Besluit risico's zware ongevallen van toepassing op verdachte rechtspersoon

Rechtbank Oost-Brabant 22 februari 2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:684 Verdachte, een bedrijf uit Hapert, heeft zich schuldig gemaakt aan het niet zo spoedig mogelijk melden van een ongewoon voorval als bedoeld in artikel 17.1 van de Wet milieubeheer bij het bevoegde gezag. Door de verdamping van aceton dreigden nadelige gevolgen voor het milieu te ontstaan.

Achtergrond

Verdachte drijft een inrichting als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Wet milieubeheer (Wmb) en wordt aangemerkt als een bedrijf waarop het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo) van toepassing is. Burgemeester en wethouders hebben als bevoegd gezag hiertoe op aanvraag van verdachte op 14 februari 2012 een omgevingsvergunning verleend.

Tijdens een zogenoemde Brzo-inspectie op 10 september 2014 bleek dat bijna twee maanden daarvoor, op 3 juli 2014, tijdens het lossen van een tankwagen met aceton ongeveer driehonderd liter aceton is uitgestroomd via het ont-/beluchtingsventiel van de opslagtank.

Vast staat dat verdachte de gebeurtenis onmiddellijk heeft gemeld bij de lokale brandweer, die daarop is uitgerukt en maatregelen heeft getroffen. Vast staat ook dat verdachte de gebeurtenis niet zo spoedig mogelijk heeft gemeld bij de bevoegde autoriteit. Verdachte heeft verder toegelicht dat dit een gebeurtenis was die niet viel onder de normale bedrijfsvoering.

Het standpunt van de officier van justitie.

De officier van justitie is van mening dat sprake is van een ongewoon voorval als bedoeld in artikel 17.1 Wmb, omdat daaronder moet worden volstaan elke gebeurtenis in een inrichting, ongeacht de oorzaak van die gebeurtenis, die afwijkt van de normale bedrijfsactiviteiten. Verder moeten door het ongewone voorval nadelige gevolgen voor het milieu zijn ontstaan of dreigen te ontstaan. Volgens de officier is aan beide vereisten, die leiden tot een meldingsplicht aan het bevoegd gezag, voldaan. De officier wijst er onder verwijzing naar het veiligheidsinformatieblad op dat aceton een zeer gevaarlijke, giftige en licht ontvlambare stof is, dat er na de lekkage milieugevaarlijke dampen in de lucht zijn vrijgekomen, en dat ook direct werd besloten tot inzet van de brandweer, die is overgegaan tot het aanbrengen van een schuimdeken. De officier stelt zich dan ook op het standpunt dat op zijn minst sprake is van dreigende nadelige gevolgen voor het milieu.

Volgens de officier had verdachte in dit geval daarom direct de bevoegde autoriteit, burgemeester en wethouders dan wel de mandaathouder Omgevingsdienst Midden- en West- Brabant (OMWB) moeten verwittigen, en niet eerst zelfstandig onderzoek of analyse moeten verrichten ter eigen beoordeling of zulks noodzakelijk is.

Het standpunt van de verdediging.

De verdediging is van mening dat weliswaar sprake is geweest van een ongewoon voorval, maar dat hierdoor geen nadelige gevolgen voor het milieu zijn ontstaan of dreigden te ontstaan, omdat buiten het bedrijf geen schadelijke effecten zijn ontstaan of konden ontstaan. Volgens de verdediging was daarvoor de hoeveelheid uitgestroomde aceton te weinig. Verdachte wijst in dit verband naar de voor transport van gevaarlijke stoffen geldende ADR, waarin naar haar zeggen een ondergrens van 333 liter aceton is opgenomen. De waarschuwing en aansluitende inzet van de brandweer was louter preventief. Verder vindt de verdediging dat met het bellen van de brandweer als onderdeel van de gemeente in wezen melding is gedaan bij het bevoegde gezag. Verdachte wist niet dat dit burgemeester en wethouders waren. Tot slot heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat bij haar sprake is van afwezigheid van alle schuld.

Het oordeel van de rechtbank.

Zoals hiervoor reeds is overwogen, moet een ongewoon voorval zo spoedig mogelijk worden gemeld indien door dat voorval nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan of dreigen te ontstaan.

Uit het bepaalde in artikel 1.1, tweede lid van de Wmb blijkt dat onder gevolgen voor het milieu in ieder geval worden verstaan gevolgen voor het fysieke milieu, gezien vanuit het belang van de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen, van water, bodem en lucht en van landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische waarden en van de beheersing van het klimaat, alsmede van de relaties daartussen.

De rechtbank is van oordeel dat van een dergelijke dreiging in dit geval wel degelijk sprake was, nu er 300 liter aceton was uitgestroomd.

Immers, blijkens het veiligheidsinformatieblad van Brenntag betreffen het onder meer gevaren voor de gezondheid: een voor de gezondheid gevaarlijke concentratie in de lucht zal door verdamping van deze stof bij ca. 20 graden Celsius vrij snel worden bereikt; bij vernevelen nog sneller. Verder betreffen het gevaren voor de veiligheid: de dampen kunnen met lucht een explosief mengsel vormen. De rechtbank betrekt in haar oordeel mede dat volgens de weerinformatie van Infoplaza over Bladel op 3 juli 2014 tussen 15:00 uur en 17:00 uur de buitentemperatuur heeft gelegen tussen 26,1 en 27,3 graden Celsius, derhalve nog aanzienlijk boven de in het informatieblad genoemde gevaar indicatie bij 20 graden Celsius.

De rechtbank overweegt in dit verband nog dat verdachte kennelijk zelf eveneens heeft ingeschat dat sprake was van een (dreigende) gevaarlijke situatie, nu zij direct de brandweer heeft gewaarschuwd. Weliswaar heeft de verdediging hieromtrent gesteld dat dit een louter preventieve maatregel betrof, maar ter zitting heeft zij ook naar voren gebracht dat het personeel al ter evacuatie naar buiten was geleid voordat de brandweercommandant daarom had verzocht.

Het standpunt van de verdediging dat uit de regeling omtrent het vervoer van gevaarlijke stoffen, de ADR, voortvloeit dat bij laden en lossen eerst bij een hoeveelheid van meer dan 330 liter aceton sprake is van gevaar doet hier niet aan af: dit betreft een ander beoordelingskader waarin andere feitelijke omstandigheden een rol spelen dan hier aan de orde.

De regelgeving is zodanig, dat bij twijfel aan de ernst van een incident als hoofdregel geldt dat ieder incident waarbij ook maar enige dreiging is van nadelige gevolgen voor het milieu, dit zo spoedig mogelijk moet worden gemeld. In zo‘n geval is het niet aan de inrichting om eerst zelf te onderzoeken of de milieuschade zich al dan niet heeft verwezenlijkt en of er sprake is van reële dreiging. Het is immers voor de overheid van het grootste belang dat indien nodig zo spoedig mogelijk maatregelen kunnen worden getroffen om bij een ongewoon voorval eventuele nadelige effecten op de omgeving te kunnen bestrijden.

Verdachte had dan ook zo spoedig mogelijk melding moeten doen bij de bevoegde autoriteiten, hetgeen niet is gebeurd. Verdachte heeft weliswaar melding gedaan bij de brandweer, maar dit is niet de bevoegde autoriteit. Dat de melding aan de brandweer op zichzelf genomen als adequaat kan worden gekenschetst kan hieraan niet afdoen; het betekent dat onder omstandigheden mogelijk meerdere te verrichten meldingen aan de orde zijn. Hetgeen de verdediging heeft aangevoerd omtrent mededelingen aan de gemeentelijke brandweer bij voorgaande gebeurtenissen in de voormalige vestigingsplaats Bergeijk kan evenmin leiden tot het oordeel dat hiermee een melding is verricht aan de bevoegde autoriteit.

Bewezenverklaring

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het niet zo spoedig mogelijk melden van een ongewoon voorval als bedoeld in artikel 17.1 van de Wet milieubeheer bij het bevoegde gezag.

Strafoplegging

Geldboete van EUR 15.000 waarvan EUR 7.500 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Boete voor dakreiniger wegens handelen in strijd met Productenbesluit asbest

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 4 november 2015, ECLI:NL:RBZWB:2015:8593 Verdachte heeft op ontoelaatbare wijze de leien dakbedekking van een woning met een hogedrukspuit schoongespoten en van mos ontdaan. Door het handelen van verdachte zijn asbestdeeltjes vrijgekomen. Bewoners en bezoekers van de woning zijn als gevolg van het handelen van verdachte blootgesteld aan deze kankerverwekkende stof. Voor hen is het nog onduidelijk of zij gezondheidsschade hebben opgelopen. 

