Niet betalen te kwalificeren als oplichting?

Rechtbank Den Haag 22 september 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:11657 Verdachte heeft in een periode van ruim twee jaren van een groot aantal personen en/of bedrijven goederen en diensten afgenomen, voor welke goederen en diensten hij, ondanks de toezeggingen daartoe, telkens niet of slechts deels heeft betaald.

De vraag die de rechtbank dient te beantwoorden is of het handelen van verdachte telkens kan worden gekwalificeerd als oplichting en in het bijzonder of het handelen van verdachte kan worden gekwalificeerd als het aannemen van een valse hoedanigheid in de zin van artikel 326 Sr. Daarnaast wordt verdachte verweten dat hij in de periode van 15 december 2012 tot en met 21 mei 2013 in totaal ongeveer €16.000 van zijn toenmalige vriendin heeft gestolen door middel van gebruikmaking van haar pinpas met pincode (dagvaarding I feit 1). Verdachte heeft erkend dat hij wel eens geld van de bankrekening van zijn toenmalige vriendin heeft gepind. De rechtbank dient de vraag te beantwoorden of daarbij ook sprake is geweest van diefstal.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte van de bij dagvaarding I onder 1 ten laste gelegde diefstal dient te worden vrijgesproken, omdat verdachte en aangeefster T.S. Koop een relatie met elkaar hadden en het onvoldoende duidelijk is of verdachte de geldbedragen telkens daadwerkelijk zonder medeweten van aangeefster van haar bankrekening heeft gepind en in hoeverre hij die geldbedragen van aangeefster heeft gestolen. De officier van justitie heeft zich voorts op het standpunt gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte de bij dagvaarding I en II ten laste gelegde oplichtingen heeft begaan, doordat hij zich telkens in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide en kredietwaardige ondernemer dan wel betrouwbaar werkgever (het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit) die de rekeningen en het loon wilde en zou gaan betalen en derhalve telkens een valse hoedanigheid heeft aangenomen waardoor de aangevers tot afgifte van goederen dan wel diensten werden bewogen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw van verdachte heeft overeenkomstig het standpunt van de officier van justitie gepleit tot vrijspraak van het bij dagvaarding I onder 1 ten laste gelegde feit. De raadsvrouw heeft voorts bepleit verdachte van de bij dagvaarding I ten laste gelegde oplichtingen vrij te spreken. Hiertoe heeft zij ten eerste aangevoerd dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide en kredietwaardige ondernemer. Verdachte was daadwerkelijk ondernemer en er kan niet worden vastgesteld dat hij niet kredietwaardig was. Hij had derhalve geen valse hoedanigheid aangenomen. Verdachte heeft nog altijd de intentie om de openstaande rekeningen te betalen, aldus de raadsvrouw. Mocht de rechtbank wel wettig en overtuigend bewezen verklaren dat verdachte zich in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide en kredietwaardige ondernemer, dan heeft de raadsvrouw subsidiair bepleit verdachte van de bij dagvaarding I ten laste gelegde oplichtingen vrij te spreken, omdat het vaste jurisprudentie is dat dit enkele gegeven geen valse hoedanigheid in de zin van artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht oplevert en zich geen bijkomende omstandigheden hebben voorgedaan. De raadsvrouw heeft als laatste bepleit verdachte tevens van het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit vrij te spreken, omdat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte zich in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als goed/betrouwbaar werkgever. Verdachte heeft wel degelijk salaris betaald aan aangeefster en er is een andere maand salaris uitgekeerd aan aangeefster door de VVE die dat bedrag heeft verrekend met hun betaling aan het bedrijf van verdachte. Volgens de raadsvrouw betreft deze zaak een civiel-/arbeidsrechtelijke kwestie en levert dit geen oplichting in de zin van artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht op.

Beoordeling rechtbank 

Feit 1 dagvaarding I

Met de officier van justitie en de raadsvrouw van verdachte is de rechtbank van oordeel dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte het bij dagvaarding I onder 1 ten laste gelegde feit heeft begaan, nu op grond van het dossier onvoldoende duidelijk is dat verdachte zich de geldbedragen daadwerkelijk wederrechtelijk heeft toegeëigend. Verdachte zal derhalve van dit feit worden vrijgesproken.

Feiten 2 tot en met 8 dagvaarding I en dagvaarding II

Dagvaarding I feit 2

Verdachte heeft op 17 mei 2013 voor zijn schoonmaakbedrijf 1 in totaal voor €651,75 aan schoonmaakartikelen op rekening gekocht bij groothandel slachtoffer 2 te Rijswijk, welke artikelen verdachte direct heeft meegenomen. Van de artikelen is een factuur opgemaakt op naam van het schoonmaakbedrijf van verdachte welke aan verdachte is meegegeven. Hierbij is verdachte medegedeeld dat de factuur binnen dertig dagen na afname dient te zijn voldaan. Verdachte heeft de factuur niet betaald.

Dagvaarding I feit 3

Verdachte heeft op 14 april 2013 met een groep van 15 personen in totaal voor €500 op rekening van zijn bedrijf 1 gegeten en gedronken bij slachtoffer 4 te Aalsmeer. Hiervan is een rekening opgemaakt welke ter attentie van verdachte naar het bedrijf 1 is gestuurd. Verdachte heeft de rekening niet betaald.

Dagvaarding I feit 4

Verdachte heeft op 20 augustus 2012 en 21 augustus 2012 in totaal voor €259,65 op rekening van zijn zaak bedrijf 2 gegeten en gedronken en sigaretten gekocht bij slachtoffer 6 te Den Haag. Met de eigenaar van het restaurant heeft verdachte bij het bestellen de afspraak gemaakt dat hij de openstaande rekeningen naar de bankrekening van het restaurant zou overmaken. Verdachte heeft de openstaande rekeningen niet betaald.

Dagvaarding I feit 5

Op 24 augustus 2012, 26 augustus 2012 en 24 september 2012 zijn door slachtoffer 8 te Amersfoort op rekening limousineritten met een totale waarde van €1.245 voor verdachte verzorgd, welke limousineritten door verdachte vooraf bij dochteronderneming slachtoffer 8 waren gereserveerd. De facturen hiervan zijn naar het door verdachte opgegeven factuuradres van bedrijf 2 gestuurd. Voor de facturen geldt een betalingstermijn van veertien dagen. Verdachte heeft de facturen niet betaald.

Dagvaarding I feit 6

Verdachte heeft op 12 juni 2013 voor zijn schoonmaakbedrijf 3 een schoonmaaksysteem ter waarde van €10.310,66 gekocht bij slachtoffer 10 te Boven Leeuwen. Begin juni 2013 had de eigenaar slachtoffer 11 op verzoek van verdachte reeds een offerte voor het schoonmaaksysteem opgesteld. Verdachte is akkoord gegaan met de prijs en de levering. Op 12 juni 2013 is er een factuur op naam van bedrijf 3 opgemaakt en is het kenteken van het schoonmaaksysteem overgeschreven op naam van het schoonmaakbedrijf van verdachte. Op 20 september 2013 heeft verdachte een bedrag van €50 betaald. Het overige deel van de factuur heeft hij niet betaald.

Dagvaarding I feit 7

Verdachte heeft in de periode van 24 juni 2011 tot en met 1 november 2013 op naam van verschillende van zijn bedrijven in totaal 39 zakelijke gsm abonnementen afgesloten bij verschillende telecom providers van het moederbedrijf Koninklijke KPN BV. Hierbij zijn in totaal 37 gsm toestellen aan verdachte verstrekt. Verdachte heeft bij de afsluiting van de abonnementen telkens het bankrekeningnummer van het betreffende bedrijf voor automatische incasso opgegeven. Van één van de abonnementen is incasso van één van de in totaal vier rekeningen gelukt. Bij de overige abonnementen is automatische incasso in het geheel niet mogelijk geweest en is betaling uitgebleven.

Dagvaarding I feit 8

Verdachte heeft in de periode van 17 januari 2013 tot en met 14 november 2013 op naam van verschillende van zijn bedrijven in totaal 17 zakelijke gsm abonnementen afgesloten bij T-Mobile. Hierbij zijn in totaal 12 gsm toestellen aan verdachte verstrekt.

Verdachte heeft bij de afsluiting van de abonnementen telkens het bankrekeningnummer van het betreffende bedrijf voor automatische incasso opgegeven, waarna automatische incasso onmogelijk bleek. Betaling van de rekeningen is grotendeels uitgebleven.

Dagvaarding II

Op 1 juni 2013 is aangeefster slachtoffer 12 na een gesprek met verdachte op diezelfde datum middels een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd als schoonmaakster in dienst getreden bij bedrijf 1 , een bedrijf van verdachte. Het salaris dat is overeengekomen bedroeg €901,50 bruto per maand. Volgens de arbeidsovereenkomst zou het salaris telkens worden uitbetaald voor het einde van de loonperiode. Aangeefster heeft tot 27 november 2013 voor het bedrijf van verdachte gewerkt. Met uitzondering van de maand juli 2013 is door verdachte geen loon aan aangeefster uitbetaald.

Valse hoedanigheid

Bonafide ondernemer/werkgever

De rechtbank ziet zich ten eerste voor de vraag gesteld of verdachte zich telkens ten tijde van het aangaan van de koop- dan wel dienstverleningsovereenkomst in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide en kredietwaardige ondernemer dan wel werkgever die wilde en zou gaan betalen.

De rechtbank stelt hierbij voorop dat verdachte, met uitzondering van het bij dagvaarding I onder 6 ten laste gelegde feit, telkens betalingsverplichtingen is aangegaan waarbij het gebruikelijk is dat betaling ofwel onmiddellijk ofwel achteraf middels een factuur, overboeking of middels machtiging geschiedt. Door het vermelden van zijn bedrijfsnaam en door te handelen vanuit zijn hoedanigheid als ondernemer en uit naam van zijn bedrijf heeft hij bij de aangevers telkens het vertrouwen gewekt dat hij kredietwaardig was en dat de rekeningen zouden worden betaald.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 2 ten laste gelegde feit heeft verdachte zich via de internetsite van slachtoffer 2 aangemeld en daarbij de gegevens van zijn bedrijf 1 vermeld. Deze gegevens zijn door slachtoffer 2 gecontroleerd en bleken in orde te zijn. Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 3 ten laste gelegde feit heeft verdachte voorafgaand aan het dineren afgesproken dat de rekening naar zijn bedrijf 1 zou worden gestuurd en heeft hij in het restaurant een uitdraai van de gegevens van zijn bedrijf van de Kamer van Koophandel overgelegd alsmede een visitekaartje waarop stond dat hij de directeur was van het bedrijf. Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 4 ten laste gelegde feit heeft verdachte beide keren bij het bestellen aangegeven dat hij het geld via de bankrekening van zijn bedrijf 2 naar de bankrekening van slachtoffer 6 wilde overmaken en heeft hij een visitekaartje van zijn bedrijf aan de eigenaar overgelegd, waarop onder de naam van verdachte ‘directie’ stond vermeld. Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 5 ten laste gelegde feit heeft verdachte als correspondentie e-mailadres en factuuradres de adressen van zijn bedrijf 2 opgegeven en met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 7 en 8 ten laste gelegde feiten heeft hij de gsm abonnementen telkens op naam van verschillende van zijn bedrijven afgesloten en kopieën van de uittreksels van zijn bedrijven van de Kamer van Koophandel overgelegd. Met betrekking tot het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit is verdachte, zoals hiervoor reeds vastgesteld, als eigenaar van zijn bedrijf de arbeidsovereenkomst met aangeefster aangegaan.

