Procesafspraken bij gewoontewitwassen en vuurwapenbezit: rechtbank toetst vooraf schriftelijk en kondigt verwijzing naar andere zittingscombinatie aan bij afwijking
/Rechtbank Gelderland 30 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8421
De rechtbank Gelderland veroordeelt een verdachte voor medeplegen van gewoontewitwassen en het voorhanden hebben van een vuurwapen en munitie van categorie III op basis van procesafspraken tussen het Openbaar Ministerie en de verdediging. De verdachte legt geen bekennende verklaring af; hij ontkent de tussen partijen vastgestelde feiten en kwalificaties niet en voert geen verweer. Volgens de afspraken betwist hij een wederrechtelijk verkregen voordeel van € 127.500 niet en doet hij afstand van beslag ter waarde van € 117.280, waarna de resterende betalingsverplichting van € 10.220 op nihil wordt gesteld. De rechtbank toetst de afspraken aan artikel 6 EVRM en aan de artikelen 348 en 350 Sv en bevraagt de verdachte daarover ter zitting. Zij acht het afdoeningsvoorstel in redelijke verhouding tot de ernst van de zaak, mede gelet op de overschrijding van de redelijke termijn, een recente veroordeling en de afstand van beslag waarmee een ontnemingsprocedure is voorkomen. De rechtbank legt een gevangenisstraf van 300 dagen op, waarvan 164 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, en een taakstraf van 200 uren.
Inleiding en context
De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1983. Het gaat om een verkort vonnis van de meervoudige kamer, zittingsplaats Zutphen, in eerste aanleg en op tegenspraak gewezen. Het wapen en de munitie liggen op een toegankelijke plek in de woning waar de verdachte met zijn partner en dochtertje woont. Het Openbaar Ministerie en de verdediging sturen de rechtbank op 24 augustus 2026 een afdoeningsvoorstel. Voorafgaand aan de zitting stelt de rechtbank de officier van justitie vragen over de afspraken, die worden beantwoord. Op de zitting van 9 oktober 2026 onderzoekt de rechtbank de procesafspraken nader, in aanwezigheid van de verdachte en zijn raadsman. Naar aanleiding van dat onderzoek passen partijen de afspraken op onderdelen aan.
Tenlastelegging en wettelijk kader
Na toewijzing van een vordering tot nadere omschrijving van de tenlastelegging wordt de verdachte verweten dat hij in de periode van 1 januari 2017 tot en met 18 juni 2019 in Zutphen, elders in Nederland en in Duitsland, samen met een ander een gewoonte heeft gemaakt van witwassen (artikel 420ter Sr). Het gaat om contante bedragen van € 54.950 en € 27.400, een bedrag van € 12.000 en een Rolex Submariner, en een bedrag van € 175.952,18 volgens een eenvoudige kasopstelling. Dat laatste bedrag is onder meer besteed aan levensonderhoud, verbouwingen, inrichting, brandstof, vakanties, gokken en de betaling van boetes. Feit 2 betreft het op 18 juni 2019 in Zutphen voorhanden hebben van een omgebouwd gaspistool van het merk Zoraki, model M-906, kaliber 7.65mm, en munitie, waaronder een grote hoeveelheid munitie voor een AK47 (artikel 26 lid 1 en artikel 55 Wet wapens en munitie).
Standpunt van het Openbaar Ministerie
Overeenkomstig het afdoeningsvoorstel vordert de officier van justitie een bewezenverklaring van de tenlastegelegde feiten en een gevangenisstraf van 300 dagen, waarvan 164 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, met aftrek van voorarrest. Daarnaast vordert hij een taakstraf van 200 uren, subsidiair 100 dagen hechtenis.
De afspraken bevatten verder bepalingen over de financiële verrekening. De verdachte betwist niet dat hij een wederrechtelijk verkregen voordeel van € 127.500 heeft genoten en doet afstand van het onder hem gelegde waardebeslag van € 117.280. De restende betalingsverplichting van € 10.220 wordt als onderdeel van de afspraak op nihil gesteld. De verdediging trekt eventuele onderzoekswensen in, voert geen inhoudelijke verweren en dient geen aanhoudings- of schorsingsverzoeken in. Partijen stellen geen hoger beroep in, tenzij de rechtbank substantieel van de afspraken afwijkt. Voor de taakstraf geldt een bandbreedte van 170 tot 200 uur. Volgt de rechtbank de afspraken niet, dan vervallen ze. Worden ze niet tijdig nagekomen, dan keert de zaak terug in de stand van vóór de afspraken.
Standpunt van de verdediging
De verdachte legt geen bekennende verklaring af. De verdediging laat schriftelijk weten dat zij de feiten en kwalificaties uit de bijlage bij de afspraken niet ontkent. Er wordt geen verweer gevoerd. De raadsman verzoekt overeenkomstig de procesafspraken te beslissen.
