'Medeplichtigheid versus medeplegen, wanneer slaat de balans door?'

De deelnemingsvorm medeplegen, in het bijzonder de afgrenzing met medeplichtigheid, is veelvuldig in rechtswetenschap en -praktijk aan de orde gesteld. Recent heeft de Hoge Raad een arrest gewezen dat in dit kader van belang is. De Hoge Raad geeft aan ten behoeve van de praktijk enkele algemene overwegingen aan de afgrenzing tussen de deelnemingsvormen te wijden. In dit arrest worden aandachtspunten geformuleerd voor de strafrechtelijke beoordeling van medeplegen. De overwegingen zijn in het bijzonder gericht op de afbakening tussen medeplegen en medeplichtigheid en meer in het bijzonder met het oog op gevallen waarin het medeplegen niet bestaat in gezamenlijke uitvoering. Welke ontwikkelingen zijn er te constateren in de feitenrechtspraak na het wijzen van dit arrest? Lees verder:

• Medeplichtigheid versus medeplegen, wanneer slaat de balans door? door M.A. Docter in Tijdschrift Praktijkwijzer Strafrecht aflevering 13

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift Praktijkwijzer Strafrecht. 

Bundel: Op weg naar de Omgevingswet

De kop van het wetgevingstraject voor de nieuwe Omgevingswet is eraf. Op 1 juli 2015 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de Omgevingswet met grote meerderheid aangenomen. De Omgevingswet vormt het voorlopige sluitstuk van de stelselherziening van het omgevingsrecht. Het wetsvoorstel beoogt een grote verandering van de regels die gelden voor de fysieke leefomgeving. De wet moet integreren, harmoniseren en dereguleren. In deze bundel wordt ingegaan op het systeem van de Omgevingswet, de kerninstrumenten, de procedures, rechtsbeschermingsmogelijkheden en ten slotte op een aantal inhoudelijke normen. De artikelen behandelen deze onderwerpen uit de Omgevingswet kort en bondig. Deze bundel is een herziene versie van de bundel Op weg naar de Omgevingswet die in februari 2015 is verschenen. Deze herziene bundel is geüpdatet naar de laatste stand van zaken; alle veranderingen die tijdens de parlementaire behandeling in de Tweede Kamer ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel zijn doorgevoerd, zijn hierin verwerkt.

Klik hier voor het raadplegen van de bundel.

'Het episodisch geheugen en getuigenverhoor. Wat weten politieverhoorders hiervan?'

Onderzoek naar wat verhoorspecialisten van de Nederlandse politie weten over het episodisch geheugen en over de factoren die van invloed zijn op de betrouwbaarheid van de verklaringen van ooggetuigen. Het kennisniveau van deze verhoorspecialisten bleek beneden de maat. Ook bleek dat in de opleiding onvoldoende aandacht wordt besteed aan deze aspecten. Welk effect dit gebrek aan kennis op de getuigenverhoren heeft is onbekend. De kwaliteit van die getuigenverhoren staat wel ter discussie. Lees verder:

• Het episodisch geheugen en getuigenverhoor. Wat weten politieverhoorders hiervan? door G. Odinot, R. Boon, L. Wolters in Tijdschrift voor Criminologie 57e jrg., nr. 3, 2015

Dit artikel is enkel te raadplegen indien u bent geabonneerd op Tijdschrift voor Criminologie.

'Aanpak BTW-fraude Europa: dweilen met de nationale kraan open'

In oktober 2014 heeft de Europese Commissie (EC) een update laten uitvoeren van de studie naar de omvang en oorzaken van de zogenoemde BTW-tax gap binnen de EU. De resultaten laten over het jaar 2012 een schatting zien van € 177 miljard aan gemiste BTW-opbrengsten. Ondanks de al jarenlange inspanningen om de BTW-tax gap terug te dringen, lijkt dat maar moeilijk te lukken. De BTW-tax gap laat immers over het jaar 2012 een stijging zien — in absolute cijfers — ten opzichte van 2011.

Begin 2012 heeft de EC — naar aanleiding van de BTW-tax gap studie over 2011 — een Actieplan geadopteerd met daarin een veelheid aan maatregelen om op korte en langere termijn tax fraud and tax evasion te bestrijden. Als onderdeel van het Actieplan heeft de EC in 2014 twee rapporten gepubliceerd. Het eerste rapport bekijkt “VAT collection and control procedures across the Member States” in de context van de zogenoemde “eigen middelen”. Het tweede rapport behandelt de effectiviteit van de administratieve samenwerking tussen de lidstaten. Het gaat derhalve om maatregelen die zien op de uitvoerings- en controlepraktijk van de individuele belastingdiensten en maatregelen die betrekking hebben op de internationale samenwerking.

