Enige recente ontwikkelingen in de strijd om informatie; over beperkingen van het verschoningsrecht, de onrechtmatige inzet van het strafrecht ten behoeve van de informatieverzameling van de Belastingdienst en een actieve meldplicht voor constructies die in het geval van het geven van te veel of te weinig informatie strafrechtelijk wordt bestraft.
Read MoreRechtbank Rotterdam 28 januari 2021, ECLI:NL:RBROT:2021:527
De rechtbank heeft uitspraak gedaan in de zogenaamde Shell-Nigeria zaak. De rechtbank heeft zich uitgelaten over het verschoningsrecht van advocaten in dienstbetrekking.
Toepassing van Nederlands recht brengt mee dat, naast de inschrijving van de balie, tussen de advocaat in dienstbetrekking en zijn werkgever een professioneel statuut moet zijn ondertekend.
De wijze waarop hiermee de onafhankelijkheid van de advocaat in dienstbetrekking in Nederland wordt geborgd, acht de rechtbank wezenlijk voor de praktijkuitoefening van de advocaat in dienstbetrekking.
Alleen dan komt hem de positie van geheimhouder toe en daarmee het verschoningsrecht.
Diezelfde eis geldt ook voor de bij een buitenlandse balie ingeschreven advocaat, die in Nederland voor het bedrijf werkzaamheden verricht. Er is geen reden om hem anders te behandelen dan zijn Nederlandse collega.
Voor de buitenlandse advocaat in dienstbetrekking, die geen werkzaamheden in Nederland verricht, geldt die verplichting niet. Het enkele feit dat hij in dienst is van een in Nederland gevestigd bedrijf is daarvoor onvoldoende. Hij behoudt een verschoningsrecht, indien en voor zover hij dat in dat land heeft.
Een advocaat is wettelijk en gedragsrechtelijk verplicht tot geheimhouding van de communicatie met zijn cliënten. Die geheimhouding is buitengewoon belangrijk. Een advocaat kan zijn essentiële rol binnen de rechtsstaat niet vervullen indien hij zijn cliënt niet kan garanderen dat hun onderlinge communicatie vertrouwelijk en dus geheim zal blijven.
Read MorePrivilege disputes in the Netherlands can take over seven times longer to resolve than the timeframe set out by law, according to a report commissioned by the country’s Ministry of Justice. A report published on 15 January revealed that it takes an average of over seven months from the initial filing of a privilege complaint before a final decision on the matter by the court, based on an analysis of 41 cases between 2014 and 2019.
Read MoreThe Supreme Court has refused to interfere in a ruling that legal professional privilege (LPP) which covers an email does not extend to any attachments. The court has decided to refuse Mike Ashley’s Frasers Group permission to appeal against a Court of Appeal decision last year, stating that the application did not raise “an arguable point of law”.
Read MoreHet WODC heeft een rapport gepubliceerd naar de knelpunten bij lange doorlooptijden door de inzet van het verschoningsrecht. Significant APE (in samenwerking met de Universiteit Utrecht) onderzocht in opdracht van het WODC wat de aard, omvang en doorlooptijden van de beroepen op het professioneel verschoningsrecht zijn en wat de gevolgen van substantiële doorlooptijden zijn voor strafrechtelijk onderzoek. Indien een geheimhouder een beroep heeft gedaan op zijn of haar verschoningsrecht, en de officier van justitie desondanks inzage wil in de betreffende stukken, is het in eerste instantie aan de rechter-commissaris hier een beslissing over te nemen.
Read MoreParket bij de Hoge Raad 12 januari 2021, ECLI:NL:PHR:2021:18
Het oordeel van de rechtbank Amsterdam dat de bij de Amsterdamse deken inbeslaggenomen mobiele telefoon van de kroongetuige in het Marengo-proces niet (volledig) onder het verschoningsrecht valt, kan in stand blijven. Dat adviseert procureur-generaal Silvis de Hoge Raad in zijn conclusie.
Read MoreDe ‘aanpassing’ die het kabinet voorstelt met het conceptwetsvoorstel tot ‘aanpassing en verduidelijking’ van het wettelijke verschoningsrecht van advocaten en notarissen jegens de Belastingdienst is niet nodig omdat het probleem dat het kabinet ermee zegt te willen oplossen niet bestaat. De reikwijdte van het verschoningsrecht is duidelijk, inmiddels ook voor het Global Forum van de OESO, die daar eerder nog vragen over had. Een ‘verduidelijking’ is daarom ook niet nodig. Door het conceptwetsvoorstel en de toelichting erbij ontstaat juist onduidelijkheid over de reikwijdte van het verschoningsrecht.
Read MoreIn de zaak van 16 juni 2020 heeft de Hoge Raad geaccordeerd dat zogeheten geheimhouders-politieambtenaren en geheimhouders-officieren van justitie zich met de selectie van de stukken/gegevens die wel of niet onder het professioneel verschoningsrecht vallen, bezighouden. Onder regie van de rechter-commissaris was in overleg met de directeur als afgeleid verschoningsgerechtigde, via geheimhouders-politieambtenaren, die onder toezicht van een geheimhouders-officier van justitie werkten, een selectie gemaakt van de gegevens welke wel en niet onder het afgeleid verschoningsrecht vielen. Daarbij heeft de raadsman van de directeur van de internationale ambulancevervoerder inspraak gehad in de uitgebreide zoektermen ter filtering (welke zoektermen ook in diverse andere talen zijn gebruikt). De selectie had niet alleen betrekking op tekst (in e-mails), maar ook op afbeeldingen en audio- en videobestanden. Die werkwijze kon de goedkeuring van de Hoge Raad wegdragen.
Read MoreIn deze bijdrage wordt ingegaan op het Wetsvoorstel aanpassing wettelijk fiscaal verschoningsrecht dat ter (internet)consultatie is aangeboden. Het consultatievoorstel voorziet in een aanpassing van een aantal wettelijke bepalingen dat het verschoningsrecht van o.a. de advocaat in belastingzaken regelt. De auteurs bespreken de huidige stand van de jurisprudentie en maken een korte rechtsvergelijking met het attorney-client privilege in Amerikaanse belastingzaken. Zij concluderen dat het consultatievoorstel het verschoningsrecht van de advocaat in belastingzaken op oneigenlijke gronden inperkt.
Read More