Delikt en Delinkwent Financieel-economisch strafrecht

In deze rubriek wordt aandacht besteed aan enkele actuele ontwikkelingen op het terrein van witwassen, voordeelsontneming en marktmisbruik. Lees verder:

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op Delikt en Delinkwent.

 

Print Friendly and PDF ^

'De vroegtijdige publicatie van boetes door de AFM en DNB'

Reeds vanaf de inwerkingtreding van de Wet op het financieel toezicht (‘Wft’) per 1 januari 2007 zijn de Autoriteit Financiële Markten (‘AFM’) en De Nederlandsche Bank (‘DNB’), als uitgangspunt, verplicht om door hen opgelegde boetes openbaar te maken. Met name de zogenoemde ‘vroegtijdige’ openbaarmakingsplicht was niet onomstreden. Criticasters voerden onder meer aan dat de onschuldpresumptie (in de zin van art. 6 Europees Verdrag van de Rechten van de Mens) er aan in de weg staat dat boetes openbaar worden gemaakt alvorens de rechter heeft geoordeeld over de rechtmatigheid van de boete. Tezelfdertijd gold dat aan boetelingen – en andere belanghebbenden in de zin van art. 1:2 Algemene wet bestuursrecht (‘Awb’) – het recht toekwam om een voorlopige voorziening te vragen bij de Rechtbank Rotterdam teneinde vroegtijdige publicatie van de boete te verhinderen. Van dat recht is veelvuldig gebruik gemaakt. Dat hield mede daarmee verband dat, zoals viel te verwachten, boetelingen de publicatie niet zelden bezwaarlijker vinden dan de boete zelf. Het heeft geleid tot een stroom aan jurisprudentie. Dat die jurisprudentie, zeker aanvankelijk, niet steeds eenduidig was, verbaast niet. Vaak bleek dat het in de Wft verankerde publicatieregime en systeem van rechtsbescherming, met name ook wat betreft de processuele aspecten, te summier is, niet op alle punten even goed is doordacht en bovendien vaak op meerdere manieren kan worden uitgelegd. Dat neemt niet weg dat er in de loop der jaren steeds meer duidelijkheid is gekomen, zeker nadat ook het College van Beroep voor het bedrijfsleven (‘CBb’) als hoger beroepsinstantie een aantal richtinggevende uitspraken had gedaan. Dat gold niet in de laatste plaats voor het door de rechter te hanteren beslismodel bij de vraag of vroegtijdige publicatie is toegestaan. Hoewel de vroegtijdige publicatie van boetes nooit echt een rustig bezit is geworden, leken de AFM en DNB langs jurisprudentiële weg uiteindelijk voldoende handvatten te hebben gekregen om te kunnen beoordelen of zij in voorkomend geval mochten overgaan tot vroegtijdige publicatie. Op dezelfde wijze konden boetelingen een ten minste nog enigszins gecalculeerde afweging maken of het zin had om een besluit tot vroegtijdige publicatie aan te vechten. Dat met horten en stoten tot stand gekomen relatief rustige bezit is echter in gevaar gebracht door de per 1 augustus 2014 doorgevoerde wijzigingen van de Wft ter implementatie van de richtlijn ‘CRD IV’. Hoewel art. 68 richtlijn CRD IV alleen dwingt tot wijziging van het in de Wft verankerde publicatieregime voor banken en beleggingsondernemingen, heeft de Nederlandse wetgever er uit oogpunt van rechtseenheid en rechtsgelijkheid voor gekozen de desbetreffende wijzigingen ook door te voeren voor andere financiële ondernemingen.

In dit artikel wordt eerst, heel globaal en vooral ter opfrissing van het geheugen, worden ingegaan op het oude regime voor vroegtijdige publicatie van boetes om daarna uiteen te zetten welke wijzigingen daarin zijn doorgevoerd per 1 augustus 2014. Vervolgens wordt, mede aan de hand van recente jurisprudentie, geduid welke nieuwe vragen en onzekerheden het nieuwe publicatieregime met zich brengt. Dat vormt de kern van de bijdrage. Afgerond wordt met een uitleiding waarbij tevens wordt gewezen op onderdelen in de huidige wetgeving die, wat duidelijkheid en eenduidigheid betreft, nog steeds te wensen over laten.

Lees verder:

 

Print Friendly and PDF ^

Delikt en Delinkwent Fiscaal strafrecht

In deze rubriek is een overzicht opgenomen van de recente jurisprudentie op het gebied van het fiscale strafrecht. Het betreft de EHRM-uitspraak over het arrest van de Hoge Raad van 12 juli 2013 over de mogelijke schending van het nemo tenetur-beginsel van de belastingplichtige in relatie tot de inlichtingenverplichtingen jegens de fiscus. Daarna worden het recente arrest van de Hoge Raad over de administratieplicht in relatie tot artikel 69 AWR en ten slotte de uitspraak van het Hof ’s-Hertogenbosch over de vervolgingsuitsluitingsgrond van artikel 69 lid 4 AWR besproken. Als laatste is opgenomen het protocol AAFD dat op 1 juli 2015 in werking is getreden en de Richtlijnen AAFD vervangt. Lees verder:

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op Delikt en Delinkwent.

