Directeur metaalhandel wordt veroordeeld wegens valsheid in geschrift doordat structureel valse inkoopverklaringen zijn opgemaakt

Rechtbank Oost-Brabant 28 april 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:2495 Verdachte is directeur en 50% aandeelhouder van bedrijf 15. De andere 50% wordt gehouden door zijn mededirecteur (medeverdachte 1). Bedrijf 15 houdt zich bezig met de in- en verkoop van metaalafval, waaronder hardmetaal, snelstaal en nikkel. Een enkele keer wordt messing of koper opgekocht maar dat is minimaal. Het afval bestaat uit massieve stukken metaal, alsmede uit poeder, slib, slijpsels en schaafsels, en ontstaat normaal gesproken bij werkzaamheden in metaal- en machinebedrijven, gereedschapsmakerijen, slijperijen en soortgelijke bedrijven.

Medeverdachte 1 verricht geen operationele activiteiten voor wat betreft de inzameling van metaalafval. Dat gebeurt door de werknemers werknemer 1 en werknemer 2. Verdachte verzorgt de boekhouding en financiële administratie en houdt de kas bij. Verder is verdachte verantwoordelijk voor de verkoop. Werknemer 1 en werknemer 2 leggen aan verdachte verantwoording af. Het ingekochte metaalafval is voor het overgrote deel geproduceerd door en afkomstig van bedrijven in de metaalnijverheid; verdachte is daarmee ook bekend.

Werknemer 1 en werknemer 2 gaan bij de klanten langs en halen daar het metaalafval op. De partij wordt ter plaatse gewogen en (meestal) contant afgerekend op basis van de geldende dagprijs. Het komt voor dat een bedrijf de levering factureert aan bedrijf 15; alsdan vindt de betaling meestal per bank plaats. Soms vraagt de leverancier om een weegbon; deze wordt dan door werknemer 1/ werknemer 2 ter plaatse uitgeschreven. Deze weegbon vermeldt de gegevens van de leverancier, adresgegevens en de ingekochte hoeveelheden metaalafval, uitgesplitst naar soort, hoeveelheid en prijs, alsmede een totaalprijs.

Deze weegbon wordt opgemaakt met behulp van een bonnenboekje waarin per pagina een doorslag daarvan (het dubbel) is opgenomen. De weegbon wordt in enkelvoud opgemaakt; het dubbel wordt niet gebruikt noch bewaard. werknemer 1 heeft een bankpas waarmee hij contant geld kan pinnen; werknemer 2 heeft geen bankpas en ontvangt de benodigde contanten van werknemer 1, aan wie hij ook zijn uitgaven verantwoordt. werknemer 1 verantwoordt op zijn beurt zijn uitgaven aan verdachte, die de kasadministratie opmaakt en bijhoudt.

Door werknemer 1 en werknemer 2 wordt geregeld aan verdachte doorgegeven wat er is gekocht, hoeveel kilogram, tegen welke prijs en van wie. werknemer 2 verklaarde dat hij voor zichzelf altijd een notitie maakte van zijn inkopen met daarop de naam van het bedrijf en de contactpersoon, de kilogrammen en de betaalde bedragen. werknemer 1 hield zijn inkopen bij op zijn Blackberry telefoon. Tevens hield hij daarin zijn lopende zakelijke contacten bij. Voor zover een transactie werd gerealiseerd gaf werknemer 1 de betreffende gegevens door aan verdachte. Het ging dan steeds om de bedrijfsnaam en de naam van de contactpersoon, de kilogrammen en de prijzen alsmede de totaalprijs. Op basis van de opgave van werknemer 2 en werknemer 1 maakt verdachte een zogenaamde inkoopverklaring op die volgens verdachte aan de geadresseerde wordt toegezonden. Voor zover de aangetroffen inkoopverklaringen geen postcode vermelden zijn deze niet aan de geadresseerden toegezonden.

Vanaf 1 januari 2007 geldt voor ondernemers die zich bezig houden met het opkopen van metaalafval van andere ondernemers de zogenaamde BTW-verleggingsregeling. Dit betekent dat niet de leverancier van de goederen de omzetbelasting verschuldigd is maar de afnemer. Laatstgenoemde dient aan de fiscus de verschuldigde BTW op te geven maar kan deze meteen ook weer als voorbelasting in aftrek brengen. De systematiek heeft tot gevolg dat goederenstromen aldus kunnen worden gevolgd en gecontroleerd. Indien metaalafval van een ondernemer wordt betrokken dan dient de uit te reiken factuur (hetzij door de leverancier, hetzij – in geval van ‘self-billing’ – door de afnemer) aan bepaalde eisen te voldoen, waaronder de naam en het adres van de betrokken leverancier. Bij het afnemen van metaalafval, afkomstig van een particulier, bestaat geen verplichting om een factuur uit te reiken, noch voor de particuliere leverancier, noch voor de afnemer. Indien echter een factuur wordt opgemaakt dan dient deze in beginsel te voldoen aan de hiervoor bedoelde eisen die gelden in het verkeer tussen ondernemers.

Verdenking

Verdachte wordt verdachte van het plegen van valsheid in geschrifte, meerdermalen gepleegd.

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

De verdediging vindt dat het reguliere boekenonderzoek bij bedrijf 15 door de FIOD in 2010 niet als een regulier boekenonderzoek heeft te gelden maar als een opsporingsonderzoek, omdat het strafrechtelijk onderzoek naar verdachte reeds eerder was opgestart. Daarnaast stelt de verdediging dat de FIOD geen enkel verweer van verdachte op voorhand heeft onderzocht en dat zij bijgevolg zelf vele getuigen heeft moeten horen bij de rechter-commissaris. De verdediging wijst er voorts op dat persoon van de FIOD een prominente rol heeft gespeeld in het onderzoek en dat dit een risico op tunnelvisie met zich brengt. Nu het onderzoek derhalve een eenzijdig onderzoek betreft concludeert de verdediging tot niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie.

De rechtbank is van oordeel dat uit de stukken van het geding en hetgeen summierlijk door de verdediging is aangevoerd een vormverzuim niet aannemelijk is geworden, zodat het verweer strekkende tot niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie wordt verworpen. Voor zover het opsporingsonderzoek – naar de verdediging stelt – al tendeerde naar een eenzijdige, op verdachte gerichte oriëntatie, moet worden vastgesteld dat de verdediging gelegenheid heeft gehad (en benut) om daaraan tegenwicht te bieden, onder meer middels het bevragen van een groot aantal getuigen.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft algehele vrijspraak bepleit.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank acht zich in haar overtuiging, dat verdachte de bewezenverklaarde feiten heeft begaan, gesterkt en gesteund door de bevindingen naar aanleiding van het onderzoek naar de – door verdachte bijgehouden – kasadministratie van bedrijf 15. Uit deze bevindingen blijkt onder meer dat in de onderzochte periode regelmatig sprake was van (dreigende) negatieve kassaldi. Het optreden van een negatieve kas is een te verwachten gevolg indien op papier (inkoopverklaringen) meer contanten worden uitgegeven dan in werkelijkheid, waarbij sprake is van minder transacties respectievelijk lagere transactiebedragen. Verdachte heeft weliswaar verklaard dat regelmatig leningen werden verstrekt door hemzelf en zijn zakenpartner medeverdachte 1 in de vorm van contante kasstortingen en dat derhalve nimmer een negatieve kas is ontstaan, maar verdachte ziet er met die verklaring aan voorbij dat de door hem genoemde geldleningen weliswaar voorkomen dat in het bedrijf in boekhoudkundig opzicht een kastekort ontstaat, maar dat daarmee nog niet is komen vast staan dat die stortingen ook feitelijk hebben plaatsgehad, en evenmin hieruit kan worden verklaard hoe deze contante kasgelden in handen kwamen van werknemer 1 (en via hem van werknemer 2). Uit de afgelegde verklaringen van zowel verdachte als werknemer 1 blijkt dat werknemer 1 de contanten die hij en werknemer 2 nodig hadden om hun werk te kunnen doen verkreeg door met de bankpas van bedrijf 15 geldbedragen te pinnen. Nog daargelaten dat volgens het onderzoek verdachte niet de beschikking had over de door hem beweerdelijk uitgeleende gelden en dat medeverdachte 1 zelfs heeft ontkend aldus geld te hebben uitgeleend, is de rechtbank uit niets gebleken dat verdachte in de onderzochte periode geld in contanten aan werknemer 1 en/of werknemer 2 ter hand heeft gesteld, teneinde hen in staat te stellen daarmee inkopen ten behoeve van bedrijf 15 te verrichten.

Vrijspraak

De rechtbank acht niet bewezen dat verdachte de inkoopverklaringen, opgesomd achter het derde (getuige 3), vierde (getuige 4), vijfde (getuige 5), achtste (getuige 8), tiende (getuige 10) en elfde (getuige 11) gedachtestreepje valselijk heeft opgemaakt c.q. doen opmaken respectievelijk vervalst of doen vervalsen en spreekt hem daarvan vrij.

Ten aanzien van getuige 3, getuige 8, getuige 10 en getuige 11 heeft te gelden dat in het licht van hun verklaringen ten overstaan van de rechter-commissaris niet buiten redelijke twijfel vastgesteld kan worden dat de in de tenlastelegging genoemde inkoopverklaringen geen betrekking hebben op daadwerkelijk gedane inkopen en daarmee samenhangende betalingen.

Met betrekking tot de inkoopverklaring ten name van getuige 4 heeft getuige 4 bij zowel de FIOD als de rechter-commissaris verklaard dat de inkoopverklaring van 2 april 2008 geen daadwerkelijke levering en betaling vertegenwoordigt en dat hij sedert 11-12 jaar geen restafval heeft verkocht. De rechtbank ziet echter in de uit het onderzoek naar de onder werknemer 1 in beslag genomen Blackberry aanleiding tot gerede twijfel. De rechtbank ziet een objectieve aanwijzing dat er op die datum een transactie is geweest zoals in de op 2 april 2008 gedateerde inkoopverklaring D-031 is verwoord.

Ten aanzien van de twee inkoopverklaringen (D-058 en D-061) ten name van getuige 5 overweegt de rechtbank dat gelet op de stukken en de afgelegde verklaringen op zichzelf vaststaat dat er in 2010 (tenminste vier) transacties zijn verricht waarbij door getuige 5 c.q. bedrijf 4 metaalafval is geleverd aan bedrijf 15. Ten aanzien van de twee in de tenlastelegging genoemde inkoopverklaringen (van 30 juli 2010 en 29 september 2010) merkt getuige 5 bij de FIOD op dat deze met zekerheid geen betrekking hebben op daadwerkelijke transacties, zonder evenwel daarbij aan te geven waarom hij dat zo zeker weet ten aanzien van deze specifieke transacties. Bezien in het licht van het totale aantal door getuige 5 met bedrijf 15 verrichte transacties (door getuige 5 geschat op maximaal 30) en bij gebreke van enige ondersteuning voor de bewering van getuige 5 dat de twee in de inkoopverklaringen genoemde transacties niet hebben plaatsgevonden heeft de rechtbank niet de overtuiging bekomen dat deze niet hebben plaatsgevonden.

Bewezenverklaring

Valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling twee bestuurders (formeel en feitelijk) voor medeplegen van bedrieglijke bankbreuk

Rechtbank Midden-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:2386 Verdachte heeft zich als formeel bestuurder van een vennootschap samen met een ander schuldig gemaakt aan faillissementsfraude. Hij heeft goederen onttrokken aan de boedel, dit terwijl een faillissement van die onderneming in het vooruitzicht lag. Tevens heeft hij niet voldaan aan de op hem rustende verplichting een inzichtelijke administratie bij te houden dan wel aan de curator te overleggen. Door die handelingen heeft hij het aanstaande faillissement van de onderneming bespoedigd en zijn de schuldeisers benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van drie maanden met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank Midden-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:2387

Verdachte heeft zich als feitelijk bestuurder van een vennootschap schuldig gemaakt aan faillissementsfraude, deels samen met een ander. Hij heeft geld overgeboekt van de bankrekeningen van het bedrijf en goederen onttrokken aan de boedel, dit terwijl een faillissement van die onderneming in het vooruitzicht lag. Tevens heeft hij niet voldaan aan de op hem rustende verplichting een inzichtelijke administratie bij te houden dan wel aan de curator te overleggen.

