Kan een advocaat een geslaagd beroep doen op het verschoningsrecht t.a.v. stukken die in een fiscale procedure door hemzelf zijn ingebracht (en die vervolgens door FIOD / OM zijn verkregen)?

Parket bij de Hoge Raad 3 december 2024, ECLI:NL:PHR:2024:1301

De kernvraag is of de advocaat een geslaagd beroep kan doen op het verschoningsrecht ten aanzien van documenten die door hem in een procedure tegen de Inspecteur van de Belastingdienst zijn ingebracht en waarbij deze documenten vervolgens op grond van artikel 43c UAWR door de FIOD zijn verkregen van de Belastingdienst. AG Spronken concludeert van wel. De uitzondering op de geheimhoudingsplicht van de inspecteur jegens de directeur van de FIOD in de gevallen zoals bedoeld in art. 43c lid 1 sub h UAwr brengt daarin geen verandering. De noodzaak van een grondslag voor informatiedeling in art. 43c lid 1 sub h UAwr benadrukt nu juist dat de inspecteur en de FIOD twee verschillende organen zijn, die, hoewel beide onderdeel van de Belastingdienst, niet als één en ondeelbaar kunnen worden aangemerkt. De (begrenzing van de) geheimhoudingsplicht van de inspecteur staat bovendien – uiteraard – volledig los van het verschoningsrecht van de advocaat. Ook de omstandigheid dat het tiendagenstuk in de fiscale procedure is ingebracht en daarmee ook aan de inspecteur van de Belastingdienst als wederpartij, die eveneens belast is met de opsporing van fiscale delicten, ter kennis is gebracht, maakt dit niet anders. In de strafzaak waarin het beroep op het verschoningsrecht door klager wordt gedaan is er immers geen sprake van vervolging wegens een fiscaal delict.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geen verschoningsrecht voor de onafhankelijke advocaat-feitenonderzoeker

De wettelijke geheimhoudingsplicht en het daarmee samenhangende verschoningsrecht zijn onlosmakelijk verbonden met de (partijdige) hoedanigheid van advocaat. Het verschoningsrecht strekt zich uit over hetgeen de advocaat, in die hoedanigheid, als zodanig is toevertrouwd. Bij optreden in de andere hoedanigheid kunnen wel andere vormen van verplichte geheimhouding bestaan, bijvoorbeeld voortvloeiend uit een overeenkomst, waarbij het schenden daarvan eveneens tuchtrechtelijk verwijtbaar kan zijn. Hieruit volgt dat in dit geval, bij deze andere hoedanigheid, de onafhankelijk advocaat-feitenonderzoeker, het verschoningsrecht niet geldt, maar “slechts” en mogelijk een andere vorm of vormen van geheimhouding.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Advocaat moet duidelijk zijn over (andere) hoedanigheid, zoals die van onafhankelijk feitenonderzoeker

Van een advocaat mag worden verwacht dat hij of zij duidelijk is over de hoedanigheid waarin wordt opgetreden: als advocaat of in een andere rol. Toch is dit in de praktijk niet altijd even helder, blijkt onder meer uit de tuchtrechtspraak, aldus de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). In het belang van rolzuiverheid en het verschoningsrecht past de NOvA daarom de toelichting op gedragsregel 9 aan. Deze gewijzigde toelichting treedt in werking per 1 januari 2025.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek gepubliceerd

Op 22 november is de lang verwachtte Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek van het OM gepubliceerd. Deze aanwijzing treedt per 1 januari 2025 in werking en schetst de kaders en voorwaarden voor zelfmelden van en medewerking aan een strafrechtelijk onderzoek naar (signalen van) mogelijke strafbare feiten gepleegd binnen de sfeer vaneen rechtspersoon.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Kamervragen over het schenden van het verschoningsrecht door het OM

Op 11 november jl. zijn er kamervragen gesteld door de leden Palmen (Nieuw Sociaal Contract) en Van Nispen (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het schenden van het verschoningsrecht door het OM. Aanleiding voor de vragen zijn onder meer de overeenkomst die tussen het OM en Stibbe is gesloten in de Box-zaak alsook de berichten over schending van het verschoningsrecht in de mondkapjesaffaire.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verschoningsrecht geschonden in mondkapjesaffaire?

