Laatste woord van de verdachte

Hoge Raad 10 november 2026, ECLI:NL:HR:2026:1800

De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van een verdachte die door het gerechtshof Den Haag wegens doodslag is veroordeeld tot een gevangenisstraf van tien jaren. De verdachte vraagt het hof in zijn laatste woord om de bodycambeelden over de tas van het slachtoffer te bekijken, waarna zijn raadsman dit desgevraagd aanmerkt als een voorwaardelijk verzoek om die beelden aan het dossier toe te voegen. Het eerste cassatiemiddel klaagt dat de verdachte daarna niet opnieuw het recht is gelaten het laatst te spreken. De Hoge Raad overweegt dat het laatste woord ertoe strekt dat de verdachte elk onderdeel van het onderzoek dat in zijn nadeel kan uitwerken kan weerspreken en kan aanvoeren wat anderszins dienstig is voor de beoordeling van de zaak. Omdat de raadsman alleen het verzoek van de verdachte in juridische termen heeft geduid en het Openbaar Ministerie en het hof daarop niet hebben gereageerd, is aan die strekking niet tekortgedaan. Wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie vermindert de Hoge Raad de gevangenisstraf tot negen jaren en tien maanden.

Achtergrond

De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1990. Het gerechtshof Den Haag veroordeelt hem op 15 april 2025 wegens doodslag (artikel 287 Sr) tot een gevangenisstraf van tien jaren. Het gaat om het in 2021 in Delft meerdere keren met een mes in het lichaam steken van een ander, bij wie de verdachte tijdelijk in huis woont. De tenlastelegging en het procesverloop in eerste aanleg blijken niet uit de uitspraak.

Op de terechtzitting in hoger beroep van 20 maart 2025 vraagt de verdachte in zijn laatste woord of het hof de bodycambeelden over de tas wil bekijken, zodat het zelf kan beoordelen of de tas dicht was. Desgevraagd door de voorzitter deelt de raadsman mee dat hij zijn cliënt een voorwaardelijk verzoek hoort doen: als het hof ervan uitgaat dat het tasje van het slachtoffer dicht was toen het werd aangetroffen, wordt verzocht de bodycambeelden van de verbalisanten aan het dossier toe te voegen. Het hof onderbreekt het onderzoek en sluit het op 1 april 2025, buiten aanwezigheid van de verdachte en zijn raadsman.

Cassatiemiddelen

Eerste middel: de verdachte is niet (opnieuw) het recht gelaten het laatst te spreken.

Tweede middel: de inhoud van dit middel blijkt niet uit de uitspraak.

De advocaat-generaal concludeert tot verwerping van het beroep en eventuele vernietiging van de duur van de opgelegde gevangenisstraf en vermindering daarvan vanwege de overschrijding van de redelijke termijn.

Beoordeling Hoge Raad

Het eerste middel faalt. De bepaling over het laatste woord strekt ertoe dat de verdachte de gelegenheid krijgt om elk onderdeel van het onderzoek dat in zijn nadeel zou kunnen uitwerken te weerspreken en aan te voeren wat anderszins dienstig kan zijn voor de beoordeling van de zaak (rechtsoverweging 2.3, met verwijzing naar HR 20 juni 1995, ECLI:NL:HR:1995:ZD1069 en HR 12 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1239). Uit het proces-verbaal blijkt dat de verdachte van het laatste woord gebruik heeft gemaakt, dat de raadsman daarna alleen het daarbij gedane verzoek in juridische termen heeft geduid, dat het Openbaar Ministerie en het hof op dat verzoek niet hebben gereageerd en dat het onderzoek vervolgens is onderbroken en later gesloten. Gelet daarop valt niet in te zien dat aan de genoemde strekking tekort is gedaan (rechtsoverweging 2.4).

Het tweede middel kan niet tot vernietiging leiden. De Hoge Raad doet dit af met toepassing van artikel 81 lid 1 RO.

Ambtshalve stelt de Hoge Raad vast dat de verdachte zich in voorlopige hechtenis bevindt en dat meer dan zestien maanden zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep. De redelijke termijn van artikel 6 lid 1 EVRM is overschreden.

Beslissing van de Hoge Raad

De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het hof uitsluitend wat betreft de duur van de gevangenisstraf, vermindert deze tot negen jaren en tien maanden en verwerpt het beroep voor het overige.

Lees hier de volledige uitspraak.

Gerelateerde berichten

Gerelateerde cursussen

Print Friendly and PDF ^