Na terugwijzing vrijspraak van opzettelijke invoer van krokodillenleer zonder CITES-invoervergunning, veroordeling voor de overtredingsvariant en verwerping van het avas-verweer

Gerechtshof Den Haag 21 oktober 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:3104

Het gerechtshof Den Haag oordeelt opnieuw over een particulier die schoenen, een riem, een gesp en een pasjeshouder van krokodillenleer uit Thailand naar Nederland heeft laten verschepen zonder dat een invoervergunning was voorgelegd. De Hoge Raad heeft een eerdere veroordeling voor de opzettelijke variant vernietigd omdat het opzet op het ontbreken van de vergunning ontoereikend was gemotiveerd. Het hof spreekt de verdachte nu vrij van het economische misdrijf, omdat niet kan worden vastgesteld dat hij bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat de goederen zonder vergunning zouden worden binnengebracht. Het hof veroordeelt hem wel voor de overtredingsvariant van artikel 3.37 Wet natuurbescherming. Het beroep op afwezigheid van alle schuld faalt, omdat de verdachte niet op de toezegging van de Thaise verkoper mocht vertrouwen en zich zelf had moeten vergewissen van de vergunning. Het hof legt een geheel voorwaardelijke geldboete van € 300 op met een proeftijd van één jaar.

Inleiding en context

De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1970. Hij koopt in 2019 in Bangkok een paar schoenen van krokodillenleer (Crocodylus siamensis), met een riem met gesp, een gesp en een pasjeshouder bij de prijs inbegrepen. Op 28 oktober 2019 wordt zijn creditcard belast voor 30.000 Thaise baht. De goederen komen op 7 december 2019 per container in Rotterdam aan. Een retrospectieve aanvraag voor een CITES-vergunning van 31 januari 2020 wijst de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland op 27 maart 2020 af.

Na een strafbeschikking van 11 februari 2021 veroordeelt de economische politierechter in de rechtbank Rotterdam de verdachte op 10 mei 2022 voor de opzettelijke variant tot een voorwaardelijke geldboete van € 500. Het hof bevestigt die veroordeling bij arrest van 8 februari 2024 (proeftijd één jaar). De Hoge Raad vernietigt dat arrest op 27 mei 2025 (ECLI:NL:HR:2025:811) en wijst de zaak terug. De economische kamer behandelt de zaak opnieuw, op tegenspraak.

Tenlastelegging en wettelijk kader

De verdachte wordt verweten dat hij in de periode van 7 december 2019 tot en met 22 januari 2020 te Rotterdam, al dan niet opzettelijk, heeft gehandeld in strijd met artikel 4 van de CITES-Basisverordening (EG) nr. 338/97 door specimens van een in bijlage A genoemde soort in de Gemeenschap binnen te brengen zonder voorgelegde invoervergunning. Het verbod volgt uit artikel 3.37 lid 1 Wet natuurbescherming. Op grond van artikel 2 WED is het feit een misdrijf indien opzettelijk begaan (impliciet primair) en anders een overtreding (impliciet subsidiair).

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De advocaat-generaal vordert vernietiging van het vonnis en veroordeling voor het impliciet primair tenlastegelegde misdrijf tot een geldboete van € 250, subsidiair vijf dagen hechtenis, voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw beroept zich op afwezigheid van alle schuld wegens verontschuldigbare dwaling. De verdachte heeft vooraf informatie over de winkel verzameld via lokale vrienden, een reisgids en internetreviews en is afgegaan op de schriftelijk bevestigde toezegging van de verkoper dat die de vergunningen zou regelen. Ter zitting verklaart de verdachte dat de verkoper hem een boekwerk met invoervereisten per land heeft getoond en dat hij in een douane-app heeft gelezen dat een vergunning nodig was, waarvan hij aannam dat de verkoper die zou regelen.

Daarnaast voert de verdediging aan dat geen sprake is van functioneel daderschap, omdat de verdachte niet heeft aanvaard dat de invoer zonder vergunning plaatsvond. Zij verzoekt voorwaardelijk de verkoper als getuige te horen, voor het geval het hof diens schriftelijke verklaring niet geloofwaardig acht. Ook bepleit zij overschrijding van de redelijke termijn.