Standpunt OM

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het haar tenlastegelegde feit heeft gepleegd en baseert zich daarbij op verklaringen van getuigen en op documenten die zich in het dossier bevinden, waaronder onder meer twee asbestinventarisatierapporten. Het is verdachte geweest die het bedrag voor verrichte werkzaamheden heeft gefactureerd en opgeëist. De officier van justitie is verder van mening dat verdachte, die aangemerkt kan worden als een gespecialiseerd bedrijf in het ontmossen van daken, dit feit opzettelijk heeft begaan. Verdachte had moeten weten wat de risico’s waren van het met een hogedrukspuit reinigen van de leien.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen. De werkzaamheden op het dak zijn verricht door onbekend gebleven personen. Het onderzoek heeft volstrekt onvoldoende informatie opgeleverd om te komen tot een strafrechtelijke aansprakelijkheid van de rechtspersoon. Uit de communicatie en afwikkeling blijkt door de grote variëteit aan presenteerwijzen niet eenduidig op te maken of een rechtspersoon, en zo ja, welke, of dat wellicht gewoon de natuurlijke persoon contractspartij is geweest. Civielrechtelijk is door deze rechtbank uitgemaakt dat het de natuurlijke persoon is geweest die een overeenkomst heeft gesloten met de erven.

De enkele omstandigheid dat door verdachte is gefactureerd is onvoldoende om te komen tot het oordeel dat de gedraging van de onbekend gebleven personen in de sfeer van de rechtspersoon hebben plaatsgevonden. Daarnaast kan naar de opvatting van de verdediging niet gesproken worden van een opzettelijk handelen. Geconcludeerd is tot vrijspraak.

Het oordeel van de rechtbank

Op verzoek van bedrijf 2 is op 12 mei 2012 een offerte uitgebracht voor het ontmossen en coaten van het dak van de woning gelegen in Ossendrecht. De offerte van “naam bedrijf 3”, is ondertekend door “naam contractpartij voornaam”. Aangegeven is dat de offerte is gemaakt naar aanleiding van zijn beoordeling ter plaatse. De offerte is digitaal verstuurd vanaf het emailadres naam contractpartij, welke mail is ondertekend door naam contractpartij, naam bedrijf 2.nl. Op 10 oktober 2012 is het totaalbedrag van de offerte aangepast. De adresgegevens in deze aangepaste offerte komen overeen met de adresgegevens zoals vermeld in de offerte van 12 mei 2012.

De werkzaamheden aan het dak zijn op 19 oktober 2012 verricht. Door een van de aanwezige personen werd daarbij tegen de bewoonster van de woning gezegd dat het mos van het dak zou worden gespoten waarna ze het mos in de tuin zouden laten liggen. De werklieden hadden geen speciale kleding aan. Vervolgens is met een hogedrukspuit het mos van het dak van de woning afgespoten. Bij thuiskomst zag een van de bewoners dat overal in de tuin mos lag.

Vanwege ongerustheid en naar aanleiding van een via naam bedrijf 2 ontvangen emailwisseling waarin gesproken werd over asbestsanering hebben de bewoners een asbestinventarisatierapport op laten stellen. Het onderzoek is verricht door Witteman Asbestonderzoek. Bij het onderzoek is geconstateerd dat de dakleien, een kleefmonster van een kozijn van de eerste verdieping en een kleefmonster van een buitenscherm asbest bevatten van het type chrysotiel en crocidoliet. Ook in de woning in Ossendrecht werd een asbestbesmetting aangetroffen.

Op grond van het vorenstaande kan wettig en overtuigend bewezen verklaard worden dat op 19 oktober 2012 onderhoudswerkzaamheden zijn verricht aan de woning te Ossendrecht waarbij asbestvezels zijn vrijgekomen terwijl die handelingen niet op zodanige wijze zijn verricht dat gevaar voor mens en/of milieu die door die handelingen konden ontstaan, werd voorkomen.

De rechtbank ziet zich vervolgens voor de vraag gesteld of de verrichte handelingen zijn toe te rekenen aan verdachte bedrijfsnaam.

Een rechtspersoon is strafrechtelijk aansprakelijk indien een verboden gedraging van een natuurlijk persoon aan de rechtspersoon kan worden toegerekend. Volgens vaste jurisprudentie is toerekening aan de rechtspersoon mogelijk indien die strafrechtelijke gedraging heeft plaatsgevonden dan wel is verricht in de sfeer van de rechtspersoon. Hiervan zal sprake kunnen zijn indien zich een of meer van de volgende omstandigheden heeft voorgedaan:

• het gaat om handelen of nalaten van iemand die werkzaam is ten behoeve van de rechtspersoon;
• de gedraging past in de normale bedrijfsvoering;
• de gedraging de rechtspersoon dienstig is geweest;
• de rechtspersoon kon beslissen of de gedraging wel of niet zou plaatsvinden en dergelijk gedrag blijkens de feitelijke gang van zaken werd aanvaard. Onder aanvaarden wordt ook begrepen het niet betrachten van zorg die in redelijkheid van de rechtspersoon kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging.

De rechtbank is van oordeel dat in een strafzaak, los van de juridische constructie, gekeken dient te worden naar de gang van zaken zoals die zich feitelijk heeft voorgedaan.

Naam contractpartij heeft zich naar derden toe op diverse wijzen gepresenteerd. Zoals hiervoor al aangegeven zijn beide offertes op briefpapier van naam bedrijf 3 geprint. De adresgegevens komen overeen met het adres van verdachte bedrijfsnaam. De eerste offerte is verstuurd vanaf het emailadres naam contractpartij. De werkzaamheden zijn vervolgens gefactureerd door verdachte bedrijfsnaam De offertes en de factuur vermelden ook hetzelfde mobiele telefoonnummer.

Blijkens het uittreksel van de Kamer van Koophandel houdt verdachte bedrijfsnaam zich onder meer bezig met het reinigen van daken.

Vastgesteld wordt dat de hiervoor beschreven werkzaamheden zijn verricht door onbekend gebleven personen. De rechtbank is van oordeel dat de werkzaamheden passen in de normale bedrijfsvoering van verdachte bedrijfsnaam Dat de natuurlijk persoon naam contractpartij zich naar derden toe niet altijd eenduidig heeft gepresenteerd doet daar niets aan af. Verder kan worden vastgesteld dat het gaat om handelingen van personen die werkzaam zijn geweest ten behoeve van de rechtspersoon, immers het is verdachte bedrijfsnaam geweest die de door de onbekend gebleven personen verrichte werkzaamheden heeft gefactureerd.

Op grond hiervan is de rechtbank van oordeel dat de handelingen toegerekend kunnen worden aan de rechtspersoon.

Ten aanzien van het opzet overweegt de rechtbank nog het volgende. Opzet van een natuurlijk persoon kan onder omstandigheden worden toegerekend aan de rechtspersoon. Dit is in ieder geval mogelijk wanneer aan een bepaalde functionaris het in het kader van de bedrijfs- of beleidsvoering is opgedragen of overgelaten om activiteiten te verrichten of initiatieven te ontplooien voor de rechtspersoon. Werkzaamheden die medewerkers verrichten binnen hun bevoegdheden vallen daar in ieder geval onder. In een dergelijk geval kan het opzet van een individuele medewerker worden toegerekend aan de rechtspersoon.

Naam contractpartij presenteert zich naar derden toe als de naamgever en eigenaar van het bedrijf. Voorafgaande aan de ontmossingswerkzaamheden is de situatie ter plaatse beoordeeld door naam contractpartij. Naar aanleiding van deze beoordeling zijn de werkzaamheden uitgevoerd zoals hiervoor al aangegeven.

De rechtbank is van oordeel dat naam contractpartij, gelet op zijn specifieke expertise, namelijk het reinigen van daken, had kunnen en behoren te weten dat een leien dak van een dergelijke woning asbesthoudend materiaal zou kunnen bevatten. Door zijn handelwijze, namelijk het (laten) schoonspuiten van een leien dak met een hogedrukspuit, heeft naam contractpartij voorwaardelijk opzet gehad. Die opzet kan aan de rechtspersoon, bedrijfsnaam, toegerekend. De rechtbank acht daarmee de opzetvariant wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

Overtreding van een voorschrift gesteld bij of krachtens artikel 9.2.2.1 van de Wet milieubeheer, opzettelijk begaan door een rechtspersoon.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een geldboete van € 10.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak van doen van valse aangifte, want geen aangifte van strafbaar feit gedaan

Rechtbank Midden-Nederland 25 februari 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:997

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte:

1. in de periode van 14 november 2012 tot en met 16 november 2012 te Emmeloord medeplichtig is geweest aan het in vereniging witwassen van een bedrag van € 5.630,15, subsidiair medeplichtig is geweest aan de opzetheling van dat bedrag;
2. op 13 december 2012 te Emmeloord een valse aangifte heeft gedaan.

