Rb spreekt verdachte vrij van uitkeringsfraude

Rechtbank Noord-Nederland 5 november 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:6259 De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het ten laste gelegde kan worden bewezen, met dien verstande dat verdachte niet aan het UWV heeft gemeld dat hij niet zijn hoofdverblijf op de in Nederland bij het UWV opgegeven adressen heeft gehad en dat hij eigenaar is geworden van twee bedrijven in land. Zij heeft aangevoerd dat verdachte wist dat deze gegevens van belang waren voor het recht op een uitkering en de hoogte daarvan. Verdachte heeft weliswaar verklaard dat hij mondeling aan het UWV heeft doorgegeven dat het door hem opgegeven adres in Delfzijl een postadres was, maar het is een verplichting om dit schriftelijk door te geven. De verklaring die verdachte heeft gegeven omtrent het eigendom van de twee bedrijven in land acht de officier van justitie ongeloofwaardig.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft betoogd dat verdachte moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde. Hij heeft daartoe aangevoerd dat niet buiten gerede twijfel kan worden aangetoond dat verdachte in de ten laste gelegde periode naar land is geëmigreerd en in land uit een café en/of winkel inkomsten heeft gegenereerd. Er kan dus ook niet worden bewezen verklaard dat verdachte opzettelijk heeft nagelaten aan het UWV gegevens te verstrekken terwijl dit kon strekken tot bevoordeling van zichzelf of een ander. In de zin van artikel 227b van het Wetboek van Strafrecht waren die gegevens ook niet van belang voor de vaststelling van zijn recht op een uitkering of toeslag.

Beoordeling rechtbank

Verdachte heeft het ten laste gelegde betwist. Hij heeft verklaard dat hij mondeling aan het UWV heeft doorgegeven dat het door hem opgegeven adres in Delfzijl een postadres betrof. De rechtbank merkt op dat dit niet ongebruikelijk is en dat verdachte op dit adres dus wel bereikbaar was voor het UWV. Dit blijkt ook uit de verklaring van verdachte dat hij, na ontvangst van stukken van het UWV, meermalen op het kantoor van het UWV is geweest. Omtrent deze bezoeken van verdachte bevat het dossier geen stukken.

Ook met betrekking tot het eigendom van de twee bedrijven in land heeft verdachte niet op voorhand onaannemelijke verklaringen afgelegd. Het strafdossier is gebaseerd op een onderzoek door het Internationale Bureau Fraude-informatie (IBF) van het UWV, welk onderzoek via een administratiefrechtelijke weg is gegaan. Op verzoek van de verdediging heeft de rechter-commissaris in deze rechtbank vragen aan het IBF voorgelegd, welke vragen grotendeels onbeantwoord zijn gebleven. Wel is komen vast te staan dat het onderzoek in land is verricht door vertrouwenspersonen die werkzaam zijn voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De onderzoeker is echter anoniem gebleven. Het onderzoek van het IBF is derhalve niet verifieerbaar.

De rechtbank acht daarom het ten laste gelegde niet wettig en overtuigend bewezen en verdachte zal hiervan worden vrijgesproken.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verzoek ex artikel 89 Sv, verdenking overtreding van de Sanctiewet, niet-ontvankelijkheid OM. Uiteenzetting toetsingskader.

Rechtbank Den Haag 15 maart 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:2697

Namens verzoeker is primair verzocht om toewijzing van een bedrag van in totaal € 6.000,00. Subsidiair is verzocht om toewijzing van een bedrag van tenminste de forfaitaire vergoeding voor het geleden voorarrest. Hiertoe is aangevoerd dat de zaak tegen verzoeker is geseponeerd en er gronden van billijkheid zijn om aan hem een vergoeding toe te kennen. Verzoeker is nimmer in de gelegenheid is gesteld om zijn onschuld aan te tonen en er kan niet zonder meer worden vastgesteld dat hij - zelfs indien een inhoudelijke behandeling van de strafzaak aan de orde was geweest - veroordeeld zou zijn.

Ten aanzien van de hoogte van de verzochte vergoeding is aangevoerd dat verzoeker veel last heeft ondervonden van de strafzaak. Hij is beschuldigd van een zeer ernstig feit, heeft gedurende zijn voorarrest drie dagen niet kunnen werken en heeft vier jaar in onzekerheid geleefd over het verloop van de strafzaak en de mogelijke gevolgen daarvan voor de toekomst. Ook heeft de verdenking gezorgd voor onzekerheid over het verkrijgen van een Nederlands paspoort en de mogelijkheid van verder verblijf in Nederland. Tot slot heeft verzoeker nog altijd last van de verdenking en wat deze teweeg heeft gebracht in de Tamil-gemeenschap.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft primair geconcludeerd tot afwijzing van het verzoek. Hiertoe heeft zij aangevoerd dat er geen gronden van billijkheid zijn om verzoeker een vergoeding toe te kennen. Verzoeker is buiten vervolging gesteld door een samenloop van factoren, in het bijzonder de nietigverklaring van de opname van de Tamil-tijgers (LTTE) op de Europese Sanctielijst, terwijl het grote tijdsverloop inmiddels in de weg stond aan de opbouw van een nieuw dossier en het opnieuw inrichten van het voorbereidend onderzoek voor de andere in zijn zaak mogelijk ten laste te leggen strafbare feiten. Verzoeker kan evenwel - op basis van het dossier - worden verweten dat hij steun heeft verleend aan de LTTE, een organisatie die door het Gerechtshof in Den Haag is aangemerkt als een criminele en terroristische organisatie.

Subsidiair heeft de officier van justitie naar voren gebracht dat er in het geval van verzoeker geen sprake is van bijzondere omstandigheden die een hogere vergoeding dan de standaardvergoeding rechtvaardigen.

Het oordeel van de rechtbank

Schadevergoeding na beëindiging van een strafzaak

Op grond van artikel 89, eerste lid, Sv kan een gewezen verdachte na beëindiging van zijn zaak zonder oplegging van straf of maatregel aanspraak maken op vergoeding van geleden schade als gevolg van het door hem ondergane voorarrest.

Uit de totstandkomingsgeschiedenis van de bepaling moet worden afgeleid dat de wetgever heeft beoogd de regeling ook toepassing te kunnen laten vinden in gevallen waarin de zaak eindigt zonder rechterlijke einduitspraak tegen de verdachte. Ten aanzien van de schadevergoeding ex artikel 591a Sv oordeelde de Hoge Raad dat dit inhoudt dat ook bij een sepotbeslissing in beginsel tot vergoeding kan worden overgegaan (zie Hoge Raad 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX5566). Een redelijke wetsuitleg brengt met zich dat dit van overeenkomstige toepassing moet worden geacht op de onderhavige procedure.

Gronden van billijkheid

Het toekennen van een schadevergoeding vindt ingevolge artikel 90, eerste lid, Sv - ook na beëindiging van een zaak door een sepotbeslissing -, enkel plaats indien en voor zover daartoe, naar het oordeel van de rechter, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig zijn.

In de jurisprudentie is een veelheid aan beslissingen te vinden waarbij een verzoek tot schadevergoeding op grond van artikel 89 Sv of 591a Sv is afgewezen met de onderbouwing dat er geen gronden van billijkheid zijn vanwege een resterende verdenking.

Het niet toekennen van schadevergoeding vanwege het bestaan van een resterende verdenking is op zichzelf niet in strijd met artikel 6, tweede lid, van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), omdat aan het EVRM geen recht op kostenvergoeding kan worden ontleend (zie EHRM 28 september 1995, Series A 327, NJ 1995, 726). Dit kan evenwel anders zijn indien bij een dergelijke weigering wordt verwezen naar de schuld van de gewezen verdachte, terwijl die schuld niet volgens de wet is vastgesteld en in het bijzonder wanneer de gewezen verdachte niet de mogelijkheid heeft gehad verweer te voeren (zie EHRM 25 augustus 1987, Series A 123-A). Wanneer de zaak tegen de gewezen verdachte echter niet is geëindigd door een vrijspraak, kan desondanks worden geconcludeerd tot een afwezigheid van gronden van billijkheid indien kan worden gemotiveerd dat de gewezen verdachte een strafbaar feit heeft begaan en een veroordeling zeer waarschijnlijk zou zijn geweest.

Forfaitaire bedragen

De rechtbank pleegt, evenals alle andere gerechten in Nederland, de vergoeding op basis van artikel 89 Sv ten aanzien van immateriële schade te relateren aan zogenaamde forfaitaire bedragen per nacht doorgebracht in voorarrest, die zijn vastgesteld door het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). Hierbij geldt als uitgangspunt dat zonder onderzoek naar de schadefactoren van een specifiek geval deze forfaitaire bedragen worden toegekend. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen is plaats voor toekenning van een hogere vergoeding. Dat een zodanig uitzonderlijk geval zich voordoet zal door de verzoeker moeten worden gesteld en deugdelijk moeten worden onderbouwd.

Het verdient opmerking te benadrukken dat uit deze onderbouwing causaal verband moet blijken tussen de geleden schade en het voorarrest. Schade ten gevolge van andere toegepaste dwangmiddelen, de verdenking en de vervolging, komt - ondanks afwijkende jurisprudentie - niet voor vergoeding op de voet van artikel 89 Sv in aanmerking, aangezien uit de totstandkomingsgeschiedenis volgt dat de wetgever het toepassingsbereik heeft willen beperken tot schade door ondergaan voorarrest.

In casu

Verzoeker heeft van 16 juni 2010 tot en met 18 juni 2010 in voorarrest doorgebracht, derhalve twee nachten.

De rechtbank ziet zich gesteld voor de vraag of er gronden van billijkheid zijn om aan verzoeker een vergoeding toe te kennen, en - zo ja - tot welke hoogte. Ter beantwoording van die vragen overweegt de rechtbank als volgt.