Verdachte wordt veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van vijf maanden met een proeftijd van 2 jaar en een taakstraf van 150 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel ter zake van faillissementsfraude

Rechtbank Midden-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:2391 Dat de veroordeelde het bewezen verklaarde heeft begaan blijkt uit het door de meervoudige kamer van deze rechtbank gewezen vonnis in de strafzaak van 8 april 2015 en uit de in dat vonnis opgenomen bewijsmiddelen. De rechtbank ontleent aan de inhoud van die bewijsmiddelen het oordeel, dat de veroordeelde door middel van het begaan van voormelde feiten een voordeel als bedoeld in artikel 36e Sr heeft gehad.

De rechtbank stelt het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op grond van de navolgende feiten en omstandigheden die aan wettige bewijsmiddelen zijn ontleend.

De rechtbank gebruikt als grondslag voor de schatting van de hoogte van dit wederrechtelijk voordeel het Rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel d.d. 10 januari 2015.

Opbrengst

Veroordeelde was vanaf de oprichting op 31 mei 2010 tot 16 augustus 2010 bestuurder van de bedrijf 1. Bedrijf 1 heeft op 7 juli 2010 de vennootschap bedrijf 2 B.V. gekocht. Medeverdachte, ter terechtzitting gehoord als getuige, heeft verklaard benaderd te zijn voor overname van de vennootschap bedrijf 2 B.V. De overname is tot stand gekomen en hiervoor heeft hij veroordeelde benaderd. medeverdachte heeft veroordeelde hier €3.500 voor betaald.

Veroordeelde heeft verklaard, en ter zitting bevestigd, middels de stichting de B.V. over te hebben genomen en daarvoor €3.000 te hebben ontvangen.

Kosten

Uit onderzoek is niet gebleken dat de veroordeelde kosten heeft gemaakt die samenhangen met de gepleegde strafbare feiten. Er worden dan ook geen kosten in mindering gebracht bij de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel.

Door de raadsman zijn voorts als kostenposten genoemd: reiskosten notaris, notariskosten etc. en het aan notaris verstrekte bedrag van €1.500. De enkele stelling van de verdediging hieromtrent acht de rechtbank echter niet voldoende om aannemelijk te maken dat de veroordeelde deze kosten zou hebben gemaakt. Uit de bewijsmiddelen is immers gebleken dat het medeverdachte is geweest die de aandelenovername van bedrijf 2 B.V. heeft geïnitieerd en begeleid. Nu deze stelling niet nader is gemotiveerd of onderbouwd met een specificatie, zal de rechtbank deze bedragen niet in mindering brengen.

De rechtbank berekent derhalve het wederrechtelijk verkregen voordeel, gelet op bovenstaande, als volgt:

Totale opbrengst: €3.000

Totale kosten: €0

Wederrechtelijk verkregen voordeel: €3.000

Aan de hand hiervan stelt de rechtbank vast dat de veroordeelde door middel van de bewezen verklaarde strafbare feiten waaromtrent, te weten -kort gezegd- faillissementsfraude, voordeel heeft verkregen dat de rechtbank, in het voordeel van de veroordeelde, schat op een bedrag van €3.000.

De verplichting tot betaling aan de Staat ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel van voormeld bedrag van €3.000 kan aan de veroordeelde worden opgelegd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bedrieglijke bankbreuk door bestuurder: onttrekken goed aan boedel en administratieverplichting & Feitelijk leidinggeven aan onttrekken goed aan pandrecht

Rechtbank Midden-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:2388

Verdachte heeft zich als bestuurder van een vennootschap schuldig gemaakt aan faillissementsfraude. Hij heeft een auto onttrokken aan de boedel en niet voldaan aan de op hem rustende verplichting een inzichtelijke administratie bij te houden dan wel aan de curator te overleggen, dit terwijl een faillissement van die onderneming in het vooruitzicht lag. Door die handelingen heeft hij het aanstaande faillissement van de onderneming bespoedigd en zijn de schuldeisers benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden. Tevens heeft verdachte een goed aan het hierop gevestigde pandrecht onttrokken.

Vrijspraak ten aanzien van feit 1, 2 en 3

De rechtbank acht op grond van de zich in het dossier bevindende bewijsmiddelen en het verhandelde ter terechtzitting niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het (mede)plegen van de hem onder feit 1, 2 en 3 ten laste gelegde bedrieglijke bankbreuk, dan wel hiertoe feitelijk leiding of opdracht heeft geven, ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers. Evenmin acht de rechtbank bewezen dat verdachte zich met betrekking tot de handelsvoorraad schuldig heeft gemaakt aan verduistering of diefstal, ten laste gelegde onder feit 3 meer en meest subsidiair.

Feit 4, 5 en 6 telkens onder primair

Medeverdachte 2 was vanaf de oprichting op 6 september 2010 tot 8 december 2010 bestuurder van de stichting 2. Medeverdachte 2 wordt door verdachte opgevolgd als bestuurder van de stichting van 8 december 2010 tot 22 december 2010, waarna de stichting wordt overgedragen aan A.

Stichting 2 is op 1 december 2010 enig aandeelhouder geworden van de vennootschap bedrijf 4 Per 1 december 2010 is verdachte bestuurder geworden van deze vennootschap.

Bedrijf 4 is sinds 21 augustus 2008 enig aandeelhouder en bestuurder van de vennootschap bedrijf 3, gevestigd te vestigingsplaats. Bij vonnis van de rechtbank Utrecht van 1 maart 2011 is bedrijf 3 in staat van faillissement verklaard, met aanstelling van mr. J.V. Maduro als curator.

Financiële positie van bedrijf 3 voor faillissement

Getuige 1 was tot 1 december 2010 bestuurder van bedrijf 4 en indirect bestuurder van bedrijf 3.

Getuige 1 heeft verklaard dat hij verkoopmogelijkheden is gaan bekijken omdat de onderneming bedrijf 3 het niet erg goed deed en indien de economie niet zou aantrekken in het komende jaar gevaar voor faillissement zou kunnen komen. Via een incassobureau kwam hij in november 2010 in contact met verdachte. verdachte wilde voor de verkoop een boekenonderzoek doen. De verkoop heeft plaatsgevonden op 1 december 2010.

Getuige 2, een voormalig werknemer van bedrijf 3, heeft verklaard dat de hoeveelheid werk afnam en dat het minder goed ging met het bedrijf. Hij hoorde pas op 10 december 2010 dat het bedrijf verkocht was. De bedrijfsmachines waren toen al weg. Verdachte kwam langs als nieuwe eigenaar. Getuige 2 is formeel nooit geïnformeerd over een ontslag of het stoppen van de bedrijfsvoering. Sindsdien kreeg hij ook geen salaris meer. Om achterstallig salaris te verkrijgen is hij een procedure begonnen.

Onttrekken bedrijfsauto en niet voldoen aan de administratieverplichting Door de curator is aangifte gedaan van faillissementsfraude. verdachte heeft niet voldaan aan de vordering tot overhandiging van de volledige administratie. Ook heeft hij niet gereageerd op een aanschrijven met betrekking tot de aan curanda in eigendom toebehorende auto. Iedere informatie en documentatie omtrent de plaats waar het machinepark van curanda zich bevond en thans nog bevindt ontbreekt. Namens de curator is tevens aangifte gedaan met betrekking tot de Ford Fiesta, eigendom van bedrijf 3 en vallende onder het faillissementsbeslag. Door de bestuurders is niet voldaan aan een verzoek tot het afleveren van deze bedrijfsauto.

Door de Duitse politie is de Ford Fiesta op 16 maart 2011 in Düsseldorf aangetroffen en weggesleept. verdachte heeft vervolgens geprobeerd om de auto op te halen op het terrein in beslag genomen voertuigen.

Medeverdachte 2 heeft verklaard de stichting 2 bij de Kamer van Koophandel te hebben overgedragen aan verdachte en B. Hij heeft toen ook de administratie van de stichting overgedragen.

Getuige 1 verklaart de gehele administratie van bedrijf 3 en de auto te hebben ingeleverd bij verdachte. Verdachte heeft getekend voor ontvangst hiervan.

Getuige 2 heeft verklaard dat hij een paar dagen na 10 december 2010 in het bedrijfspand van bedrijf 3 zag dat verdachte de administratie aan het doornemen was.

Onttrekken van de buigmachine aan het pandrecht

Namens bedrijf 5 B.V. is aangifte gedaan van onttrekking aan pandrecht. Tussen bedrijf 5 en bedrijf 3 en bedrijf 4, destijds vertegenwoordigd door getuige 1, werd op 28 februari 2008 een financiële leaseovereenkomst gesloten ten behoeve van de aankoop van een buigmachine, merk CoilMate, type Standard Tooling Center, serienummer 190.046. Tot zekerheid van voldoening van de vordering is overeengekomen dat door bedrijf 5 een pandrecht wordt gevestigd op de buigmachine. Voor bedrijf 3 en bedrijf 4 i.c. getuige 1 of andere mogelijke vertegenwoordigers van deze vennootschappen hield dit onder andere in dat de omschreven machine niet mocht worden verkocht/geleverd aan derden dan wel dat de machine niet buiten de invloedsfeer van bedrijf 5 mocht worden gebracht op het moment dat nog niet voldaan was aan al hetgeen bedrijf 5 te vorderen had of mocht hebben uit hoofde van de leaseovereenkomst. Op enig moment werd door bedrijf 5 achterstand in de termijnbetaling geconstateerd en dat de buigmachine uit het bedrijfspand was verdwenen. Aangever heeft toen onderzoek laten verrichten waaruit onder andere blijkt dat op 9 december 2010 de machines, waaronder de CoilMate, gedemonteerd en getransporteerd werden. Op 6 januari 2011 ondertekende getuige 1 met bedrijf 3, nu vertegenwoordigd door verdachte, een koopovereenkomst tot aankoop van de CoilMate. Door bedrijf 5 werd op 18 februari 2011 de leaseovereenkomst opgezegd. De vordering van bedrijf 5 op bedrijf 3 en bedrijf 4 in relatie tot de overeenkomst bedroeg op dat moment nog € 99.584,93. De betreffende machine is buiten de invloedsfeer van bedrijf 5 gebracht en/of onttrokken aan het volgens de overeenkomst gevestigde pandrecht, waardoor bedrijf 5 is benadeeld.

Getuige 1 heeft verklaard in opdracht van verdachte de bedrijfsmachines begin december 2010 te hebben gedemonteerd. Blijkens deze opdrachtverstrekking ging dit om onder andere de Elcede Coilmate buigmachine. Verdachte heeft de machines begin januari 2011 aan getuige 1 verkocht. Verdachte heeft (ook schriftelijk) aan getuige 1 bevestigt dat deze vrij van financiering waren. Getuige 3 heeft verklaard de machines in januari 2011 van getuige 1 te hebben gekocht.

Bestuurder in de zin van artikel 343 Sr

De rechtbank overweegt dat voor een bewezenverklaring van de aan verdachte onder feit 4 en 6 onder primair ten laste gelegde feiten vereist is dat uit de bewijsmiddelen kan worden afgeleid dat verdachte ten tijde van de hem verweten handelingen als bestuurder van de betreffende rechtspersoon heeft gefungeerd. De rechtbank stelt vast dat verdachte van 8 december 2010 tot 22 december 2010 statutair bestuurder was van de stichting 2. Deze stichting is op 1 december 2010 aandeelhouder geworden van de vennootschap bedrijf 4 en verdachte werd per die datum statutair bestuurder van deze B.V.. bedrijf 4 is sinds 21 augustus 2008 bestuurder van de vennootschap bedrijf 3 Gelet daarop is verdachte als formeel bestuurder van de stichting 2 en bedrijf 4 aan te merken en als indirect formeel bestuurder van bedrijf 3, zoals bedoeld in artikel 343 van het Wetboek van Strafrecht. Gelet op de -blijkens voornoemde bewijsmiddelen- door verdachte verrichte handelingen stelt de rechtbank vast dat verdachte, in en ook na december 2010, feitelijk is opgetreden als bestuurder van de vennootschap. De rechtbank merkt hem dan ook aan als bestuurder van bedrijf 3 in de zin van artikel 343 van het Wetboek van Strafrecht (zie: Hoge Raad 3 december 1974, NJ 1975, 229).