De rechtbank is met de verdediging van oordeel dat verdachte moet worden vrijgesproken van het onder 2 ten laste gelegde feit, nu er door verdachte geen aangifte is gedaan van een strafbaar feit. Weliswaar heeft verdachte ten onrechte melding gedaan bij de politie van verlies van zijn bankpas, maar hij heeft niet daadwerkelijk aangifte gedaan van diefstal of van een ander strafbaar feit.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens fiscale Fraude

Rechtbank Amsterdam 3 februari 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:796 Verdachte en zijn mededader(s) hebben zich gedurende een periode van ruim twee jaar schuldig gemaakt aan belastingfraude. Verdachte heeft met inschakeling van twee zogenaamde katvangers twee fictieve eenmanszaken opgericht en namens die fictieve ondernemingen telkens opzettelijk onjuiste aangiften voor de omzetbelasting ingediend. Ook heeft verdachte in zijn eigen aangiften voor de inkomstenbelasting onjuiste looninkomsten en te hoge loonheffing opgenomen. 

Voorvragen

Het standpunt van de verdediging

Het openbaar ministerie dient niet-ontvankelijk te worden verklaard, nu de redelijke termijn is overschreden terwijl hiervoor geen rechtvaardiging is. De mogelijkheden tot het voeren van een adequate verdediging zijn hierdoor aanzienlijk verminderd. Zo heeft de verdediging het verzoek gedaan tot het horen van getuige maar deze getuige is thans onvindbaar. Gelet op het belang van de verdediging bij het horen van voornoemde getuige en de mogelijkheid van het openbaar ministerie om deze getuige in een eerder stadium van de vervolging te horen, is sprake van een ernstige inbreuk op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan.

Het standpunt van het openbaar ministerie

De overschrijding van de redelijke termijn dient te worden gecompenseerd in de strafmaat.

Het oordeel van de rechtbank

Verdachte is op 18 augustus 2009 door de FIOD verhoord. Nu niet is gebleken dat vanwege de Nederlandse Staat jegens verdachte eerder een handeling is verricht waaraan hij in redelijkheid de verwachting kon ontlenen dat tegen hem in deze zaak door het openbaar ministerie een strafvervolging zou worden ingesteld, zal de rechtbank deze datum als aanvangsdatum nemen.

Als uitgangspunt heeft te gelden dat de behandeling van de zaak ter terechtzitting dient te zijn afgerond met een eindvonnis binnen twee jaar nadat de op zijn redelijkheid te beoordelen termijn is aangevangen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals de ingewikkeldheid van de zaak, de invloed van de verdachte en zijn raadsvrouw op het procesverloop, en de wijze waarop de zaak door de bevoegde autoriteiten is behandeld.

De rechtbank stelt vast dat de behandeling van de zaak niet binnen twee jaren nadat de op zijn redelijkheid te beoordelen termijn is aangevangen is afgerond. Het overzichtsproces-verbaal is afgesloten op 21 december 2009. In de jaren die volgden, heeft het onderzoek stilgelegen. Eerst op 4 juli 2015 heeft in deze zaak en de zaak tegen de medeverdachte een zogenoemde regiezitting plaatsgevonden. Tijdens deze zitting zijn door verdachte en de medeverdachte nog onderzoekswensen ingediend, te weten het verzoek tot het horen van getuige bij de rechter-commissaris. Vervolgens heeft op 20 januari 2016 de inhoudelijke behandeling van de zaken plaatsgevonden. Het onderhavige eindvonnis is op 3 februari 2016 gewezen.

Verdachte heeft, door het verzoek tot het horen van een getuige bij de rechter-commissaris, invloed uitgeoefend op het procesverloop in deze zaak. Zelfs als rekening wordt gehouden met deze omstandigheid, is echter sprake van een overschrijding van de redelijke termijn. De rechtbank stelt deze overschrijding vast op bijna vijf jaar.

Overschrijding van de redelijke termijn leidt niet tot niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in de strafvervolging, ook niet in uitzonderlijke gevallen. Regel is dat overschrijding van de redelijke termijn wordt gecompenseerd door vermindering van de straf die zou zijn opgelegd indien de redelijke termijn niet zou zijn overschreden. Er is niet gebleken van zodanige omstandigheden dat in deze zaak van bovenbedoeld vaste jurisprudentie van de Hoge Raad moet worden afgeweken. Ondanks dat het openbaar ministerie de mogelijkheid heeft gehad in een eerder stadium van de vervolging getuige te horen, maakt deze omstandigheid niet dat sprake is van een ernstige inbreuk op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan. Dit betekent dat het ontvankelijkheidsverweer wordt verworpen.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft de bewezenverklaring gevorderd van de aan verdachte ten laste gelegde feiten. De officier van justitie baseert haar standpunt op de in het dossier aanwezige processen-verbaal van verhoor van medeverdachte, processen-verbaal van verhoor van getuigen en de schriftelijk bescheiden die in de woningen van verdachte en medeverdachte zijn aangetroffen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft overeenkomstig de door haar overgelegde pleitaantekeningen vrijspraak bepleit ten aanzien van medeplegen van het opzettelijk indienen van onjuiste belastingaangiften, met uitzondering van de in de tenlastelegging opgenomen aangiften voor de inkomstenbelasting op naam van verdachte. De raadsvrouw heeft – kort gezegd – daartoe aangevoerd dat de rol van verdachte van onvoldoende gewicht is om hem als medepleger aan te merken, zodat verdachte dient te worden vrijgesproken. Ten aanzien van de aangiften ten name van naam 1 en ten name van naam 2 is onvoldoende bewijs voorhanden dat verdachte hierbij betrokken is geweest, aldus de raadsvrouw.

Het oordeel van de rechtbank

Door de FIOD is in januari 2007 onder de naam “persoon 1” een strafrechtelijk onderzoek gestart naar onjuiste aangiften voor de omzetbelasting over de maanden januari tot en met september 2006, die op naam van de eenmanszaak “eenmanszaak 1” bij de Belastingdienst zijn ingediend. Persoon 1, de eigenaresse van “eenmanszaak 1”, heeft bij de politie verklaard dat verdachte en medeverdachte betrokken zijn geweest bij het indienen van voornoemde aangiften.

De woningen van verdachte en medeverdachte zijn vervolgens door de FIOD doorzocht, waarbij diverse administratieve bescheiden en gegevens van derden zijn aangetroffen. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat voornoemde stukken betrekking hebben op onjuiste aangiften voor de omzetbelasting die in de periode van 10 mei 2006 tot en met 4 mei 2007 ten name van verschillende eenmanszaken bij de Belastingdienst zijn ingediend. Deze onjuistheid hield in dat deze bedrijven – anders dan in genoemde aangiften vermeld- geen goederen en diensten hebben afgenomen van leveranciers en dus geen omzetbelasting aan leveranciers hebben betaald.

Ook zijn in de woning van verdachte administratieve bescheiden aangetroffen die betrekking hebben op in de periode van 26 juli 2005 tot en met 14 januari 2007 ingediende onjuiste aangiften voor de inkomstenbelasting. De in de aangiften aangegeven looninkomsten en loonheffing komen op deze aangiften niet overeen met de gegevens die hiervan bij de Belastingdienst bekend waren.

Niet in geschil is dat de in de tenlastelegging opgenomen aangiften onjuist zijn. Het resultaat is dat voornoemde belastingaangiften sloten op onjuiste terug te vragen bedragen, met het doel om de Belastingdienst te bewegen tot het ten onrechte uitkeren van belastinggeld.

Mede naar aanleiding van de door de officier van justitie en de raadsvrouw ter terechtzitting ingenomen standpunten, ziet de rechtbank zich voor de volgende vragen gesteld:

• Had verdachte een rol bij het indienen van de onjuiste aangiften voor de omzetbelasting, en zo ja, welke?
• Had verdachte een rol bij het indienen van de onjuiste aangiften voor de loonbelasting, en zo ja welke?

Feit 1

De rechtbank gaat bij de beoordeling van de bewezenverklaring van feit 1 uit van de in de tenlastelegging genoemde aangiften voor de omzetbelasting. De aangiften zijn ingediend ten name van natuurlijke personen, handelend onder de naam van verschillende eenmanszaken. Deze personen met hun eenmanszaken zullen afzonderlijk worden besproken.

Persoon 1 (handelend onder de naam “eenmanszaak 1”)

Persoon 1 heeft haar eenmanszaak “eenmanszaak 1” in 2006 ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Op naam van persoon 1 zijn over de maanden januari 2006 tot en met september 2006 bij de Belastingdienst aangiften voor de omzetbelasting gedaan. Het aangiftebiljet over de maanden januari tot en met april 2006 heeft de Belastingdienst ontvangen op 10 mei 2006. Naar aanleiding van de aangiften heeft de Belastingdienst een totaalbedrag van €18.697 op het rekeningnummer 1 ten name van eenmanszaak 1 gestort.