Verzoeker werd in het grootschalig onderzoek ‘Koninck’ verdacht van betrokkenheid bij de LTTE in Nederland.

Een vijftal andere verdachten zijn onder de onderzoeksnaam ‘Koninck I’ vervolgd voor onder meer deelneming aan een criminele en terroristische organisatie en overtreding van de Sanctiewet. Nadat op 16 oktober 2014 het Gerecht in eerste Aanleg in Luxemburg de plaatsing van de LTTE op de Europese terrorismelijst nietig verklaarde, heeft het openbaar ministerie in de strafzaak Koninck I gerekwireerd tot zijn eigen niet-ontvankelijkheid ten aanzien van de overtreding van de Sanctiewet, welk standpunt het Gerechtshof in Den Haag op 30 april 2015 heeft gevolgd.

Bij brief van 27 september 2012 heeft het openbaar ministerie aan verzoeker laten weten hem slechts te zullen vervolgen voor overtreding van de Sanctiewet. De strafzaak tegen verzoeker is vervolgens geëindigd met de brief van de officier van justitie van 8 september 2015, inhoudende de mededeling dat de strafzaak tegen verzoeker niet verder zal worden vervolgd, gegeven de niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in Koninck I, de oorspronkelijke tenlastelegging, de samenstelling van het dossier en het tijdsverloop. De zaak is geseponeerd onder sepotcode 03, inhoudende niet-ontvankelijkheid.

Vorenstaande brengt met zich dat indien verzoeker in de gelegenheid was gesteld zich in rechte te verdedigen tegen het hem gemaakte verwijt, het hoogst onwaarschijnlijk is dat tot een inhoudelijke beoordeling zou zijn gekomen. Het is aannemelijk dat de strafzaak zou zijn geëindigd in een niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie en - ongeacht de verdere inhoud van het dossier - nimmer had zullen leiden tot de oplegging van een straf of maatregel. Het openbaar ministerie heeft dit met zijn sepotbeslissing onderkend. Dit maakt dat naar het oordeel van de rechtbank - gelet op het hiervoor geschetste kader - gronden van billijkheid aanwezig zijn om aan verzoeker een vergoeding toe te kennen voor het ondergane voorarrest.

De rechtbank komt evenwel tot een aanzienlijk lagere vergoeding dan gevorderd. Voor de twee nachten die verzoeker heeft doorgebracht in voorarrest komt hem de forfaitaire vergoeding van € 105,00 per nacht toe. De door verzoeker gevorderde bovenforfaitaire vergoeding ziet echter op schade die is geleden ten gevolge van de verdenking en de duur van het onderzoek. Hoewel de rechtbank begrijpt dat deze gevolgen zeer belastend zijn geweest en hun sporen hebben nagelaten in het leven van verzoeker, komt deze schade - zoals hiervoor uiteengezet - niet voor vergoeding op de voet van artikel 89 Sv in aanmerking.

De door verzoeker gestelde schade door het niet kunnen uitvoeren van zijn werk, mist onderbouwing, zodat de rechtbank te dien aangaande evenmin tot een hogere vergoeding komt.

Conclusie

Gelet op vorenstaande zal de rechtbank en bedrag toewijzen van in totaal € 210,00 en het verzoek voor het overige afwijzen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan medeplichtigheid van een poging tot witwassen van een gestolen schilderij en een klok

Rechtbank Oost-Brabant 16 maart 2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:1170 De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen aan verdachte primair is ten laste gelegd, zodat de verdachte daarvan behoort te worden vrijgesproken. Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat geen sprake is van een zodanig nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en zijn mededader, dat hij kan worden aangemerkt als medepleger bij de poging tot witwassen.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot een bewezenverklaring van het aan verdachte subsidiair ten laste gelegde, te weten medeplichtigheid aan een poging tot witwassen van de antieke klok en het schilderij.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het tenlastegelegde. Primair omdat de handelingen van medeverdachte 1 niet kunnen worden beschouwd als een strafbare poging, subsidiair omdat sprake is van vrijwillige terugtred aan de zijde van medeverdachte 1 en meer subsidiair omdat de bewijsbare gedragingen niet kunnen worden begrepen onder de tenlastegelegde delictsomschrijving ex artikel 420bis, eerste lid, aanhef onder b, van het Wetboek van Strafrecht.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank baseert haar oordeel over de feitelijke gang van zaken op de navolgende bewijsmiddelen.

Op 16 maart 2014 is aangifte gedaan van diefstal van een schilderij met een afbeelding van Titus, de zoon van Rembrandt, en een antieke klok uit een woning aan de adres 1, gepleegd tussen zaterdag 15 maart 2014 en zondag 16 maart 2014.

medeverdachte 1 heeft bij de rechter-commissaris verklaard dat hij in april of mei 2014 onder de ruitenwisser van zijn auto een gele enveloppe heeft aangetroffen met daarin een briefje en een cd-rom. Op dat briefje stond dat er in de villa aan de straat een inbraak was geweest waarbij een zelfportret van Rembrandt en een gouden klok waren gestolen. De cd-rom heeft hij aan verdachte gegeven en nooit meer teruggezien. Om te kijken of medeverdachte 1 hier mee de kost kon verdienen, heeft hij verdachte en betrokkene 2 ingeschakeld. medeverdachte 1 heeft verdachte verzocht voor hem uit te zoeken of er een inbraak was gepleegd en betrokkene 2 heeft hij ingeschakeld voor onderhandelingen met de verzekeringsmaatschappij.

Verdachte heeft verklaard dat medeverdachte 1 (door hem aangeduid als medeverdachte 1 ) hem heeft verzocht of hij kon uitzoeken of de spullen uit de woning aan de straat waren weggehaald. Verdachte heeft aangever hierover gebeld. In het eerste telefoongesprek vroeg aangever of verdachte hem later kon terugbellen. Enkele dagen later heeft verdachte aangever weer gebeld. Verdachte heeft aangever toen gezegd dat hij informatie had over de spullen die uit de betreffende woning waren weggehaald. Verdachte heeft aangever in dat telefoongesprek verder gezegd dat hij aanneemt dat de spullen verzekerd zijn en dat de mensen die hem geïnformeerd hebben zaken willen doen met de verzekeringsmaatschappij. Verdachte heeft verder gezegd dat als die mensen contact kunnen leggen met de verzekeringsmaatschappij het een appeltje en een eitje is dat de spullen terug komen.

Op 29 oktober 2014 is bij verdachte thuis een cd-rom aangetroffen met daarop een tweetal filmpjes van het bij de inbraak op de straat weggenomen schilderij en de klok.

Ter terechtzitting heeft verdachte verklaard dat toen hij aan aangever vroeg of het kon zijn dat er iets gestolen was, het voor hem duidelijk was dat het om gestolen waar ging. Tegen aangever heeft hij gezegd dat er een kans was dat aangever zijn spullen terug kon krijgen. Verdachte heeft verder verklaard dat medeverdachte 1 het niet zelf wilde doen vanwege zijn verleden en dat hij het voor medeverdachte 1 wilde uitzoeken. Als de diefstal bevestigd zou worden door aangever, dan werd het een verzekeringsverhaal en dan zou verdachte dat aan medeverdachte 1 meedelen. Het was verdachte duidelijk dat als er ergens een partij gestolen goederen zou staan dat medeverdachte 1 iets met de verzekering wilde regelen. Verdachte heeft tot slot verklaard dat hij denkt dat iedereen wel weet dat het zo werkt dat er dan iets financieels tegenover staat.

Naar het oordeel van de rechtbank staat op basis van de bewijsmiddelen vast dat verdachte medeplichtig is aan een poging tot het witwassen van het schilderij en de klok. Verdachte heeft contact opgenomen met de aangever en hij heeft de aangever laten weten dat de gestolen spullen terug gekregen konden worden. Verdachte heeft aangever gezegd dat dit via de verzekeringsmaatschappij zou verlopen en hij heeft vervolgens de naam van de verzekeringsmaatschappij bij aangever opgevraagd en gekregen. Deze naam heeft hij doorgegeven aan medeverdachte 1. Verdachte is daarmee medeverdachte 1 behulpzaam geweest en hij heeft medeverdachte 1 de benodigde inlichtingen verschaft bij diens poging om het gestolen schilderij en de klok tegen een vergoeding over te dragen. Het overdragen en omzetten van uit misdrijf afkomstige goederen wordt gekwalificeerd als witwassen. Anders dan de verdediging is de rechtbank van oordeel dat de handelingen van medeverdachte 1 worden gekwalificeerd als een poging tot witwassen. medeverdachte 1 heeft naar aanleiding van de door hem aangetroffen enveloppe verdachte en betrokkene 2 benaderd en hen respectievelijk verzocht onderzoek te doen naar de diefstal en onderhandelingen te voeren met de verzekeringsmaatschappij. betrokkene 2 heeft verklaard dat hij de verzekeringsmaatschappij zou vragen wat de beloning was en vervolgens met medeverdachte 1 zou overleggen over de verdeling ervan. medeverdachte 1 heeft met verdachte en betrokkene 2 contact onderhouden om op de hoogte te blijven van de stand van zaken. De rechtbank is van oordeel dat deze handelingen van medeverdachte 1 naar hun uiterlijke verschijningsvorm gericht zijn op de voltooiing van het witwassen van de schilderij en de klok. Van een vrijwillige terugtred door medeverdachte 1 is naar het oordeel van de rechtbank geen sprake, nu het witwassen niet is voltooid omdat de verzekeringsmaatschappij niet geïnteresseerd leek. Dit volgt uit de verklaring van medeverdachte 1. Aldus is geen sprake van omstandigheden van de wil van medeverdachte 1 afhankelijk.