Voorts blijkt uit het dossier dat verdachte met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 2 tot en met 6 en dagvaarding II ten laste gelegde feiten omtrent het uitblijven van de betalingen tal van niet nagekomen toezeggingen aan aangevers heeft gedaan, smoezen en excuses heeft verteld en uiteindelijk niet meer bereikbaar en/of traceerbaar was.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 2 ten laste gelegde feit heeft aangeefster op 21 mei 2013 met verdachte gebeld en gevraagd naar de betaling van de factuur. Verdachte deelde mee dat hij alleen nog maar de tancodes moest invoeren en de betaling dan zou zijn gedaan. Toen de betaling daarna uitbleef, heeft aangeefster drie brieven naar het bedrijf van verdachte gestuurd met het verzoek de factuur te betalen. Hierop werd niet gereageerd. Aangeefster heeft geprobeerd het bedrijf te bellen, maar zij kreeg geen gehoor meer. Verdachte heeft bevestigd dat hij aangeefster heeft gesproken en dat hij tegen haar had gezegd dat hij nog enkel de tancodes moest invoeren. Hij heeft verklaard dat het een stukje uitstel betrof. Ook heeft hij verklaard dat hij een mail van Haagclean had gekregen met het verzoek te betalen. Tijdens het verhoor op 22 november 2013 heeft verdachte verklaard dat hij voor 15 december 2013 de rekening van slachtoffer 2 wilde gaan betalen.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 3 ten laste gelegde feit heeft aangeefster op 16 april 2013 de rekening naar het bedrijf van verdachte gestuurd. Toen zij deze twee weken later terug kreeg heeft zij geprobeerd contact op te nemen met het bedrijf en met verdachte. Zij kreeg geen reactie. Op de avond van het etentje had zij ter controle het telefoonnummer dat op het visitekaartje stond gebeld in het bijzijn van verdachte. Toen klopte dat telefoonnummer wel. Verdachte heeft hierover op 23 november 2013 verklaard dat hij begrijpt dat er een rekening openstaat en dat hij die voor 20 december 2013 gaat betalen.

Met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 4 en 5 ten laste gelegde feiten hebben aangevers telefonisch met verdachte gesproken. Verdachte gaf daarbij aan dat hij de rekening zou gaan betalen. Kort daarna konden zij geen telefonisch contact meer met hem krijgen.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 6 ten laste gelegde feit had verdachte weliswaar niet van te voren bewerkstelligd dat hij achteraf kon betalen, maar had hij voorafgaand aan de levering van het schoonmaaksysteem aan aangever telefonisch medegedeeld dat hij het geld van de factuur reeds had overgemaakt. Kort daarna merkte aangever dat het factuurbedrag nog niet was bijgeschreven op zijn zakelijke bankrekening. Vanaf die dag heeft hij diverse malen contact met verdachte over de betaling gehad, hetzij telefonisch hetzij middels Whatsapp. Verdachte vertelde telkens weer een ander excuus. Hij verklaarde dat hij het had overgemaakt en dat hij het zou controleren, vervolgens zei hij dan dat er iets niet goed was gegaan. Ook vertelde hij dat hij iemand had gevonden die een deel zou aanbetalen en vervolgens zou de accountant het gaan regelen. In september 2013 heeft aangever zijn zus contact met verdachte laten opnemen. Verdachte zei toe een aanbetaling van €500 te gaan doen. Dezelfde dag had verdachte slechts €50 overgemaakt. Vervolgens verzon verdachte wederom allerlei excuses over het uitblijven van de betaling.

Ook voor het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit geldt dat verdachte tal van smoezen en excuses vertelde over het uitblijven van de betaling van in dit geval het loon. De zoon van aangeefster heeft telkens via Whatsapp aan verdachte gevraagd waarom de betalingen van het loon uitbleven. Verdachte gaf dan aan dat er problemen met de bank waren of dat hij het salaris naar de verkeerde rekening had overgeboekt. Na veelvuldig aandringen door de zoon van aangeefster heeft verdachte uiteindelijk het loon van de maand juli 2013 overgemaakt. Het loon van de maand juni 2013 had aangeefster reeds van de vereniging van eigenaren, die het bedrijf van verdachte in dienst had genomen, ontvangen en de vereniging zou dat met verdachte verrekenen. Na juli 2013 heeft de zoon van aangeefster nog veelvuldig contact met verdachte gehad over het uitblijven van de betalingen. Verdachte gaf aan dat hij problemen had doordat klanten hem niet betaalden, dat hij geld zou gaan lenen en het dan zou storten en dat hij een aanvraag had gedaan bij de bank. Verdachte gaf telkens aan dat hij het zou oplossen en dat het geregeld zou worden. Ook deelde verdachte desgevraagd mee dat hij een loonstrook aan aangeefster zou geven en dat hij aan de accountant had gevraagd die loonstrook te regelen.

Bij beide aangiften (dagvaarding I onder 6 en dagvaarding II) geldt dat aangevers uiteindelijk geen telefonisch contact meer met verdachte konden krijgen.

Op grond van vorenstaande gedragingen van verdachte, te weten het patroon van het aangaan van een overeenkomst met uitgestelde betaling, het achteraf excuses en smoezen vertellen over het uitblijven van de betaling en het uiteindelijk niet meer bereikbaar zijn, gaat de rechtbank er met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 2 tot en met 6 en dagvaarding II ten laste gelegde feiten van uit dat verdachte de betalingsverplichtingen met aangevers is aangegaan zonder dat hij de intentie had die na te komen. De rechtbank betrekt hierbij ook het gegeven dat verdachte op 22 november 2013, naar aanleiding van de vraag hoe het kan dat hij vaker rekeningen niet betaalt, heeft verklaard dat hij geen geld heeft.

Dit geldt tevens voor de bij dagvaarding I onder 7 en 8 ten laste gelegde feiten. Het aangaan van in totaal 56 gsm abonnementen waarvan de rekeningen niet konden worden geïncasseerd valt naar het oordeel van de rechtbank tevens binnen dit patroon. Derhalve had verdachte telkens bij het aangaan van de koop- en dienstverleningsovereenkomsten het oogmerk van wederrechtelijke bevoordeling en acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich telkens opzettelijk in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide en kredietwaardige ondernemer dan wel als goed en betrouwbaar werkgever, die zijn verplichtingen wel zou en wilde nakomen.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 6 ten laste gelegde feit heeft de raadsvrouw ter terechtzitting bepleit dat verdachte aan haar heeft medegedeeld dat het niet juist is dat hij voorafgaand aan de levering van het schoonmaaksysteem aangever had medegedeeld dat hij de factuur reeds had betaald. Mede bezien in het licht van het vervolg op het uitblijven van de betaling en het patroon in het handelen van verdachte, ziet de rechtbank echter geen aanleiding aan de verklaring van aangever op dit punt te twijfelen.

Bijkomende omstandigheden

Het is vaste jurisprudentie dat het enkele zich voordoen als bonafide ondernemer/werkgever niet zonder meer het aannemen van een valse hoedanigheid in de zin van artikel 326 Sr oplevert. Er dient zich een bijkomende omstandigheid te hebben voorgedaan waaruit die valse hoedanigheid volgt.

Met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 2 en 3 ten laste gelegde feiten heeft verdachte als factuuradres van bedrijf 1 de adres te Den Hoorn opgegeven. Het bedrijf van verdachte bleek aldaar echter niet te zijn gevestigd. Aangeefster slachtoffer 3 kreeg naar aanleiding van de door haar gestuurde betalingsherinneringen een e-mailbericht waaruit dit bleek en aangeefster slachtoffer 5 ontving de rekening retour, waarbij op de envelop stond geschreven ‘persoon onbekend’. Daarnaast had verdachte op de avond van het eten in het restaurant van slachtoffer 5 , zoals reeds hiervoor overwogen, een telefoonnummer opgegeven die op dat moment wel bereikbaar was, maar kort daarna niet meer. Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 5 ten laste gelegde feit heeft verdachte een factuuradres opgegeven waar de factuur niet kon worden bezorgd en met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 6 ten laste gelegde feit had verdachte, zoals reeds hiervoor overwogen, voorafgaand aan de levering van het schoonmaaksysteem aangever medegedeeld dat hij de factuur reeds had betaald terwijl dit niet zo bleek te zijn. Voorts heeft verdachte met betrekking tot de bij dagvaarding I onder 7 en 8 ten laste gelegde feiten, telkens bankrekeningnummers voor automatische incasso opgegeven, waarna, met uitzondering van één keer, niet bleek te kunnen worden geïncasseerd.

Deze omstandigheden (leugens en onwaarheden) in combinatie met het zich in strijd met de waarheid voordoen als bonafide en kredietwaardige ondernemer leveren naar het oordeel van de rechtbank telkens het aannemen van een valse hoedanigheid in de zin van artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht op.

Voorts kan tevens sprake zijn van een valse hoedanigheid indien naast het zich voordoen als een bonafide ondernemer/werkgever tevens misbruik wordt gemaakt van een in het maatschappelijk verkeer geldend verwachtingspatroon (zie o.a. de conclusie van mr. Vegter bij HR 13 november 2012, ECLI:NL:PHR:2012:BX0806). Van belang is het verwachtingspatroon dat wordt gevormd door de algemeen aanvaarde gebruiken in de betreffende branche of sector in het maatschappelijk verkeer.

Met betrekking tot het bij dagvaarding I onder 3 en 4 ten laste gelegde feiten heeft verdachte naar het oordeel van de rechtbank misbruik gemaakt van het in het maatschappelijke verkeer geldende verwachtingspatroon dat iemand die in een restaurant eet en drinkt, nadien ook de rekeningen betaalt. Met betrekking tot het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit heeft verdachte naar het oordeel van de rechtbank misbruik gemaakt van het in het maatschappelijk verkeer geldende verwachtingspatroon dat een werkgever aan het eind van de loonperiode ook daadwerkelijk het loon heeft uitbetaald.

Ook hier geldt derhalve dat de gedragingen van verdachte meer omvatten dan het enkel zich voordoen als bonafide ondernemer/werkgever en levert ook dit het aannemen van een valse hoedanigheid in de zin van artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht op.

Conclusie

Op grond van het vorenstaande acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte met het oogmerk van wederrechtelijke bevoordeling door het aannemen van een valse hoedanigheid de aangevers telkens heeft bewogen tot afgifte van goederen of tot het verlenen van diensten en dat hij derhalve de bij dagvaarding I onder 2 tot en met 8 en dagvaarding II ten laste gelegde oplichtingen heeft begaan.

Met betrekking tot het bij dagvaarding II ten laste gelegde feit merkt de rechtbank op dat dit feit cumulatief/alternatief is ten laste gelegd. Onder het eerste cumulatief/alternatief is ten laste gelegd dat verdachte de oplichting heeft begaan en onder het tweede cumulatief/alternatief is ten laste gelegd dat het bedrijf van verdachte de oplichting heeft begaan en dat verdachte daartoe als feitelijk leidinggevende opdracht heeft gegeven dan wel daaraan feitelijk leiding heeft gegeven. De rechtbank acht in dit geval het eerste cumulatief/alternatief het meest passend en zal daarom verdachte van het tweede cumulatief/alternatief vrij spreken.

Bewezenverklaring

Oplichting, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

Gevangenisstraf voor de duur van 15 maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak uitkeringsfraude

Gerechtshof Amsterdam 10 juni 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:3780

De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat de bewijsmiddelen, waaronder de verklaringen van de getuigen bij de rechter-commissaris, in hun onderlinge samenhang bezien, voldoende grondslag vormen voor de conclusie dat verdachte in de ten laste gelegde periodes feitelijk heeft samengewoond met de medeverdachte, en zich, door deze situatie niet kenbaar te maken aan de Sociale Dienst of de Dienst Werk en Inkomen, schuldig heeft gemaakt aan hetgeen haar onder 1 en 2 ten laste is gelegd.

Het hof overweegt daaromtrent als volgt.