Binnen de eenmanszaak “eenmanszaak 1” hebben nooit bedrijfsactiviteiten plaatsgevonden. Persoon 1 heeft verklaard dat zij samen met, onder meer, verdachte en medeverdachte, de eenmanszaak heeft ingeschreven in de Kamer van Koophandel. Op verzoek van verdachte en medeverdachte heeft zij vervolgens het inschrijvingsbewijs aan hen gegeven. Daarna heeft persoon 1 in opdracht van verdachte en medeverdachte een zakelijke rekening geopend bij de Postbank, waarna zij de bankpas en pincode van deze bankrekening aan medeverdachte moest afgeven. Verdachte was hierbij aanwezig.

Ten aanzien van de ingediende onjuiste aangiften voor de omzetbelasting heeft persoon 1 verklaard dat zij nooit een aangifte heeft ingediend. medeverdachte en verdachte hebben tegen haar gezegd dat zij iemand hadden die voor “eenmanszaak 1” de aangiften kon indienen. Op verzoek van medeverdachte heeft persoon 1 haar sofinummer aan hem gegeven, zodat hij kon inloggen op de website van de Belastingdienst. Ook de bankafschriften van de zakelijke rekening heeft zij aan medeverdachte en verdachte gegeven. De teruggaven van de Belastingdienst heeft persoon 1 met overschrijvingskaarten overgeboekt naar haar privébankrekening. De gelden heeft zij vervolgens een dag later, in het bijzijn van medeverdachte en verdachte, contant opgenomen. Een gedeelte van de gelden heeft zij moeten afgeven aan medeverdachte en verdachte.

Bij de doorzoeking van de woning van verdachte aan de adres 2 te plaats is op zijn slaapkamer een Cd-rom aangetroffen met een scan van de bankpas met het rekeningnummer rekeningnummer 1 ten name van eenmanszaak 1. In de woning van medeverdachte is aangetroffen een origineel briefje met daarop geheime toegangscodes, behorend bij een zakelijke rekening van persoon 1.

Ten aanzien van de onjuiste ingediende aangiften heeft medeverdachte verklaard dat hij persoonlijke gegevens van persoon 1, onder meer haar sofinummer, aan een persoon genaamd “getuige” heeft gegeven. Deze getuige heeft de aangiften ingediend bij de Belastingdienst. medeverdachte heeft vervolgens van persoon 1 een gedeelte van het geldbedrag ontvangen dat naar aanleiding van de ingediende aangiften door de Belastingdienst op haar bankrekening was gestort.

Persoon 2 (handelend onder de naam “eenmanszaak 2”)

Persoon 2 heeft haar eenmanszaak “eenmanszaak 2” op 3 november 2006 ingeschreven in de Kamer van Koophandel. Op naam van persoon 2 is over de maanden januari 2007 tot en met maart 2007 aangifte voor de omzetbelasting gedaan. De aangifte is op 5 april 2007 bij de Belastingdienst ingediend. Naar aanleiding van de aangifte heeft de Belastingdienst €1.291 op de bankrekening van persoon 2 gestort.

Binnen de eenmanszaak “eenmanszaak 2” hebben nooit bedrijfsactiviteiten plaatsgevonden. Persoon 2 heeft verklaard dat zij het bedrijf in opdracht van een persoon genaamd “naam 4” en een vriend van naam 4 heeft ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Voor de oprichting van de eenmanszaak heeft zij ongeveer 2.500 euro ontvangen. Vervolgens moest zij van deze naam 4 een bankrekening openen en de pinpas en overige bankbescheiden aan hem overleggen. Ook heeft zij een kopie van haar paspoort aan naam 4 gegeven. Persoon 2 kon naam 4 bereiken op het telefoonnummer. persoon 2 heeft verdachte op een foto herkend als zijnde de voornoemde vriend van naam 4. verdachte werd door haar ook wel “de boekhouder” genoemd omdat, zo heeft zij verklaard, “hij alles deed”.

Ten aanzien van de ingediende onjuiste aangifte voor de omzetbelasting heeft persoon 2 verklaard dat naam 4 en verdachte tegen haar hebben gezegd dat zij geldbedragen van de Belastingdienst zouden ontvangen en dat zij een gedeelte van deze bedragen zou krijgen. Zij moest naam 4 of verdachte bellen wanneer zij papieren van de Belastingdienst toegestuurd had gekregen, waarna zij deze papieren kwam ophalen. Het geldbedrag dat naar aanleiding van de onjuiste ingediende aangifte door de Belastingdienst op de bankrekening van persoon 2 is gestort, heeft zij contant opgenomen en gebruikt.

Bij de doorzoeking van de woning van verdachte aan de adres 2 te plaats is een fotokopie van het paspoort en de pinpas van persoon 2 aangetroffen. Ook is aangetroffen een origineel bericht van de bank met daarop de pincode voor de zakelijke rekening van “eenmanszaak 2”. Voorts zijn originele brieven van de Belastingdienst aangetroffen die betrekking hebben op de eenmanszaak. In de contactenlijst van de telefoon van verdachte is de naam “naam 4” met het telefoonnummer aangetroffen.

Nadere overwegingen

Opzet

Uit de hiervoor weergegeven feiten en omstandigheden volgt dat ten name van de eenmanszaken “eenmanszaak 1” en “eenmanszaak 2” onjuiste aangiften voor de omzetbelasting zijn ingediend bij de Belastingdienst. De belastingplichtigen persoon 1 en persoon 2, zoals onder punt 5.2.1. vermeld, hebben immers verklaard dat binnen de eenmanszaken geen bedrijfsactiviteiten hebben plaatsgevonden. Hoewel niet kan worden vastgesteld wie de in de tenlastelegging vermelde onjuiste aangiften van voornoemde eenmanszaken feitelijk heeft ingediend, is aannemelijk dat ook als dit door medeverdachte of een andere persoon (bijvoorbeeld getuige ) is gedaan, dat alleen mogelijk was met behulp van de informatie, inschrijving bij de KvK, codes, bankrekeningnummers etc. zoals die door verdachte en medeverdachte van persoon 1 en persoon 2 verkregen waren. Het handelen van verdachte, zoals hierover door persoon 1 en persoon 2 is verklaard, in combinatie met het telefoonnummer van naam 4 in de contactlijst van verdachte, de aangetroffen bescheiden in de woningen, zoals persoonlijke gegevens van de aangifteplichtige, toegangscodes bij bankrekeningen en de officiële brieven van de Belastingdienst, kan, in onderling verband en samenhang bezien, worden aangemerkt als zo zeer gericht op de onjuistheid van de aangiften en de daarmee samenhangende belastingfraude dat het niet anders kan dat dat hij opzet op het (alleen of tezamen en in vereniging met anderen) doen van de onjuiste aangiften voor de omzetbelasting heeft gehad. verdachte heeft ook overigens geen verklaring willen geven met betrekking tot de in de tenlastelegging vermelde aangiften.

Medeplegen

De rechtbank acht bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van het doen van de onjuiste aangiften. De werkwijze waarbij onderling moest worden afgestemd om alle vereiste gegevens voor de aangiftes te verkrijgen, kenmerkt zich door een bewuste en nauwe samenwerking. Voorafgaand en na afloop van de ingediende aangiften is sprake geweest van een zodanig nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte, zijn mededader(s) en belastingplichtigen, dat is voldaan aan de voorwaarden voor de strafbare vorm van samenwerking die als medeplegen kan worden gekwalificeerd.

verdachte heeft aan anderen gevraagd om eenmanszaken bij de Kamer van Koophandel in te schrijven. Binnen deze ondernemingen hebben geen bedrijfsactiviteiten plaatsgevonden. In het kader van de verplichte aangiften voor de omzetbelasting heeft verdachte vervolgens de persoonsgegevens van de belastingplichtigen, te weten de natuurlijke personen van de eenmanszaken, in ontvangst genomen. Daarna zijn deze gegevens door een derde verwerkt in een aangiftebiljet en ingediend bij de Belastingdienst. verdachte kwam vervolgens weer in actie nadat de Belastingdienst de teruggaven had uitgekeerd. Hij ging dan op pad om een gedeelte van de ontvangen gelden te incasseren. De werkwijze waarbij onderling moest worden afgestemd om alle vereiste gegevens voor de aangiften te verkrijgen, kenmerkt zich door een bewuste en nauwe samenwerking. verdachte heeft daarbij in het samenwerkingsverband een essentiële rol gespeeld. Zonder zijn bijdrage zouden de frauduleuze handelingen die hebben plaatsgevonden, immers niet mogelijk zijn geweest. Immers, het ter beschikking stellen en verkrijgen van die persoonsgegevens vormt een wezenlijk onderdeel van het ten laste gelegde fraudepatroon, nu zonder die gegevens de onterechte aangiften niet zouden kunnen worden ingediend en de beoogde bevoordeling niet kon worden bewerkstelligd. verdachte opzet was zowel gericht op het onjuist doen van aangiften, als op het medeplegen daarvan. De rol van verdachte laat zich dan ook niet als enkel medeplichtigheid kwalificeren.