Bewezenverklaring

• Medeplichtigheid aan poging tot witwassen

Strafoplegging

Taakstraf voor de duur van 34 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens oplichting verzekering. Afwijzing ontnemingsvordering vanwege hoogte civiele vorderingen.

Rechtbank Overijssel 15 maart 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:886 Verdachte heeft zich gedurende een periode van bijna drie jaar samen met anderen schuldig gemaakt aan oplichting en valsheid in geschrift. Ook heeft verdachte zich schuldig gemaakt aan witwassen. Verdachte heeft samen met anderen op geraffineerde wijze verzekeringsmaatschappijen bewogen tot uitbetaling van verzekeringsgelden. Verdachte had daarbij een prominente rol. Hij heeft de verzekeringsaanvragen gemaakt, verzorgde de correspondentie en contacten met de verzekeraars en incasseerde het geld. Ook was het verdachte die in Hengelo een bedrijfspand huurde dat diende als vestigingsadres van de fictieve bedrijven. Ter zitting heeft verdachte bovendien verklaard dat hij vanwege zijn specifieke kennis op het gebied van verzuimverzekeringen door medeverdachte is benaderd om mee te doen. Ook dit benadrukt volgens de rechtbank de relevante rol van verdachte.

Verdachte wordt veroordeeld voor het plegen van oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen tot een celstraf van 15 maanden en het betalen van schadevergoedingen van in totaal zo'n 134.000 euro.

De rechtbank wijst de vordering ontneming af. De aan de benadeelde derden in rechte toegekende vorderingen (totaal: € 134.099,97) overstijgen ruimschoots hetgeen volgens het openbaar ministerie voor veroordeelde als wederrechtelijk verkregen voordeel is aan te merken (€ 43.662,00). Nu deze civiele vorderingen in mindering moeten worden gebracht bij de bepaling van de omvang van het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat, stelt de rechtbank het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op nihil, zodat de vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden afgewezen.

Verdenking

De verdenking komt er op neer dat verdachte:

• feit 1: zich in de periode van augustus 2012 tot en met 7 juli 2015 tezamen en in vereniging met een ander schuldig heeft gemaakt aan oplichting.
• feit 2: zich in de periode van augustus 2012 tot en met 7 juli 2015 tezamen en in vereniging met een ander schuldig heeft gemaakt valsheid in geschrift en hiervan gebruik heeft gemaakt.
• feit 3: zich in de periode van augustus 2012 tot en met 7 juli 2015 tezamen en in vereniging met een ander schuldig heeft gemaakt aan witwassen.

Oordeel rechtbank

Feit 1 en 2

De rechtbank overweegt dat ten aanzien van het de ten laste gelegde feiten onder 1 en 2 sprake is van een bekennende verdachte en volstaat met een opsomming van de bewijsmiddelen.

Feit 3

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot bewezenverklaring van het onder 3 tenlastegelegde. De officier van justitie heeft hiertoe aangevoerd dat uit het dossier naar voren komt dat er diverse malen kort nadat er contant geld is opgenomen van de bankrekening van naam fictief bedrijf 1 stortingen van gelijke bedragen geweest zijn op de rekening van de partner van verdachte, partner verdachte. Een bewezenverklaring voor het witwassen van een groot bedrag kan en moet dus hoe dan ook volgen. Wat de officier van justitie betreft kan een bewezenverklaring volgen voor witwassen van € 145.297,-. Er is immers gezocht naar het geld dat is verdiend met de oplichtingen. Dat geld is niet gevonden. Verdachte heeft verklaard dat hij van dit geld heeft geleefd, hetgeen wil zeggen dat hij er zaken van gekocht heeft. Hiermee heeft hij dat geld weer teruggebracht in het betalingsverkeer en de criminele herkomst ervan verdoezeld.

De raadsman heeft de rechtbank verzocht om verdachte van het onder 3 tenlastegelegde vrij te spreken. Volgens de raadsman kan niet worden vastgesteld dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het verhullen van de criminele herkomst van het geld. De vraag is waar dit verhullen dan uit zou hebben bestaan. Voor zover dit zou hebben bestaan uit het storten van geld op de rekening van zijn partner is niet snel inzichtelijk waarom deze handeling zou bijdragen aan het verhullen van de criminele herkomst van het geld. Het gaat gewoon om bijdrage van verdachte in de huishoudkosten. Ook waar verdachte bedragen brengt naar medeverdachten als naam 2, naam 3 en naam 7 is niet snel duidelijk waarom dit zou bijdragen aan het verhullen van criminele herkomst. Het uitgeven van geld is niet hetzelfde als het verhullen van de criminele herkomst. In feite heeft verdachte gedurende een aantal jaren van deze criminele inkomsten geleefd. Hij heeft er auto’s van gekocht, is op vakantie gegaan en heeft bijgedragen in huishoudkosten. Geen van deze handelingen zijn volgens de raadsman bestemd om inkomsten voor de fiscus of voor justitie te verhullen.

De rechtbank heeft reeds bewezen verklaard dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan oplichting en valsheid in geschrifte, waarbij een geldbedrag is buitgemaakt van € 145.297,-. Verdachte heeft deze feiten bekend. Ter zitting is namens de verdachte verklaard dat hij van het uit misdrijf afkomstige geld heeft geleefd en dat hij het geld ook deels de medeverdachten heeft betaald.

De rechtbank stelt voorop dat het enkele voorhanden hebben door de verdachte van een voorwerp dat afkomstig is uit een door hemzelf begaan misdrijf niet kan bijgedragen aan het verbergen of verhullen van de criminele herkomst van dat voorwerp en derhalve niet als witwassen kan worden gekwalificeerd. De rechtbank acht evenwel bewezen dat de verdachte door middel van het plegen van een misdrijf (oplichting/valsheid in geschrift) de uitbetaalde verzekeringspremies, en daarmee door misdrijf verkregen gelden, heeft verkregen. Verdachte heeft verklaard dat hij van het uit misdrijf verkregen geld heeft geleefd. Hij heeft van het geld spullen gekocht en is ermee op vakantie gegaan. De rechtbank overweegt dat verdachte derhalve met die door misdrijf verkregen gelden goederen heeft verworven die onmiddellijk afkomstig waren uit enig misdrijf en daarmee handelingen heeft verricht die niet louter hebben bestaan uit het enkele voorhanden hebben van voorwerpen (gelden) die afkomstig zijn uit het door de verdachte zelf gepleegde misdrijf. Genoemde verwervingshandelingen zijn aan te merken als gedragingen die als witwassen kunnen worden gekwalificeerd. Uit de wetsgeschiedenis volgt immers dat de strafbaarstelling van witwassen strekt ter bescherming van de integriteit van het financieel en economisch verkeer en van de openbare orde en naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte door zijn handelwijze genoemde integriteit aangetast door de door misdrijf verkregen gelden in het reguliere betalingsverkeer te brengen. Ook ten aanzien van de uit misdrijf afkomstige geldbedragen die verdachte heeft uitgekeerd aan de medeverdachten overweegt de rechtbank dat er sprake is geweest van witwassen, aangezien ook deze gedragingen erop gericht zijn geweest om de uit misdrijf afkomstige gelden in het reguliere betalingsverkeer te brengen. Gelet op het voorgaande acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich aan het onder 3 tenlastegelegde schuldig heeft gemaakt.

Bewezenverklaring

• De eendaadse samenloop van feit 1: medeplegen van oplichting, meermalen gepleegd
• Feit 2: medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd en medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift, als bedoeld in artikel 225 lid 1 Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst.
• Feit 3: medeplegen van witwassen, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

Verdachte wordt veroordeeld voor het plegen van oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen tot een celstraf van 15 maanden en het betalen van schadevergoedingen van in totaal zo'n 134.000 euro.

Lees hier de volledige uitspraak.

Politierechter ontslaat verdachte van rechtsvervolging nu de OvJ de tenlastelegging op een andere bepaling had moeten baseren

Rechtbank Limburg 7 maart 2016, ECLI:NL:RBLIM:2016:1976

De verdenking komt er op neer dat de verdachte een vals of vervalst Kroatisch rijbewijs voorhanden heeft gehad.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie vindt dat het tenlastegelegde voorhanden hebben van een vervalst Kroatisch rijbewijs kan worden bewezen. Hij heeft daarbij verwezen naar de processen-verbaal van de politie en de Koninklijke Marechaussee en de bekennende verklaring van de verdachte, die zich alle in het dossier bevinden.

Het oordeel van de politierechter

De politierechter komt tot het bewijs van het tenlastegelegde.

De strafbaarheid

De poltierechter heeft de vraag opgeworpen of de officier van justitie het juiste misdrijf heeft tenlastegelegd en of niet in plaats van artikel 225 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) artikel 231 lid 2 Sr zou moeten worden tenlastegelegd. De politierechter heeft hiermee gedoeld op het leerstuk van de specialiteit. Het valse document in de onderhavige zaak is immers een Europees rijbewijs van Kroatië en als zodanig een identiteitsdocument als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht. Artikel 231 Sr gaat over dat soort documenten.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het niet nodig is om artikel 231 lid 2 Sr ten laste te leggen en dat kan worden volstaan met een tenlastelegging gestoeld op artikel 225 lid 2 Sr, nu de verdachte in de visie van de officier van justitie het vervalste rijbewijs voorhanden heeft gehad. De officier van justitie heeft gevorderd dat de politierechter aan de verdachte een onvoorwaardelijke gevangenisstraf zal oplegen voor de duur van twee maanden.

De politierechter stelt vast dat het document dat de verdachte voorhanden had een vervalst Kroatisch rijbewijs was. Kroatië is sind 1 juli 2013 lid van de Europese Unie en daarmee is een rijbewijs van dat land een identiteitsdocument als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht.