Oordeel gerecht
Bij de zitting maakt de rechtbank bekend dat zij een tussenvonnis wijst als het verhandelde ter zitting of de beraadslaging in raadkamer aanleiding geeft om van de afspraken af te wijken. De zaak wordt dan heropend en door een andere zittingscombinatie inhoudelijk behandeld.
De rechtbank stelt voorop dat zij alleen acht kan slaan op procesafspraken als gewaarborgd is dat aan de eisen van artikel 6 EVRM is voldaan. Dat is volgens haar van bijzonder belang omdat de verdachte met zo’n overeenkomst in de regel afziet van bepaalde verdedigingsrechten. Ter zitting verklaart de verdachte dat hij zich realiseert wat de afspraken inhouden en dat hij erachter staat. Daarmee stemt hij in met een bewezenverklaring volgens de “uitgestreepte” tenlastelegging, in samenhang met de toegewezen nadere omschrijving, en met het niet instellen van hoger beroep bij een uitkomst binnen de bandbreedte. De rechtbank oordeelt dat de verdachte, bijgestaan door een raadsman, vrijwillig, op basis van voldoende duidelijke informatie en bewust van de rechtsgevolgen ondubbelzinnig heeft besloten mee te werken aan het afdoeningsvoorstel en de daarmee gepaard gaande afstand van verdedigingsrechten. Zij toetst daarnaast of de afspraken stand kunnen houden in het licht van de artikelen 348 en 350 Sv, en stelt vast dat partijen haar actief op de hoogte hebben gehouden van de procedure. De rechtbank slaat acht op het afdoeningsvoorstel.
De bewijsmiddelen worden alleen uitgewerkt als de wet aanvulling van het vonnis vereist. Het bewezenverklaarde levert op feit 1, medeplegen van gewoontewitwassen, en feit 2, handelen in strijd met artikel 26 lid 1 Wet wapens en munitie, begaan met betrekking tot een vuurwapen en munitie van categorie III.
Bewezenverklaring
Feit 1: de verdachte heeft in de periode van 1 januari 2017 tot en met 18 juni 2019 in Zutphen, elders in Nederland en in Duitsland, samen met een ander een gewoonte gemaakt van witwassen van de hiervoor genoemde contante geldbedragen, de Rolex Submariner en een bedrag van € 175.952,18, terwijl hij wist dan wel redelijkerwijs moest vermoeden dat deze bedragen onmiddellijk of middellijk afkomstig waren uit enig misdrijf.
Feit 2: de verdachte heeft op 18 juni 2019 in Zutphen een omgebouwd gaspistool (vuurwapen van categorie III) en munitie van categorie III, waaronder een grote hoeveelheid munitie voor een AK47, voorhanden gehad.
De rechtbank verbetert kennelijke taal- en schrijffouten en spreekt de verdachte vrij van wat meer of anders is tenlastegelegd.
Strafoplegging en maatregelen
De rechtbank rekent de verdachte aan dat hij meerdere jaren met een ander grote geldbedragen heeft witgewassen en zich een luxe levensstijl heeft aangemeten die niet strookte met zijn legale inkomsten. Zij noemt witwassen een zeer ondermijnende vorm van criminaliteit, die de integriteit van het financiële en economische verkeer aantast en onderliggende criminaliteit afdekt. Het onbeheerste bezit van een vuurwapen en munitie in de woning noemt zij een gevaarlijke thuissituatie en een onaanvaardbaar risico voor de veiligheid in de samenleving.
Omdat de verdachte meewerkt aan een procedure die tijdswinst oplevert, acht de rechtbank strafmatiging gerechtvaardigd. Zij wijst op de druk op de strafrechtspleging door zaken op het gebied van georganiseerde drugs- en vermogenscriminaliteit, op de lange duur van deze zaak en op de mogelijkheid van een snellere tenuitvoerlegging. Het voorstel staat volgens de rechtbank in redelijke verhouding tot de ernst van de zaak en houdt rekening met de aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn en met een recente veroordeling (artikel 63 Sr). De verdachte heeft afstand gedaan van een groot geldbedrag en een Rolex, waarmee een ontnemingsprocedure is voorkomen en het crimineel verdiende vermogen grotendeels is gecompenseerd. Omdat de rechtbank in lijn met het voorstel beslist, ontbreekt volgens haar het belang bij een hoger beroep.
Overeenkomstig de eis legt de rechtbank een gevangenisstraf op van 300 dagen, waarvan 164 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, met aftrek van de tijd in verzekering en voorlopige hechtenis. Daarnaast legt zij een taakstraf op van 200 uren, subsidiair 100 dagen hechtenis. De straf is gegrond op de artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 47, 57, 63 en 420ter Sr en de artikelen 26 en 55 Wet wapens en munitie. Het dictum bevat geen beslissing over het beslag of over ontneming.
Lees hier de volledige uitspraak.
Gerelateerde berichten
Nieuw Wetboek van Strafvordering: nota’s ingediend over procesafspraken, rechterlijke toetsing van hoge transacties en wederrechtelijk verkregen voordeel, 23 september 2026