De situatie van de verdachten, zoals die uit het dossier naar voren komt, roept vragen op. Vast is komen te staan dat de kinderen van de verdachte schoolgaand zijn in Amsterdam en dat de verdachte bij de inschrijving van de kinderen op die school als adres te Amsterdam heeft opgegeven. De medeverdachte, vader van één van die kinderen, is de hoofdbewoner van de woning aan adres. Voorts heeft de verdachte voornamelijk pintransacties verricht in de gemeente Amsterdam, bleek haar telefoon ongeveer even vaak zendmasten in Amsterdam aan te stralen, heeft zij getracht haar woning te Zwanenburg ter verhuur en voor woningruil aan te bieden en hebben voormalige buren van de verdachte verklaard dat zij haar niet of weinig zagen op het woonadres waar zij stond ingeschreven. Buren van de medeverdachte hebben verklaard dat zij de verdachte en de medeverdachte vaak samen zagen en dat zij ervan uitgingen dat zij samenwoonden.

Deze omstandigheden wijzen in de richting van het ten laste gelegde samenwonen. De verdachte heeft voor verschillende omstandigheden echter een plausibele verklaring gegeven, die alternatieven voor de ten laste gelegde samenwoning openlaat. Zo heeft zij een plausibele verklaring gegeven voor de school die zij voor de kinderen heeft uitgekozen en voor het bij de inschrijving van de kinderen opgeven van een – het mag duidelijk zijn onjuist – woonadres in Amsterdam. Zij verbleef in verband met het wegbrengen naar en halen van school van de kinderen veel in Amsterdam, deed daar boodschappen en verrichtte daar pintransacties. Dat die pintransacties hoofdzakelijk overdag plaatsvonden en dat zij ook, zo blijkt uit haar bankafschriften, pintransacties in de gemeente Haarlemmermeer heeft verricht, ondersteunt haar verklaring. Dat de verdachte haar woning ter verhuur en voor woningruil heeft aangeboden, betekent niet dat zij met de medeverdachte samenwoonde of bij hem dan wel elders haar hoofdverblijf had. Dat zelfde geldt voor verklaringen van getuigen dat zij haar niet of weinig in haar woning zagen. De indruk van buren van de medeverdachte, dat de verdachte met hem samenwoonde, kan ook zijn ontstaan door de omstandigheid dat de verdachte zich regelmatig bij de medeverdachte ophield in verband met hun

beider zoon en in verband met het uit school halen van de kinderen. Bovendien zijn verschillende getuigenverklaringen weinig concreet en pas lange tijd na de waarnemingen afgelegd.

Op grond van al hetgeen hiervoor is overwogen en hoewel het verrichte onderzoek tevens vragen oproept, komt het hof tot de conclusie dat de bewijsmiddelen, ook in onderlinge samenhang bezien,

niet de bewezenverklaring kunnen dragen dat de verdachte niet op de door haar opgegeven uitkeringsadressen verbleef dan wel haar hoofdverblijf aldaar niet had. Voorts biedt het dossier onvoldoende grondslag voor het oordeel dat de verdachte in de ten laste gelegde periodes feitelijk heeft samengewoond met de medeverdachte – casu quo zij gezamenlijke huishouding heeft gevoerd met de medeverdachte – en van deze omstandigheid ten onrechte opzettelijk geen melding heeft gemaakt aan de betrokken instanties.

Derhalve is niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen de verdachte onder 1 en 2 is ten laste gelegd, zodat de verdachte hiervan zal worden vrijgesproken.

Het hof vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht: verklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Lees hier de volledige uitspraak.

Belastingfraude: Veroordeling tot een werkstraf i.p.v. (onvoorwaardelijke) gevangenisstraf vanwege zeer ernstige overschrijding van de redelijke termijn

Rechtbank Rotterdam 12 oktober 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:7234 De verdachte heeft in de jaren 2000, 2003 en 2004 belastingfraude gepleegd. Inkomsten die de verdachte ontving naast zijn dienstbetrekking, berekend op totaal meer dan twee miljoen euro, heeft hij buiten het zicht van de fiscus gehouden en niet te vermeldt in zijn aangiften voor de inkomstenbelasting. Hij heeft geen melding gemaakt van zijn Zwitserse bankrekening waarop die neveninkomsten veelal werden overgemaakt en ook van zijn huis in Frankrijk heeft hij geen opgave gedaan. Het fiscale nadeel bedraagt meer dan één miljoen euro.

Verweren

Door de verdediging is op onderdelen vrijspraak bepleit van het van het aan de verdachte tenlastegelegde feit, wegens het ontbreken van opzet bij de verdachte.

Wat betreft de aangiften inkomstenbelasting 2000 en 2003 heeft de verdachte geen opzet gehad op het buiten het zicht van de fiscus houden van een deel van zijn vermogen door in bedoelde aangiften zijn woning in Frankrijk niet op te geven. Immers, naar de overtuiging van de verdachte was het de Franse Staat die, op grond van het verdrag daartoe, belasting zou heffen op de in Frankrijk gelegen en aan de verdachte toebehorende woning. Het niet opgeven van de woning aan de Belastingdienst leverde de Nederlandse Staat geen nadeel op.

Het op 30 maart 2000 door de medeverdachte, via diens vennootschap, op verzoek van de verdachte aan de Franse bank overgemaakte geldbedrag ten behoeve van diens woning in Frankrijk, betrof toentertijd geen inkomsten maar een lening. Deze lening werd in eerst na het jaar 2000 kwijtgescholden en kon pas vanaf dat moment als belastbaar inkomen worden beschouwd. Ook hier ontbreekt de opzet op het doen van onjuist dan wel onvolledig doen van aangifte inkomstenbelasting over de jaren 2000 en 2003.

Over het jaar 2004 heeft de verdachte een onjuiste aangifte inkomstenbelasting gedaan teneinde zichzelf niet te belasten. Er was in die tijd inmiddels een onderzoek door de FIOD naar de inkomensgegevens van de verdachte gaande en om zichzelf niet te incrimineren, werd door de verdachte de door hem ingezette lijn van de voorgaande jaren voortgezet. Bij brief van de accountant van de verdachte aan de Belastingdienst van 25 juli 2007 heeft de verdachte bovendien alsnog zijn aangifte inkomstenbelasting 2004 gecompleteerd. Opzet op het benadelen van de Nederlandse staat ontbreekt ook in dit geval.

Oordeel van de rechtbank

In 2000 maakte de medeverdachte, via zijn vennootschap en op verzoek van de verdachte, fl. 1.001.141,20 over op een rekening van een notaris in Frankrijk, bestemd voor de aankoop van een woning aldaar op naam van de verdachte. De verdachte heeft op zitting erkend dat hij inderdaad in 2000 die woning heeft gekocht. In zijn – door hemzelf ingevulde – aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2000 en 2003 heeft de verdachte dit vermogensbestanddeel onvermeld gelaten bij de beantwoording van de daarop gerichte vragen in de aangifteformulieren. In het aangifteformulier Inkomstenbelasting 2000 heeft de verdachte onder 13a melding gemaakt van de WOZ-waarde van zijn hoofdverblijf in Nederland. De vraag onder 13b naar de WOZ-waarde en de huurwaarde andere eigen woning(en) is door de verdachte door doorhaling onbeantwoord gelaten. In het aangifteformulier Inkomstenbelasting 2003 heeft de verdachte, gevraagd naar opgave van overige onroerende zaken, onder 18e alleen melding gemaakt van de waarde betreffende een viertal beleggingsobjecten, maar niet de waarde van de woning in Frankrijk. Het kan dus niet anders dan dat de verdachte opzettelijk zijn aangifte op dit punt niet juist heeft ingevuld. Dat hij meende dat er geen belasting over die woning verschuldigd was, doet daaraan niet af. Door geen opgave te doen van de woning, onthoudt hij de belastingdienst de mogelijkheid om (de herkomst van) zijn vermogen te controleren. Concreet: met het verzwijgen van zijn Franse huis heeft de verdachte de belastingdienst het zicht ontnomen op de onderliggende betaling van fl. 1.001.141,20, welke betaling – zoals hierna zal blijken – door de verdachte ten onrechte niet is vermeld in zijn aangifte. Daarmee strekt het feit er toe dat er te weinig belasting wordt betaald.

Het verweer wordt verworpen.

De stelling van de verdachte dat het bedrag dat door medeverdachte naar een notaris in Frankrijk werd overgemaakt aanvankelijk een lening ten behoeve van de verdachte was en dus niet als genoten inkomsten opgegeven hoefde te worden, is niet geloofwaardig. Een overeenkomst van geldlening of enig ander document waarin afspraken over een lening zijn neergelegd, ontbreekt. Bovendien heeft de verdachte ter terechtzitting verklaard dat het geld de beloning was voor door de verdachte verrichte projectontwikkelingswerkzaamheden, welke beloning eventueel (gedeeltelijk) terugbetaald moest worden indien het project onvoldoende opbracht. Een dergelijke afspraak doet echter aan de plicht de inkomsten op te geven niet af, temeer nu de verdachte deze inkomsten ook in latere jaren niet (uit eigen beweging) heeft opgegeven.

Ook dit verweer wordt verworpen.

De omstandigheid dat de fiscus bezig was met een strafrechtelijk onderzoek naar de verdachte, doet niet af aan de verplichting van de verdachte om – ondanks de door de verdachte gedane onjuiste opgaven in aangiften inkomstenbelasting van voorgaande jaren – zijn aangifte inkomstenbelasting over het jaar 2004 juist en volledig te doen. Het zwijgrecht in het strafproces staat los van de verplichting zijn inkomsten over 2004 juist op te geven. De brief uit 2007 waarbij de fiscus ter aanvulling op de aangifte inkomstenbelasting 2004 wordt verwezen naar de bevindingen van de Fiod doet evenmin af aan de strafbaarheid.

Het verweer zoals hiervoor genoemd wordt eveneens verworpen.

Strafoplegging

De rechtbank stelt vast dat er in deze zaak sprake is van een zeer ernstige overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Uitgegaan van een aanvang van die termijn op 24 januari 2006, de dag waarop de verdachte door opsporingsambtenaren van de FIOD werd aangehouden, en een periode van 2 jaar, omdat geen sprake is van bijzondere omstandigheden die verlenging van de termijn rechtvaardigen, is de redelijke termijn met ruim 7 jaar en 8 maanden overschreden. Een overschrijding die niet aan de verdediging verweten kan worden. Oplegging van een (onvoorwaardelijke) gevangenisstraf – ook een gevangenisstraf waarop korting is toegepast - wordt onder deze omstandigheden niet meer passend geacht. Wel verdient het strafbare handelen van de verdachte, ondanks het gewicht van de lange onzekerheid waarin hij heeft verkeerd en de terugkerende aandacht in de media voor zijn strafzaak en de verantwoordelijkheid die de verdachte heeft genomen en getoond voor zijn handelen, oplegging van een straf.

Alles afwegend, zal aan de verdachte een werkstraf van de maximale duur van 240 uur worden opgelegd, met aftrek voor de tijd die is doorgebracht in voorarrest.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling voor internetoplichting

Rechtbank Noord-Nederland 2 oktober 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:4656

Verdachte heeft zich meermalen schuldig gemaakt aan internetoplichting. Hij bood telkens onder een valse naam en hoedanigheid goederen aan en kwam, nadat hij met betrekking tot deze goederen een overeenkomst had gesloten en nadat de aangevers geld hadden overgemaakt, de afspraak om te leveren niet na. Aangevers hebben hierdoor schade geleden. Hiermee heeft hij welbewust anderen benadeeld, kennelijk met geen ander doel dan eigen geldelijk gewin. Aldus heeft verdachte het vertrouwen van de aangevers beschaamd en, meer in het algemeen, het vertrouwen aangetast dat personen in elkaar moeten en kunnen hebben als ze onderling zaken met elkaar doen via internet. Daarnaast heeft verdachte zich schuldig gemaakt aan vernieling van een raam van een woning.