De politierechter overweegt dat artikel 231 lid 2 Sr sinds de laatste wijziging van dat artikel moet worden beschouwd als een logische specialis van artikel 225 Sr. Hoewel dat vóór die wijziging anders was, heeft de wetgever uitdrukkelijk bedoeld te bepalen dat die logische specialiteit bestaat en dat ook andere identiteitsbewijzen dan reisdocumenten onder de werking van artikel 231 Sr zouden worden gebracht. Dat volgt uit de wetsgeschiedenis. In de Memorie van Toelichting bij die wetswijziging (Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de verbetering van de aanpak van fraude met identiteitsbewijzen en wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in verband met de verbetering van de regeling van de identiteitsvaststelling van verdachten en veroordeelden) valt te lezen:

Zoals blijkt uit de jurisprudentie, kan naar huidig recht artikel 231 Sr niet als specialis in de zin van artikel 55, tweede lid, Sr ten opzichte van artikel 225 Sr worden aangemerkt. De Hoge Raad heeft in 1997 hierover overwogen dat nu het bij artikel 231, eerste lid, Sr voorziene misdrijf niet alle bestanddelen bevat van het bij artikel 225, eerste lid, Sr strafbaar gestelde feit, terwijl in de wetsgeschiedenis geen aanknopingspunten zijn te vinden voor de opvatting dat artikel 231 Sr ten opzichte van artikel 225 Sr niettemin moet worden beschouwd als een bijzondere strafbepaling, het aan het openbaar ministerie vrijstond de tenlastelegging toe te snijden op artikel 225 Sr. Nu als gevolg van dit wetsvoorstel artikel 231 Sr alle delictsbestanddelen van artikel 225 Sr zal bevatten plus een aantal extra bestanddelen die toegesneden zijn op vervalsing van reisdocumenten, erkende identiteitsbewijzen en andere identiteitsbewijzen die afgegeven zijn door diensten of organisaties van vitaal of nationaal belang, kan de stelling worden verdedigd dat artikel 231 Sr, als dit wetsvoorstel tot wet is verheven en in werking is getreden, ten opzichte van artikel 225 Sr als een bijzondere bepaling moet worden aangemerkt en dat dientengevolge straks bij vervalsing van deze identiteitsbewijzen of reisdocumenten de werking van artikel 225 Sr is uitgeschakeld.  (…)

Doordat artikel 231 Sr een specialis vormt ten opzichte van artikel 225 Sr, is er sprake van een situatie als bedoeld in artikel 55, tweede lid, Sr en geldt de regel dat de bijzondere bepaling van artikel 231 Sr de werking van de algemene bepaling van artikel 225 Sr uitsluit. Voor het strafmaximum maakt dat geen verschil, maar wel voor de inhoud van de tenlastelegging en de kwalificatie van het strafbare feit.

De politierechter stelt vast dat de officier van justitie in deze zaak artikel 231 Sr had moeten gebruiken voor de tenlastelegging. Deze vaststelling brengt met toepassing van artikel 55 lid 2 Sr mee dat de bewezenverklaarde handelingen van de verdachte niet kunnen worden gekwalificeerd. Immers, de politierechter dient te beslissen op de grondslag van de tenlastelegging en het volgens artikel 55 lid 2 Sr van toepassing zijnde artikel is niet ten laste gelegd. Dit betekent dat de verdachte moet worden ontslagen van rechtsvervolging.

Lees hier de volledige uitspraak.

Taakstraf voor schending ambtsgeheim: Opsturen van foto's van vertrouwelijke info van gemeente naar bedrijf

Rechtbank Midden-Nederland 15 maart 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:1303 De verdenking komt er op neer dat verdachte in de periode 7 april 2014 tot en met 31 mei 2014 te Hilversum opzettelijk zijn ambtsgeheim heeft geschonden.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een ambtsmisdrijf door vertrouwelijke informatie te lekken naar ‘de tegenpartij’, waardoor de positie van zijn werkgever in het juridisch geschil tussen ‘de tegenpartij’ en de werkgever ernstig werd ondermijnd. Hij heeft daarmee niet als een goed werknemer of als een integer ambtenaar gehandeld.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie acht het ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit van het ten laste gelegde. Daartoe heeft de verdediging - samengevat - aangevoerd dat het in de tenlastelegging genoemde document geen geheim document is in de zin van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht, dat verdachte niet had hoeven te begrijpen dat het desbetreffende document een geheim document was, en dat uit het strafdossier niet of onvoldoende blijkt dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan.

Subsidiair heeft de verdediging gesteld dat de verdachte niet het opzet had, ook niet in voorwaardelijke zin, op het schenden van een geheim.

Meer subsidiair heeft de verdediging de verdediging een beroep gedaan op relatieve overmacht in de zin van artikel 40 van het Wetboek van Strafrecht.

Het oordeel van de rechtbank

Op 21 juli 2014 is door de burgemeester van de gemeente Blaricum, aangeefster, aangifte gedaan van het lekken van informatie van de BEL-combinatie naar bedrijf B.V. Blaricum heeft samen met de gemeenten Laren en Eemnes een gemeenschappelijke werkorganisatie gevormd onder de naam BEL combinatie. Aangeefster is vice-voorzitter van het dagelijks bestuur (DB) van de BEL-combinatie. Op het moment van het lekken van de informatie waren de BEL gemeenten in een juridisch conflict verwikkeld met bedrijf. Bij de conclusie van antwoord van bedrijf in dat juridisch conflict waren pagina’s van een vertrouwelijk concept-verslag van de besloten vergadering van het DB van 9 april 2014 gevoegd. Daarin waren onder meer passages te lezen over het overleg tussen Stibbe-advocaten en het DB over de haalbaarheid van de juridische stappen tegen bedrijf. Het lekken van de informatie is gebeurd in de vorm van foto’s van een computerscherm.

Op 7 en 9 april 2014 hebben er twee vergaderingen van het DB plaatsgevonden. De vergaderingen lagen in elkaars verlengde. Op 7 april 2014 heeft het DB vergaderd in aanwezigheid van externe adviseurs en op 9 april 2014 heeft het DB wederom vergaderd, maar toen zonder die adviseurs.

Van de vergadering van 7 april 2014 is een concept-verslag gemaakt met als titel ‘-V- Concept verslag DB 7+9 april 2014’. Dit concept document is bij bedrijf terecht gekomen en is gebruikt in de conclusie van antwoord. Tot de map waarin het digitale concept document was opgeslagen had onder meer A toegang.

Uit onderzoek naar de historische telecommunicatiegegevens van de bestuurders van bedrijf, te weten B en C, verdachte en A, blijkt dat er tussen deze bestuurders en verdachte, en A en verdachte veelvuldig telefonisch contact is geweest, zeker in de periode 7 april 2014 tot en met 17 april 2014.

In de aanloop naar de door de Rijksrecherche te houden verhoren van B, C, A en verdachte, zijn telefoongesprekken afgeluisterd. Op 22 februari 2015 te 15:47:36 uur wordt verdachte gebeld door C. Daarin meldt C dat ‘het gezeik is begonnen’, dat hij en B zullen worden gehoord door de Rijksrecherche, en dat zij worden gehoord als verdachte inzake verdenking van heling.

Op enig moment tijdens dat gesprek wordt tussen verdachte (verdachte) en C het volgende gezegd:

(…)

[C] : Als wij wisten dat het door een misdrijf, misdrijf verkregen goed betrof. He, dan denk ik van eh …. het is helemaal niet door een misdrijf, zij kon inloggen….zij heeft, zij heeft, zij heeft geen diefstal gepleegd.

[verdachte] : Tja.

[C] : Haar, eh, het was haar ter beschikking gesteld, doordat ze gewoon kon inloggen.

[verdachte] : Ja. ja. Zij is niet ….dan hadden ze haar moeten afsluiten.

(…)

[C] : …en vervolgens heb jij dat doorgezet naar ons.

[verdachte] : Ja.

[C] : En ik wist ook niet beter dan dat zij gewoon toegang had, want dat heb jij mij verteld. Snap je…en daardoor… zouden we daarmee, met dat verhaal, de dans kunnen, kunnen, hoe noem je dat? De dans kunnen….

[verdachte] :Hmm,

[C] : ja je weet het wel, wat ik bedoel, ontspringen...

(…)

Op 3 maart 2015 wordt [A] gehoord. [A] heeft verklaard dat zij toegang tot de map had waarin het concept-verslag was opgeslagen, en dat zij met haar iPhone foto’s van het verslag heeft gemaakt.

Op 4 maart 2015 belt verdachte (H) met [C] ( [C] ), waarbij onder meer het volgende wordt gezegd:

(…)

[C] : En met dat verhoor, meteen op je zwijgrecht beroepen??

[verdachte] : Ja, alles.

[C] : Op alles, ja, dat is slim gedaan denk ik.

[verdachte] : Ja, en [A] heeft verklaring afgelegd dat zij de foto’s heeft gemaakt van het scherm.

[C] : Ze is doorgezakt?

[verdachte] : Ja.

[C] : Door het ijs gegaan. En eh …. heeft ze ook gezegd dat ze die naar jou gestuurd heeft?

[verdachte] : Nee.

(…)

Verdachte is op 13 april 2009 in dienst getreden van de BEL-combinatie, welk dienstverband een jaar later is omgezet in een vast dienstverband. Op dat dienstverband zijn de arbeidsvoorwaarden als genoemd in de CAR-UWO van toepassing.

Verdachte is op 2 januari 2014 in het belang van het onderzoek geschorst. Deze schorsing houdt in dat verdachte zijn werk voor de BEL-combinatie niet mag verrichten en dat hij tot nader order geen contact mag hebben met mogelijke betrokkenen.

Ter terechtzitting heeft verdachte verklaard dat hij na 2 januari 2014 contact heeft gehad met mogelijke betrokkenen, dat hij wist dat hij dat niet mocht doen, maar dat hij zich schandalig behandeld voelde door de BEL-combinatie en dat hij toen steun heeft gezocht bij die betrokkenen.