 

Print Friendly and PDF ^

'Het gebruik van kennelijk leugenachtige verklaringen van verdachten in bewijsmotiveringen'

Het uitgangspunt van het strafrechtelijke bewijsrecht is dat alleen redengevend bewijsmateriaal ten grondslag mag worden gelegd aan de bewijsbeslissing. Wanneer bepaald bewijsmateriaal geen directe of indirecte bijdrage kan leveren aan het bewijs van het ten laste gelegde feit, zal het in beginsel als niet-redengevend moeten worden aangemerkt. Dat geldt in het bijzonder wanneer een bepaalde verklaring onverenigbaar is met het in de tenlastelegging beschreven scenario. Deze zal dan geen functie mogen hebben bij de onderbouwing van de bewijsbeslissing. Ten aanzien van verklaringen van verdachten kan dit echter anders zijn. De Hoge Raad gaat ermee akkoord dat de rechter een verklaring van de verdachte als kennelijk leugenachtig bestempelt en de leugenachtigheid vervolgens een rol laat spelen in de bewijsmotivering. Daarbij moeten wel bepaalde voorwaarden in acht worden genomen, die onder meer blijken uit NJ 2012/466, r.o. 4.2. De term ‘kennelijk leugenachtig’ impliceert ten eerste dat ander bewijsmateriaal beschikbaar is, op basis waarvan redelijkerwijs mag worden aangenomen dat de verdachte een valse verklaring heeft afgelegd en ten tweede dat de verdachte opzettelijk een valse verklaring heeft afgelegd. Het enkele opzet op het afleggen van een valse verklaring volstaat echter niet. De verdachte moet hebben gelogen met het specifieke doel om ‘de waarheid te bemantelen’, zoals de Hoge Raad het pleegt uit te drukken.

In dit artikel staat de vraag centraal of het, gezien de wijze waarop de leugenachtigheid aan de bewijsconstructie bijdraagt, wenselijk is om de vaststelling dat de verklaringen van een verdachte leugenachtig is, als redengevende omstandigheid te laten bijdragen aan de bewijsmotivering. Eerst zal worden beschreven wat de door de Hoge Raad gestelde voorwaarden inhouden en op welke manier feitenrechters deze toepassen.Vervolgens zal worden ingegaan op de redengevendheid van de kennelijke leugenachtigheid van de verklaring van een verdachte en op de mate waarop deze invloed kan uitoefenen op de bewijsbeslissing. Ten slotte zal de onderzoeksvraag worden beantwoord.

Lees verder:

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op Delikt en Delinkwent.

 

Print Friendly and PDF ^

'Searching and Seizing Evidence at Lawyers’ and Doctors’ Premises: Belgium, France and The Netherlands Put to the European Court of Human Rights Test'

Search and seizure procedures at lawyers’ and doctors’ premises put pressure on professional secrecy. In order to protect secrecy Belgium, France and The Netherlands introduced procedural guarantees based on the interplay of the examining magistrate, the representative of the professional association and the lawyer or doctor. Although the actors are similar, the level of protection differs. Under the terms of the European Convention on Human Rights a minimal level of protection is nevertheless vital. This contribution compares the interplay between the actors in Belgium, France and The Netherlands and evaluates whether all three countries meet the minimal level of protection required by the European Court of Human Rights. It subsequently concludes that an evaluation based on human rights is blind at one eye: although the rights protected by professional secrecy are decently preserved, professional secrecy itself is not. Lees verder:

 

Print Friendly and PDF ^

'De reikwijdte van het verschoningsrecht'

In de uitspraak van de Rechtbank Den Haag van 14 januari 2015 oordeelde de rechter dat het ‘governance rapport’ opgesteld door advocaten van De Brauw Blackstone in de Vestia-zaak niet viel binnen het verschoningsrecht van advocaten. De vraag die hieruit voort komt is hoe ver het civiele verschoningsrecht reikt. Deze bijdrage behandelt kort de kritiek op deze uitspraak en beziet voorts of het van belang is dat documenten, ten aanzien waarvan een beroep op het verschoningsrecht wordt gedaan, juridische bevindingen, kwalificaties en conclusies bevatten. Hierbij wordt aandacht besteed aan de inhoud en grondslag van het verschoningsrecht door te verwijzen naar relevante wettelijke bepalingen en jurisprudentie. Geconcludeerd wordt dat op grond van de benadering van de Hoge Raad en het Hof van Justitie van de Europese Unie gesteld moet worden dat door advocaten ten behoeve van hun cliënten opgestelde onderzoeksrapporten binnen de reikwijdte van het functionele verschoningsrecht vallen. Lees verder:

 

