Hoge Raad 19 april 2024, ECLI:NL:HR:2024:642

Deze zaak gaat over de vraag of een Russische vennootschap die is onderworpen aan de EU-sancties tegen Rusland, de vergader- en stemrechten kan uitoefenen die zijn verbonden aan door haar gehouden certificaten van aandelen in een Nederlandse kapitaalvennootschap. De Hoge Raad heeft het voornemen om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over de uitleg van Verordening 269/2014. Op 19 april is een tussenarrest gewezen die dient ertoe partijen gelegenheid te bieden te reageren op dit voornemen en op de te stellen prejudiciële vragen.

Minister Van Leeuwen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) heeft recent de Tweede Kamer de kabinetsappreciatie over het witboek van de Europese Commissie over exportcontrole gestuurd. Het witboek maakt onderdeel uit van een pakket van vijf economische veiligheidsinitiatieven en een overkoepelende mededeling van de Europese Commissie. Met het witboek over exportcontrole zet de Commissie haar visie uiteen op exportcontrole van Dual-use items, zowel binnen de EU als ten opzichte van derde landen en de multilaterale exportcontroleregimes.

De Raad heeft op 23 februari — 2 jaar na de grootschalige Russische invasie van Oekraïne — een 13e pakket beperkende maatregelen aangenomen tegen het regime van Poetin. De sancties zijn specifiek gericht tegen degenen die zijn illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog gaande houden en tegen degenen die deze in aanzienlijke mate steunen.

Eind 2022 werd bekend dat het kabinet het Nederlandse sanctiestelsel wil moderniseren door aanpassing van de Sanctiewet 1977 en aanpalende wet- en regelgeving. In eerste instantie was het de bedoeling de consultatiefase van het wetsvoorstel in juli 2023 te starten. Aan het proces is vervolgens echter een extra element toegevoegd, namelijk een preconsultatie. Het kabinet heeft daarin ook aangegeven voornemens te zijn de  formele consultatie van het conceptwetsvoorstel in het najaar van 2023 te starten. Ook dat moment is niet gehaald. Het kabinet is nu voornemens de formele consultatie van het conceptwetsvoorstel in het voorjaar van 2024 te starten.