Verdachte is reeds eerder voor strafbare feiten veroordeeld.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden met een proeftijd van 3 jaar en een taakstraf, bestaande uit het verrichten van 200 uren onbetaalde arbeid.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens opdracht en feitelijk leiding geven aan het opzettelijk indienen van valse belastingaangiften OB tnv rechtspersoon die alleen voor het plegen van fraude was opgericht

Rechtbank Amsterdam 23 september 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:6624 In de ten tenlastegelegde periode zijn ten name van bedrijf 1 CV onjuiste belastingaangiften omzetbelasting ingediend. Hoewel de inhoud van de aangiften dit wel doet vermoeden, hebben binnen bedrijf 1 CV (vrijwel) geen bedrijfsactiviteiten plaatsgevonden. Dit betekent dat de rechtspersoon feitelijk geen goederen en diensten heeft afgenomen van leveranciers en in het kader daarvan dus geen omzetbelasting aan leveranciers heeft betaald. Zowel de facturen waarin wordt voorgewend dat bedrijf 1 CV aankopen verricht als de facturen waarin wordt voorgewend dat bedrijf 1 CV verkopen verricht aan ICT-bedrijven in Finland zijn vals, evenals de bijbehorende bankafschriften en vervoersbewijzen.

In de belastingaangiften voor de omzetbelasting is dan ook telkens een te hoog en fictief bedrag aan voorbelasting vermeld. Het resultaat hiervan is dat de aangiften sloten op te hoge terug te vragen bedragen, met het doel om de Belastingdienst te bewegen tot het ten onrechte uitkeren van belastinggeld. Dit strekte ertoe dat te weinig belasting werd geheven in de zin van de Algemene wet inzake rijksbelastingen. (vlg. ECLI:NL:RBAMS:2010:2543 en ECLI:NL:RBUTR:2012:BW0949)

Strafbaarheid van bedrijf 1 CV

Voor het vaststellen van de strafbaarheid van bedrijf 1 CV is nodig het toerekenen aan de rechtspersoon van de strafbare gedragingen en het opzet daarop. Vaststaat dat de vervalsing van de facturen en de indiening van de aangiften zijn verricht op naam van bedrijf 1 CV. De genoemde strafbare gedragingen zijn verricht in de sfeer van bedrijf 1 CV en kunnen in redelijkheid aan de rechtspersoon worden toegerekend. Omdat ten behoeve van de rechtspersoon opzettelijk een onjuiste administratie ter beschikking is gesteld, welke ten grondslag heeft gelegen aan de ingediende belastingaangiften, kan ook het opzet op de strafbare gedragingen aan de rechtspersoon worden toegerekend. Dit betekent dat bedrijf 1 CV kan worden aangemerkt als dader van het doen van onjuiste belastingaangiften voor de omzetbelasting.

Strafbaarheid van verdachte als opdrachtgever en feitelijk leidinggever

Voor de beoordeling van de vraag of verdachte als opdrachtgever en/of feitelijk leidinggever strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gehouden voor de strafbare gedragingen van bedrijf 1 CV, is relevant of hij van die gedragingen op de hoogte is geweest en mogelijkheid heeft gehad om deze te beëindigen.

Op basis van het dossier, waaronder de bekennende verklaring van verdachte, kan worden bewezen dat ten tijde van het doen van de onjuiste belastingaangiften de feitelijke positie van verdachte dusdanig was, dat hij als opdrachtgever en feitelijk leidinggever van de aan bedrijf 1 CV toegerekende strafbare gedragingen moet worden aangemerkt. Hierbij heeft de rechtbank onder meer in ogenschouw genomen de betrokkenheid van verdachte bij i) het opzettelijk opmaken van valse facturen en valse bankbescheiden, ii) het telkens ter beschikking stellen van een onjuiste administratie aan de administrateur voor het doen van belastingaangifte en iii) het ter beschikking stellen van die valse geschriften en onjuiste administratie voor het boekenonderzoek door de Belastingdienst, alsmede zijn wetenschap over het strafbare karakter van deze handelingen. Verdachte heeft niet alleen, hoewel daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden, maatregelen ter voorkoming van de strafbare gedragingen van de rechtspersoon achterwege gelaten, maar deze gedragingen juist willens en wetens verricht.

De rechtbank is, gelet op het voorgaande, van oordeel dat het ten laste gelegde feit kan worden bewezen.

Bewezenverklaring

Feitelijk leiding geven aan het opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

Gevangenisstraf van 24 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Wwft: Bestuurlijke boete opgelegd wegens niet verrichten clientenonderzoek

Rechtbank Rotterdam 6 augustus 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:5650 (Bestuursrecht) Bij besluit van 10 juli 2014 (primaire besluit) heeft het BFT eiseres een bestuurlijke boete van €1.500 opgelegd wegens overtreding van artikel 3 van de WWFT. Dit besluit bevat tevens een waarschuwing aan eiseres wegens overtreding van artikel 5 van de WWFT. Bij besluit van 22 september 2014 (het bestreden besluit) heeft het BFT het daartegen door eiseres gemaakte bezwaar ongegrond verklaard. Tegen dit besluit heeft eiseres beroep ingesteld bij de rechtbank.

Feiten

Op 25 april 2013 heeft een medewerker van het BFT op het kantoor van eiseres een onderzoek verricht naar de naleving van de WWFT door eiseres. Daarbij zijn onder meer vijf dossiers van cliënten van eiseres onderzocht. In twee van deze dossiers is geconstateerd dat het op grond van artikel 3 van de WWFT verplichte cliëntenonderzoek niet is verricht. In het dossier betreffende bedrijf 2 ontbrak een kopie van het identiteitsbewijs van de enig aandeelhouder van bedrijf 2 en in het dossier betreffende bedrijf 3. (bedrijf 3) ontbrak een uittreksel van de Luxemburgse Kamer van Koophandel of enige andere informatie waaruit kan worden opgemaakt wie de aandeelhouder(s) is/zijn van de rechtspersoon bedrijf 4 te Luxemburg (de Luxemburgse Holding), die enig aandeelhouder is van de rechtspersoon bedrijf 5, die volgens het in het dossier aanwezige uittreksel van de Nederlandse Kamer van Koophandel enig aandeelhouder is van bedrijf 3.

Eiseres is tot uiterlijk 14 mei 2013 in de gelegenheid gesteld voormeld cliëntenonderzoek alsnog te verrichten. Bij e-mail van 17 mei 2013 heeft eiseres aan het BFT bericht dat het identiteitsbewijs van de enig aandeelhouder van bedrijf 2 inmiddels is ontvangen en dat nog geen informatie is ontvangen over de aandeelhouder(s) van de Luxemburgse Holding. Bij brief van 16 september 2013 heeft eiseres nadere informatie over de Luxemburgse Holding aan het BFT doen toekomen, waaruit echter niet kan worden opgemaakt wie de aandeelhouder(s) van deze Holding zijn.

Op 18 maart 2014 heeft het BFT telefonisch contact opgenomen met eiseres teneinde de stand van zaken te vernemen met betrekking de Luxemburgse Holding. Daarbij heeft eiseres medegedeeld dat er feitelijk geen werkzaamheden zijn verricht voor deze rechtspersoon en heeft het BFT eiseres erop gewezen dat op grond van artikel 5 van de WWFT de cliëntrelatie moet worden verbroken. Eiseres heeft daarop te kennen gegeven dat dit niet met zoveel woorden is gebeurd.

Na op 23 april 2014 het voornemen daartoe aan eiseres kenbaar te hebben gemaakt en kennis te hebben genomen van de zienswijze van eiseres daarop, heeft het BFT eiseres bij het primaire besluit een bestuurlijke boete van €1.500 opgelegd wegens het in strijd met artikel 3, tweede lid, aanhef en onderdeel b, van de WWFT niet identificeren en niet verifiëren van de uiteindelijk belanghebbende(n) (ook wel 'Ultimate Beneficial Owner(s)' genoemd) van bedrijf 3. Het primaire besluit bevat tevens een herhaling van de bij het voornemen gegeven waarschuwing aan eiseres wegens overtreding van artikel 5 van de WWFT, waarbij eiseres te kennen is gegeven dat zij de zakelijke relatie met bedrijf 3 dient te verbreken en dat zij de schriftelijke vastlegging van die verbreking aan het BFT dient toe te zenden.

Bij het bestreden besluit heeft het BFT het door eiseres gemaakte bezwaar tegen de boeteoplegging en de waarschuwing ongegrond verklaard.

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt vast dat het BFT in het bestreden besluit in reactie op het door eiseres in bezwaar ingenomen (en in beroep herhaalde) standpunt dat geen zakelijke relatie met bedrijf 3 is aangegaan heeft volstaan met de opmerking dat deze bezwaargrond ziet op de niet voor bezwaar vatbare waarschuwing, zodat het bezwaar op dit onderdeel ongegrond wordt verklaard. Gelet hierop ontbeert het bestreden besluit een deugdelijke motivering. Het standpunt dat geen zakelijke relatie met bedrijf 3 is aangegaan is immers ook relevant voor de door het BFT bij de heroverweging in bezwaar te beantwoorden vraag of in het primaire besluit terecht is geconcludeerd dat sprake is van een overtreding van artikel 3, tweede lid, aanhef en onderdeel b, van de WWFT, nu op eiseres geen verplichting rust tot het verrichten van een cliëntenonderzoek met betrekking tot bedrijf 3, indien zij met deze rechtspersoon daadwerkelijk geen zakelijke relatie is aangegaan. Voorts kan aan de ongegrondverklaring van het bezwaar voor zover gericht tegen de waarschuwing niet ten grondslag worden gelegd dat de waarschuwing niet vatbaar is voor bezwaar, nu dit niet‑ontvankelijkheid van het bezwaar op dit onderdeel impliceert.

Gezien het voorgaande is het beroep gegrond en dient het bestreden besluit wegens strijd met artikel 7:12, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) te worden vernietigd.

Gelet op artikel 8:72a van de Awb en in het kader van de definitieve beslechting van het geschil zal de rechtbank zelf in de zaak voorzien en het bezwaar van eiseres voor zover gericht tegen de waarschuwing, niet-ontvankelijk verklaren en voor zover gericht tegen de boeteoplegging, ongegrond verklaren. Daaraan liggen de volgende overwegingen ten grondslag.

Zoals ook in het bestreden besluit is opgemerkt, is de waarschuwing niet vatbaar voor bezwaar. De waarschuwing berust niet op de wet en is geen handhavingsinstrument maar niet meer dan een, al dan niet juiste, constatering dat eiseres artikel 5 van de WWFT overtreedt zolang zij de zakelijke relatie met bedrijf 3 niet heeft verbroken en dat dit wordt aangemerkt als economisch delict. De waarschuwing legt eiseres, anders dan zij kennelijk meent, geen rechtens bindende verplichting op, onthoudt haar niet enig recht en raakt haar evenmin anderszins direct in haar rechtspositie. Hieruit volgt dat de waarschuwing niet is gericht op enig rechtsgevolg, waardoor deze niet kan worden gekwalificeerd als een besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb, waartegen bezwaar openstaat (vergelijk de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven van 8 mei 2014, ECLI:NL:CBB:2014:187). Het in het kader van de waarschuwing door eiseres ingenomen standpunt dat met bedrijf 3 geen zakelijke relatie is aangegaan behoeft in zoverre dan ook geen bespreking.