Print Friendly and PDF ^

'De zaak-Delta Lloyd: consequenties voor compliance'

Met de recente uitspraken van de rechtbank Rotterdam over de bestuurlijke boete opgelegd aan Delta Lloyd en de aanwijzing tot heenzending van een prominent bestuurder van Delta Lloyd is een einde gekomen aan een slepend conflict tussen de financiële toezichthouder DNB en de verzekeraar. Nu het stof is opgetrokken maken wij de balans op. Wat is de betekenis van deze zaak voor het integriteitsbeleid van financiële ondernemingen en de rol van de compliance officer? De auteurs staan in dit artikel stil bij de boete en de aanwijzing, om vervolgens mogelijke consequenties voor Compliance te beschrijven. Lees verder:

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift voor Compliance. 

 

Print Friendly and PDF ^

'Het wetsvoorstel ‘Verbetering Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving’: verbetering uniformiteit en vermindering van fragmentatie'

Het wetsvoorstel ‘Verbetering Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving’ (het ‘wetsvoorstel’) ziet op een wijziging van het handhavingshoofdstuk (het huidige hoofdstuk 5) van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (‘Wabo’) en is tevens een voorloper op de nieuwe Omgevingswet. Het wetsvoorstel voorziet in een nieuwe inrichting van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (‘VTH’). Het oorspronkelijke wetsvoorstel is ingediend op 18 februari 2014. Op 18 december 2014 volgde een gewijzigde versie van het wetsvoorstel. Deze bijdrage beoogt een overzicht op hoofdlijnen te geven van de wijzigingen van de inrichting van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving naar aanleiding van het wetsvoorstel.

 

Verder in dit artikel:

  1. Inleiding
    1. 1.1. Achtergrond: Commissie Mans (juli 2008)
    2. 1.2. ‘Package deal’ (juni 2009)
  1. Het (oorspronkelijke) wetsvoorstel VTH (februari 2014)
    1. 2.1. Wettelijke borging omgevingsdiensten en kwaliteitscriteria
    2. 2.2. Wettelijke borging Inspectieview Milieu
  1. Commissie Wolfsen (september 2014)
  2. Wijzigingen wetsvoorstel VTH (december 2014)
    1. 4.1. Verantwoordelijkheid provincies
    2. 4.2. Kwaliteitscriteria in verordening en overleg en coördinatie
    3. 4.3. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving: informatie-uitwisseling
  1. Modelverordening VTH
  2. Wijzigingen in de handhavings-praktijk na inwerkingtreding van het wetsvoorstel
    1. 6.1. Rol provincie: coördinatie en bevoegd gezag alle grote inrichtingen
    2. 6.2. Modelverordening
    3. 6.3. Toename belang handhaving en toezicht bij meer algemene regels
  1. Behandeling wetsvoorstel in wetgevingsoverleg (september 2015)
  2. Tot slot

 

Lees verder:

 

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming.

 

 

 

Print Friendly and PDF ^

'Banken, witwassen en de effectiviteit van het toezicht'

In de media staat witwassen tegenwoordig volop in de aandacht. Een kleine greep uit de geschreven Nederlandse media levert al gauw enkele smeuïge koppen op: ‘Italiaanse justitie: 'Bank of China wast 4,5 miljard wit'’, ‘ABN Amro stuurt topbankiers in Dubai weg na fraude’, en ‘Deutsche Bank onderzoekt witwassen door Russische klanten’. Tel daar de hoge boetes die de afgelopen jaren in de Verenigde Staten aan verschillende banken zijn opgelegd en het omvangrijke FIFA-schandaal bij op, en al gauw rijst de vraag naar de rol van banken in de strijd tegen witwassen.  

Verder in dit artikel:

  1. Introductie
  2. Effectief toezicht
  3. Vormgeving van het anti-witwastoezicht op banken
    1. 3.1. Institutionele vormgeving
    2. 3.2. Vormgeving van het toezicht: tweesporenbeleid
    3. 3.3. De gevolgen van het SSM voor het anti-witwastoezicht op banken
  1. Het anti-witwastoezicht op banken in Nederland
    1. 4.1. Behoorlijk effectief
    2. 4.2. Gebrek aan transparantie
    3. 4.3. Handhaving
  1. Concluderende opmerkingen

 

Lees verder:

 

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming.

 

 

Print Friendly and PDF ^

'Spotprenten, slachtoffers en sepotbeslissingen'

Jaren geleden hing er op een deur in één van de secties van de faculteit der Rechtsgeleerdheid te Groningen een spotprent van Peter van Straaten. Afgebeeld stond strafpleiter Spong die, reeds in toga voor de zitting, driftig in het dossier bladerde op zoek naar de vormfout waarmee hij de zaak kon winnen. De tijd dat een enkele vormfout verstrekkende consequenties kon hebben voor een strafzaak, ligt alweer geruime tijd achter ons.

 

Lees verder:

 

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming.

 

 

Print Friendly and PDF ^