Onttrekken auto aan de boedel (feit 4 onder primair)

Aan de hand van voornoemde bewijsmiddelen stelt de rechtbank vast dat de bedrijfsauto, behorende bij de boedel van bedrijf 3 niet door de curator werd aangetroffen na het faillissement van 1 maart 2011. Verdachte heeft niet gereageerd op een verzoek van de curator tot het afleveren van deze auto. Nadat de auto op 16 maart 2011 door de politie in Düsseldorf (Duitsland) is aangetroffen, meldde verdachte zich als rechthebbende. Door verdachte is de bedrijfsauto, in de periode van 1 tot en met 16 maart 2011 onttrokken aan de boedel van bedrijf 3.

Gelet op vaste jurisprudentie van de Hoge Raad hierover wordt met betrekking tot het bestandsdeel ‘ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers’ vereist dat ten tijde van de gedraging -tijdens faillissement verricht- ten minste een aanmerkelijke kans moet hebben bestaan dat de faillissementsschuldeisers daardoor zouden worden benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden. Door het handelen van verdachte is een bedrijfsauto onttrokken die anders in de failliete boedel zou zijn gebleven, waaruit de schuldeisers voldaan hadden kunnen worden. Dit vermogensbestanddeel is onttrokken aan het zicht van de curator. Gelet hierop en op de slechte financiële omstandigheden waarin bedrijf 3 zich al voor de overname door verdachte in december 2010 bevond, die -zoals uit de bewijsmiddelen volgt- ook voor verdachte kenbaar zijn geweest, is de rechtbank van oordeel dat door aldus te handelen verdachte de aanmerkelijke kans op verkorting van de rechten van de schuldeisers heeft doen ontstaan en dat verdachte deze kans ook bewust heeft aanvaard.

Administratieverplichting (feit 6 onder primair)

De rechtbank is van oordeel dat op grond van artikel 3:15i van het Burgerlijk Wetboek verdachte als indirect formeel en als feitelijk bestuurder van bedrijf 3 verplicht was een administratie te voeren. Het is de rechtbank niet gebleken dat verdachte omtrent de door hem binnen de vennootschap verrichte handelingen een (deugdelijke) administratie heeft gevoerd en/of bewaard. Getuige 1 heeft verklaard de administratie aan verdachte te hebben overgedragen en heeft daarvan een schriftelijke bevestiging van verdachte overgelegd. Getuige 2 heeft verklaard verdachte de administratie te hebben zien doornemen. Aan de vordering van de curator tot het te voorschijn brengen van de administratie is door verdachte niet voldaan.

Verdachte heeft, in een schriftelijke reactie op een door de curator opgestelde vragenlijst (pagina 860 bijlage aangifte), aangegeven nooit over de administratie van bedrijf 3 te hebben beschikt. De rechtbank acht deze verklaring van verdachte ongeloofwaardig, gelet op de hiervoor weergegeven bewijsmiddelen.

De rechtbank overweegt dat voor een bewezenverklaring eveneens is vereist dat -nu het (met name) gaat om handelingen voorafgaand aan faillissement- verdachte op het moment van diens gedragingen het opzet moet hebben gehad op de benadeling van de schuldeisers. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad gaat het hier om minstens voorwaardelijk opzet. De aanmerkelijke kans moet hebben bestaan dat een faillietverklaring met een tekort daarin zou volgen en dat de schuldeisers in het latere faillissement door de gedragingen zouden worden benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden. Door het niet voeren, bewaren en te voorschijn brengen van administratie van de vennootschap wordt een doeltreffende afwikkeling van faillissement gefrustreerd. De boekhouding is aan het zicht van de curator onttrokken. De rechtbank is van oordeel dat ten tijde van het handelen van verdachte een faillissement reeds in zicht was, gelet op de slechte financiële omstandigheden waarin bedrijf 3 zich al voor de overname door verdachte in december 2010 bevond, die -zoals uit de bewijsmiddelen volgt- ook voor verdachte kenbaar zijn geweest. De rechtbank is dan ook van oordeel dat door aldus te handelen verdachte de aanmerkelijke kans op verkorting van de rechten van de schuldeisers heeft doen ontstaan en dat verdachte deze kans ook bewust heeft aanvaard.

Feitelijk leidinggeven aan onttrekken goed aan pandrecht (feit 5)

De rechtbank stelt vast dat in het kader van een leaseovereenkomst een pandrecht is gevestigd op de buigmachine, welke eigendom was van bedrijf 3 Deze leaseovereenkomst is gesloten door getuige 1, de toenmalige vertegenwoordiger van de vennootschap. Blijkens de aangifte gedaan namens bedrijf 5 heeft de vennootschap slechts een klein deel van de betalingen voldaan. De machine is vervolgens niet in het bedrijfspand aangetroffen. bedrijf 5 is hierdoor benadeeld voor het openstaande vorderingsbedrag. getuige 1 heeft verklaard dat verdachte, voorafgaande aan de overname van bedrijf 3, een boekenonderzoek heeft gedaan. verdachte heeft (onder andere) deze vennootschap op 1 december 2010 overgenomen. Getuige 2 verklaart te hebben gezien dat verdachte vlak na de overname de administratie aan het doornemen was. Door getuige 1 is bij aankoop van de buigmachine nog geïnformeerd of deze vrij was van financiering. Dit is door verdachte bevestigd. De buigmachine is vervolgens door verdachte namens bedrijf 3 verkocht aan getuige 1.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat bedrijf 3 door de betreffende buigmachine op de wijze als in de bewijsmiddelen omschreven te verkopen op z’n minst genomen de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat de betreffende machine aan het hierop gevestigde pandrecht zou worden onttrokken. Tevens is de rechtbank van oordeel dat verdachte aan deze verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven. Verdachte heeft als (indirect) bestuurder van deze vennootschap maatregelen ter voorkoming van die gedraging -hoewel daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden- achterwege gelaten en zo bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat de verboden gedraging zich zou voordoen, zodat hij die gedraging opzettelijk heeft bevorderd. De mogelijkheid van het uitoefenen van het ten behoeve van deze machine gevestigde pandrecht is hierdoor belet en de machine is aldus onttrokken aan het pandrecht als bedoeld in artikel 348 van het Wetboek van Strafrecht.

Bewezenverklaring

Feit 4 primair: als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon een goed aan de boedel onttrekken.

Feit 5: feitelijk leiding geven aan opzettelijk zijn eigen goed onttrekken aan een pandrecht van een ander.

Feit 6 primair: als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon niet voldoen aan de op hem rustende verplichting ten opzichte van het voeren van een administratie ingevolge artikel 15i, eerste lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek en het bewaren en tevoorschijn brengen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers in dat artikel bedoeld.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van acht maanden, waarvan 4 maanden voorwaardelijke met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens feitelijk leidinggeven aan valsheid in geschrifte door vennootschap ten behoeve van subsidiefraude in het kader van meerdere filmproducties

Rechtbank Rotterdam 23 april 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2865 De verdachte heeft via zijn vennootschap subsidieaanvragen bij de Europese Commissie ingediend voor de producties ‘Is this the will of Allah’, ‘On the edge of death and life’ en ‘Trails from the East’, waarin ten onrechte werd voorgedaan dat omroep 1 dan wel de omroep 3 deelnam in een aantal filmproducties c.q. waarbij het bedrag van die deelname (fors) te hoog werd voorgesteld. Daarbij zijn documenten vals opgemaakt en subsidieverleners voorgelogen en er zijn tonnen aan subsidies toegekend en deels ook uitgekeerd op die onjuiste basis.

Feit 1 primair

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte via zijn vennootschap opzettelijk gebruik heeft gemaakt van valse geschriften bij het doen van subsidieaanvragen bij de Europese Commissie voor de producties ‘Is this the will of Allah’, ‘On the edge of death and life’ en ‘Trails from the East’ .

De valsheid bestaat erin dat in de subsidieaanvragen en bijbehorende intentieverklaringen op naam van omroep 1 bijdragen van deze omroep 1 genoemd worden die niet overeenstemmen met de werkelijkheid. Zo staat bijvoorbeeld in de aanvraag voor ‘Is this the will of Allah’ d.d. 27 april 2005 en de intentieverklaring d.d. 21 april 2005 een bijdrage van omroep 1 van €420.000 vermeld, terwijl in werkelijkheid een bijdrage van €150.000 of lager werd voorzien.

Effect van de aanvragen en intentieverklaringen

Met de aanvragen en de bijgevoegde intentieverklaringen is door verdachte naar de Europese Commissie toe een onjuist beeld geschetst. De documenten zijn dan ook valselijk opgemaakt en gebruikt. Het verweer dat intentieverklaringen in de subsidiepraktijk van de mediawereld geen werkelijke betekenis hebben, wordt verworpen. De rechtbank acht op zich aannemelijk dat de bindende kracht van een dergelijke verklaring gering is, in de betekenis dat omroepen in de praktijk hierop terug (kunnen) komen en dat ook de Europese Commissie weet dat toegezegde bijdragen kunnen veranderen of zelfs worden ingetrokken, zonder dat hierdoor in de praktijk de subsidie in gevaar komt. Dat is echter geen vrijbrief om aan de subsidiegever een op voorhand al fictieve deelname voor te spiegelen.

Medeplegen

Medeverdachte 1 heeft als directeur van omroep 1, in nauwe samenwerking met de verdachte de intentieverklaringen voor ‘Is this the will of Allah’ en ‘Trails from the East’ getekend in de wetenschap dat deze bedoeld waren om subsidieaanvragen te doen. Zijn aandeel daarin was essentieel en in zoverre is er sprake van medeplegen. Dit ligt anders voor de productie ‘On the edge of death and life’. Medeverdachte 1 heeft ontkend de intentieverklaring voor deze productie te hebben getekend en ook de FIOD heeft geverbaliseerd dat er twijfel is over de authenticiteit van de ondertekening van dit document door medeverdachte 1. Voor deze productie wordt er daarom vanuit gegaan dat de verdachte alleen handelde.

Overige

Naar aanleiding van overige gevoerde verweren wordt nog het volgende overwogen.

1. Met de verdediging wordt vastgesteld dat de tenlastelegging melding maakt van subsidieaanvragen ingediend bij Information Society and Media Directorate-General van de Europese Commissie, terwijl in het dossier verschillende andere benamingen worden gebruikt voor de afdeling waarmee gecorrespondeerd. Dit leidt echter niet tot vrijspraak; bewezen zal worden verklaard dat de valselijk opgemaakte stukken zijn toegezonden aan de Europese Commissie.
2. Het verweer dat de intentieverklaringen geen harde, maar zachte toezeggingen zijn en dus niet kwalificeren als ‘bewijs van deelname’ zoals tenlastegelegd, leidt evenmin tot een vrijspraak. De intentieverklaringen worden aan de Europese Commissie toegezonden als bewijs van de beoogde deelname van omroep en dat de bindende kracht van die verklaringen gering is, doet daaraan niet af.
3. Het verweer dat de verdachte vertrouwde op zijn subsidieconsulent, slaagt evenmin. De bijstand van een deskundige neemt niet weg dat de verdachte moet hebben begrepen dat het niet toegestaan is om op papier een fictieve voorstelling van zaken te geven. Uit hetgeen hiervoor over de bewijsmiddelen is overwogen, volgt dat de rechtbank geen geloof hecht aan het verweer dat de verdachte niet wist van en niet betrokken was bij de valsheid in geschrifte.
4. Het verweer dat de verdachte niet als feitelijk leidinggevende of opdrachtgever kan worden aangemerkt is niet nader onderbouwd en wordt reeds om die reden verworpen.

Feit 2

De verdachte wordt onder feit 2 verweten dat hij de directeur van omroep 1 (medeverdachte 1) heeft omgekocht, door aan hem een creditcard en apparatuur ter beschikking te stellen. Dit zou hebben plaatsgevonden in de periode van 20 juni 2004 tot en met 4 december 2008.

Vast staat dat de verdachte aan de directeur van omroep 1, een American Express creditcard ter beschikking heeft gesteld. Echter, niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat de verdachte redelijkerwijs had moeten aannemen dat medeverdachte 1 met deze creditcard betalingen zou doen die hij voor zijn werkgever zou verzwijgen.