Partiële vrijspraak

In het dossier bevinden zich onvoldoende aanknopingspunten om te kunnen vaststellen dat verdachte betrokken is geweest bij alle andere dan hierboven onder rubriek 5.2.1. vermelde onjuiste aangiften voor de omzetbelasting die bij de Belastingwet zijn ingediend. Gelet daarop wordt verdachte daarvan vrijgesproken.

Feit 2

Verdachte heeft in de periode van 26 juli 2005 tot en met 9 november 2006 aangiften voor de inkomstenbelasting over de jaren 2003, 2004 en 2005 bij de Belastingdienst ingediend. De aangifte over het jaar 2003 heeft de Belastingdienst ontvangen op 26 juli 2005.

Op de aangifte over het jaar 2003 is een bruto inkomen van €23.387 aangegeven, ontvangen uit werkzaamheden bij het uitzendbureau “Adecco”, waarop €5.271 loonheffing is ingehouden. Uit het Belastingdienstsysteem waarin de loongegevens zijn opgenomen blijkt dat verdachte in voornoemd jaar een WAO/AWW-uitkering heeft ontvangen van €11.428, waarop €2.005 loonheffing is ingehouden. Deze uitkering staat niet vermeld op de ingediende aangifte en looninkomsten bij het uitzendbureau “Adecco” zijn bij de Belastingdienst niet bekend.

Op de aangifte over het jaar 2004 is een bruto inkomen van €23.546 aangegeven, ontvangen uit werkzaamheden bij het uitzendbureau “Randstad”, waarop €7.135 loonheffing is ingehouden. Uit het Belastingdienstsysteem waarin de loongegevens zijn opgenomen blijkt dat verdachte in voornoemd jaar een WAO/AWW-uitkering heeft ontvangen van €11.512, waarop €2.015 loonheffing is ingehouden. Deze uitkering staat niet vermeld op de ingediende aangifte en looninkomsten bij het uitzendbureau “Randstad” zijn bij de Belastingdienst niet bekend.

Op de aangifte over het jaar 2005 is een bruto inkomen van €21.136 en €7.462 aangegeven, ontvangen uit werkzaamheden bij “Randstad Nederland B.V.” en het uitzendbureau “Adecco”, waarop €5.295 en €3.548 loonheffing is ingehouden. Uit het Belastingdienstsysteem waarin de loongegevens zijn opgenomen blijkt dat verdachte in voornoemd jaar een WAO/AWW-uitkering heeft ontvangen van €11.514, waarop €2.045 loonheffing is ingehouden. Deze uitkering staat niet vermeld op de ingediende aangifte en looninkomsten bij het uitzendbureau “Adecco” zijn bij de Belastingdienst niet bekend.

De Belastingdienst heeft naar aanleiding van de aangiften voor de inkomstenbelasting een totaalbedrag van €14.707 uitbetaald. De teruggaven van de aangiften voor de inkomstenbelasting over de jaren 2003 en 2005 zijn gestort op het rekeningnummer 2 ten name van persoon 3. De teruggaaf van de aangifte voor de inkomstenbelasting over het jaar 2004 is uitbetaald op de bankrekening van verdachte.

Nadere overwegingen

Verdachte

De rechtbank acht – met de officier van justitie en de verdediging – bewezen dat verdachte telkens opzettelijk onjuist een onvolledig aangifte inkomstenbelasting heeft gedaan door onjuiste bedragen aan looninkomsten en loonheffing te vermelden op zijn aangiften voor de inkomstenbelasting. Hierdoor is een te laag bedrag aan verschuldigde inkomstenbelasting aangegeven.

Partiële vrijspraak

verdachte wordt vrijgesproken van alle andere aangiften voor de inkomstenbelasting dan hierboven onder rubriek 5.3.1 vermeld.

De rechtbank stelt voorop dat de wettelijke aangifteplicht bedoeld in artikel 69 lid 2 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen rust op degene aan wie het betreffende aangiftebiljet is uitgereikt en niet ook op degene die namens de adressaat de aangifte feitelijk heeft gedaan. Gelet daarop zal overtreding van artikel 69, lid 2 Awr alleen kunnen worden begaan door de aangifteplichtige en niet door degene die voor de aangifteplichtige uitvoering geeft aan het doen van aangifte.

verdachte zou strafbaar zijn, indien hij tezamen en in verenging met de belastingplichtigen onjuiste aangiften heeft gedaan. Dit is echter niet gebleken. De belastingplichtigen zijn door de FIOD als getuigen gehoord. Zij hebben allen verklaard dat zij niet op de hoogte waren van de op hun naam ingediende aangiften voor de inkomstenbelasting bij de Belastingdienst. Uit het dossier is verder ook niet gebleken van enige betrokkenheid van deze belastingplichtigen bij de ingediende onjuiste aangiften. Verder hebben zij verklaard, ook nadat door verbalisanten een foto van verdachte is getoond, hem niet te (her)kennen. Dat betekent dat niet bewezen kan worden dat de belastingplichtigen opzet hadden op het doen van onjuiste aangifte (vlg. HR 6 december 2005, ECLI:NL:2005:AU2246). Van medeplegen is dus geen sprake. Nu verdachte niet als (mede)dader van de tenlastegelegde overtreding van artikel 69, lid 2 Awr kan worden aangemerkt, dient hij daarvan te worden vrijgesproken.

Conclusie

Gelet op het voorgaande komt de rechtbank tot het oordeel dat verdachte tezamen en in vereniging met een ander(en) of alleen, onjuiste aangiften bij de Belastingdienst heeft ingediend. Deze onjuiste belastingaangiften hebben ertoe gestrekt dat te weinig belasting werd geheven in de zin van de Algemene wet inzake rijksbelastingen.

Door de Belastingdienst is berekend dat zij een fiscaal nadeel heeft geleden van €58.878.

Bewezenverklaring 

• Feit 1: medeplegen van het opzettelijk een bij de belastingdienst voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd
• Feit 2: het opzettelijk een bij de belastingdienst voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd

Strafoplegging

Taakstraf van 100 uur.

Het bewezenverklaarde levert benadelingsbedrag op van 60.000 euro. Volgens de LOVS oriëntatiepunten fraude is een onvoorwaardelijke gevangenisstraf in beginsel op zijn plaats. Wegens de forse overschrijding van de redelijke termijn met 5 jaar is dit echter niet meer opportuun en zal worden volstaan met een taakstraf. Dat deze taakstraf lager is dan geëist hangt samen met de gedeeltelijke vrijspraak.

Lees hier de volledige uitspraak.

Celstraf voor fraude kinderopvangtoeslag met gastouders

Rechtbank Den Haag 25 februari 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:1895

De rechtbank Den Haag heeft de man achter gastouderbureau Family House veroordeeld tot een gevangenisstraf van 20 maanden. De verdachte heeft zich met zijn gastouderbureau over een periode van enkele jaren (2006-2011) schuldig gemaakt aan grootschalige toeslagfraude en uitkeringsfraude.

Schijnconstructie

De man beweerde binnen het kader van de destijds geldende wetten en regels over kinderopvangtoeslag reeds bestaande kinderopvang tussen diverse gezinnen te hebben geformaliseerd. Deze gezinnen kwamen hierdoor als vraagouders in aanmerking voor kinderopvangtoeslag en kregen tegelijkertijd werk in de kinderopvang, namelijk als gastouder en chauffeur.

De rechtbank heeft echter geoordeeld dat moet worden vastgesteld dat de verdachte een schijnconstructie heeft opgezet waarbij met behulp van valse documenten ten onrechte kinderopvangtoeslag is aangevraagd en uitgekeerd. Het was in veel gevallen nooit de bedoeling dat de betrokken ouders ook daadwerkelijk zouden gaan werken als gastouder, en als zij al hebben opgepast dan was dit niet vanuit een dienstverband met Family House, zo oordeelt de rechtbank.

De werkwijze van de verdachte bestond uit het benaderen van de vraag- en gastouders met het voorstel om kinderopvangtoeslag aan te vragen. Vervolgens vulde hij, met behulp van de door de vraagouders verschafte gegevens, de aanvraag kinderopvangtoeslag in. Er zijn daarna aanzienlijke bedragen door de Belastingdienst uitgekeerd ten name van die ouders, op de rekening van Family House. Veel van deze ouders worden nu geconfronteerd met hoge terugvorderingen van de Belastingdienst.