De rechtbank acht op grond van bovengenoemde bewijsmiddelen wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan. Het telefoongesprek van 22 februari 2015 bevat gezien het tijdstip in combinatie met de inhoud, daderinformatie.

In de rechtspraak wordt voor de beantwoording van de vraag of sprake is van een geheim in de zin van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht acht geslagen op onder meer de aard van de informatie, het moment dat de geheimhoudingsplichtige hiervan kennis kreeg, en de hoedanigheid waarin deze hiervan kennis kreeg. Hier betrof het een zeer beperkt toegankelijk concept-verslag van een besloten vergadering van het DB van de BEL-combinatie. Het zag onder meer op de haalbaarheid van het juridisch geschil tussen de BEL-combinatie en bedrijf, wat zonder meer als gevoelige informatie aangemerkt moet worden. Van de op het beeldscherm zichtbare gedeelten van het digitale verslag werden heimelijk foto’s gemaakt, welke door verdachte zijn doorgespeeld aan bedrijf, in zijn hoedanigheid van geschorste ambtenaar die geen contact mocht hebben met betrokkenen. Het moet voor verdachte als ambtenaar van meet af aan duidelijk zijn geweest dat het hier ging om gevoelige informatie waarvan de inhoud geheim moest blijven. De rechtbank is dan ook van oordeel dat in het onderhavige geval sprake is van een geheim in de zin van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht, en dat verdachte wist dat het betreffende document geheim was.

Dat er geen opzet in het spel was, ook niet in voorwaardelijke zin, wordt naar het oordeel van de rechtbank weerlegd door bovengenoemde bewijsmiddelen.

Bewezenverklaring

• Opzettelijke schending van een ambtsgeheim.

Strafoplegging

Taakstraf van 80 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte wordt verweten dat zij niet zodanige maatregelen heeft genomen dat zoveel mogelijk werd voorkomen dat AFFF (blusmiddel gebruikt op boorplatforms) in de Noordzee werd geloosd

Rechtbank Amsterdam 4 maart 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:1138 Verdachte wordt verweten, dat zij niet zodanige maatregelen heeft genomen dat zoveel mogelijk werd voorkomen dat een stof genaamd AFFF, een blusmiddel dat wordt gebruikt op boorplatforms, in de Noordzee werd geloosd. De vraag die de rechtbank beoordeelt, is of AFFF een stof is die onder artikel 81 van het Mijnbouwbesluit (Mbb) valt en het een lozing betreft die samenhangt met of voortvloeit uit het normale gebruik van de mijnbouwinstallatie.

De aan verdachte ten laste gelegde zaken betreffen alle hetzelfde verwijt, namelijk dat zij niet zodanige maatregelen heeft genomen dat zoveel mogelijk werd voorkomen dat een stof genaamd AFFF (Aqueous Film Forming Foam), een middel dat wordt gebruikt in het blussysteem op mijnbouwinstallaties, te weten boorplatforms, in de Noordzee werd geloosd. Een belangrijk discussiepunt in deze zaak is of AFFF een stof is die onder artikel 81 van het Mijnbouwbesluit (hierna: Mbb) valt, zoals het Openbaar Ministerie betoogt. Naar het oordeel van de rechtbank dient deze rechtsvraag beantwoord te worden in het kader van het onderzoek of de ten laste gelegde feiten bewezen kunnen worden, nu om tot bewezenverklaring te komen een lozing van AFFF moet worden aangemerkt als een lozing die samenhangt met of voortvloeit uit het normale gebruik van de mijnbouwinstallatie. De rechtbank zal daarom, alvorens tot een inhoudelijke beoordeling van de afzonderlijke zaken te komen, eerst deze rechtsvraag beoordelen.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie stelt zich op het standpunt dat AFFF een stof is die onder artikel 81 Mbb valt. De officier van justitie heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

Met artikel 81 Mbb heeft de wetgever uitvoering gegeven aan de op het OSPAR-verdrag (hierna: OSPAR) gebaseerde besluiten 2000/2 en 2000/3, en de daarbij behorende OSPAR-aanbevelingen 2000/4 en 2000/5. Voor bepaalde stoffen of preparaten zal een absoluut lozingsverbod gelden. Die stoffen en preparaten worden, krachtens artikel 81, derde lid, bij de Mijnbouwregeling aangewezen. In de Mijnbouwregeling wordt verder opgenomen dat de lozing van overige stoffen uitsluitend is toegestaan met instemming van de minister.

Verdachte stelt dat artikel 81 Mbb zo moet worden gelezen dat het daarin omschreven verbod op lozing niet geldt voor AFFF. Dit artikel zou alleen zien op lozingen die samenhangen met het normale gebruik van de installatie en voor chemicaliën gebruikt bij de winning en behandeling van delfstoffen. Zij verwijzen hiertoe naar de definitie van chemicaliën in artikel 9.2.1. onder f van de Mijnbouwregeling, te weten stoffen of preparaten die opzettelijk worden gebruikt bij de opsporing en winning van delfstoffen op zee, zoals in elk geval genoemd in OSPAR-akkoord 2002/6.

Blusmiddelen worden evenwel gebruikt voor de veiligheid en het behoud van een boorplatform en het personeel dat daarop werkzaam is. Zonder blusmiddelen is het onmogelijk om een goed werkend platform te hebben en is geen winning en opsporing van delfstoffen mogelijk. Daarom wordt een blusmiddel, zoals AFFF, wel degelijk gebruikt bij de opsporing en winning van delfstoffen.

Overigens volgt deze conclusie ook uit het feit dat artikel 80 en 81 Mbb voortvloeien uit artikel 49 van de Mijnbouwwet. Daarin staat immers dat nadere regels kunnen worden gesteld met betrekking tot onder andere het opsporen en winning van delfstoffen.

Hoewel blusmiddelen in OSPAR expliciet zijn uitgezonderd van het Harmonised Mandatory Control System (hierna: HMCS), betekent dat niet dat OSPAR in het geheel niet van toepassing is op stoffen zoals AFFF. Artikel 2 van OSPAR schept namelijk de verplichting om alle mogelijke maatregelen te nemen om verontreiniging te voorkomen. Partijen moeten ervoor zorgen dat preventieve maatregelen worden genomen wanneer er redelijke gronden tot bezorgdheid bestaan dat stoffen die in het mariene milieu worden gebracht, kunnen leiden tot schade aan het ecosysteem. Artikel 81 Mbb is een implementatie van OSPAR en hiermee wordt dus een maatregel genomen om schade aan het ecosysteem te voorkomen. Artikel 81 geeft dus een algemene zorgplicht ten aanzien van alle lozingen vanaf een mijnbouwinstallatie en geldt onverkort voor blusmiddelen zoals AFFF.

Overigens volgt uit de definitie van chemicaliën zoals omschreven in artikel 9.2.1 onder f van de Mijnbouwregeling dat dat in elk geval stoffen of preparaten zijn die genoemd zijn in het OSPAR-verdrag. ‘In elk geval’ sluit dus niet uit dat ook stoffen die daarin niet worden genoemd onder deze definitie kunnen vallen.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat AFFF een stof is die niet onder artikel 81 Mbb valt. De raadsman heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

Volgens de Nederlandse regelgever is artikel 81 Mbb, met artikel 80 en 83, een implementatie van OSPAR en een aantal daarop gebaseerde besluiten, waaronder OSPAR Decision 2000/2. De uitleg, die aan OSPAR en de bijbehorende systematiek van de OSPAR Decisions, de OSPAR Recommendations en de OSPAR Common Interpretations moet worden gegeven, bepaalt daarom direct en exclusief het bereik van artikel 81 Mbb. Dat artikel is immers de implementatie van alle daarmee corresponderende OSPAR-regelgeving.

Dat artikel 81 Mbb geen betrekking heeft op het lozen van blusschuim, blijkt uit de ‘Common Interpretation on which Chemicals are Covered and not Covered by the Harmonised Mandatory Control System under OSPAR Decision 2000/2’ (hierna: Common Interpretation), waarin wordt bepaald welke ‘offshore chemicals’ wél en welke ‘offshore chemicals’ niet onder OSPAR Decision 2000/2 vallen. In deze ‘Common Interpretation’ staat dat de beperkingen voor lozingen die gelden op grond van OSPAR niet gelden voor, onder andere, ‘fire-fighting foams and other chemicals in firewater systems’. Blusschuim valt dus niet onder OSPAR Decision 2000/2. De stoffen die wel onder het controlesysteem uit OSPAR Decision 2000/2 vallen, zijn blijkens alinea 2 uit de genoemde Common Interpretation de chemicals “which are used in the actual exploration, exploitation and associated offshore processing of oil, gas and condensate within the OSPAR Convention Area.” Dit is in artikel 81 Mbb geïmplementeerd door het artikel te beperken tot “met het normale gebruik van de installatie samenhangende of daaruit voortvloeiende lozingen (...).” Blusschuim kan niet worden aangemerkt als een dergelijke stof, want blusschuim wordt niet gebruikt bij de winning en behandeling van delfstoffen. Een blusschuimlozing is geen met het ‘normale gebruik’ van een installatie samenhangende lozing. Een blusschuimlozing is ook geen uit het ‘normale gebruik’ van een installatie voortvloeiende lozing; een blusschuimlozing vloeit niet voort uit de winning en behandeling van delfstoffen.

Er is geen aanleiding om van een ruimere lezing uit te gaan. Rechtspraak, die artikel 81 Mbb verruimt, bestaat niet en de wetgever zelf heeft bij de toelichting op het Mijnbouwbesluit evenmin gesproken over een ruimere toepassing in Nederland dan waartoe de OSPAR-landen voor de Noordzee hebben besloten.