De verdachte heeft de kaart aan de directeur van omroep 1 verstrekt zodat deze, die nauw betrokken was bij de producties van de verdachte, kosten die daarop betrekking hadden niet afzonderlijk hoefde te declareren maar rechtstreeks voor rekening van de verdachte kon voldoen. Dat medeverdachte 1 met deze kaart vervolgens ook privé-uitgaven heeft gedaan was bij de verdachte bekend, maar was niet de bedoeling, zo verklaarde de verdachte op zitting. Volgens de verdachte heeft hij de directeur van omroep 1 hierop ook aangesproken, maar heeft hij niet meer gecontroleerd of de directeur van omroep 1 privé-uitgaven ook daadwerkelijk aan hem heeft terugbetaald. Deze door de verdachte beschreven gang van zaken kenschetst het gemak waarmee, blijkens het dossier en het verhandelde ter zitting, aan hem beschikbaar gestelde filmbudgetten werden uitgegeven. Echter, hoewel dit kritische vragen oproept staat daarmee niet vast dat de verdachte bekend had moeten zijn met het verzwijgen van betalingen met de American Express creditcard door medeverdachte 1 tegenover zijn werkgever. Dit geldt zowel voor de privé uitgaven die door medeverdachte 1 met de creditcard zijn gedaan, maar zeker ook voor de creditcard uitgaven die door de directeur van omroep 1 dubbel zijn gedeclareerd bij omroep 1.

Ten aanzien van de televisie en DVD recorder met toebehoren wordt vastgesteld dat deze in maart 2004 zijn gekocht voor rekening van de vennootschap van verdachte. De verdachte heeft verklaard dat hij deze apparatuur aan medeverdachte 1 in bruikleen heeft gegeven voor werkzaamheden ten behoeve van de verdachte vennootschap. Toen de verdachte na twee jaar die bruikleen achterhaald vond, heeft hij de apparatuur niet meer teruggevraagd en ook niet teruggekregen. Deze op voorhand niet onaannemelijke lezing wordt door het dossier niet weerlegd. Naar het oordeel van de rechtbank vormt het in bruikleen geven van de apparatuur als zodanig ten behoeve van werkzaamheden van de verdachte vennootschap geen gift als bedoeld in de tenlastelegging. Vanaf het moment dat de directeur van omroep 1 besluit af te zien van zijn aanspraak op die apparatuur ligt dit anders. Echter, evenals ten aanzien van de creditcard, biedt ook hier het dossier en het verhandelde ter terechtzitting geen bewijs dat de verdachte op dat moment redelijkerwijs had moeten aannemen dat medeverdachte 1 deze gift in strijd met de goede trouw zou verzwijgen tegenover zijn werkgever, nog daargelaten de vraag of de verdachte opzet heeft gehad op het doen van een valse gift.

Het onder 2 primair en subsidiair tenlastegelegde is, gelet op het voorgaande, niet wettig en overtuigend bewezen, zodat de verdachte daarvan zal worden vrijgesproken.

Feit 3

Als feit 3 op de tenlastelegging wordt de verdachte verweten dat hij/zijn vennootschap opzettelijk gebruik heeft gemaakt van twee valse accountantsverklaringen. Kort gezegd bestaat die valsheid volgens de tenlastelegging eruit dat verklaard werd dat de kosten van twee producties zijn gebaseerd op inkoopfacturen en deels zien op diensten van een andere vennootschap., terwijl in werkelijkheid een deel van die kosten eigen kosten van de vennootschap betrof, de andere vennootschap geen diensten heeft geleverd en het totaal bedrag van gemaakte kosten te hoog is gesteld.

De verdachte heeft aangevoerd dat hij zich niet bewust was van de feitelijke verdeling tussen de beide vennootschappen en dat hij meende dat dit goed was geregeld bij de oprichting van de vennootschappen. Dit verweer slaagt niet. De verdachte is sinds 1986 bestuurder en enig aandeelhouder van de andere vennootschap. De/zijn verdachte vennootschap is opgericht in 1993 en sinds de oprichting is de verdachte bestuurder van die vennootschap. Het verweer komt er dan ook op neer dat hij circa 15 jaar lang niet geweten heeft hoe het zat. Dit is volstrekt ongeloofwaardig. Reeds uit de jaarrekeningen – die de verdachte moet hebben goedgekeurd – en de belastingaangiften blijkt dat de vennootschap van verdachte twee werknemers in dienst had en dat de overige werknemers in dienst waren van de vennootschap

Bij brief d.d. 19 april 2008 heeft de verdachte zijn accountants geschreven (kort gezegd) dat het personeel in de andere vennootschap zat en dat die vennootschap personeel en activa ter beschikking stelde aan de vennootschap van verdachte. Gelet op het voorgaande is deze mededeling onjuist – behoudens voor zover het gaat om de ter beschikking stelling van de verdachte en zijn vrouw – en kan het niet anders dan dat de verdachte dat wist. Door de accountants toch de accountantsverklaringen te laten afgeven, waarin de interne kosten zijn opgenomen als kosten van de andere vennootschap, en die aan de subsidiegevers te doen toekomen, heeft hij opzettelijk gebruik gemaakt van valse stukken. Of hij daarmee objectief bezien al dan niet subsidies kon krijgen die hij anders niet kreeg, doet niet terzake. De rechtbank acht dit feit in zoverre dan ook wettig en overtuigend bewezen.

De verdachte heeft op de zitting verklaard dat de interne kosten van de fiscale eenheid werden doorbelast op basis van de begroting. Doorbelast werd – zo begrijpt de rechtbank – het bedrag dat in de begroting tegen marktconforme tarieven was opgenomen en er werd niet gekeken of het daadwerkelijke aantal gewerkte uren/dagen overeenkwam met de begroting. Hiermee werd een verkeerde voorstelling van zaken gegeven omdat de kern van de accountantsverklaringen is dat de kosten daadwerkelijk gemaakt zijn, niet dat deze één op één zijn overgenomen uit de begroting zonder dat gezegd is dat het aantal dagen/uren klopt. Vastgesteld moet echter worden dat hiermee niet gezegd is dat het ‘totaalbedrag aan op inkoopfacturen gemaakte kosten voornoemd in werkelijkheid lager was dan in die Accountantsverklaring vermeld’, zoals de tenlastelegging vermeldt. Nu niet gecontroleerd is hoeveel uren/dagen er zijn gewerkt, kunnen de kosten in werkelijkheid immers zowel hoger als lager zijn geweest.

De rechtbank stelt verder vast dat blijkens het onderzoek van de FIOD in de accountantsverklaringen bepaalde kosten zijn verwerkt die gelijktijdig in rekening zijn gebracht bij meerdere producties, zodat ook daardoor de accountantsverklaringen niet juist zijn. Wettig en overtuigend bewijs dat dit opzettelijk is gedaan, ontbreekt echter.

Ten slotte stelt de rechtbank vast dat er tussen de vennootschap van verdachte en de andere vennootschap in 2008 feitelijk sprake was van het rondpompen van geld: iedere keer als de vennootschap van verdachte betaalde aan de andere vennootschap werden (min of meer gelijke) bedragen terugbetaald. Hieraan kan echter niet de conclusie worden verbonden dat sprake is van een onjuiste voorstelling van de hoogte van de kosten. Naar het oordeel van de rechtbank is dit veeleer het noodzakelijke gevolg van het feit dat de vennootschap van verdachte het leeuwendeel van de kosten maakte, zodat het geld in die vennootschap moest komen.

Feit 4

Feit 4 van de tenlastelegging betreft valsheid in geschrifte in vijf overeenkomsten tussen de vennootschap van verdachte en omroep 3. Die valsheid betreft de in die overeenkomsten vermelde bijdragen van omroep 3 en verschillende buitenlandse omroepen. De rechtbank acht onderdelen van dit feit wettig en overtuigend bewezen, maar niet het gehele feit.

Partiële vrijspraak voor ‘de buitenlandse omroepen’

De verdachte zal worden vrijgesproken voor dat deel van de tenlastelegging dat ziet op de in voornoemde overeenkomsten vermelde bijdragen van omroep 4, omroep 5 en omroep 6. Het dossier bevat onvoldoende bewijs dat bijdragen van deze omroepen onjuist zijn verwerkt in de overeenkomsten tussen omroep 3 en de vennootschap van verdachte.

Partiele vrijspraak voor de overeenkomsten inzake ‘De Joodse Geschiedenis van Europa’, ‘Mishpoke’ en ‘Toekomstexpres Israël / VS’

De verdachte zal voorts worden vrijgesproken voor zover de tenlastelegging ziet op de overeenkomsten voor de producties ‘De Joodse Geschiedenis van Europa’, ‘Mishpoke’ en de ‘Toekomstexpres Israël/VS’. Voor deze drie producties geldt steeds dat in de overeenkomst tussen de vennootschap van verdachte en omroep 3 een bedrag wordt genoemd dat omroep 3 in de productiekosten zal bijdragen en dat in een ander document steeds een afspraak is neergelegd dat de vennootschap van verdachte een betaling zal doen aan omroep 3. Echter, de uitleg van de verdachte dat die betalingen aan omroep 3 steeds reële vergoedingen zijn voor werkzaamheden van medewerkers van omroep 3 voor de hier bedoelde producties – en daarmee geen verkapte verlaging van de bijdrage van omroep 3 – is niet onaannemelijk en kan niet afdoende worden weerlegd door de inhoud van het dossier. Dat betekent dat niet is komen vast te staan dat de overeenkomsten voor de producties De Joodse Geschiedenis van Europa, Mishpoke en de Toekomstexpress Israël/VS per saldo een onjuist beeld scheppen.

Bewezenverklaring ten aanzien van de overeenkomst inzake ‘Als de Jordaan kon vertellen’

De FIOD heeft bij subsidiegever voor de productie ‘Als de Jordaan kon spreken’ een overeenkomst tussen omroep 3 en de vennootschap van verdachte in beslag genomen. Deze overeenkomst is gedateerd 22 juni 2007 en vermeldt een bijdrage van omroep 3 in de productiekosten van €60.000. In de administratie van omroep 3 is een andere overeenkomst gevonden, tussen dezelfde partijen, ook voor de productie ‘Als de Jordaan kon spreken’. Deze overeenkomst is gedateerd 15 juni 2007 en vermeldt een bijdrage van omroep 3 van €40.000. In de administratie van omroep 3 is verder een brief d.d. 4 juli 2007 gevonden, op naam van betrokkene 1, waarin deze bevestigt aan de verdachte dat omroep 3 een bijdrage van €30.000 voor deze productie zal leveren, waarvan €6.250 als researchbijdrage. Deze brief is kennelijk het gevolg van een e-mail van de verdachte aan betrokkene 1 van 4 juli 2007, waarin de verdachte vraagt om deze bevestiging. In een tijdsbestek van drie weken zijn er op deze wijze dus drie bedragen genoemd als bijdrage van omroep 3: €40.000, €60.000 en €30.000 (waarvan €6.250 in de vorm van een researchbijdrage). Voor deze – om een uitleg vragende – situatie ontbreekt een aannemelijke verklaring. Geoordeeld moet daarom worden dat de verdachte en betrokkene 1 bewust in de overeenkomst die bij het subsidiegever is ingediend een hoger bedrag hebben vermeld dan tussen omroep 3 en de vennootschap van verdachte werd beoogd. Dit deel van feit 4 is daarom wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring ten aanzien van de overeenkomst inzake ‘Sporen uit Israël’

Tussen omroep 3 en de vennootschap van verdachte is een overeenkomst gesloten, gedateerd 12 december 2005. Deze overeenkomst vermeldt een bijdrage van omroep 3 van €30.000. In een e-mail d.d. 4 juli 2005 schreef de verdachte aan betrokkene 1 over deze productie:

“Ik heb het contract aangepast aan de gegevens, die ik eerder aan het subsidiegever/fonds heb gegeven en die aldaar geaccordeerd zijn. betrokkene 2 heeft destijds mij het volgende voorstel gedaan ter verrekening van een eventuele findersfee en een vermindering van de officiële media-organiasatie bijdrage. Hij stelde me voor media-organiasatie 25000 euro officieel, maar 15000 euro reëel te laten betalen en zelf wilde hij een findersfee van 5250 euro, die hij geheel aan jouw project Gareia zou doen toevallen. Voor een 60-minuten film vind ik een bijdrage van 30000 euro echter reëel. Van alle andere omroepen heb ik deze bijdrage ook ontvangen en je mag me geloven, dat de kosten me om de oren vliegen. Dit is ook de bijdrage, die aan subsidiegever is doorgegeven. Van dit bedrag wil ik voorstellen 10000 euro te verrekenen met een rekening in de vorm van consultancy Israël. Aan betrokkene 2 wil ik een findersfee van 5000 euro betalen, daar dit bedrag jouw productie ten goede zou komen.”

