Artikel: Het Europees Openbaar Ministerie en het hervormde OLAF uit de startblokken

De strijd tegen fraude die ten koste kan gaan van EU-middelen heeft een nieuwe impuls gekregen. Op 1 juni 2021 is het Europees Openbaar Ministerie (EOM) met zijn werkzaamheden begonnen. Het EOM is een onafhankelijk vervolgingsorgaan dat, in het kort, bevoegd is om strafbare feiten die ten koste gaan van de begroting van de Europese Unie (EU) te onderzoeken, te vervolgen en voor de nationale strafrechter te brengen. Daarmee hebben de deelnemende lidstaten het vervolgingsmonopolie op dit gebied deels in de handen van de EU gelegd. De komst van het EOM brengt ook veranderingen met zich voor de rol en de taakuitoefening van het Europees bureau voor fraudebestrijding (OLAF). OLAF krijgt een ondersteunende rol voor het EOM en wordt uitgerust met nieuwe bevoegdheden die zijn doeltreffendheid moeten vergroten. In deze bijdrage gaan wij in op deze ontwikkelingen en leggen daarbij de ­nadruk op het spanningsveld rond deze bevoegdheids­overdracht en de noodzaak om te voorzien in effectieve procedurele waarborgen. Wij geven allereerst een korte omschrijving van het EOM en zijn bevoegdheden, en gaan kort in op enkele aspecten van de Nederlandse deelname aan het EOM. Vervolgens bespreken wij de veranderingen voor OLAF. Wij besteden eerst aandacht aan de rolverdeling tussen het EOM en OLAF. Daarna staan wij stil bij de veranderingen die strekken tot verbetering van de doeltreffendheid van onderzoeken door OLAF, de uitbreiding van zijn onderzoeksbevoegdheden en de nieuwe procedurele waarborgen die daartegenover staan.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Collectieve externe bestuurdersaansprakelijkheid voor misleidende tussentijdse cijfers

In de uitspraak waar deze noot bij is geschreven wordt een bestuurder ex artikel 2:249 BW aansprakelijk gehouden voor misleidende tussentijdse cijfers. Het oordeel van de rechtbank bestrijkt een aantal interessante aspecten van artikel 2:249 BW, waaronder de kwalificatie ‘tussentijdse cijfers’, de toe te passen misleidingsnorm en de vraag of een persoonlijk ernstig verwijt moet worden vastgesteld. In deze bijdrage staat de auteur daarbij stil.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Het voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn inzake passende zorgvuldigheid op het gebied van duurzaamheid: een kritische verkenning

In het voorjaar van 2021 besprak de auteur reeds de aankondiging van de Europese Commissie om met een voorstel voor een richtlijn op het gebied van duurzame corporate governance te komen. Met de nodige vertraging is dit voorstel op 23 februari 2022 gepresenteerd, nu met een nieuwe naam: de Corporate Sustainability Due Diligence Directive, of in het Nederlands: de richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid. Hoewel het voorstel op punten afwijkt van de in het voorgaande artikel besproken verwachtingen, blijft de kern van het eerdere betoog staan: de consequenties van deze richtlijn laten zich nauwelijks overschatten, nu zij grote ondernemingen verplichten een voortdurende due diligence uit te voeren op het gebied van milieu en mensenrechten, waarvan de naleving door bestuurders en commissarissen zal moeten worden gemonitord.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Vrijbriefje om naar zwarte lijsten te verwijzen?

In een notendop gaat het onderliggende geschil over de verwijdering van onwelgevallige zoekresultaten bij Google. Oftewel over de toepassing van het recht om vergeten te worden. Hierbij botsen juridisch een aantal grondrechten: enerzijds het recht op eerbiediging van het privéleven en de bescherming van persoonsgegevens van een plastisch chirurg, anderzijds de vrijheid van meningsuiting en van informatie van Google als exploitant van een zoekmachine. De afweging van voornoemde grondrechten vond in de rechtsstrijd plaats via art. 17 jo. art. 21 AVG. De Hoge Raad liet de beschikking van het Hof Amsterdam in stand, die al eerder in dit tijdschrift aan de orde kwam. Google moet volgens de Hoge Raad kunnen blijven verwijzen naar de betreffende online zwarte lijsten, waarop ook de verzoekster tot cassatie vermeld stond.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Sanctieregelgeving en handhavingsrisico