Voorts heeft de verdachte in 2009 met behulp van valse documenten (waaronder geantedateerde arbeidsovereenkomsten en salarisspecificaties) het UWV voorgespiegeld dat diverse personen bij het gastouderbureau in dienst waren geweest, waardoor zij aanspraak hebben gemaakt op een WW-uitkering. Enkele aanvragen zijn ook gehonoreerd.

Naast een bewezenverklaring van toeslagfraude is ook het witwassen van de met deze fraude verkregen gelden bewezenverklaard.

Verloop van de zaak

Deze strafzaak kent een lange geschiedenis. Bij vonnis van 18 januari 2013 heeft de rechtbank het Openbaar Ministerie in deze zaak niet-ontvankelijk verklaard in zijn vervolging. Tegen dit vonnis is de officier van justitie in hoger beroep gegaan. Bij arrestvan 12 november 2014 heeft het gerechtshof Den Haag het vonnis van de rechtbank vernietigd, het Openbaar Ministerie ontvankelijk verklaard in de vervolging en de zaak teruggewezen naar deze rechtbank.

Straf

Bij de strafoplegging heeft de rechtbank rekening gehouden met het bijzonder lange verloop van de zaak en de gevolgen die dit voor de verdachte persoonlijk heeft gehad.

Het Openbaar Ministerie heeft nog een ontnemingsprocedure aangekondigd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling rechtspersoon (leghenhouder) voor valsheid in geschrift en voor het overtreden van de Meststoffenwet

Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:8304 De rechtbank heeft een leghenhouder uit Landhorst veroordeeld voor valsheid in geschrift en voor het overtreden van de Meststoffenwet. Het bedrijf had meerdere valse facturen voorhanden waarop minder leghennen stonden vermeld dan daadwerkelijk waren geleverd. Hiermee werd het mogelijk om meer hennen te houden dan op grond van wet- en regelgeving daadwerkelijk was toegestaan. Het bedrijf is veroordeeld tot een geldboete van 23.000 euro. Het bedrijf is vrijgesproken van overtreding van art. 3 Landbouwkwaliteitsbesluit 2007 en van verordening (EU) nr. 589/2008.

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de officier van justitie niet-ontvankelijk moet worden verklaard. Uit het dossier en het gestelde door de officier van justitie blijkt dat een groot aantal (120 dan wel 37) bedrijven is verdacht van dezelfde (strafrechtelijke) handelingen als verdachte. De beslissing van de officier van justitie om in het Jeneverbes-onderzoek slechts drie bedrijven te vervolgen, terwijl de overige bedrijven niet strafrechtelijk worden vervolgd, is dermate onvoldoende gemotiveerd dat sprake is van strijd met het gelijkheidsbeginsel. Derhalve dient de officier van justitie niet-ontvankelijk te worden verklaard, aldus de verdediging.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft aangegeven dat bij het Jeneverbes-onderzoek is gebleken dat tenminste 120 bedrijven zich schuldig zouden hebben gemaakt aan het afnemen van significant meer jonge hennen dan op basis van de verstrekte certificaten was toegestaan. Bij 37 van deze bedrijven was sprake van een overschrijding met ten minste 4.000 pluimveerechten. Gekozen is voor het dagvaarden van een beperkt aantal leghenhouders, die qua hoeveelheid extra kippen opvielen door de hoge aantallen, in combinatie met een zekere geografische spreiding over het land. In een afzonderlijk project zal het (verwijtbare) handelen door de overige (thans niet vervolgde) bedrijven worden bezien.

Beoordeling rechtbank

Uit de door de officier van justitie gegeven toelichting leidt de rechtbank af dat geen sprake is van een groot aantal vergelijkbare zaken, nu onderscheid kan worden gemaakt in de mate van overschrijding van de toegestane pluimveerechten per bedrijf. Overigens is niet gebleken dat de overige bedrijven niet strafrechtelijk vervolgd zullen worden.

Onder deze omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat niet gezegd kan worden dat de officier van justitie in redelijkheid niet tot de onderhavige vervolgingsbeslissing had kunnen komen. De rechtbank acht de officier van justitie dan ook ontvankelijk in de vervolging.

Bewijsoverwegingen

Feit 1

Bij N.V., de leverancier van jonge leghennen aan verdachte, zijn in de administratie diverse facturen aangetroffen waarop stond vermeld: een aantal geleverde jonge hennen en een kostenpost “extra kosten in opfokperiode”. Deze kostenpost betrof extra geleverde jonge hennen. Van deze extra leveringen werd door een administratief medewerker bij N.V. een excel-bestand bijgehouden.

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het meermalen plegen van valsheid in geschrift.

De op de betreffende facturen vermelde post ‘extra kosten in de opfokperiode’ betrof een deel van de geleverde hennen. Verdachte had geen enkele reden om een lager aantal hennen op de facturen te laten zetten. Immers, hij had voldoende ruimte om de hennen, ook volgens de betreffende Europese regelgeving, te houden. De door de officier van justitie gepretendeerde bewijsbestemming is dan ook niet aan de orde. Het opzet ontbreekt, zodat verdachte van dit feit moet worden vrijgesproken. Voorts is niet aangetoond welke factuur in de administratie is opgenomen.

Rb: Namens verdachte is ter terechtzitting verklaard dat de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” betrekking had op extra geleverde jonge hennen. Om het daadwerkelijke aantal geleverde jonge hennen te kunnen bepalen, moest deze kostenpost gedeeld worden door de overige genoemde kosten per hen. In de administratie van N.V. werd een excel-bestand bijgehouden. Met dit bestand en de facturen kon het daadwerkelijke aantal geleverde hennen worden berekend.

De rechtbank constateert dat de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” is opgenomen naast een kostenpost waarbij melding wordt gemaakt van levering van een specifiek aantal jonge hennen. Een aanvullende berekening was nodig om de juiste aantallen hennen inzichtelijk te maken. Dit maakt dat de betreffende facturen konden dienen tot bewijs van een lager aantal geleverde hennen dan het daadwerkelijke aantal geleverde hennen. Immers, eenvoudige bestudering van de facturen leidt tot de conclusie dat een specifiek genoemd aantal jonge hennen is geleverd. Het dossier bevat aanwijzingen dat de facturen ook op deze eenvoudige wijze zijn gebruikt. Op basis van de facturen werden door N.V. en/of door haar afnemers meldingen gedaan bij de stichting Controle Pluimvee, Eieren en Eiproducten (het CPE). Derhalve is sprake van een valselijk opgemaakt geschrift.

De vertegenwoordiger van verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij bepaalde hoeveel hennen op de factuur vermeld konden worden en hoeveel onder de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” vermeld moesten worden.

De facturen werden vanuit N.V. opgestuurd naar verdachte, waarna deze facturen werden voldaan. Reeds gelet op het voldoen van de facturen is de rechtbank van oordeel dat verdachte de facturen ook voorhanden heeft gehad. Derhalve acht de rechtbank het onder feit 1 wettig en overtuigend bewezen.

Feiten 2 en 3

Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359 derde lid, laatste zin van het Wetboek van Strafvordering.

Feiten 4, 5 en 6

De officier van justitie heeft zich, kort samengevat en voor zover thans van belang, op het standpunt gesteld dat het bedrijf van verdachte door het CPE gecertificeerd was voor het houden van een bepaald aantal jonge hennen. Uit de bewijsmiddelen volgt dat bij het bedrijf van verdachte meer jonge hennen zijn opgezet dan was toegestaan volgens het (inrichtings-) certificaat. Door het overschrijden van dit certificaat voldeed het bedrijf niet langer aan de vereisten, voortvloeiend uit Europese regelgeving, voor het gebruiken van het predicaat houderijsysteem ‘vrije uitloop’ dan wel ‘volière’. De officier van justitie concludeert tot bewezenverklaring van alle primair ten laste gelegde feiten.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat voordat aan geproduceerde eieren het predicaat ‘vrije uitloop’ of ‘scharrel’ mag worden toegekend, er voldaan moet worden aan inrichtingseisen zoals vermeld in Europese richtlijnen of verordeningen. In het dossier ontbreekt echter een feitelijk onderzoek naar de betrokken hokken op het bedrijf van verdachte. Gelet hierop kan niet bewezen worden dat de betreffende hokken niet aan bedoelde inrichtingseisen voldeden. Het had op de weg van het openbaar ministerie (dan wel de NVWA) gelegen de hokken feitelijk te onderzoeken. Nu dit achterwege is gebleven, dient verdachte in verband met gebrek aan bewijs te worden vrijgesproken.

Voorts wijst de verdediging erop dat de hokken sinds de laatste certificering door het CPE (elf jaar geleden) zijn uitgebreid. Door deze uitbreidingen hebben de betreffende hokken op het bedrijf van verdachte steeds voldaan aan de van toepassing zijnde Europese regelgeving.