Er kan dus niet worden bewezen dat het gaat om “lozingen van andere dan in artikel 80 Mbb genoemde stoffen en/of andere verontreinigende dan wel schadelijke stoffen”, dat sprake is van “met het normale gebruik van de installatie samenhangende of daaruit voortvloeiende lozingen” en dat verdachte “niet zodanige maatregelen heeft genomen dat verontreiniging van oppervlaktewater zo veel mogelijk werd voorkomen”. Verdachte moet daarom van het ten laste gelegde worden vrijgesproken.

Het oordeel van de rechtbank

Uit de toelichting bij de artikelen 80 en 81 Mbb blijkt dat met die artikelen twee verdragen worden geïmplementeerd die strekken tot bescherming van de zee. Het gaat om het MARPOL-verdrag en OSPAR. Voor de beoordeling van de onderhavige zaak is alleen dat laatste verdrag relevant. Uit de toelichting blijkt voorts dat door middel van artikel 81 uitvoering wordt gegeven aan de op OSPAR gebaseerde besluiten 2000/2 en 2000/3 en de daarbij behorende OSPAR-aanbevelingen 2000/4 en 2000/5. OSPAR Decision 2000/2 is nader uitgelegd in de Common Interpretation. Die Common Interpretation moet dus als uitgangspunt gelden bij de beoordeling van de vraag welke stoffen onder het HMCS van OSPAR Decision 2000/2 vallen.

Uit de Common Interpretation blijkt dat ‘fire-fighting foams and other chemicals in firewater systems’ niet onder het HMCS vallen. Nu artikel 81 Mbb onder andere een implementatie is van het HMCS, moet het ervoor worden gehouden dat artikel 81 Mbb geen betrekking heeft op dergelijke stoffen, waaronder AFFF. Als de wetgever had beoogd verder te gaan dan OSPAR Decision 2000/2 en met artikel 81 Mbb ook de lozing van niet onder het HMCS vallende stoffen strafbaar had willen stellen, dan had dat expliciet moeten worden opgenomen in het artikel of in de toelichting daarop.

De omstandigheid dat artikel 2 van OSPAR inhoudt, dat alle mogelijke maatregelen moeten worden genomen om verontreiniging te voorkomen en dat geen enkele bepaling van het verdrag zodanig mag worden uitgelegd dat deze de verdragsluitende partijen zou beletten, afzonderlijk of gezamenlijk, strengere maatregelen te nemen ter voorkoming of beëindiging van de verontreiniging van het zeegebied of ter bescherming van het zeegebied tegen de nadelige gevolgen van menselijke activiteiten, doet aan het voorgaande niet af. Op grond van artikel 81 en de toelichting daarop kan immers niet vastgesteld worden dat de wetgever beoogd heeft om strengere maatregelen te nemen.

Ook de omstandigheid dat in artikel 9.2.1 onder f van de Mijnbouwregeling is bepaald dat onder de definitie van chemicaliën ‘in elk geval’ stoffen of preparaten vallen die genoemd zijn in OSPAR doet hier niet aan af. Ook de Common Interpretation bevat immers geen limitatieve opsomming van stoffen die wel onder het HMCS vallen, terwijl van stoffen als AFFF wél expliciet wordt vastgesteld dat ze niet onder het HMCS vallen.

De rechtbank acht – anders dan de officier van justitie – dus niet bewezen dat sprake is van lozingen die met het normale gebruik van de installaties samenhangen of daaruit voortvloeien. Verdachte zal daarom van het ten laste gelegde worden vrijgesproken.

Ten overvloede overweegt de rechtbank dat het voorgaande niet betekent dat het is toegestaan om AFFF in zee te lozen, maar slechts dat dergelijke lozingen niet onder de strafbaarstelling van artikel 81 Mbb vallen.

De rechtbank verklaart het ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte daarvan vrij.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verduistering AOW-uitkering

Rechtbank Noord-Holland 8 maart 2016, ECLI:NL:RBNHO:2016:1866 Vanaf 1 september 1975 heeft de Sociale Verzekeringsbank aan Oma, geboren op 1 juli 1908, een uitkering krachtens de Algemene Ouderdomswet (AOW-uitkering) toegekend. Oma is nadien naar Suriname verhuisd en aldaar overleden op 10 april 1981. Van haar overlijden is tot 1 april 2014 geen melding gedaan bij de Sociale Verzekeringsbank.

De Sociale Verzekeringsbank heeft de AOW-uitkering van Oma, nadat er geen reactie was gekomen op een eerdere brief terzake opschorting van het recht op AOW, bij beschikking van 4 maart 2013 beëindigd met ingang van 1 november 2012.

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of verdachte zich in de periode 3 december 2009 tot en met 30 juni 2015 schuldig heeft gemaakt aan verduistering, zoals ten laste is gelegd.

Ontvankelijkheid 

De raadsman van verdachte heeft aangevoerd dat uit artikel 70 Sr blijkt dat de verjaringstermijn voor verduistering zes jaar bedraagt. Teruggerekend vanaf de datum van de dagvaarding van 3 december 2015 dient de officier van justitie voor zover het feit is ten laste gelegd vóór 3 december 2009 niet-ontvankelijk te worden verklaard in de vervolging van verdachte.

De officier van justitie heeft het standpunt van de raadsman onderschreven.

De rechtbank is - gelijk het standpunt van de raadsman en de officier van justitie - van oordeel dat de officier van justitie gedeeltelijk niet-ontvankelijk dient te worden verklaard ten aanzien van de vervolging van verdachte.

Voor een vervolging voor verduistering ex artikel 321 Sr bedraagt de verjaringstermijn op grond van artikel 70 lid 1 onder 2 Sr, zes jaren. De dagvaarding is uitgebracht op 3 december 2015. Van een eerdere stuitingsdatum ex artikel 72 Sr is niet gebleken. Vorenstaande brengt mee dat de officier van justitie partieel niet ontvankelijk dient te worden verklaard in de vervolging van verdachte voor zover het ten laste gelegde tijdsbestek de periode vóór 3 december 2009 omvat.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit.

Standpunt van de verdediging

De raadsman van verdachte heeft betoogd dat verdachte dient te worden vrijgesproken van de ten laste gelegde verduistering omdat het vereiste opzet niet is aangetoond en er geen sprake is van wederrechtelijke toe-eigening van gelden. De gelden zijn grotendeels aangewend voor de betalingen voor de woning van de moeder van verdachte die op haar wens, en na het overlijden van de moeder op wens van de partner van de moeder, is aangehouden en voorts mocht verdachte van haar moeder gelden houden.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit op grond van het volgende.

Vanaf 1 september 1975 heeft de Sociale Verzekeringsbank aan de Oma van verdachte, Oma, geboren op 1 juli 1908, een AOW-uitkering toegekend. Oma is nadien naar Suriname verhuisd en aldaar overleden op 10 april 1981. Van haar overlijden is op 1 april 2014 melding gedaan bij de Sociale Verzekeringsbank.

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft de AOW-uitkering van Oma, nadat er geen reactie was gekomen op een eerdere brief terzake opschorting van het recht op AOW, bij beschikking van 4 maart 2013, geadresseerd aan Oma, adres 2 (het adres waar zij nog stond ingeschreven), beëindigd met ingang van 1 november 2012.

De moeder van verdachte is in 1996 naar Suriname vertrokken, heeft in 2001 de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en is daar op 1 december 2010 overleden.

Moeder maakte sedert jaren gebruik van een girorekening, op welke rekening door de SVB maandelijks een bedrag aan AOW-uitkering ten behoeve van Oma is uitgekeerd, hetgeen als zodanig op de bankafschriften is vermeld.

Verdachte beschikte over de pinpas van dat rekeningnummer en deed hiermee geldopnamen en verrichtte betalingen vanaf de rekening. Verdachte heeft verklaard dat zij de enige was die de pas had en dat zij vanaf 1996 ook de enige was die de pas heeft gebruikt. Verdachte heeft verklaard dat zij regelmatig naar het adres 2 ging om de post op te halen. De SVB heeft in de periode 1996 tot 2001 post gericht aan Oma naar dit adres gezonden.

Blijkens een machtiging girorekening van 16 februari 2009 van de Postbank is verdachte gemachtigd voor de girorekening. De betreffende betaalrekening was blijkens het bankafschrift van 10 april 2012 in ieder geval vanaf die datum op naam en adres van verdachte gesteld, op initiatief van verdachte.

Verdachte heeft tegenover de Sociale Recherche van de Sociale Verzekeringsbank verklaard dat zij vanaf 1996 wel heeft geweten dat het geld dat op de rekening ontvangen werd ten onrechte verkregen geld betrof. Verdachte verklaart dat zij zowel bij leven van haar moeder als na het overlijden van haar moeder geld van de betaalrekening heeft gehaald. Verdachte verklaart gelden te hebben opgenomen en aan de kant te hebben gezet en opgespaard. Verdachte verklaart geld op haar eigen rekening te hebben gezet omdat zij het niet op één rekening durfde te laten staan omdat zij bang was om gepakt te worden door de SVB. Verdachte verklaart dat zij wist dat er geld op de rekening kwam dat niet aan haar toebehoorde of waar in ieder geval geen recht op bestond.