Om problemen structureel op te lossen is naar onze mening meer nodig dan kennis over de omvang van de tax gap. Met name de aard van de problematiek is relevant: wat is de oorzaak van het niet-naleven van regels, zijn er verschillen in oorzaak tussen de lidstaten? Het lijkt er niet op dat een dergelijke analyse ten grondslag ligt aan het Actieplan. Dat roept de vraag op of de maatregelen ook daadwerkelijk leiden tot een oplossing van de problematiek op Europees niveau. Om hierop een antwoord te vinden beschrijven de auteurs in onderdeel 2 van het artikel de gehanteerde strategie en de bruikbaarheid van schattingen van de BTW-tax gap voor het terugdringen hiervan. In onderdeel 3 gaan zij in op het effect van de wettelijke maatregelen om fraude te bestrijden. De maatregelen om zowel de uitvoerings- als de controlepraktijk te verbeteren houden zij in onderdeel 4 tegen het licht. Onderdeel 5 gaat in op de internationale samenwerking. In onderdeel 6 ten slotte vatten de auteurs samen in hoeverre de genoemde maatregelen inhoud geven aan een intracommunautaire strategie voor de bestrijding van BTW-fraude.

Lees verder: 

• Aanpak BTW-fraude Europa: dweilen met de nationale kraan open door mevr. prof. dr. mr. E.C.J.M. van der Hel-van Dijk RA en mr. M.A. Griffioen in Weekblad voor Fiscaal Recht Aflevering 7118

De heer Griffioen is een van de sprekers tijdens het seminar Btw-carrouselfraude: Ins & Outs.

Klik hier voor meer informatie of om aan te melden.

'Handhaving door de andere overheid. Een pleidooi voor aanpassing van de algemene regeling van gemeentelijke handhavingsbevoegdheden in de Gemeentewet'

Zowel gemeentelijke herindelingen als toenemende intergemeentelijke samenwerking leiden tot schaalvergroting van gemeenten. Ook hebben gemeenten, de andere overheid, in de afgelopen decennia steeds meer taken en beleidsvelden toebedeeld gekregen. In deze bijdrage wordt de algemene regeling van de handhavingsbevoegdheden van het gemeentebestuur besproken, en met name de bestuurlijke boete. De bestuurlijke boete is inmiddels uitgegroeid tot een bestuurlijke sanctie met een volwaardige plaats in het sanctiepalet van bestuursorganen. Deze volwaardige plaats komt bij gemeentelijke bestuursorganen aanmerkelijk minder tot uitdrukking dan bij tot het Rijk behorende bestuursorganen, waaronder zelfstandige bestuursorganen. De boetebevoegdheid is in een inmiddels almaar groeiende hoeveelheid van meer dan 130 wetten opgenomen en veruit het grootste deel daarvan geeft haar aan tot de centrale overheid behorende bestuursorganen. Lees verder:

• Handhaving door de andere overheid. Een pleidooi voor aanpassing van de algemene regeling van gemeentelijke handhavingsbevoegdheden in de Gemeentewet door O.J.D.M.L. Jansen in De Gemeentestem 165e jrg., nr. 7426, 6 oktober 2015

Dit artikel kunt u enkel raadplegen met een abonnement op De Gemeentestem.

'De ombudsman, de rechter en anonieme getuigen'

Naar aanleiding van een uitspraak van de rechter in kort geding gaat deze bijdrage nader in op het gebruiken van anonieme getuigen in een door de ombudsman ingesteld onderzoek uit eigen beweging. Op 26 juni deed het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao uitspraak in kort geding (nr. KG74057/2015) waarin eiser (gevolmachtigd minister van Curaçao) vorderde de anonimiteit van informanten op te heffen. Uit dit vonnis is een aantal conclusies te trekken. Een rechtstreeks kort geding tegen een ombudsman is niet mogelijk. Wanneer echter de vordering ook tegen de rechtspersoon waartoe de ombudsman behoort is ingesteld, kan de rechter, via de vordering tegen deze rechtspersoon, de werkwijze van de ombudsman, zij het terughoudend, toetsen. De ombudsman mag gebruik maken van anonieme klokkenluiders/ getuigen, maar moet zich daarbij wel een oordeel vormen over de betrouwbaarheid van de getuigen zodat niet wordt afgegaan op roddel of achterklap. Lees verder:

• De ombudsman, de rechter en anonieme getuigen door G. ten Berge in Tijdschrift voor Klachtrecht nr. 3, 2015

Dit artikel is enkel te raadplegen met een abonnement op Tijdschrift voor Klachtrecht. 

Marokkaanse gangsters en corrupte rechters: De zaak-Hamza B.

