Het voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn op het gebied van de strafbaarstelling van schendingen van beperkende maatregelen en de sanctionering daarvan is een belangrijke stap in de richting van harmonisatie van de handhaving van EU-sancties. Het is wat ons betreft echter de vraag of het voorstel in staat is de beoogde doelstellingen te bereiken. Zo behouden de lidstaten veel vrijheid bij omzetting van de richtlijn in nationale regelgeving en ligt er ook vooral een groot probleem in (het prioriteren) van handhaving en vervolging in de lidstaten.

De afgelopen 16 maanden heeft de bekendheid van het concept ‘bevriezingsmaatregelen’ een vlucht genomen. Sinds de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 heeft de EU aan honderden personen en entiteiten een bevriezingsmaatregel opgelegd. Door zo’n maatregel worden hun tegoeden en economische middelen in de EU geblokkeerd. De grotere economische verwevenheid tussen de EU en Rusland zorgt ervoor dat meer Europese bedrijven deze bevriezingsmaatregel tegenkomen. Mede daarom zijn er meerdere ontwikkelingen geweest waarbij de toepassing van deze bevriezingsmaatregelen nader is uitgewerkt. In deze bijdrage staan de auteurs stil bij een aantal van deze ontwikkelingen.

De Russische inval in Oekraïne heeft Nederland in vele opzichten wakker geschud. Ook in Den Haag is de Sanctiewet op de politieke agenda komen te staan. De Nationaal Coördinator Sanctienaleving en Handhaving deed vorig voorjaar aanbevelingen om de uitvoering van sanctiemaatregelen te verbeteren. Daarop heeft de minister van Buitenlandse Zaken aangekondigd dat de Sanctiewet wordt ‘gemoderniseerd’. In dit artikel staat de auteur stil bij de aangekondigde grotere rol voor het bestuursrecht binnen de Sanctiewet.

De EU-sancties tegen Rusland zijn op onderdelen onduidelijk. In dit redactioneel analyseert de auteur waar die onduidelijkheid vandaan komt, doet hij enkele voorstellen om die onduidelijkheid weg te nemen en bespreekt hij hoe in het strafrecht moet worden omgegaan met deze onduidelijkheid, in het bijzonder in het kader van het leerstuk van kleurloos opzet.