Het recht op getuigen in artikel 6 EVRM (opnieuw) beschouwd

/

Effectieve verwezenlijking van het in artikel 6 EVRM gegarandeerde recht op getuigen in strafzaken kan complex zijn, zo volgt uit belangrijke schendingen die in dit verband tegen Nederland zijn vastgesteld. Deze bijdrage gaat in op de door het EHRM (ook) bij dit recht gebruikte ‘algehele eerlijkheidstoetsing’, die door critici als hoofdoorzaak wordt aangewezen voor onduidelijkheid in het Straatsburgs getuigenregime. Betoogd wordt dat juist in de complexiteit van het algehele eerlijkheidsconcept een bepaalde ordening en daarmee handvatten te vinden zijn die benut kunnen worden voor meer geconcretiseerde en doeltreffende verwezenlijking van dit recht door de nationale rechter.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Hof motiveert afwijzing getuigenverzoek ontoereikend: onvindbaarheid getuige onvoldoende onderbouwd

/

Hoge Raad 2 september 2025, ECLI:NL:HR:2025:1216

De Hoge Raad vernietigt een arrest van het hof ’s-Hertogenbosch wegens een ontoereikend gemotiveerde afwijzing van een getuigenverzoek. Het hof had geoordeeld dat een medeverdachte niet binnen aanvaardbare termijn kon worden gehoord. De Hoge Raad herhaalt zijn rechtspraak uit HR:2022:466 over artikel 288 lid 1 onder a Sv. Daarbij staat voorop of de getuige binnen afzienbare termijn kan worden gehoord. Het hof heeft ten onrechte niet vastgesteld of de politie bij de opsporing is betrokken. Ook ontbreekt inzicht in aanvullende inspanningen na april 2022. De zaak wordt teruggewezen voor nieuwe behandeling.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

HR herhaalt overwegingen over gebruik getuigenverklaring zonder ondervragingsrecht en beoordeling eerlijk proces

/

Hoge Raad 27 mei 2025, ECLI:NL:HR:2025:805

De verdachte is veroordeeld voor diefstal van een telefoon (artikel 310 Sr). Het cassatiemiddel klaagt over schending van het ondervragingsrecht ten aanzien van de aangever, wiens verklaring voor het bewijs is gebruikt. De Hoge Raad herhaalt zijn eerdere rechtspraak over de vereisten bij gebruik van niet-ondervraagde getuigenverklaringen. Het hof oordeelde ten onrechte dat de verklaring van “significant weight” zonder compensatie toelaatbaar was, maar dit leidt niet tot cassatie. De verklaring wordt voldoende ondersteund door ander bewijs en het proces als geheel is eerlijk verlopen. De redelijke termijn is wel overschreden, zonder verder rechtsgevolg.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

HR herhaalt kaders voor gebruik van getuigenverklaring zonder ondervragingsmogelijkheid

/

Hoge Raad 1 april 2025, ECLI:NL:HR:2025:494

De Hoge Raad oordeelt dat het hof de verklaring van een inmiddels overleden getuige voor het bewijs mag gebruiken, ondanks dat de verdediging hem niet heeft kunnen ondervragen. De verklaring is niet doorslaggevend en wordt ondersteund door andere bewijsmiddelen. Het proces als geheel is eerlijk verlopen en artikel 6 EVRM is niet geschonden.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

Proefschrift: Betrouwbaarheid van getuigenverklaringen in het strafrecht

/

Getuigenverklaringen spelen een centrale rol in strafzaken, maar hun betrouwbaarheid is niet vanzelfsprekend. Uit rechtspsychologisch onderzoek blijkt dat getuigen onderhevig zijn aan talloze beïnvloedende factoren. Fouten kunnen ontstaan tijdens het waarnemen van een gebeurtenis, het opslaan van herinneringen, of het reproduceren ervan. Bovendien is het mogelijk dat getuigen bewust onjuiste informatie verstrekken. Indien de rechter een onware getuigenverklaring als bewijs toelaat, kunnen fatale fouten optreden: een schuldige verdachte wordt vrijgesproken of een onschuldige veroordeeld. Kesteloo onderzoekt daarom in haar proefschrift hoe het Nederlandse strafrecht omgaat met deze risico’s, en in hoeverre het systeem getuigenverklaringen betrouwbaar en eerlijk weet te benutten.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Feitelijk leidinggeven aan het opzettelijk niet meewerken aan controles van de Belastingdienst en niet (volledig) verstrekken administratie

