Onlangs is het Jaarverslag 2024 van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) gepubliceerd. In deze blog duiken we diep in de cijfers van het jaarverslag, analyseren we de trends en bekijken we hoe Nederland presteert binnen het EOM-systeem. Wat zijn de belangrijkste fraudevormen? Hoe wordt crimineel geld teruggehaald? En wat zijn de grootste uitdagingen voor de toekomst? We bespreken het allemaal.
Read MoreDe strafbaarstelling van niet-ambtelijke omkoping is van oorsprong vooral gericht op medewerkers die in ruil voor steekpenningen hun werkgever bedriegen. Thans wordt deze strafbaarstelling echter ook ingezet in een andere context: de bestrijding van drugsmokkel via de Rotterdamse haven. Dat roept vragen op. Hoewel de strafbaarstelling geschikt lijkt om ook deze vorm van criminaliteit te bestrijden, is daarvoor wel vereist dat men blijft redeneren langs de essentie van deze bepaling.
Read MoreDe vraag die in deze bijdrage centraal staat, is welke ontwikkelingen zich de afgelopen drie jaren hebben voorgedaan en hoe deze geïnterpreteerd moeten worden tegen de achtergrond van het juridische kader waarbinnen het EOM opereert. Om die vraag te kunnen beantwoorden is in de eerste plaats EOM-case law verzameld, hetzij omdat deze voor de analyse op inhoudelijke gronden en voor Nederlandse EOM-zaken relevant zijn, hetzij omdat deze belangrijke rechtsvragen beantwoordt, hetzij omdat deze belangrijke rechtsvragen opwerpt.
Read MoreIn deze bijdrage wordt ingegaan op de (juridische) grens van de (on)bevoegdheid van het EOM in de aanpak van internationale btw-fraude via het Nederlandse strafproces, en de toenemende neiging vanuit het EOM om nationale wetgeving en rechtsbevoegdheden opzij te schuiven. Het rechtvaardigen van een bredere reikwijdte op basis van vage of oneigenlijke interpretaties van Europese regelgeving zou immers kunnen leiden tot een gevaarlijke uitholling van ons nationale rechtsstelsel en de rechtsstatelijkheid op het gebied van het strafrecht.
Read MoreAls we het hebben over grensoverschrijdende financieel-economische criminaliteit, hebben we het niet alleen over verschillende vormen van fraude, zoals belasting- of douanefraude of witwassen, maar ook over de daarmee samenhangende verschillende vormen van corruptie. Daarnaast blijkt, zoals hiervoor ook al is opgemerkt, dat er in de praktijk in meerdere gevallen verwevenheid bestaat tussen grensoverschrijdende financieel-economische criminaliteit en andere vormen van internationale georganiseerde misdaad. De relevantie van de bijdrage van Van Mourik aan dit themanummer is daarmee gegeven. In de bijdrage van Van Mourik wordt geïllustreerd dat strafbaarstelling van niet-ambtelijke omkoping ook een rol is gaan spelen bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit; meer in het bijzonder gaat hij in op niet-ambtelijke corruptie bij georganiseerde drugscriminaliteit. Daarbij betoogt hij dat de rechtsgoederen die een rol spelen bij niet-ambtelijke omkoping niet beperkt lijken te zijn tot louter financieel-economische belangen zoals de zuiverheid van de dienstbetrekking en eerlijke concurrentie op een integere markt, maar dat niet-ambtelijke omkoping in veel zaken de (grootschalige) invoer van drugs faciliteert.
Read MoreIn de tweede helft van 2024 hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die relevant zijn voor het ondernemingsstrafrecht (in ruime zin). Naast algemene ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht wordt in deze kroniek aandacht besteed aan fiscaal strafrecht, financieel strafrecht, milieustrafrecht, corruptie, bijzondere wetgeving, Europees strafrecht en cybercrime.
Read MoreHet stond al lang hoog op het verlanglijstje van advocaten die zich bezighielden met interne onderzoeken: meer helderheid van het OM over de bejegening van rechtspersonen die hun strafrechtelijke problemen zelf melden. Die wens is nu vervuld. Sinds 1 januari 2025 schetst het OM in de Aanwijzing zelfmelden, medewerking en zelfonderzoek vrij nauwkeurig wat men mag verwachten.
Read MoreTerugkijkend op de ontwikkelingen binnen het vakgebied van het bijzonder strafrecht in de afgelopen decennia komen interessante inzichten op over de onderwerpen die daarin aan de orde waren, de benadering van die onderwerpen binnen dat vakgebied, en de wijze waarop de advocatuur zich daar over de jaren opstelde en de verdediging opbouwde en voerde. Ik kwam uit op een oproep tot een herijking van de verdedigingsstrategie in dergelijke zaken, en het herinventariseren van de elementen die daarvan deel uitmaken en moeten uitmaken. Ik stond zo weer eens uitdrukkelijk stil bij de vraag: welke rol heeft de verdediging te vervullen? Zo gezegd, de verdediging: what’s eigenlijk in its name?
Read MoreIn dit artikel staat de compliancemonitor als transactievoorwaarde in het strafrecht centraal. Het conceptwetsvoorstel naar aanleiding van de evaluatie Wet OM-afdoening en de Aanwijzing hoge transacties introduceren de compliancemonitor. Wij beschouwen de inzet van de compliancemonitor vanuit de strafdoelen vergelding, generale preventie, speciale preventie en resocialisatie. Dit artikel toont dat de inzet van de compliancemonitor gerechtvaardigd kan worden door de strafdoelen vergelding en resocialisatie, hoewel deze strafdoelen met elkaar op gespannen voet staan. Wij betogen dat de beste rechtvaardiging voor de inzet van de compliancemonitor ligt in diens bijdrage aan het strafdoel resocialisatie en bespreken daarbij enkele belangrijke vraagstukken die de wetgever nog moet adresseren om de compliancemonitor een succes te maken.
Read MoreDe Rijksrecherche en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) hebben dinsdag 18 februari woningen en bedrijfspanden doorzocht in Rotterdam, Capelle aan den IJssel, Nieuwerkerk aan den IJssel, Middelburg en Sint Oedenrode. De doorzoekingen zijn een vervolg op een lopend onderzoek naar corruptie en fraude rondom aanbestedingen van de gemeente Rotterdam.
Read More