Opzet

Op grond van het onderzoek ter terechtzitting en de inhoud van het strafdossier is de rechtbank van oordeel dat zich zowel voorafgaand aan de ten laste gelegde periode als tijdens deze periode zeer vele momenten hebben voorgedaan dat verdachte heeft kunnen opmerken dat de SVB ten onrechte een AOW-uitkering ten behoeve van Oma uitkeerde. Zo werd er post voor Oma bezorgd van de SVB op het adres Saffierstraat 1C te Amsterdam, terwijl verdachte vanaf 1996 voor de post aldaar zorgdroeg. Dat zij al die jaren niet zou hebben opgemerkt dat deze post voor Oma was bestemd, acht de rechtbank ongeloofwaardig, te meer daar in de periode tot 2001 verdachtes moeder nog niet de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, zodat post afkomstig van de SVB ook in dat licht niet verklaarbaar was. Daarnaast beschikte verdachte jarenlang over de bankafschriften waar duidelijk de naam Oma was vermeld bij het door de SVB uitgekeerde bedrag aan AOW. Onder deze omstandigheden en gelet op de hoogte van de AOW-uitkering – maandelijks meer dan € 600 - wist verdachte dat de bedragen ten onrechte uitgekeerd werden.

Wederrechtelijke toe-eigening

De rechtbank overweegt dat in de tenlastelegging het begrip “zich wederrechtelijk toe-eigenen” is gebezigd in de betekenis die daaraan in art. 321 Wetboek van Strafrecht toekomt. Van zodanig toe-eigenen is sprake indien een persoon zonder daartoe gerechtigd te zijn als heer en meester beschikt over een goed dat aan een ander toebehoort (HR 24 oktober 1989, LJN ZC8253, NJ 1990, 256).

Anders dan de raadsman is de rechtbank van oordeel dat verdachte zich geldbedragen die op de rekening stonden wederrechtelijk heeft toegeëigend. Verdachte wist immers dat er ten onrechte geldbedragen op deze rekening werden gestort door de Sociale Verzekeringsbank en heeft desondanks toch als heer en meester over de geldbedragen beschikt.

De vraag of zij de geldbedragen enkel ten bate van zichzelf heeft uitgegeven of dat zij er voornamelijk lasten ten behoeve van de woning aan de adres 2 van heeft voldaan, van welke woning zij stelt geen profijt te hebben gehad of dat van de rekening opgenomen geldbedragen door verdachte thuis in een potje zijn bewaard, is voor de vaststelling van het bestanddeel wederrechtelijk toe-eigenen niet relevant.

Pleegperiode

De strafrechtelijke vervolging van verdachte ziet blijkens de tenlastelegging - met inachtneming van de partiële niet-ontvankelijkheid wat betreft de periode vóór 3 december 2009 - op de periode 3 december 2009 tot en met 30 juni 2015.

Hoewel niet valt uit te sluiten dat verdachte nadat zij melding heeft gedaan bij de Sociale Verzekeringsbank nog over de - tot aan november 2012 - onterecht uitgekeerde geldbedragen heeft beschikt, zal de rechtbank ten voordele van verdachte als einddatum van de pleegperiode 1 april 2014 hanteren. Op deze datum heeft verdachte immers - zij het kennelijk onder druk van familieleden - openheid van zaken gegeven.

Bewezenverklaring

• Verduistering, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 2 maanden met een proeftijd van 2 jaar en een taakstraf van 180 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Internetoplichting: verdachte heeft vele bedrijven en particulieren opgelicht door e-marketing diensten aan te bieden

Rechtbank Noord-Nederland 26 februari 2016, ECLI:NL:RBNNE:2016:825 Verdachte heeft zich diverse malen schuldig gemaakt aan oplichting, pogingen daartoe en aan diefstal van geld van zijn oma. Verdachte heeft in een periode van ongeveer een jaar een groot aantal bedrijven en personen opgelicht door de schijn te wekken dat hij diensten voor hen kon verrichten in e-mailmarketing en deze vervolgens na betaling niet te leveren. Ook heeft hij een groot aantal personen onder druk gezet om bedragen aan hem te betalen, waarbij verdachte zich onder meer voordeed als (medewerker van) een gerechtsdeurwaarder. Door zo te handelen heeft verdachte niet alleen de gedupeerden financieel benadeeld en misbruik gemaakt van hun vertrouwen, maar ook in het algemeen schade berokkend aan het vertrouwen dat bedrijven en consumenten in het (digitale) handelsverkeer moeten kunnen hebben.

Daarnaast heeft verdachte zich schuldig gemaakt aan diefstal van een groot geldbedrag van zijn oma door middel van diverse pintransacties. Verdachte had de beschikking over de pinpas en de pincode om voor zijn oma betalingen te doen via internet.

Toen zijn oma van haar bank het bericht kreeg dat er geen geld meer op haar bankrekeningen stond, heeft verdachte door middel van leugens geprobeerd te voorkomen dat zij contact hierover kon opnemen met de bank. Verdachte heeft door zo te handelen ernstig misbruik gemaakt van het door zijn oma in hem gestelde vertrouwen. De oma van verdachte is door het handelen van verdachte in financiële problemen gekomen, onder meer omdat de huur van haar woning niet meer betaald kon worden.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft betoogd dat het in de zaak met parketnummer 18/740014-15 onder 1., 2., 3., 4. en 5. ten laste gelegde en het in de zaak met parketnummer 18/740067-15 ten laste gelegde wettig en overtuigend kan worden bewezen. Tevens heeft de raadsman aangegeven dat het ad informandum gevoegde strafbare feit met parketnummer 18/740002-15 kan worden meegenomen.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank is van oordeel dat het in de zaak met parketnummer 18/740014-15 onder 1., 2., 3., 4. en 5. ten laste gelegde en het in de zaak met parketnummer 18/740067-15 ten laste gelegde wettig en overtuigend kan worden bewezen. Bij de bepaling van de op te leggen straf zal de rechtbank rekening houden met het ad informandum gevoegde feit dat door verdachte is bekend.

Strafoplegging

Bij verdachte is onder meer sprake van een autistische stoornis. Gedragsdeskundigen adviseren diverse therapieën binnen een strak kader om de kans op herhaling te verkleinen. De rechtbank legt een gedragsbeïnvloedende maatregel op met het geadviseerde behandelprogramma en elektronisch toezicht. Voorts een deels voorwaardelijke jeugddetentie.

Lees hier de volledige uitspraak.

SFO & PV ontneming gebaseerd op wvv uit bedrieglijke bankbreukovertredingen. Beklag ongegrond ondanks dat klager is vrijgesproken voor deze feiten.

Rechtbank Rotterdam 23 februari 2016, ECLI:NL:RBROT:2016:1618

In 2007 is het OM een strafrechtelijk onderzoek onder de naam ‘Golf’ gestart tegen de klager en anderen wegens onder andere faillissementsfraude, valsheid in geschrift en omkoping. In dat strafrechtelijk onderzoek is op 29 augustus 2007 door de rechter-commissaris een machtiging strafrechtelijk financieel onderzoek afgegeven. Binnen dit onderzoek zijn op diverse data op de voet van artikel 94a Sv beslagen gelegd.

Op 22 april 2010 is vervolgens door de rechter-commissaris een machtiging ex artikel 103 Sv tot een maximumbedrag van € 20.000.000 afgegeven en op 2 oktober 2015 is voorts door de rechter-commissaris een machtiging ex artikel 103 Sv tot een maximumbedrag van € 42.253.198,95 afgegeven.

Bij vonnis van deze rechtbank van 19 juli 2013 is de klager veroordeeld ter zake van omkoping, valsheid in geschrift, bedrieglijke bankbreuk, meineed en het bezitten van een vals reisdocument. Door het openbaar ministerie is bij de behandeling van de strafzaak tevens een ontnemingsvordering aangekondigd.

Bij arrest van 30 juni 2015 heeft het gerechtshof Den Haag de klager vrijgesproken van de bedrieglijke bankbreuken, meineed en het bezitten van een vals reisdocument. De klager is veroordeeld voor omkoping en valsheid in geschrift. Tegen dit arrest is door het openbaar ministerie cassatie ingesteld.

Op 21 mei 2015 is de vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, welk voordeel thans wordt geschat op € 42.253.198,95, aan de klager betekend.

Standpunt klager en standpunt officier van justitie

De klager heeft zich op het standpunt gesteld dat de beslagen onrechtmatig zijn gelegd althans de voortduring van de beslagen onrechtmatig is. Tegen de klager is een Strafrechtelijk Financieel Onderzoek (hierna: SFO) ingesteld. Zowel het SFO als de ontnemingsvordering zijn (uitsluitend) gebaseerd op verondersteld wederrechtelijk verkregen voordeel vanwege de tenlastegelegde bedrieglijke bankbreukovertredingen, waarvan de klager bij arrest van 30 juni 2015 is vrijgesproken.

Uit het Geerings-arrest van het EHRM en de vaste nationale jurisprudentie volgt dat een feit, waarvan de betrokkene is vrijgesproken, niet (meer) ten grondslag kan worden gelegd aan een ontnemingsmaatregel. Met de gegeven vrijspraken ten aanzien van de bedrieglijke bankbreuken is derhalve de grondslag van de ontnemingsvordering en van de, ten behoeve van de ontnemingsvordering gelegde, beslagen komen te ontvallen, waardoor de gelegde beslagen niet, althans niet langer, rechtmatig zijn. Hiermee doet zich het geval voor dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelende, een ontnemingsmaatregel zal opleggen. Voorts is de voortduring van de gelegde beslagen disproportioneel in relatie tot de zakelijke en privé belangen van de klager bij opheffing.

De klager heeft verzocht de gelegde beslagen op te heffen en te beslissen dat alle beslagen zullen worden geretourneerd aan de klager dan wel de andere rechthebbenden.

De officier van justitie heeft zich in de eerste plaats op het standpunt gesteld dat de klager niet ontvankelijk in zijn beklag dient te worden verklaard, nu hij niet stelt de rechthebbende van de zogenaamde ander-beslagen te zijn. Daarbij stelt de officier van justitie zich op het standpunt dat de klager niet ontvankelijk dient te worden verklaard, nu de wet geen mogelijkheid biedt om de teruggave aan een ander dan de klager te gelasten, terwijl de klager in zijn klaagschrift zulks wel verzoekt.

