Rechtbank Amsterdam 22 oktober 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:10397

De rechtbank Amsterdam veroordeelt een vennootschap tot een geldboete van € 2.000 wegens het opzettelijk onjuist en onvolledig doen van de aangifte vennootschapsbelasting over 2021. In de nihilaangifte ontbreekt een boekwinst van € 828.521 uit de verkoop van onroerend goed. Het belastingnadeel bedraagt € 182.630. De rechtbank rekent de onjuiste aangifte en het opzet van de middellijk bestuurder aan de vennootschap toe, ook al stelt hij dat hij zich uitsluitend richtte op het terugdraaien van de transactie. Van medeplegen spreekt de rechtbank de vennootschap vrij, omdat haar gedragingen en die van haar bestuurder samenvallen. Bij de hoogte van de geldboete, conform de eis, weegt de rechtbank mee dat de gelijktijdig berechte bestuurder een gevangenisstraf van 18 maanden krijgt, waarvan 9 maanden voorwaardelijk.

Inleiding en context

De verdachte is een vennootschap, ter terechtzitting vertegenwoordigd door haar middellijk bestuurder en aandeelhouder. De meervoudige strafkamer wijst het vonnis in eerste aanleg op tegenspraak, na de terechtzitting van 8 oktober 2026. De zaken tegen de bestuurder en tegen de enig aandeelhouder van de verdachte zijn gelijktijdig, maar niet gevoegd, behandeld. Op 31 maart 2021 verkoopt de verdachte onroerend goed voor € 1.150.000. Bij een boekwaarde van € 321.479 levert dat een boekwinst op van € 828.521.

Tenlastelegging en wettelijk kader

De verdachte wordt verweten dat zij het opzettelijk onjuist en onvolledig doen van de aangifte vennootschapsbelasting over 2021 heeft medegepleegd, terwijl dat feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven (artikel 69 AWR). Het vonnis geeft de tenlastelegging alleen samengevat weer. Naast de onjuistheid van de aangifte, het opzet en het strekkingsvereiste staat de toerekening van gedraging en opzet aan de rechtspersoon centraal (artikel 51 Sr).

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie acht het feit bewezen. Bekend was dat belasting verschuldigd was, maar de bestuurder heeft als feitelijk leidinggevende onvoldoende gedaan om de Belastingdienst over de transactie te informeren en tot een juiste aangifte te komen. Het verweer is niet onderbouwd en een commercieel geschil doet niet af aan de aangifteplicht. De officier van justitie vordert een geldboete van € 2.000, door de officier zelf als symbolisch aangeduid.

Standpunt van de verdediging

Namens de verdachte voert de bestuurder aan dat opzet ontbreekt. Zijn aandacht ging volledig uit naar het terugdraaien van de vastgoedtransactie, die hij als onzakelijk beschouwt: onder bedreiging zag hij zich genoodzaakt het onroerend goed tegen een te lage prijs te verkopen en in te stemmen met een constructie waarbij de verkoopopbrengst werd weggesluisd. Benadeling van de Belastingdienst was niet zijn bedoeling. Voor het geval van een bewezenverklaring verzoekt hij te volstaan met een voorwaardelijke straf, onder verwijzing naar de omstandigheden van de transactie en het feit dat de verdachte sinds 2008 nooit problemen heeft veroorzaakt. Het vonnis vermeldt geen formele verweren.

Oordeel gerecht

De bestuurder is via twee tussenliggende vennootschappen middellijk aandeelhouder en bestuurder van de verdachte. Op 1 mei 2023 geeft hij akkoord voor een nihilaangifte over 2021, met aan begin en einde van het boekjaar dezelfde boekwaarde, die een medewerker van een derde vennootschap namens de verdachte indient. De boekwinst is daarin niet verwerkt, zodat de aangifte onjuist en onvolledig is. Het nadeel van € 182.630 vervult het strekkingsvereiste.

Het doen van aangifte behoort tot de normale bedrijfsvoering van de verdachte en de onjuiste aangifte is haar dienstig geweest. De gedraging vindt daarmee plaats in haar sfeer en kan redelijkerwijs aan haar worden toegerekend. Ook het opzet van de bestuurder rekent de rechtbank aan de verdachte toe. Uit het dossier blijkt niet dat anderen beslissingsbevoegdheid of zeggenschap hadden, en de bestuurder verklaart ter zitting dat hij wist dat over de boekwinst vennootschapsbelasting verschuldigd was. Dat hij gericht was op het terugdraaien van de transactie, die overigens nooit ongedaan is gemaakt, doet niet af aan de verplichting de transactie in de aangifte te verwerken. Door haar buiten de aangifte te laten, heeft hij willens en wetens nagelaten juist en volledig aangifte te doen.

Van medeplegen spreekt de rechtbank vrij. De verdachte en de bestuurder zijn juridisch te onderscheiden, maar hun gedragingen vallen samen, zodat geen nauwe en bewuste samenwerking kan worden vastgesteld.

Bewezenverklaring

De rechtbank verklaart bewezen dat de verdachte:

op 1 mei 2023 in Leiden opzettelijk de digitale aangifte vennootschapsbelasting over 2021 onjuist en onvolledig heeft laten doen, door daarin een onjuist belastbaar bedrag te laten opgeven, terwijl dat feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.

De verdachte wordt vrijgesproken van het meer of anders ten laste gelegde, waaronder het medeplegen.

Strafoplegging en maatregelen

De rechtbank weegt mee dat belastingontduiking het vertrouwen schaadt waarop het belastingstelsel rust, de belastingmoraal ondermijnt en tot oneerlijke concurrentie leidt. De verdachte is volgens het uittreksel Justitiële Documentatie van 5 augustus 2026 niet eerder voor soortgelijke feiten veroordeeld. De Belastingdienst heeft inmiddels een onherroepelijke aanslag vennootschapsbelasting van € 182.630 met rente opgelegd.

Voor een rechtspersoon is uitsluitend een geldboete aangewezen, die gelet op de ernst van het feit en vergelijkbare zaken in beginsel aanzienlijk zou moeten zijn. Evenals de officier van justitie ziet de rechtbank aanleiding tot matiging, omdat aan de gelijktijdig berechte bestuurder een gevangenisstraf van 18 maanden wordt opgelegd, waarvan 9 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Die omstandigheid heeft volgens de rechtbank een sterk mitigerend effect. De rechtbank legt conform de eis een onvoorwaardelijke geldboete van € 2.000 op, gegrond op de artikelen 23 en 51 Sr en artikel 69 AWR. Bijkomende straffen of maatregelen worden niet opgelegd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Actualiteiten

Geldboete van € 2.000 voor rechtspersoon wegens opzettelijk onjuiste aangifte vennootschapsbelasting; vrijspraak van medeplegen met de eigen bestuurder