In een latere e-mail van dezelfde datum bevestigde de verdachte aan betrokkene 1 dat ze uitgekomen waren op een consultancy fee van €12.500.

Na sluiting van de hiervoor bedoelde overeenkomst is over betaling van de hiervoor bedoelde findersfee en consultancy fee gemaild. In dat verband schreef de verdachte op 12 oktober 2005 dat in het contract staat dat omroep 3 €30.000 bijdraagt in de productiekosten van de Israël aflevering, dat afgesproken was dat betrokkene 1/omroep 3 in de vorm van een consultancy fee €12.500 in rekening brengt en dat de feitelijke bijdrage van omroep 3 €17.500 bedraagt.

Het voorgaande overziend, staat in de overeenkomst een bedrag van €30.000 als bijdrage van omroep 3 en daar staat een betaling van €12.500 aan omroep 3 tegenover. Anders dan bij de producties De Joodse Geschiedenis van Europa, Mishpoke en Toekomstexpress Israël/VS is niet geloofwaardig dat laatstgenoemd bedrag zou zien op daadwerkelijke werkzaamheden van omroep 3. De hiervoor aangehaalde e-mails laten zich slechts lezen als een driepartijenverdeling van subsidiegeld, waarbij partijen zelf een onderscheid maken tussen de officiële bijdrage (van €30.000) en de reële bijdrage (uiteindelijk €17.500) van omroep 3 en waarbij het bedrag van €12.500 voor omroep 3 tot stand komt als een compromis. Ook dit deel van feit 4 is daarom wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

1. primair: medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd, en opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging;

3. opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;

4 primair: medeplegen van valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een geldboete van € 150.000.

De rechtbank overweegt dat in beginsel slechts een gevangenisstraf van aanzienlijke duur, ook voor iemand – zoals de verdachte – met een blanco strafblad, passen en geboden is. Er wordt echter rekening gehouden met het feit dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM in geruime mate is overschreden en (ook los van die termijnoverschrijding). In combinatie met het feit dat het hier gaat om oude feiten is de rechtbank van oordeel dat een onvoorwaardelijke gevangenisstraf niet langer passend is.

Een werkstraf van de maximale duur in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf zou gelet op het voorgaande in beginsel wel een passende straf zijn, ware het niet dat de verdachte niet meer in Nederland maar in Nicaragua woont. Een taakstraf zal daarom in de praktijk niet uitvoerbaar zijn.

Wel uitvoerbaar is een geldboete van substantiële omvang. Met het conservatoir beslag op zowel de woning van de verdachte in Nederland als diens banktegoeden zijn er ten laste van de verdachte voldoende vermogensbestanddelen in Nederland beschikbaar en vatbaar voor verhaal.

Lees hier de volledige uitspraak.

Directeur van een publieke omroep heeft zich laten omkopen. Hierdoor heeft hij meegewerkt aan subsidiefraude, fraude met facturen en hij heeft belastingfraude gepleegd.

Rechtbank Rotterdam 23 april 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2850 De verdachte heeft in een tijdsbestek van enkele jaren een groot aantal strafbare feiten gepleegd. Hij heeft zich als directeur van een publieke omroep laten omkopen, hij heeft meegewerkt aan subsidiefraude en fraude met facturen en hij heeft belastingfraude gepleegd. Na zijn ontslag bij omroep 1 heeft hij bovendien een overeenkomst vervalst om intellectuele eigendomsrechten van omroep 1 elders te kunnen verkopen.

Feit 1

De officier van justitie heeft betoogd dat de verdachte en medeverdachte 1 en medeverdachte 2 de in de tenlastelegging genoemde facturen van onderneming 4 aan onderneming 1, onderneming 2, respectievelijk onderneming 3 valselijk hebben opgemaakt, nu daarop – in strijd met de waarheid – staat vermeld dat de gefactureerde bedragen zien op werkzaamheden die de medeverdachte 1 (de directeur van onderneming 4) voor deze bedrijven zou hebben verricht.

De verdediging heeft vrijspraak van dit feit bepleit.

De aan onderneming 1 gerichte facturen

De rechtbank is van oordeel dat op basis van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting niet buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld dat de aan onderneming 1 gerichte facturen vals zijn. Weliswaar heeft medeverdachte 2 tegenover de FIOD verklaard dat medeverdachte 1 niet voor onderneming 1 heeft gewerkt, maar hieraan kan naar het oordeel van de rechtbank geen gewicht van betekenis worden toegekend. Blijkens de processen-verbaal van verhoor van de verdachte zijn vermoedens die de FIOD in dat stadium van het onderzoek had, aan haar gepresenteerd als vaststaande feiten. Ook zijn feiten voorgehouden die onjuist zijn en lijken haar bij de weergave van haar antwoorden dingen in de mond te zijn gelegd, hetgeen ernstige afbreuk doet aan de bruikbaarheid van die verklaringen. Het dossier en het verhandelde ter zitting biedt overigens onvoldoende wettig en overtuigend bewijs voor dit onderdeel van het aan de verdachte tenlastegelegde feit. De belastende verklaring van medeverdachte 4 ten aanzien van de aan onderneming 1 gerichte facturen, is daarvoor onvoldoende. De verdachte zal daarom worden vrijgesproken van dit deel van de tenlastelegging.

De aan onderneming 2 gerichte facturen

De verdachte zal ook worden vrijgesproken van het valselijk opmaken van de aan onderneming 2 gerichte facturen. Naar het oordeel van de rechtbank vindt de verklaring van medeverdachte 3, over door medeverdachte 1 verrichte werkzaamheden voor onderneming 2 en het maken van vaste afspraken over de betaling, onvoldoende weerlegging in het dossier, zodat niet buiten gerede twijfel kan worden vastgesteld dat de aan onderneming 2 gerichte facturen vals zijn.

De aan onderneming 3 gerichte facturen

De verdediging heeft ten aanzien van dit onderdeel eveneens vrijspraak bepleit, omdat de werkzaamheden van onderneming 2 na het faillissement zijn overgaan op onderneming 3 en onderneming 4 werd geïnstrueerd om met het oog daar op in het vervolg aan onderneming 3 te factureren. De facturen zijn dan ook niet vals, aldus de verdediging.

De rechtbank volgt de verdediging niet in dit standpunt en is van oordeel dat wettig en overtuigend is bewezen dat de aan onderneming 3 gerichte facturen vals zijn. Getuige 1, werkzaam bij onderneming 3, welk bedrijf verantwoordelijk was voor de productie van het programma Meeting Point, heeft tegenover de FIOD verklaard dat onderneming 3 onderneming 4 niet heeft ingehuurd. Die verklaring wordt bevestigd door getuige 6, destijds eveneens werkzaam bij onderneming 3. Deze verklaringen vinden op geen enkele wijze weerlegging in het dossier. Het standpunt van de verdediging dat het hier zou gaan om werkzaamheden die na het faillissement van onderneming 2 voor rekening van onderneming 3 zouden zijn uitgevoerd, is onvoldoende onderbouwd.

De betrokkenheid van de verdachte als medepleger bij dit feit blijkt uit zijn e-mail van 28 juli 2007 waarin hij medeverdachte 2 instrueert dat aan onderneming 3 gefactureerd moest worden.

Feit 2

De verdachte wordt verweten dat hij in de periode van 7 februari 2005 tot en met 7 juni 2006, samen met een ander of anderen, de bedrijfsadministratie van omroep 1 valselijk heeft opgemaakt of vervalst, door daarin vijf facturen op te (laten) nemen, afkomstig van onderneming 5 gericht aan omroep 1, waarop telkens bedragen waren gefactureerd voor verrichte leveringen of diensten, die in werkelijkheid niet hebben plaatsgevonden.

De rechtbank komt niet tot een bewezenverklaring van dit feit en zal de verdachte daarvan vrijspreken, omdat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat de gefactureerde leveringen/diensten niet zijn verricht. Het is hooguit opvallend te noemen dat het werkzaamheden betreft waarvoor is gecontracteerd met het bedrijf onderneming 1, terwijl die werkzaamheden ook door een medewerker van dat bedrijf zijn uitgevoerd. Dit is echter onvoldoende om te kunnen concluderen dat de vijf op naam van onderneming 5 gestelde en in de administratie van omroep 1 opgenomen facturen vals zijn, zoals verweten, nu onderneming 5 en onderneming 1 aan elkaar gelieerde bedrijven zijn.

Feit 3

Aan de verdachte is tenlastegelegd – kort gezegd – betrokkenheid bij valsheid in geschrifte bij drie aan Media gerichte subsidieaanvragen en de daarbij behorende intentieverklaringen1. De rechtbank acht dit feit bewezen voor zover het gaat om de producties ‘Is this the will of Allah’ en ‘Trails from the East’ en acht dit feit niet bewezen voor zover het gaat om de productie ‘On the edge of death and life’. Daartoe wordt het volgende overwogen.

‘Is this the will of Allah?’

In de aanvraag voor ‘Is this the will of Allah’ d.d. 27 april 2005 en de (door de verdachte ondertekende) intentieverklaring d.d. 21 april 2005 staat een bijdrage van omroep 1 van € 420.000, terwijl in werkelijkheid een bijdrage van € 1500 of lager werd voorzien. Dat die bijdrage € 150.000 of minder zou zijn, blijkt uit de tussen medeverdachte vennootschap en omroep 1 gesloten overeenkomsten d.d. 24 maart 2004 en 18 september 2006 met daarin bijdragen genoemd van € 150.000 respectievelijk € 100.000 en uit de e-mail d.d. 28 oktober 2004 van medeverdachte 5 aan de verdachte, waarin medeverdachte 5 aan de verdachte vraagt om een brief waarin een bijdrage van omroep 1 van € 360.0002wordt genoemd, terwijl hij gelijktijdig bevestigt dat de bijdrage van omroep 1 € 150.000 is en in overleg mogelijk zelfs minder wordt. De verklaring van de verdachte en van medeverdachte 5 dat het bedrag van € 420.000 destijds wel degelijk een feitelijke basis had, is strijdig met de inhoud van deze stukken en onvoldoende onderbouwd. De rechtbank hecht daarom geen geloof aan die verklaring.

De rol van de verdachte bij deze valsheid in geschrifte bestaat uit het ondertekenen van de intentieverklaring. Hij deed dit – gelet op de hiervoor al genoemde e-mail d.d. 28 oktober 2004 – in de wetenschap dat deze bedoeld was om een subsidieaanvraag bij de Europese Commissie te doen. Zijn betrokkenheid bij dit feit is dan ook essentieel en zijn handelen kwalificeert als medeplegen.

‘On the edge of death and life’

De verdachte zal worden vrijgesproken voor zover het betreft productie ‘The edge of death and life’. De verdachte ontkent de op zijn naam opgestelde intentieverklaring te hebben getekend en door de FIOD wordt dit in zoverre onderschreven dat zij twijfel hebben aan de echtheid van de handtekening die op die intentieverklaring staat (zie AH-72).

‘Trails from the East’

In de aanvraag voor ‘Trails from the East’ d.d. 10 juni 2004 en de (door de verdachte ondertekende) intentieverklaring d.d. 14 juli 2004 – maar later ook in het Final financial report – staat een bedrag van € 375.000 als bijdrage van omroep 1. In de overeenkomst d.d. 23 maart 2004 tussen omroep 1 en medeverdachte vennootschap staat evenwel een bijdrage van € 200.000 en dat bedrag wordt bevestigd in een ongedateerde brief van medeverdachte 5 aan getuige 2. Kortom, zowel bij de aanvraag aan als bij de afrekening met Media wordt een te hoge bijdrage van omroep 1 voorgehouden. Dat kan geen gevolg zijn van verschillende gehanteerde begrotingsmethoden, omdat omroep 1 niet meer heeft bijgedragen dan zij heeft bijgedragen (volgens de projectlijst gevonden bij omroep 1 waren de werkelijke kosten € 194.553,42).

