Onderzoek naar de aanpak van milieudelicten door de politie in Europa: lessen voor de Nederlandse politie

Onderzoeker dr. Anna Matczak van De Haagse Hogeschool heeft in de reeks Politiewetenschap het rapport De aanpak van milieudelicten door de politie in Europa gepubliceerd, met strategische lessen voor de Nederlandse politie. Het onderzoek vergelijkt de politiële aanpak van milieucriminaliteit in Zweden, Frankrijk en Spanje op basis van veldwerk onder zeventig deelnemers begin 2025. Nederland kent volgens het rapport een sterk gefragmenteerd hybride stelsel waarin circa zestig organisaties namens 360 overheden handhaven, verdeeld over een bestuursrechtelijk en een strafrechtelijk spoor. Het rapport beschrijft milieucriminaliteit als inherent economische criminaliteit, met bedrijfsstructuren, financiële stromen en samenloop met fraude, en beveelt aan financiële specialisten structureel in milieuteams op te nemen. De context wordt gevormd door Richtlijn (EU) 2024/1203 inzake milieucriminaliteit, die uiterlijk 21 mei 2026 moet zijn omgezet en het aantal delictsomschrijvingen uitbreidt van negen naar twintig. Voor Nederland formuleert het rapport vijf aanbevelingen, waaronder het bundelen van specialistische capaciteit en gezamenlijke opleidingstrajecten voor inspectiediensten, politie en Openbaar Ministerie.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Persoonsverwisseling in de strafrechtketen: 867 vonnissen op de verkeerde naam en het onderzoek achter de podcast Het Verkeerde Oordeel

De Algemene Rekenkamer stelde in mei 2025 vast dat minimaal 867 strafrechtelijke vonnissen op een onjuiste naam staan en kwalificeerde het ontbreken van een toetsings- en handelingskader als ernstige onvolkomenheid. De podcast Het Verkeerde Oordeel reconstrueert hoe deze problematiek sinds ten minste 2010 binnen de justitiële organisaties bekend was en welke gevolgen persoonsverwisseling heeft voor betrokkenen. Inmiddels heeft de minister volgens de Rekenkamer duidelijkheid gegeven over de wijze van herstel, maar zijn de zaken nog niet opgelost, ontbreken afspraken met het Openbaar Ministerie en de Rechtspraak en is de totale omvang niet in beeld. Het onderzoek van de Auditdienst Rijk en de verdere afhandeling van de zaken lopen door. Op 19 november 2026 lichten de makers van de podcast hun bevindingen toe op het Anti-Corruptie Congres 2026 in Den Haag.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De EU-Verordening ontbossingsvrije producten onderzocht

De EU-Verordening ontbossingsvrije producten (2023/1115) gaat gelden vanaf 30 december 2026 en verplicht marktdeelnemers en handelaren om voor runderen, cacao, koffie, palmolie, soja, rubber en hout aan te tonen dat deze ontbossingsvrij en legaal zijn, met een zorgvuldigheidsverklaring. De Verordening kent een ruimere reikwijdte dan haar voorganger, de EU-Houtverordening, die alleen illegaal gekapt hout tegenging, en richt zich ook op het toestaan van duurzaam geproduceerd hout. Koster bespreekt de kernbepalingen, de zorgvuldigheidseisen in drie stappen, het toezicht en de implementatie in Nederland, en concludeert dat de Verordening een verbetering is, maar dat uitvoering, handhaving en aanpak van corruptie in herkomstlanden bepalend blijven.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Is er een nieuw tijdperk aangebroken voor de strijd tegen corruptie?

Corruptie wordt genormaliseerd, en de cijfers bevestigen dat: de Corruption Perceptions Index 2025 laat voor het eerst in jaren een daling van het wereldwijde gemiddelde zien, tot 42 van de 100 punten. Nederland blijft steken op 78 en verloor het afgelopen decennium vijf punten. Terwijl de VS zich terugtrekt uit de mondiale strijd tegen corruptie, nam het Europees Parlement op 26 maart de EU-anticorruptierichtlijn aan. Die verplicht Nederland onder meer om handel in invloed strafbaar te stellen, een nationale anticorruptiestrategie in te voeren en een centrale autoriteit op te richten. Via lidstaatopties kan Nederland verder gaan dan de minimumnormen, bijvoorbeeld door bestuurders persoonlijk aansprakelijk te houden en de klokkenluidersbescherming te verbeteren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Nexperia: waar juridische en geopolitieke vraagstukken samenkomen

Op 1 oktober 2025 diende Nexperia bij de Ondernemingskamer een enquêteverzoek tegen zichzelf in. In zeven beschikkingen liepen vennootschapsrechtelijke en geopolitieke vragen door elkaar. De OK trof binnen enkele uren ex parte ingrijpende voorzieningen, schorste de CEO en droeg de aandelen over aan een beheerder. Aan het oordeel lagen een tegenstrijdig belang van de CEO rond bestellingen bij WSS en het niet nakomen van governanceafspraken met EZK ten grondslag. Opvallend zijn de ruime uitleg van staatsveiligheid in art. 27 Rv en het betrekken van duurzame lange termijn waardecreatie bij het vennootschappelijk belang. Advocaat-Generaal Assink concludeerde in juni 2026 tot verwerping van de cassatieberoepen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Het houdverbod als zelfstandige maatregel in de Wet dieren: de eerste lessen uit de praktijk