Een RC in de Rechtbank Rotterdam heeft afgelopen donderdag ingegrepen in het strafrechtelijk onderzoek naar Sywert van Lienden, Bernd Damme en Camille van Gestel (de mondkapjesaffaire). Zij worden verdacht van oplichting, verduistering en witwassen. Het OM heeft (ook) in deze onderzoek mogelijk het verschoningsrecht van advocaten geschonden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Hoge Raad verwerpt cassatie Weski in doorzoekingszaak

Hoge Raad 1 november 2024, ECLI:NL:HR:2024:1560

In strafzaken beschermt art. 98 Sv het verschoningsrecht door het in beslag nemen van vertrouwelijke stukken zonder toestemming te verbieden, waarbij de rechter-commissaris beslissingsbevoegd is. Tegen die beslissingen kan de verschoningsgerechtigde beklag instellen. Bij grote hoeveelheden digitale gegevens mag de rechter-commissaris onder strikte voorwaarden opsporingsambtenaren inzetten voor selectie, mits het verschoningsrecht gewaarborgd blijft. De strafrechter beoordeelt eventuele schendingen van dit recht in de strafzaak. Dit maakt aanvullende bescherming door de burgerlijke rechter overbodig; deze is daarom niet bevoegd in te gaan op beslissingen van de rechter-commissaris inzake inbeslagneming en selectie van gegevens.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Verschoningsrecht als bewijsuitsluitingsverweer

Over het functionele verschoningsrecht is nog lang niet alles gezegd. Mijn vorige bijdrage daarover in dit blad kreeg bijval en kritiek. En leidde tot het verzorgen van een workshop samen met Muriël Rosing voor de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten. De daaraan deelnemende strafpleiters vormden een scherpe slijpsteen voor de juridische geest. Bij het slijpen kwamen een paar vonken vrij, waaronder verschoningsrecht als mogelijk bewijsuitsluitingsverweer.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Einde van de "Box-procedures" over verschoningsrecht door overeenkomst tussen OM, Stibbe en vermogensbeheerder

Op 5 oktober 2023 seponeerde het Openbaar Ministerie het strafrechtelijk onderzoek (‘Castor’) naar een Brabantse vermogensbeheerder, na constatering dat het verschoningsrecht in deze zaak is geschonden. Dit onderzoek had geleid tot civiele procedures van advocaten van Stibbe tegen de Staat, waarin prejudiciële vragen zijn gesteld over de omgang met het verschoningsrecht. In maart 2024 gaf de Hoge Raad hier duidelijkheid over. Het OM, Stibbe en de vermogensbeheerder hebben nu afspraken gemaakt over de beëindiging van de lopende procedures.

Read More
Print Friendly and PDF ^

A Plea for Common Standards on the Lawyer-Client Privilege in EU Cross-Border Criminal Proceedings in Light of Advancing Digitalisation

While the right to lawyer-client confidentiality has long been recognised as a fundamental right enshrined in the right to legal assistance and the right of defence, its practical implementation does not seem to provide adequate safeguards. Many EU Member States still lack clear rules on how to ensure that privileged communications are not captured during the interception of communications and the search/seizure of computers during criminal investigations. Also, OLAF investigations struggle with deficiencies in safeguarding the lawyer-client privilege. Taking the case law of the European Court of Human Rights as a starting point to identify common standards on the lawyer-client privilege in criminal proceedings, this article argues that there is a need for the European Union to take legislative action to ensure the effective protection of this right.

Read More
Print Friendly and PDF ^