Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 16 juli 2026 arrest gewezen in de gevoegde zaken C-258/23, C-259/23 en C-260/23 over inspecties door de Portugese mededingingsautoriteit. De zaken betreffen de inbeslagneming van zakelijke e-mails tussen werknemers en bestuurders van ondernemingen tijdens onderzoeken naar overtredingen van de artikelen 101 en 102 VWEU. Het Hof oordeelt dat zulke e-mails onder het begrip communicatie in de zin van artikel 7 van het Handvest van de grondrechten vallen. Het Unierecht verzet zich er niet tegen dat een nationale mededingingsautoriteit deze e-mails in bedrijfsruimten in beslag neemt zonder voorafgaande toestemming van een rechter, mits het nationale recht voorziet in een strikt wettelijk kader en in passende waarborgen tegen misbruik en willekeur, waaronder een effectieve rechterlijke toetsing achteraf. Voor de toegang tot mobiele telefoons, computers of andere gegevensdragers die aan natuurlijke personen toebehoren, verlangt het Hof wel een voorafgaande toetsing door een rechter of een onafhankelijke bestuurlijke instantie. De verwijzende Portugese rechter moet met inachtneming van deze uitleg beoordelen of de betrokken inbeslagnemingen rechtmatig zijn.

Op 24 maart 2026 wees het Hof van Justitie EU arrest in de zaak C-767/23 (Remling) over de motiveringsplicht bij het weigeren van prejudiciële vragen. Het Hof oordeelt dat een hoogste nationale rechter altijd specifiek en concreet moet motiveren waarom hij afziet van het stellen van prejudiciële vragen, ook wanneer het nationale recht verkorte afdoening toestaat. Het arrest heeft directe gevolgen voor de Nederlandse praktijk rond artikel 81 Wet RO, waarbij de Hoge Raad cassatiezaken regelmatig zonder inhoudelijke motivering afdoet. De uitspraak bouwt voort op de Cilfit-doctrine en het Consorzio-arrest uit 2021 en verscherpt de eisen aan rechterlijke instanties die in laatste aanleg uitspraak doen. Voor de bijzonder-strafrechtpraktijk is het arrest relevant bij cassatiezaken over btw-fraude, sanctieschendingen en andere zaken met een Unierechtelijke dimensie.

Op 19 maart 2026 wees het Hof van Justitie van de Europese Unie een belangrijk arrest in zaak C-371/24 (Comdribus) over de verzameling van biometrische gegevens in het kader van strafrechtelijk onderzoek. Het arrest verduidelijkt de eisen die het Unierecht stelt aan nationale autoriteiten wanneer zij vingerafdrukken en foto's willen verzamelen van verdachten. De uitspraak raakt het snijvlak van gegevensbescherming en strafrecht en is relevant voor de Nederlandse praktijk.