Financiële ondernemingen moeten vanwege Europese en Nederlandse sanctieregels onderzoek doen naar sanctierisico's van klanten en transacties. Sancties kunnen gericht zijn op personen en entiteiten, goederen en diensten of sectoren van de economie. Toch zijn ze veelal niet alles en iedereen omvattend. Om sanctieschendingen en handhavingsmaatregelen te voorkomen is effectieve compliance geboden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De rol van de Nederlandse financiële sector in de bestrijding van illegale handel in wilde dieren

In dit artikel bekijken we welke rol Nederlandse financiële instellingen kunnen spelen bij de bestrijding van illegale handel in wilde dieren (hierna: IHWD). In het bijzonder de samenloop tussen IHWD en het witwassen van de betrokken geldstromen, maakt dat de Nederlandse financiële instellingen een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van IHWD door de inzet van hun bestaande maatregelen tegen witwassen. Dit vereist wel dat de awareness wordt vergroot ten aanzien van de risico's voor IHWD in de Nederlandse financiële sector, en de risico's ten aanzien van IHWD in bestaande risicobeheerssystemen van financiële instellingen worden ingepast. Ook denken we dat het tijd is voor het opzetten van een publieke private samenwerking op dit terrein door publieke partners en Nederlandse financiële instellingen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

E-mails en verschoningsrecht – kortsluiting bij het OM

Mogen opsporingsambtenaren en officieren van justitie kennisnemen van verschoningsgerechtigde e-mails? Mogen zij zelfstandig het verschoningsrecht terzijde schuiven? Het OM vindt van wel. In de actuele discussie over het verschoningsrecht op gevorderde e-mails, beroept het OM zich op artikel 126aa lid 2 Sv en het daarop gebaseerde Besluit bewaren en vernietigen van niet-gevoegde stukken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De ontwikkeling van het JIT: de wet van de remmende voorsprong?

Door de jaren heen is de wijze waarop wordt omgegaan met en gebruik gemaakt van JITs veranderd. Ook in de context van de JIT-samenwerking hebben zich wijzigingen voorgedaan, bijvoorbeeld door de komst van nieuwe EU-regelgeving voor strafrechtelijke samenwerking. Het bekendste voorbeeld daarvan is de Richtlijn Europees onderzoeksbevel. De vraag die in het artikel centraal staat is wat het toekomstperspectief van het JIT is. Heeft het JIT in de veranderende wereld van de Europese samenwerking in strafzaken nog een plaats?

Read More
Print Friendly and PDF ^

From Integrity- to ESG-Due Diligence

The new requirements to perform ESG Due Diligence and report on impact of sustainability issues, will pose challenges for organisations, but also for compliance officers. The new regulations will lead to a shift in focus on financial performance to a broader management agenda, where ESG becomes of strategic importance. The many puzzling questions for the board room, where the company's values, business principles and code of conduct are put to the test, will have a serious impact on the compliance function.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De civielrechtelijke beoordeling van fraudeverwijten

Tegen strafrechtelijke normen in het strafrecht wordt anders aangekeken dan in het civiele recht. Wanneer strafrechtelijke normen in een civiele context moeten worden beoordeeld ontstaat een fuzzyness die leidt tot onduidelijkheid, aanleiding geeft tot opportunistisch procederen en die meer algemeen onwenselijk is. De twee belangrijke scharnierpunten zijn de openbare orde enerzijds en de bewijslastverdeling en -weging anderzijds. De strafrechtelijke en civielrechtelijke normen blijken in de praktijk niet altijd makkelijk te verenigen. Dat leidt tot uitdagingen in de toepassing ervan. De rechtspraktijk heeft behoefte aan nadere duiding van hoe om te gaan met die problematiek. Daarbij moeten overwegingen van systeemcoherentie en rechtsstatelijkheid, rechtspolitiek en maatschappelijk belang op een genuanceerde manier worden gewogen. Met dit artikel wordt voor die discussie een aanzet geven.

Read More
Print Friendly and PDF ^