De berechting van Hamza B. in Marokko vanwege zijn betrokkenheid bij een afrekening in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt op 29 december 2012 doet nogal wat stof opwaaien. De rechtbank in Tanger zou door zijn familie zijn omgekocht voor een bedrag van € 180.000, hetgeen de relatief milde straf van twintig jaar gevangenis zou verklaren. Ook het Hof dat de zaak in hoger beroep moet beoordelen, zou flinke bedragen in het vooruitzicht zijn gesteld als beloning voor een verdere matiging van de straf. Het Ministerie van Justitie zit in een lastig parket. Aan de ene kant heeft het de medewerking van de Marokkaanse autoriteiten hard nodig en is het uit diplomatiek oogpunt not done om beschuldigingen van corruptie al te zwaar aan te zetten. Aan de andere kant kan de minister een dergelijke ernstige kwestie ook niet over zijn kant laten gaan. Inmiddels is de behandeling in hoger beroep al verscheidene keren uitgesteld. De zaak brengt de mogelijkheden – maar vooral ook de begrenzingen – van moderne wederzijdse rechtshulp in strafzaken scherp aan het licht. Lees verder:

• Marokkaanse gangsters en corrupte rechters door Harmen van der Wilt in NJB 36

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het NJB.

'Het gewijzigde wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod'

Het wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod is onlangs in gewijzigde vorm aangenomen door de Tweede Kamer. Dit artikel gaat in op zowel de wijzigingen die zijn aangebracht aan het voorontwerp als enkele belangrijke vraagstukken die tijdens het wetgevingsproces naar voren zijn gekomen. Daarbij worden de betreffende onderdelen van het wetsvoorstel vergeleken met de Britse, Amerikaanse, Australische en Duitse bestuursverboden, teneinde te bezien in welke mate het Nederlandse wetsvoorstel aansluit bij reeds bestaande buitenlandse praktijken. Uit de vergelijking blijkt dat het wetsvoorstel na wijzigingen vooral materieelrechtelijk beter aansluit op deze praktijken. Lees verder:

• Het gewijzigde wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod door T. Reker in TvI 2015/46

Dit artikel kunt u enkel raadplegen met een abonnement op het Tijdschrift voor Insolventierecht.

'Het UBO-register; privacybelangen op losse schroeven'

Op 20 juni 2015 is het voorstel voor de vierde anti-witwasrichtlijn door het Europees Parlement van de Europese Unie aangenomen. Het doel van de nieuwe richtlijn is het voorkomen van belastingontduiking, het tegengaan van witwassen en het bestrijden van de financiering van terrorisme. De nieuwe richtlijn blijkt voor de nodige opschudding te zorgen, in het bijzonder vanwege de komst van een Ultimate Beneficial Owner-register (UBO-register). In het UBOregister komen de gegevens te staan van personen die een belang hebben in een juridische entiteit, alsook de economische omvang van hun belang. Dit register heeft gevolgen voor de privacy van deze zogeheten groep ‘uiteindelijk belanghebbenden’. Gevreesd wordt dat de openbaarmaking van het economisch belang in het UBO-register verhoogde risico’s meebrengt voor uiteindelijk belanghebbenden, zoals fraude, ontvoering, chantage, geweld of intimidatie. Deze bijdrage gaat nader in op het UBO-register, in het bijzonder op de privacybelangen van de uiteindelijk belanghebbenden. Lees verder:

• Het UBO-register; privacybelangen op losse schroeven door S. van der Hoeven en T.R.A. Wondolleck in Bb 2015/69

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op Bedrijfsjuridische berichten.

'Het criterium van voldoende steun als de Nederlandse pendant van de sole or decisive rule'

In dit artikel wordt onderzocht in hoeverre de invulling die in het Nederlands strafproces wordt gegeven aan het criterium van voldoende steun bij de huidige stand van de jurisprudentie overeenkomt met de door het EHRM gehanteerde sole or decisive rule. Deze rule houdt het uitgangspunt in dat een verklaring van een niet door de verdediging ondervraagde getuige niet voor het bewijs mag worden gebruikt indien de bewezenverklaring uitsluitend of in beslissende mate is gebaseerd op de verklaring van die getuige. De auteur onderzoekt eerst hoe het EHRM invulling geeft aan de sole or decisive rule. De benadering van het EHRM wordt vervolgens vergeleken met de wijze waarop in een drietal Nederlandse strafzaken toepassing is gegeven aan het criterium van voldoende steun. De uitkomst van de vergelijking is dat de twee toetsen elkaar inhoudelijk niet ontlopen.

Lees verder:

• Het criterium van voldoende steun als de Nederlandse pendant van de sole or decisive rule door G.N. Best in Delikt en Delinkwent 45e jrg., nr. 7, september 2015

Dit artikel is enkel toegankelijk indien u bent geabonneerd op het tijdschrift Delikt en Delinkwent.