De AFM en DNB hebben opmerkelijke kostgangers. Zo kennen ze beide de ‘Functionaris Verschoningsrecht’, die in beeld komt bij digitale onderzoeken en fungeert als een interne beroepsinstantie bij disputen over het schonen van geprivilegieerde gegevens. Bij het bestaan van de Functionaris Verschoningsrecht zijn reeds als zodanig de nodige kanttekeningen te plaatsen. Opmerkelijk is ook dat dé Functionaris Verschoningsrecht niet bestaat. Anders dan ik veronderstelde – en wilde geloven – is het niet zo dat er ergens in een afgeschermd kamertje bij de AFM en DNB een onafhankelijk opererende Functionaris Verschoningsrecht zit. De functie kan namelijk bij toerbeurt worden vervuld door medewerkers van de afdeling Juridische Zaken of zelfs door een boetefunctionaris.

Dankzij digitale opsporing worden de georganiseerde criminaliteit gevoelige slagen toegebracht, kunnen moorden worden opgelost, en wordt digitale kinderporno bestreden. Dat is, vanzelfsprekend, geweldig nieuws. Tegelijkertijd is de wettelijke regulering van digitale opsporing in Nederland hopeloos achterhaald. En dat is – ook al valt dat minder op in de euforie van de ongekende mogelijkheden – problematisch. Nu is er een nieuw Wetboek van Strafvordering op komst en dus verbetering nabij. Maar in de tussentijd moet de praktijk het doen met ad-hoc-grondslagen voor opsporingsmethoden in de rechtspraak, bestaat bovendien weinig zicht op de digitale opsporingsmethoden die de politie zoal uitprobeert, en is onduidelijk hoe en in hoeverre de privacy van, bijvoorbeeld, betrokken smartphonegebruikers, wordt gewaarborgd. Een heikel punt betreft bovendien de bescherming van digitaal opgeslagen verschoningsgerechtigde informatie in geval van onderzoek in digitale gegevens.