Rb: De door de officier van justitie aan verdachte gemaakte verwijten komen (allereerst) in de kern erop neer dat de betrokken inrichtingen (de houderijsystemen) in de stallen van verdachte niet voldeden aan Europese regelgeving. Met name is (via artikel 3 van het Landbouwkwaliteitsbesluit (oud)) verwezen naar de verordeningen (EG) 1234/2007 en (EG) 589/2008 en naar richtlijn (EG) 1999/74.

In deze Europeesrechtelijke regelgeving staan (onder andere) opgenomen kwaliteitskenmerken en classificaties van eieren en vereisten waaraan hokken moeten voldoen om als eierproducent bepaalde classificaties te mogen voeren.

Om de classificatie “scharreleieren” te mogen voeren, moet de houderijvoorziening voldoen aan de vereisten opgenomen in artikel 4 van de richtlijn (EG) 1999/74 (bijvoorbeeld: de bezetting mag niet meer dan negen legkippen per m2 bruikbare oppervlakte bedragen).

Voor de classificatie “eieren van hennen met vrije uitloop” gelden, op grond van de bijlage II bij de verordening (EG) 589/2008, daarnaast aanvullende voorwaarden (bijvoorbeeld: de hennen moeten de hele dag door over vrije uitloop in de openlucht beschikken).

Op grond van de verordening (EG) 589/2008 wijzen lidstaten inspectiediensten aan die de naleving van deze verordening moeten controleren. Nederland heeft hieraan voldaan door het aanwijzen van (ten tijde van belang) het CPE.

Het CPE controleerde de inrichting van de hokken van de leghenhouders op de vereisten van de verordening (EG) 589/2008 en, indien de inrichting aan de vereisten voldeed, gaf het CPE (inrichtings-) certificaten af. Bij de controle van de inrichting werd bepaald wat daarin het maximaal aantal te houden leghennen mocht zijn, passend bij de gewenste classificatie. Daarnaast vond een controle plaats bij het opzetten van een nieuwe koppel leghennen. Indien deze koppel voldeed aan de regelgeving gaf het CPE eveneens voor die koppel een (opzet-)certificaat af.

Tot 28 september 2007 dienden leghenhouders bij het CPE aangesloten te zijn. Deze verplichting is door een wijziging van de Landbouwkwaliteitswet komen te vervallen. De controlerende taken van het CPE (ten tijde van belang) bleven gehandhaafd.

De rechtbank stelt voorop dat door deze, hiervoor kort weergegeven, systematiek de door het CPE afgegeven certificaten belangrijk bewijs kunnen zijn voor het aantonen dat de betreffende inrichting op de datum waarop het certificaat is afgegeven aan de gestelde (Europeesrechtelijke) regelgeving voldoet, uitgaande van het op het certificaat genoemde aantal hennen.

Indien bewezen kan worden dat de inrichting op de datum waarop een beweerdelijke overtreding zou hebben plaatsgevonden nog steeds overeenkomt met de inrichtingskenmerken op grond waarvan het certificaat is afgegeven, kan het openbaar ministerie het in dat certificaat genoemde maximaal te houden hennen als uitgangspunt nemen.

De rechtbank stelt vast dat het inrichtingscertificaat niet in het dossier is opgenomen. Voorts bevinden zich in het dossier geen bewijsmiddelen waaruit de feitelijke situatie van de inrichtingen in de tenlastegelegde periode kan worden afgeleid. Het openbaar ministerie heeft er in het onderhavige strafrechtelijke onderzoek kennelijk voor gekozen geen feitenonderzoek op het bedrijf van verdachte te laten plaatsvinden, bijvoorbeeld door het laten opmeten van de betreffende hokken of het bekijken van de actuele vergunde situatie.

In het dossier bevinden zich wel de certificaten betreffende de verschillende opzetten van leghennen op bepaalde data. Echter, uit deze certificaten (dan wel andere bewijsmiddelen) kan niet worden afgeleid op grond van welke feiten en omstandigheden het CPE tot dat bepaalde aantal maximaal te houden leghennen is gekomen. Zo is niet gebleken of de controleur van het CPE dit aantal heeft gerelateerd aan een daadwerkelijke meting van de betreffende inrichtingen. Er bestond voorts ook geen wettelijke verplichting voor de leghenhouders aanpassingen aan de inrichting van het bedrijf aan het CPE door te geven.

De rechtbank constateert dan ook dat thans gelet op de in het dossier voorhanden zijnde stukken niet beoordeeld kan worden of de inrichting gedurende de tenlastegelegde periode al dan niet aan de Europese regelgeving heeft voldaan.

Dit klemt te meer gezien het door de verdediging gevoerde verweer. De verdediging heeft immers aangevoerd dat de inrichtingen van het bedrijf van verdachte laatstelijk in 2007 door het CPE zijn gecontroleerd. Daarna zijn, volgens opgave van de verdediging, medio 2008 verbeteringen aangebracht. Recent heeft verdachte de inrichting laten herkeuren (waarvan bewijsstukken zijn overgelegd), waarbij een fors hoger maximum aantal te houden leghennen is vastgesteld. Deze omstandigheden kunnen relevant zijn voor het aantal te houden leghennen voor de productie van eieren van bepaalde classificaties.

Gelet op het voorgaande komt de rechtbank tot het oordeel dat, bij gebrek aan voldoende (wettig) bewijs niet bewezen kan worden dat deze inrichtingen van de stallen van verdachte niet voldeden aan de betreffende Europeesrechtelijke verplichtingen. Nu dit niet is komen vast te staan, kan naar het oordeel van de rechtbank evenmin worden vastgesteld dat verdachte een onjuist houderijsysteem of een onjuiste houderijmethode heeft vermeld op respectievelijk eieren van leghennen en verpakkingen met eieren. Om die reden zal verdachte van al hetgeen onder de feiten 4, 5 en 6 ten laste is gelegd worden vrijgesproken.

De rechtbank overweegt ten overvloede dat het dossier aanwijzingen bevat dat verdachte de door N.V. valselijk opgemaakte facturen heeft gebruikt door aan het CPE per opzet minder leghennen op te geven dat zij daadwerkelijk opzette. Dat is echter niet ten laste gelegd.

Bewezenverklaring

• Feit 1: Opzettelijk voorhanden hebben van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, terwijl hij weet dat dit geschrift is bestemd voor zodanig gebruik, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd.
• Feiten 2 en 3 telkens: Opzettelijke overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20, eerste lid, van de Meststoffenwet, begaan door een rechtspersoon.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een geldboete van € 23.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:8305

Een medeverdachte, een leghenhouder uit Haule, wordt veroordeeld tot een geldboete van € 31.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Oud-wethouder Boxmeer krijgt taakstraf voor aannemen geld

Rechtbank Oost-Brabant 23 februari 2016, ECLI:NL:RBOBR:2016:685

De rechtbank Oost-Brabant heeft een 61-jarige man uit Boxmeer veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur. Hij nam in zijn functie als wethouder 3.000 euro aan van Chinese investeerders met wie hij in onderhandeling was over een klooster.

De man was vanaf eind 2011 als wethouder van de gemeente Boxmeer betrokken bij de aankoop van onder meer het Catharinaklooster in Sambeek. Hij voerde hierover intensieve onderhandelingen met een tussenpersoon die namens Chinese investeerders optrad. Het was de bedoeling dat er in het klooster een galerie of kunsthal zou komen van een Chinese kunstenaar. Op 8 november 2012 trof de wethouder in zijn werkkamer van het gemeentehuis een envelop aan met daarin een brochure en een bedrag van 3.000 euro. Deze envelop kwam van de Chinese investeerders. De wethouder verklaarde dat hij de envelop met het geld in de lade van zijn bureau legde en 5 dagen later heeft teruggegeven.

De rechtbank vindt geen enkele ondersteuning voor die verklaring. Integendeel, het valt niet in te zien waarom hij 7 maanden niets over het voorval vertelde tegen de burgemeester. Dit deed hij pas nadat aan het licht kwam dat hij geld had gekregen. Toen de burgemeester aanbood nader onderzoek te laten verrichten naar de teruggave van het bedrag, wilde de wethouder hier niet aan meewerken. De man kon voor beide omstandigheden geen aannemelijke verklaring geven. De rechtbank acht daarom bewezen dat hij 3.000 euro aannam. De rechtbank vindt zijn verklaring dat hij de gift ontving uit vriendschap ongeloofwaardig, gelet op de hoogte van het bedrag en het gegeven dat de contacten zakelijk waren.