Voor zover eiseres met haar standpunt dat geen zakelijke relatie met bedrijf 3 is aangegaan en er slechts sprake is geweest van voorbereidende werkzaamheden stelt dat zij niet verplicht was tot het verrichten van een cliëntenonderzoek met betrekking tot deze rechtspersoon, volgt de rechtbank haar niet in die stelling. Niet is in geschil dat op 27 januari 2012 (een deel van) de administratie van bedrijf 3 op het kantoor van eiseres is gebracht met het verzoek de jaarrekeningen op te stellen en de fiscale aangiftes te doen. Omdat wegens het ontbreken van de daarvoor benodigde administratie deze werkzaamheden nadien nimmer hebben plaatsgevonden, is volgens eiseres echter nooit sprake geweest van een zakelijke relatie met bedrijf 3. Nog daargelaten dat de in artikel 1, eerste lid, onderdeel g, van de WWFT opgenomen definitie van zakelijke relatie geen grond biedt voor het oordeel dat reeds werkzaamheden moeten zijn verricht wil sprake kunnen zijn van een zakelijke relatie, gaat eiseres hiermee eraan voorbij dat bedrijf 3 met een omzet van €2.755 wel op haar ‘omzetlijst klanten’ staat vermeld en dat, zoals zij ter zitting desgevraagd heeft verklaard, wel voorbereidende werkzaamheden ten behoeve van bedrijf 3 zijn verricht, waarvoor ook tijd is geschreven. Dat pas na de voorbereidende werkzaamheden een zakelijke relatie zou ontstaan omdat dan pas duidelijk is of eiseres iets voor bedrijf 3 zou kunnen betekenen, volgt de rechtbank niet. Bovendien heeft eiseres desgevraagd ter zitting verklaard dat, indien zij alsnog de beschikking zou hebben gekregen over de benodigde administratie voor het vaststellen van jaarrekeningen en het doen van fiscale aangiftes, ook deze werkzaamheden zouden zijn uitgevoerd. Onder deze omstandigheden kan eiseres niet worden gevolgd in haar standpunt dat zij geen zakelijke relatie met bedrijf 3 is aangegaan en was zij dus wel degelijk verplicht tot het verrichten van een cliëntenonderzoek met betrekking tot deze rechtspersoon.

Reeds nu eiseres niet betwist dat zij heeft nagelaten de uiteindelijk belanghebbende(n) van bedrijf 3 te identificeren en de identiteit te verifiëren, bestaat geen grond voor het oordeel dat het BFT in het primaire besluit ten onrechte tot de conclusie is gekomen dat eiseres ten aanzien van deze rechtspersoon artikel 3 van de WWFT heeft overtreden.

Gezien deze overtreding is het BFT bevoegd eiseres een bestuurlijke boete op te leggen. De stelling van eiseres dat onevenredig veel tijd is besteed aan het dossier van bedrijf 3 en dat het doel van de controle is ingegeven door het feit dat het BFT via eiseres de identiteit van de aandeelhouders heeft trachten vast te stellen, biedt geen grond voor het oordeel dat het BFT geen gebruik heeft mogen maken van deze bevoegdheid, reeds nu eiseres deze stelling op geen enkele wijze heeft onderbouwd.

De rechtbank ziet geen grond voor het oordeel dat het BFT in de ernst en duur van de overtreding (waarvoor het basisbedrag van €500.000 geldt), dan wel de mate van verwijtbaarheid van eiseres, aanleiding had moeten zien voor verdere matiging van de boete. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat - naar het BFT heeft gesteld en door eiseres niet is weersproken - een Luxemburgse rechtspersoon extra waakzaamheid vereist in verband met het risico op belastingfraude. Dat eiseres een boete van €1.500 niet kan dragen, heeft zij op geen enkele wijze onderbouwd.

Hetgeen eiseres naar voren heeft gebracht ten aanzien van de door het BFT geconstateerde overtreding van artikel 3 van het WWFT ten aanzien van bedrijf 2 behoeft geen bespreking, nu deze constatering, zoals blijkt uit het bestreden besluit en de ter zitting door het BFT daarop gegeven toelichting, uiteindelijk geen rol heeft gespeeld bij de boeteoplegging.

Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het BFT het door eiseres betaalde griffierecht aan haar vergoeden.

Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding, nu niet is gebleken dat eiseres kosten heeft gemaakt die voor vergoeding op grond van artikel 8:75, eerste lid, van de Awb in aanmerking komen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling medewerker Koninklijke Marechaussee wegens schending ambtsgeheim. Vrijspraak voor het ten laste gelegde deelnemen aan een criminele organisatie.

Rechtbank Noord-Holland 28 september 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:8189 Op grond van diverse CIE meldingen over de illegale handel in drank en sigaretten werd er door de FIOD een strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar medeverdachte 2 binnen welk onderzoek diverse telecommunicatiemiddelen zijn afgetapt en vele tapgesprekken zijn opgenomen. De informatie uit dit onderzoek van de FIOD, de diverse tapgesprekken en het feit dat medeverdachte 2 eerder ter zake van Opiumwet delicten is veroordeeld hebben uiteindelijk geleid tot een verdenking van drugssmokkel via de luchthaven Schiphol.

Naar aanleiding van het bovenstaande is onder leiding van officier van justitie mr. Haneveld door de Koninklijke Marechaussee, Team Zware Criminaliteit op 11 oktober 2013 een rechercheonderzoek gestart onder de naam “Gunn”. Tijdens dit onderzoek blijkt er ook sprake te zijn van nauwe contacten met iemand van de Koninklijke Marechaussee, hetgeen naderhand verdachte bleek te zijn.

Verdachte wordt verweten dat hij zich meermalen schuldig heeft gemaakt aan schending van zijn ambtsgeheim, door als medewerker van de Koninklijke Marechaussee personen te bevragen in de systemen van de Koninklijke Marechaussee en de verkregen informatie door te spelen aan een ander, medeverdachte 1.

Voorts wordt verdachte verweten – in de rol van adviseur en door voornoemde bevragingen te verrichten om te controleren of koeriers en afhalers ongestoord konden reizen per vliegtuig – onderdeel te hebben uitgemaakt van een criminele organisatie, die als oogmerk had het plegen van misdrijven in het kader van de Opiumwet.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van de ten laste gelegde feiten, met uitzondering van hetgeen verdachte in feit 1 is tenlastegelegd omtrent bevraagde persoon 3, medeverdachte 2, bevraagde persoon 5, bevraagde persoon 7, bevraagde persoon 9 en verdachte .

Standpunt van de verdediging

Feit 1 – zaaksdossier B04

De raadsman van verdachte heeft gepleit voor (partiële) vrijspraak van het onder 1 ten laste gelegde feit.

Inzake de bevragingen van medeverdachte 1 heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat uit het dossier niet volgt dat verdachte de gegevens van de specifieke bevragingen ook heeft geopenbaard naar medeverdachte 1 anders dan dat verdachte uit gewoonte altijd zei tegen medeverdachte 1 dat “het goed was”.

Inzake de bevragingen van bevraagde persoon 8, bevraagde persoon 2, bevraagde persoon 6 en bevraagde persoon 11 kan niet bewezen worden dat verdachte de gegevens van de specifieke bevragingen heeft doorgegeven aan medeverdachte 1, dan wel aan een ander.

Inzake de bevraging van bevraagde persoon 11 heeft de raadsman zich bovendien op het standpunt gesteld dat – gelet op het feit dat verdachte een onjuiste persoonssleutel heeft ingevoerd – geen informatie betreffende de bedoelde bevraagde persoon 11 is verkregen en is doorgegeven.

Voorts heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat de aard van de informatie inzake de bevragingen die verdachte heeft gedaan en welke hij heeft doorgegeven aan een derde, niet dusdanig was dat men over een ‘geheim’ in de zin van artikel 272 Wetboek van Strafrecht kan spreken. De raadsman voert hiertoe aan dat verdachte ofwel informatie doorgaf die de derde reeds bekend was dan wel zelf kon verkrijgen, ofwel verdachte enkel iets zei in de trant van “alles is goed”.

Feit 2 – zaaksdossier B06

De raadsman van verdachte heeft gepleit voor vrijspraak van het onder 2 ten laste gelegde feit, nu er geen wettig en overtuigend bewijs is dat verdachte heeft deelgenomen aan de vermeende criminele organisatie.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van het onder 1 ten laste gelegde feit op grond van het volgende.

Verdachte en de systemen

Verdachte werkte bij de Kmar als opsporingsambtenaar in de functie van wachtmeester eerste klas en was werkzaam in de balie op Schiphol ten behoeve van Grensbewaking. Hij keek onder andere of iemand Nederland in – of uit mag reizen. Verdachte kon (onder meer) de volgende systemen raadplegen om zijn werkzaamheden uit te voeren: OPS/NSIS, tegenwoordig Grenscontrole (de rechtbank begrijpt: Grensapplicatie). Ook kon hij BPS, Basis Politie Systeem en BLS, Bevragen Landelijke Systemen raadplegen. Zijn gebruikersnaam voor BPS was ‘loggingcode verdachte’. De vertrouwelijke informatie was ten behoeve van de taak die hij verrichtte. Dat was voor verdachte de grensbewakingstaak en als hij bezig was met politiewerkzaamheden was dat voor de politietaak.

Het is binnen de Kmar uitdrukkelijk verboden om eerder genoemde politiesystemen anders dan voor de uitoefening van de dienst te gebruiken. Gebruikers van deze politiesystemen worden daar nadrukkelijk op gewezen bij de opleiding en toewijzing van autorisaties. Bij het inloggen op het netwerk van de Kmar wordt middels tekst gewezen op het feit dat de politiesystemen alleen ten behoeve van de dienst mogen worden gebruikt. De informatie die uit de bedoelde politiesystemen gehaald kan worden is zeer privacy gevoelig, geheim en mag alleen opgevraagd, gebruikt, geraadpleegd of verstrekt worden zoals beschreven in de Wet Politiegegevens. Een manier van zoeken in de loggingen gebeurt door het invoeren van een persoonssleutel. Een persoonssleutel bestaat uit de eerste vier letters van je achternaam, de eerste letter van de voornaam en laatste twee cijfers van het geboortejaar en wordt ook wel aangeduid als ‘Keno sleutel’ of ‘keno code’.

De bevragingen

Verdachte heeft erkend diverse bevragingen op verzoek van medeverdachte 1 gedaan te hebben. Verdachte wist dat het niet mocht wat hij deed. Alle bevragingen die verdachte heeft gedaan, heeft hij gedaan op Schiphol.

Verweren

De rechtbank overweegt ten aanzien van de verweren zoals door de raadsman naar voren zijn gebracht als volgt.

Bevragingen

Gelet op wat hiervoor onder de redengevende feiten en omstandigheden is vermeld, is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de bevragingen van voornoemde personen heeft gedaan en deze informatie – anders dan beroepsmatig – op enig moment heeft teruggekoppeld aan medeverdachte medeverdachte 1. Dat wordt overigens ook voor het grootste deel door verdachte erkend. De rechtbank is gelet hierop van oordeel dat ‘hoe’ en ‘wanneer’ binnen de ten laste gelegde periode verdachte deze verkregen informatie precies aan medeverdachte 1 heeft teruggekoppeld, niet ter zake doet, nu het enkele feit dat hij heeft gekeken en de verkregen informatie vervolgens terugkoppelde aan een ander, voldoende is voor een bewezenverklaring van het onder feit 1 ten laste gelegde.

De rechtbank overweegt ten aanzien van de bevraging van medeverdachte 1 als volgt. Verdachte heeft verklaard dat hij over een langere periode uit gewoonte medeverdachte 1 vele malen heeft bevraagd. Daarom doet niet ter zake dat wanneer medeverdachte 1 hem dan om informatie vroeg, verdachte pas achteraf – nadat hij had gezegd dat “alles goed” was – de volgende bevraging deed. Verdachte was immers door de vele eerdere bevragingen van medeverdachte 1 reeds bekend met de informatie in de systemen over medeverdachte 1 .