Sinds 1 januari 2024 kan de strafrechter op grond van artikel 8.11a Wet dieren een houdverbod opleggen als zelfstandige maatregel, direct uitvoerbaar en met een maximale duur van levenslang. Op 22 april 2025 legde de politierechter in Middelburg voor het eerst een levenslang houdverbod op, aan een veehouder die zijn runderen en waterbuffels ernstig had verwaarloosd. Twee officieren van justitie bespreken de parlementaire geschiedenis, de verhouding tot de Wet op de economische delicten bij professionele veehouders en de rechtspraak tot nu toe. Zij signaleren knelpunten, waaronder het tweesporenbeleid waarbij het houdverbod tegelijk als zelfstandige maatregel en als bijzondere voorwaarde wordt opgelegd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Ongeoorloofde beïnvloeding in het Nederlands Wetboek van Strafrecht

Nederland staat voor de implementatie van de EU-Anticorruptierichtlijn, die ongeoorloofde beïnvloeding strafbaar stelt. Bij eerdere verdragen zag de wetgever daarvan af, omdat poging tot omkoping en de deelnemingsvormen het strafwaardige gedrag al zouden dekken. De auteurs onderzoeken of de internationalisering van de corruptiebestrijding nieuwe argumenten oplevert. Aan de hand van een gefingeerde casus over buitenlandse ambtelijke omkoping laten zij zien dat een aparte strafbaarstelling meerwaarde heeft wanneer de betaling aan een tussenpersoon centraal staat en de omgekochte ambtenaar niet te individualiseren is. De vage terminologie van de richtlijn blijft daarbij een knelpunt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Het nieuwe EU-ethiek orgaan – een kritische beschouwing

Op 9 december 2022, International Anti-Corruption Day, doorzocht een samenwerkingsverband van Belgische, Griekse en Italiaanse opsporingsautoriteiten woningen en kantoren in Brussel en arresteerde vier personen, onder wie een vicepresident van het Europees Parlement. Deze en latere corruptieschandalen bliezen het debat over integere ambtsuitoefening nieuw leven in. In 2024 sloten de belangrijkste EU-instellingen een akkoord tot oprichting van een interinstitutioneel EU-Ethiek Orgaan, dat gemeenschappelijke minimumnormen moet ontwikkelen maar geen uitvoering of handhaving kent. De oprichting is inmiddels vastgelopen. De auteurs bespreken de opzet van het orgaan, de verhouding tot andere EU-organen en het Nederlandse ethisch-juridische kader voor politici, en zien de meerwaarde vooral in normstelling voor de grijze gebieden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Vijftig jaar artikel 51 Wetboek van Strafrecht

De regeling van daderschap van rechtspersonen bestaat vijftig jaar, maar kreeg bij de overheveling naar artikel 51 Sr in 1976 nooit de dogmatische doordenking die zij verdiende. De wetgever leunde op het functioneren van de voorloper in de WED en liet verdere uitwerking aan de rechter, die dat via het Drijfmest-arrest invulde met de redelijke toerekening. Dat criterium is inhoudelijk verdedigbaar, maar de toepassing levert een groot grijs gebied op en de voorzienbaarheid staat onder druk. Cnossen bepleit een explicietere wettelijke basis in een nieuw artikel 51a Sr, naar Belgisch en Spaans voorbeeld, zonder de redelijkheid los te laten.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Fundamentele weeffouten rondom het verschoningsrecht

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie wil de recent vastgestelde procedure rond het verschoningsrecht ingrijpend wijzigen door de eerste filtering van mogelijk geprivilegieerd materiaal bij de officier van justitie te leggen in plaats van bij de rechter-commissaris. Volgens auteur Petra van Kampen ontstaat daardoor het risico dat opsporingsambtenaren al kennisnemen van vertrouwelijke informatie voordat duidelijk is dat deze onder het verschoningsrecht valt. Dit staat volgens haar op gespannen voet met het Box-arrest van de Hoge Raad uit 2024, waarin is bepaald dat filtering in dergelijke gevallen door of onder verantwoordelijkheid van de rechter-commissaris moet plaatsvinden. Ook jurisprudentie van het EHRM benadrukt dat de beoordeling van verschoningsgerechtigd materiaal niet aan opsporingsautoriteiten mag worden overgelaten. Daarnaast beperkt het ontwerpvoorstel de mogelijkheden om via een klaagschrift tegen beslag op potentieel verschoningsgerechtigd materiaal op te komen. Van Kampen concludeert dat hiermee belangrijke waarborgen rond het verschoningsrecht worden uitgehold ten gunste van praktische en capacitaire belangen van de opsporing.

Read More
Print Friendly and PDF ^