/

Gerechtshof Amsterdam 24 december 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:3663

De verdachte is bestuurder en enig aandeelhouder van twee besloten vennootschappen, B.V. 1 en 2. De Belastingdienst heeft vastgesteld dat deze vennootschappen gedurende anderhalf jaar hun wettelijke verplichtingen niet zijn nagekomen door opzettelijk niet mee te werken aan controles en het niet volledig verstrekken van administratie. De verdachte wordt verweten dat hij hieraan feitelijk leiding heeft gegeven, met als gevolg dat de fiscus niet in staat was om een correcte belastingheffing vast te stellen.

Read More
/ /
, , , , , ,
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Dynamic aspects of investigative interviewing high-status fraud suspects

/

High-status financial fraudsters can inflict significant financial and social damage on society. This study aims to provide insight into the dynamics during investigative interviews with such suspects. To this end, 409 half-hour episodes of audio-recorded investigative interviews with 28 high-status suspects were analysed. Officers’ interview techniques are classified in four categories (rapport building; disclosure of potential evidence; adopting a challenging posture; authoritative signalling). Suspects' statements are classified into three categories (general disclosure; providing alternative explanations; uncertain statement behaviour). The dynamic relations between interviewers’ questions and suspects’ statements are studied, both within and across half-hour episodes.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

Wanneer kunnen verklaringen van een inmiddels overleden getuige voor het bewijs worden gebruikt, als verdediging niet het ondervragingsrecht heeft kunnen uitoefenen?

/

Hoge Raad 9 juli 2024, ECLI:NL:HR:2024:1007

Voor de beoordeling of wordt voldaan aan de eisen van een eerlijk proces, is het gewicht van de verklaring van de betreffende getuige in de bewijsconstructie een belangrijke beoordelingsfactor. Dat doet er echter niet aan af dat ook de aanwezigheid van een goede reden voor het niet kunnen ondervragen van de getuige en het bestaan van compenserende factoren in die beoordeling moeten worden betrokken, waarbij al deze beoordelingsfactoren in onderling verband moeten worden beschouwd. Naarmate het gewicht van de verklaring van de getuige groter is, is het – wil de verklaring voor het bewijs kunnen worden gebruikt – des te meer van belang dat een goede reden bestaat voor het niet bieden van een ondervragingsgelegenheid en dat compenserende factoren bestaan.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

Niet mogelijk in bezwaar te gaan tegen afwijzing verzoek om verdachte bij (toegekende) getuigenverhoren aanwezig te laten zijn

/

Rechtbank Oost-Brabant 14 mei 2024, ECLI:NL:RBOBR:2024:2218

De weigering van de rechter-commissaris om verdachte bij de getuigenverhoren aanwezig te laten zijn, heeft geen betrekking op een onderzoekshandeling – het horen van getuigen – maar op de wijze waarop deze wordt uitgevoerd. De beslissing heeft daarom geen betrekking op een onderzoekshandeling en is dus niet vatbaar voor bezwaar.

Read More
/ /
, , , ,
Print Friendly and PDF ^

Voorwaardelijke verzoeken i.v.m. intern fraudeonderzoek: aan welke eisen moet een dergelijk verzoek voldoen?

/

Hoge Raad 9 april 2024, ECLI:NL:HR:2024:551

Een verzoek als bedoeld in artikel 328 in samenhang met artikel 415 van het Wetboek van Strafvordering om toepassing te geven aan artikel 315 Sv moet stellig, duidelijk en (voldoende) onderbouwd zijn. Het hof heeft geoordeeld dat het eerste voorwaardelijke verzoek – om de politie bij C onderzoek te laten doen naar “de eventuele valsheid” van een e-mailbericht niet voldoet aan die eisen. Dat oordeel is niet onbegrijpelijk.

Read More
/ /
, , ,
Print Friendly and PDF ^