De officier van justitie heeft zich in de tweede plaats op het standpunt gesteld dat het beklag ongegrond dient te worden verklaard, nu niet buiten redelijke twijfel vast kan worden gesteld dat de klager als eigenaar kan worden aangemerkt. De feiten en omstandigheden die in de processen-verbaal zijn gepresenteerd, laten enerzijds zien dat de voorwerpen aan een ander zijn gaan toebehoren om het verhaal te frustreren en anderzijds om bewust twijfel te creëren over de werkelijke eigendom. Ondanks dat voldoende aannemelijk is dat de voorwerpen aan een ander zijn gaan toebehoren om verhaal te frustreren, brengt die werkwijze met zich mee dat zowel van de ander-beslagenen als van de verdachte niet meer buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld wie de daadwerkelijke en/of formele eigenaar is.

De officier van justitie heeft zich in de derde plaats op het standpunt gesteld dat het beklag voor wat betreft de door de klager gestelde onrechtmatigheid van het (voortduren van het) beslag wegens de vrijspraken voor de bedrieglijke bankbreuken onvoldoende gemotiveerd en onderbouwd is. Nu geen sprake is van een algehele vrijspraak, laat staan een onherroepelijke uitspraak, bestaat thans geen reden om de ontnemingsprocedure te beëindigen of afwijzing hiervan te vrezen. Het belang van strafvordering is nog steeds onverkort gediend bij het voortduren van de conservatoire beslagen die dienen tot zekerheid van het recht van verhaal van een op te leggen ontnemingsmaatregel en/of geldboete. Het is niet hoogst onwaarschijnlijk dat de strafrechter, later oordelend, een ontnemingsmaatregel zal opleggen. Het gerechtshof heeft in zijn arrest van 30 juni 2015 de klager veroordeeld voor feiten die een aanzienlijk wederrechtelijk verkregen voordeel kunnen verklaren. Het financieel onderzoek naar de hoogte van dit voordeel wordt thans nog voortgezet. Tot het moment dat de klager onherroepelijk is veroordeeld in deze zaak zal de ontnemingsprocedure in ieder geval vooralsnog gericht zijn op ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel dat verkregen is uit de door het gerechtshof bewezenverklaarde feiten en/of uit andere door verdachte gepleegde strafbare feiten waarvoor voldoende aanwijzingen bestaan (artikel 36e, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht, hierna: Sr) en/of waarvan aannemelijk is dat de veroordeelde dit op enigerlei wijze uit andere feiten heeft verkregen (artikel 36e, derde lid, Sr). Uitgaande van de feiten waarvoor de klager door het gerechtshof is veroordeeld, kan het wederrechtelijk verkregen voordeel worden berekend op grond van de waarde en/of bespaarde kosten van de verstrekte garanties en van de overige tegenprestaties en/of de waarde van de (deels op grond van deze garanties) verstrekte geldbedragen en het vervolgprofijt dat met het wederrechtelijk verkregen voordeel is behaald.

Tot slot heeft de officier van justitie zich op het standpunt gesteld dat geen sprake is van omstandigheden die nopen tot een onderzoek naar de proportionaliteit dan wel dat het gelegde conservatoire beslag voldoet aan de eisen van proportionaliteit.

Ontvankelijkheid

Vooropgesteld wordt dat uitsluitend belanghebbenden zich op grond van artikel 552a Sv kunnen beklagen over inbeslagneming. Belanghebbenden bij een klacht tegen de inbeslagneming zijn al degenen (natuurlijke of rechtspersonen) die op grond van artikel 116 Sv een recht op teruggave van het inbeslaggenome aan hen kunnen claimen. In de eerste plaats betreft dit degene onder wie het beslag is gelegd. Dit kan degene zijn tegen wie het strafrechtelijk onderzoek loopt of een andere derde. In de tweede plaats betreft dit degene die stelt rechthebbende op het beslag te zijn. De klager heeft ten aanzien van de gelegde beslagen gesteld dat hij rechthebbende is omdat de beslagen onder hem zijn gelegd naar aanleiding van de tegen de klager ingestelde vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, zodat de klager ontvankelijk zal worden verklaard in het beklag.

Beoordeling klacht

Vooropgesteld moet worden dat het onderzoek in raadkamer naar aanleiding van een klaagschrift als bedoeld in artikel 552a Sv een summier karakter draagt. Dat betekent dat van de rechter niet kan worden gevergd ten gronde in de mogelijke uitkomst van een nog te voeren hoofdzaak of ontnemingsprocedure te treden.

Voor wat betreft die voorwerpen die onder de klager in beslag zijn genomen, oordeelt de rechtbank mede over de (on)rechtmatigheid van de inbeslagneming. Het onderzoek met betrekking tot de rechtmatigheid van het beslag ziet in onderhavige procedure, gelet op het summiere karakter, slechts op de formaliteiten waaraan een beslaglegging moet voldoen.

De rechtbank zal onderzoeken I) of aan de criteria van artikel 94a Sv is voldaan, II) of aan de vormvoorschriften van de artikelen 94b, 94c of 103 Sv is voldaan en III) of het leggen dan wel het voortduren van het beslag in kwestie proportioneel is.

Ad I artikel 94a Sv

Verdenking of veroordeling wegens een misdrijf als bedoeld in artikel 94aSv?

Bij arrest van 30 juni 2015 is de klager veroordeeld ter zake van artikel 177 en 225 Sr. Voor beide feiten geldt dat hiervoor een geldboete van de vijfde categorie opgelegd kan worden. Gelet hierop wordt voldaan aan het vereiste van artikel 94a Sv dat sprake moet zijn van verdenking van een misdrijf waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd.

Niet hoogst onwaarschijnlijk dat een ontnemingsmaatregel wordt opgelegd?

De tweede vraag die in het kader van artikel 94a Sv beantwoord dient te worden is of zich niet het geval voordoet dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter, later oordelend, aan de verdachte een verplichting tot betaling van een geldboete dan wel de verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel zal opleggen.

De kern van het klaagschrift is dat aan dit vereiste niet wordt voldaan.

De rechtbank verwerpt deze klacht. Vaststaat dat het SFO en het proces-verbaal ontneming thans (nog) zijn gebaseerd op wederrechtelijk verkregen voordeel vanwege de tenlastegelegde bedrieglijke bankbreukovertredingen en dat de klager ter zake dit feit door het gerechtshof is vrijgesproken. Echter, het gerechtshof heeft de klager wel veroordeeld ter zake van artikel 177 Sr (omkoping) en vastgesteld dat aan de klager gelieerde vennootschappen daardoor zijn bevoordeeld. De officier van justitie heeft gemotiveerd aangevoerd dat de klager als gevolg daarvan voordeel heeft genoten en dat de ontnemingsvordering op dit voordeel zal worden gebaseerd. Nader onderzoek hiernaar vindt nog plaats. Bij deze stand van zaken kan niet worden gesteld dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat aan de klager een ontnemingsmaatregel zal worden opgelegd. Bij dit oordeel is betrokken dat het de officier van justitie in dit stadium van het onderzoek vrij staat om de (grondslag van de) ontnemingsvordering aan te passen of te wijzigen en dat de strafzaak tegen de klager nog niet onherroepelijk is. Daarbij geldt nog dat, anders dan de klager lijkt te menen, voor een verdergaande inhoudelijke toets in de beklagprocedure geen plaats is omdat het dossier dat uiteindelijk aan de zittingsrechter in de ontnemingszaak zal worden voorgelegd, nog niet compleet is en voorkomen moet worden dat de beklagrechter vooruitloopt op het in de hoofd- of de ontnemingszaak te geven oordeel.

Aan de criteria van artikel 94a Sv is derhalve voldaan.

Ad II vormvoorschriften

Uit de hiervoor weergegeven feiten en de stukken in het raadkamerdossier blijkt dat aan de vormvoorschriften van de artikelen 94b, 94c en 103 Sv is voldaan. De beslagen zijn gelegd na schriftelijke machtigingen van de rechter-commissaris en zijn aan de klager dan wel derden betekend. Dat in de vordering SFO van 29 augustus 2007 slechts het artikel ter zake van de bedrieglijke bankbreuk was opgenomen en de klager hiervan door het gerechtshof is vrijgesproken, doet hier niets aan af. De vordering dateert van het begin van het strafrechtelijk onderzoek naar de klager als verdachte. Het onderzoek naar (andere) strafbare handelingen was op dat moment nog gaande. In 2010 is de vordering machtiging handhaving conservatoir beslag gebaseerd op alle aan de klager ten laste gelegde feiten. Ook de vordering machtiging handhaving conservatoir beslag van 29 september 2015 omvat de feiten waarvan de klager verdacht wordt, alsmede de feiten waarvoor de klager thans door het gerechtshof is veroordeeld.

Ad III proportioneel

Uit het verhandelde in raadkamer is gebleken dat het onderzoek naar de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel thans nog niet is afgerond. De hoogte van de op 21 mei 2015 aan de klager betekende ontnemingsvordering behelst een schatting van een wederrechtelijk verkregen voordeel van ruim € 42 miljoen. De totale waarde van de tot nu toe gelegde beslagen bedraagt ongeveer € 6 miljoen. De exacte hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel is in dit stadium nog niet bekend, doch wordt thans door het openbaar ministerie geschat op een bedrag dat hoger is dan het ten laste van de klager gelegde beslag. Gelet hierop is geen sprake van een disproportioneel gelegd beslag.

Conclusie

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank het – voorlopig oordelend – niet hoogst onwaarschijnlijk dat de strafrechter, later oordelend, aan de klager een verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel zal opleggen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat het strafvorderlijk belang zich verzet tegen opheffing van het beslag. Het beklag wordt dan ook ongegrond verklaard.

Lees hier de volledige uitspraak.