Schaduwbankieren, ofwel kredietintermediatie via activiteiten en entiteiten buiten het traditionele bankwezen, was jarenlang vrijwel synoniem met securitisatie, maar dat is al lang niet meer het geval. Na het ontstaan van de kredietcrisis is een sterke verschuiving waar te nemen richting open-einde beleggingsfondsen. Eén van de lessen van de kredietcrisis is geweest dat schaduwbankieren beter in kaart moest worden gebracht en gereguleerd via mondiale samenwerking. Dit artikel geeft een overzicht van de ontwikkelingen en beleidsrespons in dat verband.

De Financial Intelligence Unit (FIU) Nederland heeft een centrale rol in het voorkomen en bestrijden van witwassen, financieren van terrorisme en daaraan ten grondslag liggende misdrijven. Instellingen die in het financieel economische verkeer een evident nadrukkelijke rol hebben of een bij wet bepaalde functie uitoefenen, melden ongebruikelijke transacties op basis van de meldplicht opgenomen in de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft).

Bitcoin is mede vanwege zijn anonieme karakter een populair betaalmiddel van criminelen geworden. In opsporingsonderzoeken van de FIOD en de politie komen de aan bitcoin gerelateerde fenomenen ‘de bitcoinhandelaar’ en ‘de bitcoinmixer’ in relatie met witwassen voor. Deze fenomenen worden uitgelegd in dit artikel. Het artikel eindigt met de drie nieuwe, door de FIU gevalideerde witwastypologieën over de aan- en verkoop van virtuele betaalmiddelen.