Dat medeverdachte 5 aan Media bewust een onjuist beeld schetste over de hoogte van omroep 1 bijdrage en dat de verdachte zich daarvan bewust was, blijkt uit de e-mail d.d. 13 juli 2004 van medeverdachte 5 aan verdachte, waarin hij aan verdachte vraagt om een nieuwe intentieverklaring voor € 485.000 om subsidie aan te vragen, terwijl hij gelijktijdig bevestigt dat het contract van kracht blijft; de gevraagde intentieverklaring is – zo drukt medeverdachte 5 het in die e-mail uit – van generlei waarde en slechts visaas.

Ook bij deze valsheid in geschrifte bestaat de rol van de verdachte uit het ondertekenen van de valse intentieverklaring. Ook hier geldt dat dit een essentieel onderdeel vormt van het gepleegde strafbare feit en dat hij als medepleger is aan te merken.

Effect van de aanvragen en intentieverklaringen

Met de aanvragen en de bijgevoegde intentieverklaringen is naar Media / de Commissie toe een onjuist beeld geschetst. De documenten zijn dan ook valselijk opgemaakt en gebruikt.

Het verweer dat intentieverklaringen in de subsidiepraktijk van de mediawereld geen werkelijke betekenis hebben, wordt verworpen. De rechtbank acht op zich aannemelijk dat de bindende kracht van een dergelijke verklaring gering is, in de betekenis dat omroepen in de praktijk hierop terug (kunnen) komen en dat ook Media weet dat toegezegde bijdragen kunnen veranderen of zelfs worden ingetrokken, zonder dat hierdoor in de praktijk de subsidie in gevaar komt. Dat is echter geen vrijbrief om aan de subsidiegever een op voorhand al fictieve deelname voor te spiegelen.

Feit 4

De verdachte wordt verweten dat hij in de periode van augustus 2007 tot en met maart 2009 opzettelijk een vals Contract Agreement tussen omroep 1 en onderneming 5, betreffende de uitzendrechten voor de programma’s “the 99 beautiful names of Allah” en “the Koran recitals”, voorhanden heeft gehad, waarin in strijd met de waarheid de uitzendrechten van omroep 1 betreffende deze programma’s onder meer zijn beperkt tot de Benelux, terwijl in werkelijkheid deze rechten volledig bij omroep 1 lagen.

De verdachte ontkent niet dat hij het bedoelde Contract Agreement in zijn bezit heeft gehad, maar volgens hem betrof het een oud contract, opgesteld vóór het later door omroep 1 met onderneming 1 afgesloten contract. Hij heeft dit oude contract weliswaar ondertekend, maar nooit gebruikt omdat hij er geen goed gevoel bij had. Vervolgens is op 1 januari 2005 het contract gesloten tussen omroep 1 en onderneming 1, op basis waarvan de uitzendrechten van de programma’s “the 99 beautiful names of Allah” en “the Koran recitals” volledig bij omroep 1 liggen. Het is juist dat er vanuit Indonesië interesse is getoond voor beide programma’s maar volgens de verdachte heeft hij toen gezegd dat daarvan nieuwe opnamen gemaakt moesten worden, omdat de rechten bij omroep 1 lagen.

De rechtbank volgt de verdachte niet in zijn verklaring en verwijst daarbij naar e-mailcorrespondentie tussen hem en betrokkene 1, gevoerd begin augustus 2007. Hieruit blijkt dat de verdachte na zijn ontslag bij omroep 1 op 4 juli 2007 naar mogelijkheden zoekt om zaken te doen. Hij biedt aan betrokkene 1 filmmateriaal aan en merkt op dat het voor hem niet moeilijk is om aan materiaal te komen. Hij bezit alle originele moederbanden en krijgt alle materiaal dat nodig is, maar dat moet geheim blijven. Gevraagd naar de rechten van omroep 1 programma’s laat de verdachte aan betrokkene 1 weten dat hij hem een verklaring zal doen toekomen over de rechten van “de schone namen” en de “koran recitals”. Vervolgens stuurt de verdachte op 5 augustus 2007 een e-mailbericht aan medeverdachte 4 met het verzoek om het als bijlage meegezonden concept Agreement, met daarin opgenomen een beperking van de uitzendrechten van omroep 1 tot de Benelux ten aanzien van “the 99 beautiful names of Allah” en “the Koran recitals”, uit te werken op briefpapier van onderneming 5 en aan hem te retourneren.

Op grond hiervan concludeert de rechtbank dat de verdachte, die wist dat de uitzendrechten van beide programma’s volledig bij omroep 1 lagen, wel degelijk de bedoeling heeft gehad om het bij hem aangetroffen Contract Agreement, met daarin de beperking van de uitzendrechten van omroep 1, te gebruiken. Zij acht het feit dan ook wettig en overtuigend bewezen.

Feit 5

De verdachte wordt verweten dat hij in de periode van maart 2004 tot en met december 2008 als directeur van omroep 1 van verschillende personen giften heeft ontvangen en deze in strijd met de goede trouw niet heeft gemeld aan omroep 1.

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van een kortere pleegperiode dan de periode die is tenlastegelegd, aangezien de verdachte op 4 juli 2007 op staande voet is ontslagen en sedertdien geen werkzaamheden meer heeft verricht voor omroep 1. Daarnaast kan op grond van het dossier en het verhandelde ter zitting niet wettig en overtuigend worden bewezen dat de verdachte, als directeur van omroep 1, giften - te weten een vordering van betrokkene 2 op getuige 3 (cessie) ten bedrage van ongeveer € 20.000 en een bedrag van 170.000 dirham heeft aangenomen. De hieromtrent door de verdachte gegeven uitleg omtrent de herkomst, betekenis en bestemming van deze geldbedragen, vindt onvoldoende weerlegging in het dossier, zodat de verdachte voor deze onderdelen zal worden vrijgesproken.

Dit geldt ook voor de contante betalingen die door getuige 4 aan de verdachte zouden zijn gedaan. getuige 4 heeft naar aanleiding van door de FIOD aan hem getoonde aantekeningen van de verdachte verklaard dat hij zich door de verdachte heeft laten chanteren en aan hem sedert 2005 zo’n € 50.000 heeft betaald, meestal € 2.750 per uitzending. De verdachte ontkent dat hij geldbedragen van getuige 4 heeft aangenomen en heeft verklaard dat bedoelde aantekeningen in D-100 zien op extra kosten ( € 75 per minuut) die omroep 1 heeft moeten maken voor de productie van getuige 4 omdat hij zijn werk niet goed deed. Aan het eind zouden deze kosten met hem verrekend worden, zoals contractueel was vastgelegd. Deze verklaring van de verdachte vindt in zekere mate steun in de verklaring van getuige 5, die bevestigt dat getuige 4 slecht werk leverde en hij twee afleveringen van zijn productie Drive niet heeft geleverd. Nu bovendien de aantekeningen van de verdachte in D-100 voor meerdere uitleg en interpretatie vatbaar zijn, en overigens de verklaring van getuige 4 onvoldoende steun vindt in andere bewijsmiddelen, zal ook voor dit onderdeel vrijspraak volgen.

De rechtbank acht wel wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte giften heeft aangenomen in de vorm van betalingen, voor rekening van medeverdachte 5, met een door medeverdachte 5 aan hem ter beschikking gestelde American Express creditcard en hij dit niet aan zijn werkgever heeft gemeld. Zij baseert dit oordeel mede op de bekennende verklaring die de verdachte hieromtrent heeft afgelegd bij de FIOD. Weliswaar heeft de verdachte bij de rechter-commissaris en ook ter zitting verklaard dat hij niet meer achter zijn bij de FIOD afgelegde verklaringen staat, omdat de omstandigheden waaronder hij werd gehoord voor hem zeer belastend waren. Echter, noch uit de door de verdachte geschetste omstandigheden, noch uit de processen-verbaal van verhoor vloeit voort dat sprake is geweest van een zodanige op de verdachte uitgeoefende druk dat aan zijn verklaringen bij de FIOD geen waarde kan worden gehecht. Ook het verwijt voor zover dat ziet op de door medeverdachte 5 aan de verdachte gegeven televisie met DVD-recorder en toebehoren ter waarde van ruim € 13.000 acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen. Door de verdediging is aangevoerd dat omroep 1 op de hoogte was van het feit dat de verdachte gebruik maakte van die apparatuur. Dit doet echter niet af aan het feit dat omroep 1 er niet van op de hoogte was dat na verloop van een jaar of twee medeverdachte 5 de bruikleen achterhaald vond, de apparatuur niet meer terugverlangde en de verdachte deze ook niet heeft geretourneerd. Onder die omstandigheden dient de apparatuur, daargelaten de aanvankelijke intentie van bruikleen, alsnog te worden aangemerkt als een gift waarvan de verdachte melding had dienen te maken aan zijn werkgever.

Feit 6

De verdediging heeft vrijspraak van dit feit bepleit, nu de verdachte niet opzettelijk onjuiste aangiftes inkomstenbelasting over de jaren 2004 tot en met 2008 heeft gedaan. De rechtbank verwerpt dit verweer.

Uit het dossier blijkt dat de verdachte vanaf 20 juni 2004 een creditcard tot zijn beschikking had voor rekening van medeverdachte 5. De verdachte heeft op 5 november 2009 tegenover de FIOD verklaard dat hij zakelijke kosten die hij met die creditcard had betaald, ook bij omroep 1 heeft gedeclareerd. Daarnaast heeft hij verklaard dat hij eveneens privé-uitgaven met de creditcard van medeverdachte 5 heeft betaald. Zowel de hiervoor genoemde door omroep 1 betaalde bedragen als de privé-uitgaven die de verdachte met de creditcard heeft gedaan, zijn te beschouwen als inkomsten in de zin van de Wet op de Inkomstenbelasting 2001.

Dat alle met de creditcard van medeverdachte 5 door Williams gedane uitgaven zagen op (on)kosten die door de verdachte zijn gemaakt voor de programma’s van medeverdachte 5 en dus niet dienen te worden aangemerkt als inkomsten, zoals de verdediging ter zitting heeft bepleit, wordt weerlegd door de verklaring van de verdachte tegenover de FIOD. Daaruit blijkt dat hij ook privé-uitgaven met die creditcard heeft betaald. Overigens is niet gebleken dat de verdachte de bedragen ter zake van die privé-uitgaven aan medeverdachte 5 heeft vergoed.

Deze inkomsten uit of in verband met de dienstbetrekking hadden in de desbetreffende aangifte(s) inkomstenbelasting van de verdachte moeten worden opgenomen, hetgeen niet is gebeurd. Gelet op de verklaring van de verdachte tegenover de FIOD, is de rechtbank van oordeel dat de verdachte wist dat hij meer inkomsten genoot dan hij had opgegeven in zijn aangifte(s) en dat hij dat meerdere bewust buiten zijn aangifte(s) heeft gelaten. Hij heeft derhalve opzettelijk onjuist(e) aangifte(s) gedaan.

Bewezenverklaring

1. primair: medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd;

3. medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd;

4. opzettelijk een geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid van het Wetboek van Strafrecht, voorhanden hebben, terwijl hij weet  dat dit geschrift bestemd is voor gebruik als ware het echt en onvervalst;

5. anders dan als ambtenaar, werkzaam zijnde in dienstbetrekking, naar aanleiding van hetgeen hij in zijn dienstbetrekking heeft gedaan, aannemen van een gift en dit aannemen in strijd met de goede trouw verzwijgen tegenover zijn werkgever, meermalen gepleegd;

6. opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt gegeven, meermalen gepleegd.

Strafoplegging 

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 240 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak intermediair categorie 3-bedrijf voor het afgeven van categorie 3-materiaal (vossenvet) aan een bedrijf dat die erkenning niet heeft. Gedraging levert geen overtreding van ten laste gelegde bepaling op.

Rechtbank Rotterdam 23 april 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2863 De verdachte rechtspersoon, een intermediair categorie 3-bedrijf uit Lexmond, wordt onder feit 1 t/3 verweten dat zij meermalen in strijd met artikel 6, derde lid Verordening (EG) nr. 1774/2002, categorie 3-materiaal, te weten vossenvet, heeft afgegeven aan een bedrijf dat die erkenning niet heeft. 