‘Geheim’ ex artikel 272 Wetboek van Strafrecht

In de rechtspraak wordt voor de beantwoording van de vraag of sprake is van een geheim in de zin van dit artikel acht geslagen op onder meer de aard van de informatie, het moment dat de geheimhoudingsplichtige hiervan kennis kreeg en de hoedanigheid waarin deze hiervan kennis kreeg. Er kan ook sprake zijn van de schending van een geheim wanneer de informatie niet alleen bij de geheimhouder, maar ook bij andere instanties kan worden verkregen (HR 11 februari 2003, NJ 2003/274). Daarom is de rechtbank van oordeel dat het enkele feit dat de verkregen informatie ook bij de bevraagde zelf bekend was of kon worden – bijvoorbeeld door bij het CJIB te informeren –, niets afdoet aan het feit dat deze doorgespeelde informatie vertrouwelijke informatie betrof.

De rechtbank merkt in dit kader voorts op dat de verkregen informatie niet enkel informatie behoefde te bevatten die reeds bekend was of kon worden bij de bevraagde, nu de verkregen informatie ook betrekking kon hebben op bijvoorbeeld lopende politieonderzoeken.

Wat betreft het feit dat de doorgespeelde informatie van verdachte veelal niet meer inhield dan enkele woorden in de trant van “alles is goed”, is de rechtbank van oordeel dat ‘geen informatie’, wel degelijk ook vertrouwelijke informatie betreft. Juist in onderhavig onderzoek was het doel van de bevragingen – voor medeverdachte 1 – onder meer om te bezien of de bevraagde personen ongehinderd langs de douane konden komen. In dat kader is de boodschap “alles is goed” van cruciaal belang, wat de doorgespeelde informatie voor de ontvanger ervan van grote waarde maakte.

Vrijspraak

Feit 1

De rechtbank zal verdachte, overeenkomstig de conclusie van de officier van justitie en het verzoek van de verdediging, vrijspreken van hetgeen onder feit 1 in de tenlastelegging is opgenomen omtrent bevraagde persoon 3, medeverdachte 2, bevraagde persoon 5, bevraagde persoon 7, bevraagde persoon 9 en verdachte .

Daarnaast acht de rechtbank evenmin bewezen dat verdachte ten aanzien van de persoon bevraagde persoon 11 zijn ambtsgeheim heeft geschonden. Zij zal verdachte ook hiervan vrijspreken.

Uit het dossier blijkt namelijk dat verdachte heeft bedoeld persoon bevraagde persoon 11 te bevragen, maar dat hij daarvoor de verkeerde persoonssleutel heeft gebruikt. Aldus heeft verdachte kennelijk informatie verkregen die niet de persoon bevraagde persoon 11 betrof, maar die verdachte wel aan hem heeft gekoppeld en die hij vervolgens zo (dus alsof het bevraagde persoon 11 betrof) aan medeverdachte 1 heeft doorgegeven (“niets aan de hand”. Deze aan medeverdachte 1 doorgegeven informatie was dus geen informatie die verdachte uit de systemen heeft gehaald en die geheim moest blijven.

Feit 2

De rechtbank is van oordeel dat verdachte – juist ook gelet op zijn toenmalige hoedanigheid, te weten die van opsporingsambtenaar van de Koninklijke Marechaussee en de lengte van zijn dienstverband – vermoedens moet hebben gehad dat medeverdachte 1 zich bezig hield met strafbare feiten. Aangenomen mag worden dat dit besef bij hem eerder doordrong dan bij ‘de normale burger’ het geval zou zijn. In die zin gaat de rechtbank niet mee met de verklaring van verdachte dat er ‘slechts sprake was van een (naïeve) vriendendienst’ waar hij bevragingen deed voor medeverdachte 1 en overige handelingen verrichtte, zoals onder meer het helpen met het boeken van een vliegticket en het geven van informatie over aankomende koffers en douanecontroles van passagiers.

Met het doorgeven van informatie heeft verdachte bijgedragen tot de verwezenlijking van het doel van de organisatie, namelijk het smokkelen van cocaïne naar Nederland via de luchthaven. Bezien vanuit het gezichtspunt van de organisatie, maakte verdachte er daarom mogelijk deel van uit.

De vraag is echter of verdachte zich realiseerde dat hij tot die organisatie behoorde en of hij zich realiseerde dat die organisatie het doel had om misdrijven te plegen.

Deze vragen beantwoordt de rechtbank ontkennend.

Met de raadsman is de rechtbank van oordeel dat zich in het dossier geen concrete feiten of omstandigheden bevinden, waaruit het onvoorwaardelijke opzet voor het deelnemen aan een criminele organisatie ten aanzien van verdachte kan worden afgeleid.

Uit de bewijsmiddelen in het dossier is allereerst niet gebleken dat verdachte actief betrokken is geweest bij de invoer van cocaïne. Dat verdachte informatie uit de systemen van de Kmar op verzoek van medeverdachte 1 aan hem heeft verstrekt, lijkt met name gebaseerd te zijn op (het onderhouden van) de vriendschap met medeverdachte 1. Niet is gebleken dat verdachte zelf op enig moment uit eigen initiatief heeft gehandeld. Ook bevat het dossier geen aanwijzingen dat verdachte werd beloond voor zijn handelingen en voldoende is komen vast te staan dat verdachte over ruime legale inkomsten beschikte. Voorts heeft verdachte – anders dan medeverdachte 1 en diens medeverdachten bij de drugstransporten – gedurende het onderzoek gebruik gemaakt van hetzelfde telefoonnummer, en heeft hij niet geheimzinnig gehandeld met betrekking tot het gebruik van zijn telefoon(nummer). De rechtbank leidt daaruit af dat verdachte, anders dan zijn medeverdachten, zich kennelijk niet genoodzaakt voelde zijn telefonische communicatie zoveel mogelijk verborgen te houden.

De rechtbank is gelet op alles wat hiervoor is overwogen, van oordeel dat verdachte geen onderdeel heeft uitgemaakt van een criminele organisatie zoals bedoeld in artikel 11a van de Opiumwet. De rechtbank zal verdachte daarom vrijspreken van het onder 2 ten laste gelegde feit.

Bewezenverklaring

• Feit 1: medeplegen van opzettelijke schending van een ambtsgeheim, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 6 maanden en een taakstraf van 240 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Art. 34 Sr biedt voldoende grondslag voor het verbeurd verklaren van tegoeden op bevroren bankrekeningen in Marokko

Rechtbank Amsterdam 18 juni 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:6616 Aan verdachte is ten laste gelegd dat hij zich in de periode van 1 maart 2012 tot en met 10 december 2013 heeft schuldig gemaakt aan het medeplegen van (gewoonte)witwassen van geldbedragen, welke hij als tegoed op Marokkaanse bankrekeningen had staan, een speedboot gelegen in Marokko en een woning in Marokko.

De officier van justitie heeft met inachtneming van artikel 34, eerste lid, Sr, verbeurdverklaring gevorderd van de tegoeden op de op naam van verdachte bevroren bankrekeningen in Marokko en de niet in beslag genomen speedboot in Marokko met een geschatte waarde tussen de € 35.000 en € 50.000.

Ten aanzien van de vordering tot verbeurdverklaring van niet in beslag genomen voorwerpen, stelt de rechtbank voorop dat inbeslagneming geen vereiste is voor verbeurdverklaring en dat artikel 34 Sr daartoe in beginsel de grondslag biedt. Laatstgenoemde wetsbepaling biedt de verdachte de keuze om verbeurd verklaarde voorwerpen uit te leveren of de door de rechter in zijn uitspraak geschatte waarde te betalen, waarna de artikelen 24b, 24c en 25 Sr overeenkomstige toepassing vinden. In geval van bewezenverklaring van witwassen, kan worden gesteld dat het strafbare feit is begaan met betrekking tot deze voorwerpen. In zoverre zijn de voorwerpen vatbaar voor verbeurdverklaring ingevolge artikel 33a, lid 1, sub b, Sr.

Vereist voor de verbeurdverklaring is in beginsel dat de voorwerpen aan de verdachte toebehoren (artikel 33a, lid 1 en 2, Sr). Verdachte hoeft geen eigenaar te zijn van de voorwerpen, voldoende is dat hij zeggenschap heeft over en belang heeft bij de voorwerpen dat zijn betrekking tot die voorwerpen in zoverre met die van eigenaar gelijk kan worden gesteld.

De rechtbank acht bewezen dat verdachte alle geldbedragen op de bankrekeningen in Marokko heeft witgewassen en dat verdachte de speedboot heeft witgewassen. Hoewel de geldbedragen op de rekeningen van de beide dochters van verdachte tijdig zijn onttrokken aan het gelegde beslag en de speedboot niet bij verdachte of elders is aangetroffen, is de rechtbank van oordeel dat de bewijsmiddelen voldoende steun bieden voor het oordeel dat verdachte een zodanige zeggenschap heeft over de niet in beslag genomen geldbedragen en speedboot, dat gezegd kan worden dat deze hem in strafrechtelijke zin toebehoorden.

De rechtbank is van oordeel dat artikel 34 Sr voldoende grondslag biedt voor het langs deze weg verbeurd verklaren van de tegoeden op de bevroren bankrekeningen in Marokko en de niet in beslag genomen speedboot in Marokko. De vordering van de officier van justitie kan dan ook worden toegewezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Onderzoek Rykiel: Beklagprocedure waarin verschoningsrecht in het geding is. Alleen de verschoningsgerechtigde zelf kan als belanghebbende worden aangemerkt en dat is een advocaat die voorheen aan het kantoor van klaagster verbonden was en niet klaagster zelf.

Rechtbank Oost-Brabant 2 oktober 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:5650 Het klaagschrift in deze strekt tot teruggave aan klaagster van de onder haar in het kader van het onderzoek Rykiel op 10 april 2014 en op 19 mei 2014 inbeslaggenomen voorwerpen.

Standpunt raadsman

De raadsman heeft in raadkamer aangegeven dat het beklag gegrond verklaard dient te worden. De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat klaagster als beslagene, geheimhouder en als bewaker van het beroepsgeheim een beroep op het verschoningsrecht toekomt. De raadsman vindt dat klaagster in het beklag ontvankelijk dient te worden verklaard, dat haar argumenten inhoudelijk en integraal beoordeeld dienen te worden en dat geen sprake is van zeer uitzonderlijke omstandigheden waarvoor het verschoningsrecht dient te wijken. Indien de rechtbank ervan uitgaat dat klaagster geen beroep kan doen op het verschoningsrecht, verzoekt de raadsman de rechtbank om de deken van de Orde van Advocaten en persoon 1 te horen zodat zij zich kunnen uitlaten over de inbeslaggenomen stukken en de schending van de vertrouwelijkheid waar ook anderen dan verdachten op mogen rekenen.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft zich in raadkamer op het standpunt gesteld dat het beklag ontvankelijk is en dat het klaagschrift ongegrond dient te worden verklaard. De officier van justitie betoogt dat klaagster een beroep op het verschoningsrecht niet toekomt. De officier van justitie verzet zich voorts tegen het horen van de deken van de Orde van Advocaten en van persoon 1.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank is met de raadsman en de officier van justitie van oordeel dat klaagster ontvankelijk is in het beklag. De voorwerpen waarop het klaagschrift ziet zijn onder klaagster in beslag genomen en daarmee is klaagster, als beslagene, belanghebbende in de zin van artikel 552a Sv. Ook overigens ziet de rechtbank geen aanleiding klaagster niet-ontvankelijk te verklaren in haar beklag.

Bij de verdere beoordeling stelt de rechtbank voorop dat de in beslag genomen voorwerpen, voorwerpen betreffen die in gebruik waren bij persoon 1, voorheen als advocaat verbonden aan klaagster, en ten aanzien waarvan klaagster heeft begrepen dat persoon 1 van oordeel is dat daarop haar verschoningsrecht onverkort van toepassing is.