Oordeel gerecht

Het hof vernietigt het vonnis. Het procesdossier en het onderzoek ter terechtzitting bieden onvoldoende steun voor het oordeel dat het (voorwaardelijk) opzet van de verdachte was gericht op het ontbreken van de invoervergunning. Het hof spreekt de verdachte vrij van het impliciet primair tenlastegelegde.

Het avas-verweer verwerpt het hof. De verdachte had behoren te weten dat invoer van goederen van een beschermde diersoort aan beperkingen is onderworpen, en uit zijn eigen verklaringen blijkt dat hij zich daarvan bewust was. Gelet op de complexiteit van de regelgeving had het op zijn weg gelegen meer onderzoek te doen. De douane-app, vrienden, een reisgids en reviews volstaan niet. Aan de verkoper, die een commercieel belang had, viel niet zodanig gezag toe dat de verdachte op diens mededelingen mocht afgaan. Als normadressaat en invoerder had de verdachte zich vóór verscheping moeten vergewissen van de afgifte van de vergunning, bijvoorbeeld bij de Nederlandse autoriteiten of bij de verkoper. Hij heeft niet de maximaal te vergen zorg betracht.

Op dezelfde grond faalt het verweer over functioneel daderschap: de verdachte heeft niet de zorg betracht die redelijkerwijs van hem kon worden gevergd. Op het getuigenverzoek hoeft het hof niet te beslissen, omdat het uitgaat van de juistheid van de verklaring van de verkoper en van diens toezegging. Het hof verbetert taal- en schrijffouten in de tenlastelegging, zonder dat de verdachte daardoor in de verdediging is geschaad.

Bewezenverklaring

Het hof acht het impliciet subsidiair tenlastegelegde bewezen: de verdachte heeft in de periode van 7 december 2019 tot en met 22 januari 2020 te Rotterdam in strijd met artikel 4 van de CITES-Basisverordening, zonder dat een invoervergunning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland was voorgelegd, in de Gemeenschap binnengebracht:

  • één paar schoenen vervaardigd van krokodillenleer (Crocodylus siamensis);

  • één riem vervaardigd van krokodillenleer;

  • één gesp gedeeltelijk vervaardigd van krokodillenleer;

  • één pasjeshouder geheel of gedeeltelijk vervaardigd van krokodillenleer.

Het hof spreekt de verdachte vrij van het impliciet primair tenlastegelegde en van wat meer of anders is tenlastegelegd. Het bewezenverklaarde levert op: overtreding van een voorschrift, gesteld bij of krachtens artikel 3.37 lid 1 Wet natuurbescherming.

Strafoplegging en maatregelen

Het hof veroordeelt de verdachte tot een geldboete van € 300, subsidiair drie dagen hechtenis, geheel voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. Ook vernietigt het de strafbeschikking van 11 februari 2021.

In beginsel acht het hof een onvoorwaardelijke geldboete passend, mede omdat de verdachte ter zitting geen verantwoordelijkheid heeft genomen. Gelet op het ontbreken van soortgelijke veroordelingen, de waarschijnlijke vernietiging van de schoenen, die een aanzienlijke waarde vertegenwoordigen, en van de overige goederen, en de persoonlijke omstandigheden volstaat een voorwaardelijke geldboete als waarschuwing. Toepassing van artikel 9a Sr wijst het hof af gezien de ernst van het feit. De proeftijd van één jaar houdt verband met het tijdsverloop. Het hof houdt rekening met de draagkracht. Het arrest motiveert niet afzonderlijk waarom de geldboete hoger is dan de gevorderde € 250.

De redelijke termijn is volgens het hof niet overschreden. De termijn vangt aan op 12 mei 2021, de datum van een e-mail van de parketsecretaris aan de toenmalige raadsvrouw. Eerste aanleg, hoger beroep, cassatie en de procedure na terugwijzing (dossier ontvangen 4 juni 2025) zijn elk binnen twee jaar afgerond, en de totale duur van het geding levert evenmin een inbreuk op artikel 6 lid 1 EVRM op.

Lees hier de volledige uitspraak.

Gerelateerde berichten

Gerelateerde cursussen

Print Friendly and PDF ^