Standpunt OM

De officier van justitie mr. L.W. Boogert heeft gerekwireerd tot:

• bewezenverklaring van het onder 1, 2 en 3 ten laste gelegde in de opzetvariant;
• veroordeling van de verdachte rechtspersoon tot een geldboete van € 20.000, waarvan € 10.000 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

Vrijspraak

Namens de verdachte rechtspersoon heeft de raadsman bepleit dat de verdachte rechtspersoon moet worden vrijgesproken van de onder 1, 2 en 3 ten laste gelegde feiten.

De raadsman heeft daartoe aangevoerd dat het door de officier van justitie aan de verdachte rechtspersoon gestelde verwijt op een verkeerde grondslag is gebaseerd. Het bepaalde in artikel 6, derde lid, van de Verordening (EG) nr. 1774/2002,  beoogt een regeling te bieden voor de activiteiten die plaatsvinden in intermediaire categorie 3-bedrijven waarin het betrokken materiaal, in casu het vossenvet, tussentijds wordt gehanteerd of tijdelijk wordt opgeslagen.  Deze bepaling ziet bijgevolg niet op het afgeven van het vossenvet, aan een niet ex artikel 10 van genoemde Verordening erkend bedrijf.

De rechtbank stelt vast dat de verdachte rechtspersoon een intermediair categorie 3-bedrijf is dat overeenkomstig artikel 10 van de Verordening is erkend. Aan haar wordt verweten dat zij  meermalen in strijd met artikel 6, derde lid van de Verordening, categorie 3-materiaal, te weten vossenvet, heeft afgegeven aan een bedrijf dat die erkenning niet heeft.

De rechtbank volgt de raadsman in zijn betoog dat de afgifte van vossenvet door de verdachte rechtspersoon aan de rechtspersoon, ook al is dat bedrijf niet overeenkomstig artikel 10 van de Verordening erkend, geen overtreding oplevert van artikel 6, derde lid van de Verordening. In artikel 6, derde lid, van de Verordening is bepaald dat tussentijds hanteren of tijdelijk opslaan van categorie 3-materiaal uitsluitend mag geschieden in intermediaire categorie 3-bedrijven die overeenkomstig artikel 10 zijn erkend.

Voor zover de afgifte van het vossenvet is aan te merken als het hanteren daarvan, heeft dit binnen de inrichting van de verdachte rechtspersoon plaatsgevonden en valt daarmee onder haar erkenning. Na afgifte van het vossenvet is de ontvanger, de rechtspersoon, aan te wijzen als verantwoordelijke om te voldoen aan de eisen die overeenkomstig de Verordening worden gesteld aan het hanteren en opslaan van het categorie 3- materiaal. Dat de rechtspersoon daaraan niet voldoet kan in dit geval aan de verdachte rechtspersoon niet worden verweten met een beroep op artikel 6, derde lid, van de Verordening.

De rechtbank verklaart niet bewezen, dat de verdachte rechtspersoon de onder 1, 2 en 3 ten laste gelegde feiten heeft begaan en spreekt de verdachte rechtspersoon daarvan vrij.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verzoekschrift ex art. 89 Sv: naast immateriële schadevergoeding tevens vergoeding voor inkomstenderving

Rechtbank Noord-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:1938

De rechtbank is op gronden van billijkheid van oordeel dat aan verzoeker een vergoeding ten laste van de Staat kan worden toegekend voor de schade die hij heeft geleden als gevolg van de ondergane inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis. De rechtbank acht een bedrag van € 105,00 per dag voor verblijf in een politiecel of in beperkingen en een bedrag van € 80,00 per dag voor verblijf in een Penitentiaire Inrichting of een Huis van Bewaring billijk.  De schadevergoeding ter zake bedraagt in totaal € 9.585.

Voorts heeft verzoeker verzocht materiële schade te vergoeden bestaande uit loonderving als gevolg van de ondergane inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis. De rechtbank overweegt hieromtrent het volgende.

In de afgelopen periode was het uitgangspunt van de rechtbank Noord-Nederland dat de hiervoor genoemde normbedragen per dag, zoals vastgesteld in de LOVS-afspraken, in beginsel zowel immateriële als materiële schade behelzen en dat van dit uitgangspunt slechts wordt afgeweken indien toepassing daarvan tot een onbillijke situatie zou leiden. Gezien recente jurisprudentie van het Gerechtshof Den Haag (ECLI:NL:GHDH:2014:4159) ziet de rechtbank thans aanleiding ervan uit te gaan dat genoemde normbedragen zien op geleden immateriële schade, waarnaast ruimte is voor toewijzing van materiële schadevergoeding, mits goed onderbouwd.

Uit de overgelegde salarisspecificatie blijkt dat het netto loon van verzoeker in 2012 € 28,57 per dag bedroeg. Derhalve heeft verzoeker gedurende het voorarrest netto inkomsten gederfd van € 3.056,99. Gedurende de detentieperiode heeft verzoeker echter ook kosten van levensonderhoud bespaard. Naar het oordeel van de rechtbank dienen deze besparingen op het toe te kennen bedrag ter vergoeding van inkomstenderving in mindering te worden gebracht. Voor de hoogte van deze besparingen zoekt de rechtbank aansluiting bij het normbedrag dat het NIBUD ter zake heeft berekend, te weten € 10 per dag. Uitgaande van 107 dagen voorarrest dient een bedrag van € 1.070 in mindering gebracht te worden op het bedrag van de netto gederfde inkomsten.

Gelet op het bovenstaande acht de rechtbank, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig om een bedrag van € 1.986,99 als schadevergoeding voor gederfde inkomsten aan verzoeker toe te kennen.

De rechtbank kent aan verzoeker een vergoeding uit 's Rijks kas toe van € 11.571,99.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling van werknemer wegens verduistering, oplichting en valsheid in geschrifte. Alternatief scenario verdachte niet aannemelijk geworden.

Rechtbank Amsterdam 3 februari 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:524 Verdachte was werkzaam bij bedrijf 1 B.V. als planner. Zijn takenpakket bestond uit het inplannen van de vrachtwagens van de chauffeurs, een stukje onderhoud van alleen de vrachtwagens en het bijhouden van de urenregistratie van de chauffeurs. Hij verzorgde verder de administratie van de banden. Dit houdt in dat hij in het systeem verwerkte door welke boeren banden waren ingeleverd.

Verdachte heeft een bestelling geplaats voor een tablet. Dit is gebeurd zonder toestemming van zijn leidinggevende, wat niet de gebruikelijke gang van zaken is binnen het bedrijf. Het bedrijf heeft de facturen voor de tablet niet voldaan en de tablet is in bezit van de verdachte.

Daarnaast heeft verdachte telefonisch prijsafspraken met de boeren gemaakt, die afwijken van de standaard werkwijze, namelijk nadat de banden zijn opgehaald volgt een automatisch incasso. De boeren kregen korting als zij contant betaalden of het geld overmaakten naar het rekeningnummer van verdachte. De chauffeurs kregen van verdachte een begeleidingsbiljet mee met daarop de bovenstaande keuze voor de boeren. Verdachte heeft deze formulieren valselijk opgemaakt en zonder toestemming gebruikt. Tevens wordt vermoed dat verdachte onrechtmatig gebruik heeft gemaakt van tankpassen, die de chauffeurs bij verdachte moesten inleveren. Ook heeft verdachte bij de administratie contant geld opgehaald om de keuring van een bedrijfsauto te betalen, echter heeft hij deze rekening niet betaald.

De verdachte heeft verklaard dat hij de tablet heeft besteld, in ontvangst heeft genomen en dat deze in zijn bezit is geweest. Later zou hij de tablet hebben verkocht. Aangaande de tankpassen geeft de verdachte aan dat hij daar af en toe weleens privé gebruik van maakte. Wat betreft de factuur van de autokeuring verklaard verdachte dat hij de factuur heeft vervalst. Ook het vervalsen van de facturen aan de boeren, door middel van het noteren van zijn eigen rekeningnummer, heeft verdachte toegegeven.

Verdenking

De verdachte wordt verdacht van:

• Feit 1: het verduisteren van één of meer geldbedragen, een tablet en één of meer tankpassen, welke verdachte onder zich had uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking.
• Feit 2: verdachte heeft zich voorgedaan als bonafide koper/afnemer, prijsafspraken gemaakt in strijd met de waarheid en facturen overhandigd met zijn eigen bankrekening en hiermee personen en bedrijven bewogen tot afgifte van enig geldbedrag en het teniet doen van een inschuld.
• Feit 3: verdachte heeft zich voorgedaan als bonafide koper/afnemer en bedrijven bewogen tot afgifte van een tablet of één of meer koerierdiensten.
• Feit 4: verdachte heeft zich voorgedaan als werknemer en heeft vervalste facturen ingeleverd bij de administratie, waardoor het bedrijf werd bewogen tot afgifte van één of meer geldbedragen.
• Feit 5: het vervalsen van facturen door één of meer bedragen aan te passen en het vermelden van zijn eigen bankrekeningnummer.

Geldigheid van de dagvaarding

De verdediging stelt zich op het standpunt dat de dagvaarding partiёel nietig dient te worden verklaard ten aanzien van feit 1, omdat onvoldoende duidelijk is om welke geldbedragen en handelingen het gaat.

Oordeel rechtbank

De rechtbank oordeelt dat de dagvaarding geldig is. De tenlastelegging moet worden bezien in het licht van art. 261 Sv, wat inhoudt dat de tenlastelegging bevat: het ten laste gelegde feit en de omstandigheden waaronder het feit is begaan. Ook wordt gekeken naar de achtergrond van het dossier. Op basis hiervan oordeelt de rechtbank dat het voldoende duidelijk is waartegen de verdachte zich moet verdedigen.

Standpunt OM

Het Openbaar Ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat op basis van de bekentenis van de verdachte de onder 1, 2, 3, 4 en 5 ten laste gelegde feiten kunnen worden bewezen.

Aangaande feit 1 dient de verdachte vrij te worden gesproken van verduistering van één of meer geldbedragen, omdat de verdachte zich hiermee schuldig heeft gemaakt aan oplichting, ten laste gelegd onder feit 2.Wat betreft feit 3 dient de verdachte vrij te worden gesproken van oplichting van de tablet, nu de verdachte zich hiermee schuldig heeft gemaakt aan verduistering. Daarnaast is sprake van een meerdaadse samenloop ten aanzien van de vervalste facturen onder het 5 ten laste gelegd omdat deze zien op de facturen van het onder 2 ten laste gelegde.

Standpunt verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat de verdachte vrijgesproken dient te worden van de onder 1 tot en met 4 ten laste gelegde feiten.

Betreffende feit 1 geeft de verdediging aan dat de aankoop van de tablet besproken is met de werkgever en bedoeld was voor de uitvoering van zijn werkzaamheden. Ook had de verdachte toestemming van de eigenaar om één keer per week te tanken met de tankpas, waarbij de tankpas steeds werd ingeleverd.

Bij feit 2 is geen sprake van oplichting van de boeren en bedrijf 1 B.V., omdat de verdachte gesanctioneerd was door de directeur om de banden zwart op te kopen bij de boeren met gebruikmaking van zijn eigen bankrekening als bedrijfsactiviteit.

Aangaande feit 3 stelt de verdediging dat de verdachte zonder toestemming een tablet heeft besteld voor en betaald door bedrijf 1 B.V. Het zonder toestemming bestellen van de tablet levert geen oplichting op.

Wat betreft feit 4 is de factuur in opdracht van de directeur vervalst om een hotelrekening buiten de boeken te betalen, waardoor geen sprake is van oplichting.

Feit 5 heeft de verdachte bekend. Waarbij de het vervalsen van de facturen strafbaar blijft ondanks dat verdachte dit in opdracht heeft gedaan van de directeur.

Beoordeling rechtbank

Feit 1

De rechtbank is van oordeel dat verduistering van de tablet en de tankpassen is bewezen. Uit het bewijsmiddel volgt dat de verdachte zonder toestemming van zijn werkgever de tablet heeft besteld, in zijn bezit heeft gehad en verkocht. Ook het gebruik van de tankpas was zonder toestemming. De tablet en de tankpas heeft de verdachte uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich gehad. Zowel het afdelingshoofd als de directeur verklaren dat verdachte de bestelling van de tablet moest annuleren en dat zij getracht hebben een afspraak te maken hieromtrent maar dat de verdachte nooit op een afspraak is verschenen. Aangaande de verduistering van de (contante) geldbedragen hebben zowel de officier van justitie als de raadsman aangevoerd dat het geld van de boeren is verkregen door oplichting dan wel valsheid in geschrift, de rechtbank volgt dit standpunt.

