter bestrijding van onzedelijk gedrag en seksueel geweld. Verruimingen van de actus reus en verlagingen van mens rea-vereisten vinden in dat kader al lange tijd overal ter wereld plaats. Deze beweging is nog steeds gaande. In dogmatisch opzicht wordt bijvoorbeeld voorgesteld om seks te zien als iets wederrechtelijks dat telkens rechtvaardiging behoeft of, enigszins vergelijkbaar, om het rechtsgoed seksuele integriteit integraal te beschermen tegen culpa levissima, de geringste onzorgvuldigheid. De materieelrechtelijke verwerking van die zienswijzen kan bewijsrechtelijk meebrengen dat het aan de verdachte is om de rechtvaardiging voor zijn handelen of de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid aannemelijk te maken.

Read More
Print Friendly and PDF ^