Naar het oordeel van de rechtbank volgt uit eerdere rechtspraak dat in een beklagprocedure waarin het verschoningsrecht in het geding is, alleen de verschoningsgerechtigde zelf als belanghebbende kan worden aangemerkt. De rechtbank verwijst naar het arrest van de Hoge Raad der Nederlanden van 12 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX4284.

De rechtbank ziet zich dan ook voor de vraag gesteld wie ten aanzien van de beslagen voorwerpen als verschoningsgerechtigde moet worden aangemerkt. Naar het oordeel van de rechtbank dient in dit geval persoon 1 als verschoningsgerechtigde te worden aangemerkt. Het verschoningsrecht komt immers toe aan de beroepsbeoefenaar, in dit geval de advocaat, als zodanig en niet aan het samenwerkingsverband waarvan de desbetreffende beroepsbeoefenaar deel uitmaakt.

Vervolgens rijst de vraag welke gevolgen het oordeel dat persoon 1, derhalve niet klaagster, de verschoningsgerechtigde is in deze procedure eventueel dient te hebben. Dit is in het bijzonder van belang nu de rechtbank heeft geconstateerd dat de door klaagster in deze procedure aangevoerde argumenten alle hun grondslag vinden in het gestelde verschoningsrecht. De niet-ontvankelijkheid van klaagster kan niet het gevolg zijn, omdat klaagster zoals hiervoor overwogen beslagene is en reeds op die grond als belanghebbende is aan te merken. Naar het oordeel van de rechtbank brengt voornoemd arrest van de Hoge Raad der Nederlanden echter wel mee dat klaagster zich in de gegeven situatie niet met vrucht kan beroepen op argumenten die hun grondslag vinden in het gestelde verschoningsrecht. Het is enkel aan de verschoningsgerechtigde zelf, in dit geval persoon 1, om - op de wijze zoals haar goeddunkt - op te komen voor het gestelde verschoningsrecht. In deze situatie is geen ruimte voor een tweede partij - in dit geval klaagster - om eveneens op te komen voor dit verschoningsrecht.

Gelet op het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat nadere bespreking van de door klaagster aangevoerde argumenten in deze procedure achterwege dient te worden gelaten. De rechtbank voegt hieraan toe dat zij het verzoek van de raadsman tot het horen van de deken van de Orde van Advocaten en persoon 1 afwijst. De rechtbank acht een toelichting van de deken en van persoon 1 niet relevant voor de door de rechtbank te nemen beslissing.

Het beklag zal ongegrond worden verklaard.

Lees hier de volledige uitspraak.

Voormalig notaris veroordeeld voor het opzettelijk doen van onjuiste aangifte. Vrijspraak voor valsheid in geschrift, witwassen en deelneming aan een criminele organisatie.

Rechtbank Gelderland 1 oktober 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:6135 Verdachte heeft, in zijn hoedanigheid van notaris, opzettelijk een te laag bedrag omtrent de waarde van een woning vermeld in een aangifte voor recht van successie met betrekking tot een nalatenschap. Als gevolg hiervan is te weinig belasting geheven.

Ontvankelijkheid OM & bewijsuitsluiting

De raadsman heeft primair verzocht het openbaar ministerie niet ontvankelijk te verklaren in de vervolging, omdat sprake zou zijn van ernstige inbreuken op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust en met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak is tekort gedaan.

De raadsman heeft daartoe betoogd dat sprake is geweest van een onrechtmatige start van het onderzoek, omdat elke grondslag voor de verdenking van oplichting, witwassen en overtreding van artikel 69 van de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen, ontbrak. De onrechtmatige start van het onderzoek wordt nog versterkt door de uit de stukken af te leiden samenwerking tussen de FIOD en de Belastingdienst om ‘een nieuwe zaak tegen Poort op te werken’.

Naar het oordeel van de rechtbank is geen sprake geweest van een onrechtmatige start van het onderzoek. Uit de inhoud van het dossier volgt voldoende dat op het moment dat het opsporingsonderzoek werd gestart sprake was van een ten aanzien van verdachte bestaand redelijk vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit.

Ook voor het overige is er naar het oordeel van de rechtbank geen sprake van een vormverzuim waarbij een ernstige inbreuk is gemaakt op de beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan.

Het verweer wordt verworpen.

Het door de raadsman gedane subsidiaire beroep op bewijsuitsluiting, waaraan hetzelfde betoog ten grondslag ligt als aan het beroep op niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie, wordt, gelet op hetgeen de rechtbank heeft overwogen, eveneens verworpen.

Feit 1 t/m 4

Mevrouw benadeelde is overleden op datum. Haar woning is op 1 september 2003 verkocht voor €90.000 aan betrokkene/medeverdachte (datum passeren akte: 3 oktober 2003). Betrokkene heeft in een schriftelijke verklaring vastgelegd dat hij of zijn rechtsopvolger het pand voor een bedrag van €140.000 aan betrokkene zal verkopen. Het pand is voor respectievelijk €115.000 aan betrokkene verkocht, ook op 1 september 2003 (datum passeren akte: 3 oktober 2003), vervolgens aan betrokkene voor €140.000 op 8 september 2003 (datum passeren akte: 9 december 2003) en voor €339.000 op 9 juni 2004 aan betrokkene (datum passeren akte: 30 juli 2004). De aktes van levering van het recht van erfpacht zijn telkens door verdachte gepasseerd.

Uit het dossier blijkt voorts het volgende. Medeverdachte (betrokkene) heeft de woning aan de adres 2 gekocht voor €140.000 en 9 maanden daarna verkocht voor €339.000. Het laatste aankoopbedrag komt overeen met de WOZ-waarde van het pand en de taxatie zoals die is opgesteld voor de hypotheekverstrekker van de laatste koper. De laatste koper heeft verklaard dat de woning niet was opgeknapt, maar in volledig originele staat was.

In de nota van afrekening aan betrokkene, opgemaakt door (een medewerker van) het notariskantoor van verdachte, staat vermeld: ‘een bedrag van €80.691,78 kosten derden’. Dit bedrag is niet gestort op de rekening van betrokkene, maar op die van betrokkene, de vader van medeverdachte betrokkene. Vanaf de rekening van betrokkene is op verzoek van betrokkene de helft van dit bedrag overgemaakt op de rekening van betrokkene. Verdachte heeft hierover ter terechtzitting verklaard dat betrokkene hem een baat aan wilde bieden. Verdachte heeft geweigerd dit bedrag aan te nemen. Vervolgens zou betrokkene hem hebben gevraagd of hij de baat aan zijn zuster kon geven. Verdachte heeft hierop geantwoord dat ook zijn zuster het geld niet mocht aannemen, maar dat het geld wel aan haar partner, betrokkene, kon worden overgemaakt. Zowel betrokkene als de zuster van verdachte hebben verklaard dat zij ervanuit gingen dat het geld voor verdachte was. Later zouden zij van verdachte toestemming hebben gekregen om het geld te gebruiken voor de aankoop van een appartement in Spanje.

De winst die de betrokkenen hebben gemaakt, hebben zij niet aan de belasting opgegeven. Nadat betrokkene en betrokkene een belastingaanslag ontvingen, is er overleg geweest op het kantoor van medeverdachte betrokkene. Verdachte was daarbij aanwezig. Mede op zijn initiatief zou zijn afgesproken dat de betalingen aan betrokkene en betrokkene moesten worden gezien als een vergoeding voor hun participatie. Verschillende betrokkenen hebben verklaard dat er van een participatie in de ontwikkeling van het pand adres 2 echter geen sprake is geweest.

Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat de hierboven omschreven gang van zaken vragen oproept, vragen die ook bij de inhoudelijke behandeling van de strafzaak door de rechtbank door verdachte niet afdoende zijn beantwoord.

De officier van justitie komt tot de conclusie dat:

• verdachte zijn mededaders zou hebben getipt dat het pand ver onder de marktprijs te koop stond;
• dat één van hen het pand heeft gekocht;
• waarna ieder van de mededaders bij de volgende verkoop een deel van de winst heeft ontvangen;
• dat verdachte de waarde van het pand in de aangifte voor recht van successie onjuist heeft opgegeven, omdat anders van de erfenis van betrokkene te weinig over zou blijven en betrokkene alarm zou kunnen slaan;
• verdachte zijn aandeel in de winst op de rekening van zijn zwager zou hebben laten storten.

Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat betrokkene het pand ver onder de waarde in het economische verkeer heeft verkocht. Het pand is daarna verder verhandeld en de winst is verdeeld. Voor de aanname dat verdachte, samen met zijn medeverdachten, vanaf de eerste verkoop door betrokkene hierin de hand in heeft gehad en de aangifte successierecht bewust hiervoor heeft gebruikt, is geen bewijs voorhanden. Daarbij komt dat de officier van justitie ter terechtzitting heeft medegedeeld dat de strafzaak tegen betrokkene en betrokkene, de eerste twee kopers, is geseponeerd wegens gebrek aan bewijs. Voorts bevat het dossier aanwijzingen dat betrokkene het pand om hem moverende redenen onder de prijs heeft verkocht. Bewijs voor een complot, gevormd vanaf de eerste verkoop door betrokkene, bevindt zich niet in het dossier. De officier is er niet in geslaagd voormelde constructie te staven met bewijsmiddelen.

Feit 1

Op 28 juli 2004 heeft verdachte in zijn hoedanigheid van notaris bij de Belastingdienst een voorlopige aangifte van het recht van successie met betrekking tot de nalatenschap van benadeelde, ingediend. Daarin wordt vermeld dat de nalatenschap bestaat uit een vermogen van €534.000. Op 31 januari 2006 heeft verdachte aan de Belastingdienst laten weten dat de voorlopige aangifte van het recht van successie beschouwd kon worden als de definitieve aangifte. Nadat door de Belastingdienst was verzocht om een specificatie van de bezittingen en schulden van de nalatenschap, heeft verdachte een overzicht hiervan op 10 mei 2006 aan de Belastingdienst verzonden. Dit overzicht vermeldt een totaal vermogen van €509.530,06.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan dit feit.

Standpunt verdediging

De raadsman heeft verzocht verdachte van dit feit vrij te spreken, nu niet bewezen kan worden dat verdachte opzettelijk een te laag of onjuist bedrag omtrent de waarde van de woning heeft vermeld. Daartoe heeft hij betoogd dat verdachte niet de verkoopwaarde heeft vermeld in de aangifte maar de verkoopopbrengst. De verkoopopbrengst is het uitgangspunt van de economische waarde. Dit wordt ook bevestigd door de uitspraak van de notariskamer van het Hof Amsterdam van 3 december 2013 en de verklaring van drs. naam. Dat wordt alleen anders als de Belastingdienst destijds naar aanleiding van gestelde vragen in het kader van de vaststelling van de successiebelasting tot een ander bedrag was gekomen, waarvan geen sprake is. Alleen wanneer de woning niet verkocht zou zijn, had de verkoopwaarde vermeld moeten worden.

Beoordeling rechtbank

Op grond van artikel 21, eerste lid van de Successiewet, moet bij de waardebepaling van de woning aan de adres 2 uit worden gegaan van de waarde die daaraan op het tijdstip van de verkrijging in het economische verkeer kan worden toegekend. Als criterium daarbij geldt de prijs die bij aanbieding ten verkoop op de voor het onroerend goed meest geschikte wijze na de beste voorbereiding op de dag van het overlijden van de erflaatster door de meestbiedende gegadigde besteed zou zijn (Hoge Raad 6 maart 1963, LJN AX7927, BNB 1963, 113). Dit is vaste jurisprudentie. De stelling van de verdediging dat dit criterium alleen toegepast dient te worden als sprake is van een niet-verkocht onroerend goed, vindt geen steun in het recht. Uit de jurisprudentie is eveneens af te leiden dat bij onroerende goederen de waarde die daaraan in het economisch verkeer kan worden toegekend in beginsel gelijk zal zijn aan de verkoopprijs. Van dit beginsel kan worden afgeweken wanneer uit andere feiten of omstandigheden volgt dat deze verkoopopbrengst niet de waarde in het economisch verkeer weergeeft (HR 13 juli 2001, LJN AB2597, BNB 2001, 332).