Feit 2

De rechtbank is van mening dat de verdachte de (contante) geldbedragen uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking zich heeft toegeëigend. Het geld behoorde aan het bedrijf op het moment dat de boeren contant afrekenden bij de chauffeur. Door het ontvangen van de contante geldbedragen van de chauffeurs en het niet afgedragen aan het bedrijf, heeft de verdachte zonder toestemming de geldbedragen zich toegeëigend. Daarnaast heeft de verdachte de boeren bewogen tot afgifte van een geldbedrag  doormiddel van een vervalste factuur met zijn eigen rekeningnummer erop. Het ligt in de rede dat de boeren het geldbedrag niet zouden hebben overgemaakt als zij wisten dat het op de rekening van de verdachte kwam in plaats van het bedrijf.

Feit 3

De rechtbank spreekt de verdachte hiervan vrij omdat dit feit niet bewezen kan worden verklaard.

Feit 4

De rechtbank geeft aan dat dit feit niet verder hoeft te worden besproken omdat ze niet door de feiten, omstandigheden en de gebruikte bewijsmiddelen wordt weerlegd.

Feit 5

De rechtbank is van oordeel dat de valsheid in geschrift, door het vervalsen van facturen door één of meer bedragen aan te passen en het vermelden van zijn eigen bankrekeningnummer bewezen kan worden door de bekennende verklaring van de verdachte. De rechtbank is niet van mening dat de verdachte handelde in opdracht van het bedrijf 1 B.V. Er zijn geen bewijsmiddelen die dit scenario ondersteunen.

Bewezenverklaring

• Feit 1: verduistering in dienstbetrekking, meermalen gepleegd;
• Feit 2: oplichting, meermalen gepleegd;
• Feit 4: oplichting, meermalen gepleegd;
• Feit 5: valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 10 maanden. Daarnaast wordt de vordering van de benadeelde partij toegewezen en een schadevergoedingsmaatregel opgelegd aan de verdachte.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verzoek tot wraking RC toegekend: beginsel hoor/wederhoor geschonden. Buiten aanwezigheid verdediging getuigenverklaring met OvJ besproken.

Rechtbank Den Haag 2 februari 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:4401 Op 20 januari 2015 heeft de rechter-commissaris in de strafzaak tegen verzoeker in ‘De Bunker’ in Amsterdam met toepassing van artikel 190. tweede lid Sv een getuige met een beperkt anonieme status gehoord. Bij dit verhoor zijn, naast de RC en de getuige, aanwezig geweest de raadsvrouw mr. I.A. Groenendijk namens verzoeker en mr. C.M. Offers, officier van justitie. Ter zitting heeft de raadsvrouw van verzoeker de rechter-commissaris mondeling gewraakt.

Aan het wrakingsverzoek is het volgende ten grondslag gelegd. De RC heeft op weg naar ‘De Bunker’ in hetzelfde voertuig gezeten als de getuige. Tijdens het verhoor heeft de officier van justitie, naar aanleiding van een antwoord van de getuige op een vraag van de rechter-commissaris, aan de rechter-commissaris verzocht hem te mogen spreken buiten aanwezigheid van de raadsvrouw van verzoeker. De officier van justitie heeft desgevraagd niet willen toelichten waarop dit overleg betrekking zou hebben. De raadsvrouw van verzoeker heeft tegen dit ongemotiveerde verzoek bezwaar gemaakt. De rechter-commissaris is op dat moment, zonder een beslissing op het bezwaar te nemen, met de officier van justitie uit het verhoor gelopen om overleg met haar te hebben. Dit is in strijd met het beginsel van hoor en wederhoor. Bij terugkomst heeft de rechter-commissaris toegelicht waarop het overleg betrekking had. Nu het de raadsvrouw van verzoeker voorafgaand aan het overleg onduidelijk was waarop het overleg tussen de rechter-commissaris en de officier van justitie betrekking zou hebben en na het overleg bleek dat er over de inhoud van het verhoor is gesproken, is door de rechter-commissaris in strijd gehandeld met het beginsel van hoor en wederhoor en met artikel 12 Wet op de Rechterlijke Organisatie (hierna: Wet RO) waardoor – op zijn minst – de schijn van partijdigheid is gewekt.

Standpunt RC

De rechter-commissaris stelt zich op het standpunt dat de aangevoerde wrakingsgronden geen feiten of omstandigheden opleveren die zijn rechterlijke onpartijdigheid zouden kunnen schaden en hij concludeert tot afwijzing van het wrakingsverzoek. Hij stelt daartoe dat er, gelet op de positie van de getuige, aanleiding was om overleg te voeren met de officier van justitie buiten aanwezigheid van de raadsvrouw van verzoeker en dat hij voorafgaand aan het overleg heeft gemeld dat hij met de officier van justitie in overleg zou treden, waarbij hij zich uitdrukkelijk de mogelijkheid heeft voorbehouden dat hij de informatie van de officier van justitie alsnog met de raadsvrouw zou delen, hetgeen hij vervolgens ook heeft gedaan. Het gesprek met de officier ging erover of het antwoord van de getuige op een bepaalde vraag diens positie van beperkt beschermde getuige negatief kon beïnvloeden. Volgens de rechter-commissaris kan het delen van deze informatie onder omstandigheden het onderzoek schaden en is het daarom gerechtvaardigd dat de hij eerst beoordeelt of van schade voor het onderzoek sprake kan zijn voordat de informatie met de verdediging wordt gedeeld. Ten aanzien van het vervoer naar ‘De Bunker’, waarbij hij gedurende een kwartier in hetzelfde voertuig heeft gezeten als de getuige, heeft de rechter-commissaris voorafgaand aan het verhoor volledige openheid van zaken gegeven over de aanleiding daarvan en dat hij gedurende die rit, behoudens het elkaar begroeten, niet met de getuige heeft gecommuniceerd.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft desgevraagd (telefonisch) medegedeeld dat zij geen behoefte heeft om op het wrakingsverzoek te reageren.

Beoordeling

De wrakingskamer is van oordeel dat het feit dat de rechter-commissaris tijdens het vervoer naar de verhoorlocatie in hetzelfde voertuig heeft gezeten als de getuige, geen grond is om tot toewijzing van het wrakingsverzoek te komen. De rechter-commissaris is over het contact dat hij voorafgaand aan het verhoor met de getuige heeft gehad, tegenover de officier van justitie en tegen de raadsvrouw van verzoeker transparant geweest door hen voorafgaand aan het verhoor volledig te informeren over de aanleiding van het gezamenlijke vervoer en over de aard en inhoud van hetgeen tussen de rechter-commissaris en de getuige is gecommuniceerd. De rechter-commissaris heeft verklaard met de getuige niet over de inhoud van het verhoor te hebben gesproken. De wrakingskamer ziet geen aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van de mededelingen die de rechter-commissaris aan de officier van justitie en aan de raadsvrouw van verzoeker heeft gedaan. Dit brengt mee dat niet gesteld kan worden dat het de rechter-commissaris aan onpartijdigheid heeft ontbroken dan wel dat hij de schijn van vooringenomenheid heeft gewekt.

Ten aanzien van de wrakingsgrond die er, verkort weergegeven, op neer komt dat de rechter-commissaris in strijd met het beginsel van hoor en wederhoor en in strijd met artikel 12 Wet RO heeft gehandeld, wordt als volgt overwogen. De wrakingskamer stelt voorop dat het verhoor van een beperkt anonieme getuige in ‘De Bunker’ in Amsterdam een bijzondere situatie is, waarop een verhoogde druk staat. Bij dergelijke verhoren is de taak van een rechter-commissaris niet slechts de waarheidsvinding, maar tevens het waarborgen van de veiligheid van de identiteit van de getuige. Daarbij dient de rechter-commissaris echter wel de belangen van de verdediging in het oog te houden.

In de onderhavige zaak heeft zich een ongebruikelijke situatie voorgedaan, namelijk dat de officier van justitie een ongemotiveerd verzoek heeft gedaan om buiten aanwezigheid van de raadsvrouw van verzoeker overleg te voeren met de rechter-commissaris. De rechter-commissaris vermoedde naar eigen zeggen dat dit overleg betrekking zou hebben op een antwoord van de getuige welk antwoord voor de verdediging een aanwijzing kon opleveren ten aanzien van de identiteit van de getuige. De, rechter-commissaris is vervolgens op het verzoek van de officier van justitie ingegaan, zonder de raadsvrouw van verzoeker gelegenheid te geven om inhoudelijk op het verzoek van de officier van justitie te reageren en heeft met de officier van justitie buiten de aanwezigheid van de raadsvrouw gesproken over het door de getuige gegeven antwoord. De rechter-commissaris heeft na afloop de raadsvrouw op de hoogte gebracht van de inhoud van het gesprek met de officier van justitie.

De wrakingskamer is van oordeel dat de rechter-commissaris het beginsel van hoor en wederhoor heeft geschonden door op verzoek van de officier van justitie het verhoor van de getuige te onderbreken en met de officier van justitie buiten de aanwezigheid van de verdediging de verklaring van de getuige te bespreken zonder de raadsvrouw de gelegenheid te bieden zich hierover uit te laten, terwijl bovendien de raadsvrouw van verzoeker niet wist wat het onderwerp van dit gesprek was. De wrakingskamer is ervan overtuigd dat de rechter-commissaris, mede gelet op zijn dubbele taakstelling tijdens dit verhoor, bij zijn handelswijze de bescherming van de identiteit van de bedreigde getuige voor ogen had en niet de opzet de verdediging op achterstand te stellen. Het is goed dat de rechter-commissaris achteraf openheid van zaken heeft gegeven over de inhoud van het gesprek tussen hem en de officier van justitie. Dit neemt echter niet weg dat de rechter-commissaris geen toepassing heeft gegeven aan het beginsel van hoor en wederhoor, door de raadsvrouw van verzoeker niet te betrekken bij de beslissing omtrent het verzoek van de officier van justitie. Dat had, zeker gelet op het feit dat de raadsvrouw van verzoeker bezwaar had gemaakt tegen het verzoek van de officier van justitie, in de rede gelegen. Door na te laten om ten aanzien van het verzoek van de officier van justitie hoor en wederhoor toe te passen, heeft de rechter-commissaris de belangen van de verdediging op dat moment uit het oog verloren. Dit geldt te meer, nu de wet in artikel 187d Sv voorziet in een procedure tot het ter zitting en ten overstaan van de raadsvrouw van verzoeker beoordelen van bezwaren van het openbaar ministerie tegen bepaalde antwoorden van de getuige, op de grond dat de bescherming van zijn identiteit in het geding is.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de rechter-commissaris in strijd heeft gehandeld met het beginsel van hoor en wederhoor door tijdens de zitting de raadsvrouw van verzoeker, hoewel zij bezwaar had gemaakt tegen het ingediende verzoek van de officier van justitie, niet in de gelegenheid te stellen zich uit te laten over dit verzoek. Voorts heeft de rechter-commissaris in strijd gehandeld met het verbod zich in te laten met partijen over voor hem aanhangige geschillen (artikel 12 Wet RO), door buiten aanwezigheid van de raadsvrouw van verzoeker met de officier van justitie overleg te voeren over de inhoud van het verhoor, althans over iets dat de inhoud van het verhoor raakt. Daarmee heeft de rechter-commissaris de schijn van vooringenomenheid gewekt. Dit leidt ertoe dat het wrakingsverzoek zal worden toegewezen.

Het feit dat de rechter-commissaris na afloop van het overleg met de officier van justitie naar de raadsvrouw van verzoeker toe transparant is geweest over hetgeen tussen hem en de officier van justitie was besproken, doet aan het voorgaande niets af, nu het schenden van het beginsel van hoor en wederhoor en het handelen in strijd met artikel 12 Wet RO op dat moment al was geschied. Bovendien heeft de rechter-commissaris verklaard dat hij achteraf openheid van zaken kon geven omdat volgens hem de bescherming van de identiteit van de getuige in dit geval niet in het geding was. Als hij in een vergelijkbare situatie tot het oordeel zou komen dat deze bescherming wel in het geding was, zou hij de informatie uit het overleg met de officier van justitie kennelijk niet delen met de verdediging.

Lees hier de volledige uitspraak.