Toujours secret? Het (informele) verschoningsrecht in handen van de Belastingdienst, de FIOD en het OM

Het OM mag gegevens afkomstig van geheimhouders die tevens onder het verschoningsrecht vallen, niet in een strafrechtelijk onderzoek gebruiken. Het OM houdt hier rekening mee bij de inzet van opsporingsmiddelen en zou deze gegevens het liefst ook niet krijgen.’ Zo schreef de minister van Justitie en Veiligheid in reactie op Kamervragen op 31 januari 2025. In de praktijk blijkt echter dat het Openbaar Ministerie regelmatig documenten in handen krijgt waarop het verschoningsrecht rust, bijvoorbeeld naar aanleiding van een inbeslagneming tijdens een doorzoeking, bij het vorderen van documenten van derden, zoals een belastingadviseur of accountant , of door het vorderen van (digitaal) materiaal van een aanbieder van een communicatiedienst. Daarnaast kan het Openbaar Ministerie ook documenten ontvangen van de inspecteur van de Belastingdienst. Hoe het Openbaar Ministerie vervolgens dient om te gaan met verkregen verschoningsgerechtigd materiaal volgt uittwee arresten van de Hoge Raad van 12 maart 2024 en uit het arrest van 25 maart 2025.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Proefschrift: Beïnvloedt zwijgen het oordeel van de rechter?

Het zwijgrecht behoort tot de kern van het strafproces. Zowel in het internationale recht als in het Nederlandse strafrecht geldt dat een verdachte niet verplicht is vragen te beantwoorden en niet hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Toch is daarmee niet gezegd dat het zwijgen van een verdachte altijd zonder gevolgen blijft. In haar proefschrift onderzoekt Tessa van der Rijst, promovendus aan de Vrije Universiteit Amsterdam, welke rol het zwijgen van verdachten in de praktijk speelt bij de bewijsbeslissingen van Nederlandse strafrechters – en hoe die rol juridisch en logisch moet worden beoordeeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoe worden slachtofferrechten in de praktijk gerealiseerd en welke rolopvattingen hanteren rechters en officieren van justitie daarbij?

In een recent gepubliceerd empirisch-juridisch artikel, onderdeel van haar promotieonderzoek, analyseert Freya A. hoe slachtofferrechten in de Nederlandse strafrechtspraktijk daadwerkelijk gestalte krijgen in de rechtszaal. Centraal staat de vraag hoe rechters en officieren van justitie omgaan met actieve participatierechten van slachtoffers, in het bijzonder het spreekrecht en het recht om zich te voegen met een vordering tot schadevergoeding.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Milieucriminaliteit tussen wet en wildernis: waarom strafrecht, wetenschap en beleid elkaar moeten vinden

Milieucriminaliteit staat steeds hoger op de juridische agenda, maar effectieve bestrijding blijkt hardnekkig complex. Dat komt niet alleen door de internationale dimensie of de verwevenheid met georganiseerde misdaad, maar ook door een langdurige juridische en maatschappelijke blinde vlek: schade aan natuur werd lange tijd niet als misdaad gezien. In een recent interview met NRC schetst Daan van Uhm, hoogleraar Milieucriminaliteit aan de Open Universiteit, hoe die houding langzaam kantelt – en waarom een integrale benadering onontkoombaar is.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Internationale rechtshulp onder druk: UNODC wijst Nederland op onduidelijkheid bij asset recovery

Het UNODC Country Review Report (2016–2021) beoordeelt de Nederlandse uitvoering van het VN-Verdrag tegen Corruptie, met bijzondere aandacht voor internationale rechtshulp en vermogensontneming. Nederland beschikt volgens het rapport over een uitgebreid juridisch en institutioneel kader voor asset recovery en internationale samenwerking. Positief worden onder meer de multidisciplinaire confiscatieteams en de actieve rol in internationale netwerken genoemd. Tegelijkertijd signaleren de beoordelaars knelpunten door de complexiteit en overlap van juridische grondslagen voor wederzijdse rechtshulp en vermogensontneming. Deze onduidelijkheid kan de effectiviteit van internationale samenwerking belemmeren. De UNODC beveelt daarom aan de toepasselijke rechtsbases te verduidelijken, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een asset recovery guide.

Read More
Print Friendly and PDF ^