Verdachte heeft de heer betrokkene, de erfgenaam van mw. benadeelde, geadviseerd bij de verkoop van het pand de hulp van een Nederlandse makelaar in te schakelen. betrokkene heeft dit advies naast zich neergelegd en zelf het pand voor €75.000 aan betrokkene verkocht. Toen betrokkene op de hoogte kwam van het bod dat namens betrokkene was gedaan, wilde hij de verkoop aan betrokkene ongedaan maken. betrokkene heeft hierop beslag op de woning laten leggen. Verdachte heeft betrokkene geadviseerd een advocaat te raadplegen en hem de naam gegeven van een Duits sprekende Nederlandse advocaat. betrokkene heeft ook dit advies naast zich neergelegd. betrokkene, was op leeftijd, hij wilde rust en had geen zin in een slepende juridische procedure. Hij is met betrokkene een verkoopprijs van €90.000 overeengekomen. Deze lezing van verdachte wordt bevestigd door de erfgenamen van de inmiddels overleden betrokkene.

Betrokkene heeft het pand op verzoek van verdachte voor betrokkene gewaardeerd op €150.000 (het pand zonder grond). Hij heeft namens betrokkene aan verdachte een bod van €150.000 op het pand gedaan.

Uit deze gang van zaken volgt dat verdachte, toen hij de (voorlopige) aangifte van het recht van successie deed, wist dat de economische waarde van de woning op het moment van verkrijging door betrokkene hoger was dan de verkoopopbrengst die betrokkene heeft bedongen. betrokkene is om hem moverende reden akkoord gegaan met een verkoopprijs die lager was dan de economische waarde van het pand. Er is dus sprake van een uitzondering op de regel dat de waarde in het economisch verkeer aan de hand van de verkoopopbrengst kan worden bepaald. Als notaris - en dus op de hoogte van de hiervoor genoemde jurisprudentie - kan het niet anders zijn dan dat verdachte op dat moment ook wist dat de verkoopprijs van €90.000 niet de waarde van de woning in het economisch verkeer weergaf.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte willens en wetens de aangifte voor recht van successie onjuist heeft gedaan door daarin een te laag bedrag omtrent de waarde van de woning te vermelden.

Dat de notariskamer van het Hof te Amsterdam in de tuchtrechtelijke procedure anders heeft geoordeeld, doet aan het voorgaande niet af, ook omdat onduidelijk is op basis van welk dossier het Hof tot dit oordeel is gekomen.

Feit 2

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het primair ten laste gelegde. De officier van justitie heeft daartoe betoogd dat door in de afrekeningsnota de omschrijving ‘kosten derden’ op te nemen, deze nota zowel materieel als intellectueel vals is. Het zijn geen kosten, omdat het in werkelijkheid een winstdeling betreft en er geen verifieerbare factuur aan ten grondslag ligt. Het is ook niet ten goede gekomen aan derden, maar aan de ‘maten’ van betrokkene, waaronder verdachte, met wie hij de transacties heeft beraamd en opgezet. De afrekeningsnota is opgesteld door een medewerker van verdachte, onder verantwoordelijkheid en in opdracht van verdachte, omdat de medewerker volgens de officier van justitie dit niet – zonder adequate facturen – zelf zal hebben verzonnen.

Standpunt verdediging

De raadsman heeft verzocht verdachte van het primaire en subsidiaire feit vrij te spreken.

Hij heeft daartoe betoogd dat de omschrijving ‘kosten derden’ niet als vals en zeker niet als opzettelijk vals bewezen kan worden verklaard, omdat verdachte geen wetenschap had van de afspraak tussen betrokkene en betrokkene om de winst uit de verkoop van de woning, te delen. Zelfs als verdachte daarin wel gekend zou zijn, is er geen sprake van opzettelijke valsheid in geschrift, omdat het eenvoudig ‘kosten derden’ waren voor betrokkene.

Beoordeling rechtbank

Voor een bewezenverklaring van het primaire of subsidiaire feit is ten eerste nodig dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat de omschrijving ‘kosten derden’ vals is en dus niet overeenstemt met de werkelijkheid. Naar het oordeel van de rechtbank kan dit niet wettig en overtuigend bewezen worden. Zoals hiervoor is overwogen, is er geen bewijs voor de aanname dat verdachte en zijn medeverdachten hebben samengespannen vanaf de eerste verkoop door betrokkene om het pand verder te kunnen verhandelen en de winst te kunnen verkopen.

betrokkene had met betrokkene de afspraak gemaakt dat betrokkene voor de helft zou delen in de winstopbrengst van de verkoop van de woning. Daarmee waren dit kosten die betrokkene aan een derde moest betalen. Derhalve kan naar het oordeel van de rechtbank niet wettig en overtuigend bewezen worden dat de omschrijving ‘kosten derden’ vals is en de nota van afrekening valselijk is opgemaakt.

De rechtbank zal verdachte daarom vrijspreken van het primair en subsidiair tenlastegelegde feit.

Feit 3

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich, samen met anderen, schuldig heeft gemaakt aan het primaire feit. Daartoe heeft hij het volgende betoogd.

Het witwassen bestaat in het voorhanden hebben van de winstopbrengst van het aan-, en verkochte pand aan de adres 2 te Arnhem. De valsheid in geschrift (feit 2) geldt als gronddelict voor het witwassen, omdat deze valsheid erop gericht was om te verhullen wat er werkelijk was gebeurd en zo de winst – afkomstig uit de onjuiste aangifte successierecht - buiten hun eigen aangiften inkomstenbelasting te houden. De belastingfraude in de vorm van het aangeven van een te laag bedrag voor het successierecht vormde een wezenlijk onderdeel van het plan om het pand goedkoop in handen te krijgen, om het daarna met winst te verkopen. Daarmee is een bedrag van €156.000, zijnde het bedrag aan niet aangegeven en betaalde successierechten, als afkomstig uit misdrijf, witgewassen.

Standpunt verdediging

De raadsman heeft verzocht het tenlastegelegde gedeelte ‘of enig ander geldbedrag’ nietig te verklaren, omdat volstrekt onduidelijk is op welk ander bedrag dit betrekking zou kunnen hebben.

Inhoudelijk heeft de raadsman verzocht verdachte van dit feit vrij te spreken nu - kort samengevat - niet bewezen kan worden dat de bedragen van €199.000, van €80.691,78 (of €80.691,20) dan wel van €156.000 afkomstig zijn van misdrijf. Er is geen belastingfraude gepleegd en ook geen valsheid in geschrift.

Beoordeling rechtbank

Naar het oordeel van de rechtbank is het tenlastegelegde gedeelte ‘en/of een of meer ander(e) geldbedrag(en) althans een of meer geldbedrag(en)’, niet nietig nu, gelet op de tenlastelegging en de inhoud van het dossier, het voor verdachte voldoende duidelijk moet zijn geweest waartegen hij zich diende te verdedigen.

Voor een bewezenverklaring van dit feit is, ten eerste, nodig dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat een geldbedrag van €199.000 en/of van €80.691,78 dan wel een ander geldbedrag, afkomstig was van het plegen van belastingfraude en/of valsheid in geschrift dan wel van enig ander misdrijf.

Het bedrag van €199.000 ziet op de winstopbrengst van betrokkene. Hij had de woning destijds immers zelf gekocht voor €140.000 en heeft deze later doorverkocht voor €339.000. Het bedrag van €80.691,78 is het bedrag dat op de nota van afrekening aan betrokkene vermeld is onder ‘kosten derden’. Daarvan heeft de rechtbank reeds hiervoor bij feit 2 geoordeeld dat deze omschrijving niet als vals kan worden beschouwd en dat dus niet bewezen is dat sprake was van valsheid in geschrift.

Het betoog van de officier van justitie berust op de aanname dat verdachte, samen met anderen, in ieder geval betrokkene en betrokkene, reeds omstreeks de periode dat de woning voor €75.000 werd verkocht aan betrokkene het plan had opgevat om de woning met winst te verkopen en deze winst onderling te verdelen. Vlak daarna heeft verdachte makelaar betrokkene op betrokkene afgestuurd en heeft betrokkene namens betrokkene een bod van €150.000 op de woning uitgebracht. Dit plan kon niet slagen zonder de belastingfraude met het successierecht, want als de juiste waarde vermeld zou zijn in de aangifte, zou volgens de officier van justitie betrokkene niet akkoord zijn gegaan en zou de aankoop van het pand voor de veel lagere waarde niet mogelijk zijn geweest.

Zoals hiervoor is overwogen, kunnen op grond van het dossier grote vraagtekens gezet kunnen worden bij de rol die verdachte in het geheel heeft gespeeld. Voor de aanname van de officier van justitie, zoals hiervoor is weergegeven, bevindt zich echter geen bewijs in het dossier.

Gelet op het voorgaande kan niet wettig en overtuigend bewezen worden dat de in de tenlastelegging genoemde geldbedragen, dan wel een ander geldbedrag, afkomstig zijn van enig misdrijf.

De rechtbank zal verdachte dan ook van dit feit vrijspreken.

Feit 4

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich, samen met anderen, schuldig heeft gemaakt aan dit feit. Volgens de officier van justitie kan bewezen worden dat verdachte samen met betrokkene geprobeerd heeft betrokkene ervan af te brengen het pand niet voor €75.000 aan betrokkene te verkopen. Daarna heeft verdachte met betrokkene en betrokkene georganiseerd dat het pand voor €140.000 van betrokkene / betrokkene kon worden gekocht. De winst is weggesluisd via de rekeningen van betrokkene en de zwager van verdachte. Toen daarna de Belastingdienst belasting hierover wilde gaan heffen, is op het kantoor van betrokkene een vals verhaal verzonnen om die aanslagen van tafel te krijgen. Daarmee is sprake van een gerichtheid op het plegen van valsheid in geschrift, belastingfraude en witwassen.

Standpunt verdediging

De raadsman heeft verzocht verdachte van dit feit vrij te spreken nu, - kort samengevat - niet gebleken is van enige organisatie met het oogmerk tot het plegen van valsheid in geschrift, belastingfraude en/of witwassen.

Beoordeling door de rechtbank

Om bewezen te kunnen verklaren dat sprake is van deelneming aan een criminele organisatie, is nodig dat er sprake is van een samenwerkingsverband met een zekere duurzaamheid en structuur, dat tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven.

De rechtbank heeft alleen bewezen geacht dat verdachte opzettelijk een te lage waarde van de woning in de aangifte voor recht van successie heeft vermeld. Uit het dossier volgt niet van enige betrokkenheid van anderen daarbij.

Ten aanzien van de bijeenkomst op het kantoor van betrokkene waar afspraken zijn gemaakt over het participatie ‘verhaal’ dat naar aanleiding van belastingaanslagen richting de Belastingdienst verteld zou worden en waar ook verdachte en anderen bij aanwezig zijn geweest, geldt dat deze ene bijeenkomst niet gekwalificeerd kan worden als een samenwerkingsverband met een zekere duurzaamheid en structuur, nog daargelaten de vraag of deze bijeenkomst gericht was op het plegen van strafbare feiten, of op het vinden van de meest aantrekkelijke fiscale structuur, waarbij uiteindelijk fiscale overtredingen zijn begaan. Andere bewijsmiddelen voor deelneming aan een criminele organisatie zijn er niet.

Gelet op het voorgaande zal de rechtbank verdachte ook van dit feit vrijspreken.

Bewezenverklaring

Opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een werkstraf gedurende 180 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.