Bij het bepalen van de straf weegt de rechtbank onder meer mee dat de man zijn positie misbruikte voor persoonlijk voordeel. Ook is het vertrouwen dat de burger in het overheidsapparaat moet kunnen stellen geschaad en is de waardigheid van het college van burgemeester en wethouders aangetast. Daarnaast moet het openbaar bestuur kunnen vertrouwen op loyaliteit, betrouwbaarheid en onkreukbaarheid van een wethouder. De rechtbank houdt er verder rekening mee dat deze zaak grote gevolgen heeft gehad voor de man. Hij moest zijn functie als wethouder noodgedwongen neerleggen en leed aanzienlijke reputatieschade.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veehouder uit de gemeente Dongeradeel is veroordeeld tot 18 maanden celstraf voor het invoeren van verboden groeihormonen voor dieren

Rechtbank Overijssel 15 februari 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:494 Een veehouder uit de gemeente Dongeradeel is veroordeeld tot 18 maanden celstraf voor het invoeren van verboden groeihormonen voor dieren. De man voerde welbewust telkens pakketten van ongeveer 5 kilogram van het verboden groeihormoon 17 beta-oestradiol uit China naar Nederland in. Om de inhoud te verdoezelen kregen de pakketten andere, onschuldige benamingen. De medeverdachte in deze strafzaak, de dochter, is vrijgesproken. 

De Fries ging aan zowel de gevaren voor de volksgezondheid als de economische risico’s van een handelsboycot volledig voorbij. Hij had alleen oog gehad voor zijn eigen financiële gewin.

De consumptie van met 17 bèta-oestradiol behandeld vlees kan kankerverwekkend zijn. Bovendien zou, indien het diergeneesmiddel daadwerkelijk bij dieren was toegediend (hetgeen bij de levering in 2012 zeer wel kan zijn gebeurd) èn dat vervolgens bij controle zou zijn vastgesteld, voor de gehele vleessector verregaande consequenties gehad kunnen hebben. Andere landen zouden in zo’n geval bijvoorbeeld maandenlang de import van Nederlands vlees kunnen boycotten.

Standpunt verdediging

In een opmerking vooraf heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat de redelijke termijn met enkele maanden is overschreden hetgeen, in geval van bewezenverklaring, in ieder geval tot strafvermindering zou moeten leiden.

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat voor feit 1 vrijspraak dient te volgen, aangezien er geen sprake is van een geneesmiddel bestemd voor dieren. De samenstelling van het product bestaat uit 95% pure 17 beta-oestradiol en dus is er volgens de raadsman sprake van een grondstof en niet van een diergeneesmiddel.

Ook voor de feiten 2 en 3 dient volgens de raadsman vrijspraak te volgen, aangezien de verantwoordelijkheid en eventuele aansprakelijkheid van de inhoud van de opgemaakte bescheiden c.q. facturen telkens bij de verzender ligt en niet bij verdachte. Ook blijkt uit niets van een nauwe en bewuste samenwerking tussen de verzender genaamd “mededader” uit China enerzijds en verdachte anderzijds. Daar komt wat betreft feit 2 bij dat, gelet op de verklaring van de getuige, namens de transporteur (logistiek bedrijf), niet kan worden uitgesloten dat geen (valse) documenten zijn gebruikt. Wat betreft feit 3 geldt dat, als al kan worden aangetoond dat er sprake is van valsheid in geschrifte, de inhoud van het verzonden pakket niet in een laboratorium is onderzocht, zodat niet bewezen kan worden dat de inhoud van dat pakket heeft bestaan uit een hoeveelheid 17 beta-oestradiol.

In het geval de rechtbank de verdediging niet (geheel) volgt, heeft de raadsman verzocht een straf op te leggen waarbij het onvoorwaardelijk deel van een gevangenisstraf gelijk is aan de door verdachte in voorarrest doorgebrachte tijd.

Overwegingen rechtbank

De rechtbank stelt op grond van de verklaringen die zich in het onderhavige strafdossier bevinden en het verhandelde ter terechtzitting de volgende feitelijke gang van zaken vast.

Verdachte runt een eenmanszaak onder de naam “bedrijf verdachte”. In november 2013 komt bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit informatie binnen van de douane te Nijmegen dat zij in een postpakket de verboden stof 17 bèta-oestradiol hadden aangetroffen, terwijl op de begeleidende documenten Potassium Carbonate stond vermeld. Dit pakket was geadresseerd aan verdachte.

Het pakket is, nadat de inhoud in overleg met de officier van justitie S. Buist voor een groot deel is vervangen door bakpoeder, voorzien van plaatsbepalingsapparatuur en audioapparatuur.

Op 20 november 2013 is het pakket door verdachte opgehaald op het adres van logistiek bedrijf te Roden. Verdachte vertrekt vervolgens, met het pakket in zijn auto, naar hotel Van der Valk in Emmeloord.

Uit de inhoud van de in de bewijsmiddelen weergegeven, aan deze zending voorafgaande e-mail berichten, tussen een te name van verdachte gesteld e-mail adres en een e-mail adres van ene “mededader”, komt, in onderlinge samenhang bezien, naar voren dat de stof 17 bèta-oestradiol wordt besteld en dat deze stof onder de valse benaming Potassium Carbonate wordt verzonden.

De redelijke termijn

Op 21 november 2013 is verdachte aangehouden en op 22 november 2013 is hij in verzekering gesteld. De zaak heeft voor het eerst op zitting gestaan op 10 maart 2014 en is toen verwezen naar de rechter-commissaris belast met de behandeling van strafzaken in deze rechtbank. Vervolgens is de zaak weer op 1 februari 2016 op zitting aangebracht en is de zaak inhoudelijk behandeld. Ter zitting heeft de rechtbank bepaald dat de uitspraak zal plaatsvinden op 15 februari 2016. Aldus wordt ruim twee jaar en (bijna) drie maanden na verdachtes aanhouding en inverzekeringstelling vonnis gewezen.

Met de raadsman is de rechtbank van oordeel dat sprake is van schending van de redelijke termijn en wel met een duur van (bijna) drie maanden.

Het betreft in deze een zaak waarin veel en uitvoerig onderzoek is verricht door zowel de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit als door de rechter-commissaris.

De rechtbank is van oordeel dat met de enkele constatering van die geringe schending kan worden volstaan en dat daaraan geen verdere consequenties moeten worden verbonden.

Het verweer met betrekking tot feit 1: het aantreffen van een grondstof en niet van een diergeneesmiddel.

In de Wet Dieren staat in de begripsbepalingen van artikel 1.1. het volgende.

“In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder diergeneesmiddel: elke samenstelling van enkelvoudige of meervoudige substanties die op enigerlei wijze wordt gepresenteerd als te beschikken over therapeutische of profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij dieren.”. Naar het oordeel van de rechtbank is in casu sprake van het aantreffen van een diergeneesmiddel bestaande uit een enkelvoudige substantie, als bedoeld in voormelde begripsbepaling, zodat de rechtbank het verweer verwerpt.

Uit de verklaring van de getuige-deskundige blijkt dat de aangetroffen stof onder meer wordt toegepast om een zwangerschap bij honden te onderbreken c.q. te voorkomen. De stof heeft dus een profylactische eigenschap. Dat de stof voor andere toepassingen wellicht nog een bewerking moet ondergaan, doet daaraan niet af. Bovendien kan een diergeneesmiddel tegelijkertijd een grondstof zijn. Beide begrippen sluiten elkaar niet uit.

Verdachte heeft wat betreft feit 1 ter terechtzitting erkend dat hij het pakket in Roden heeft opgehaald, maar eveneens dat hij niet wist wat zich in het pakket bevond. Verdachte heeft verklaard dat hij niets bij de hem bekende “mededader” uit China had besteld, maar dat mededader hem heeft gebeld met de mededeling dat er een pakket naar hem onderweg was. Wat er op het pakket en op de begeleidende documenten heeft gestaan is hem niet bekend.

Verdachte heeft eveneens ter terechtzitting verklaard dat het juist is dat zijn dochter hem op 20 november 2013 heeft gebeld met de mededeling dat het pakket was aangekomen en dat hij toen tegen zijn dochter heeft gezegd dat het “geweldig en heel mooi was”, maar dat hij dat gezegd heeft omdat hij de weg naar het logistiek bedrijf in Roden had gevonden.

Ter terechtzitting heeft verdachte wat betreft de feiten 2 en 3 verklaard dat hij niet in staat is om e-mails te maken en dat dus ook niet gedaan heeft en dat hij ook nooit een email naar mededader heeft gestuurd. Verdachte heeft verklaard dat hij een buurvrouw had die voor hem zijn e-mails beantwoordde, maar dat hij niet weet welke naam zij gebruikte. Het is wel juist dat bedrijf verdachte zijn bedrijf is en dat het daarbij behorende adres ook zijn woonadres is.

De rechtbank stelt de verklaring van verdachte, dat er zo maar uit het niets en voor niets door mededader een pakket naar hem wordt opgestuurd - waarvan de inhoud bij verkoop een waarde vertegenwoordigt van vele duizenden euro’s - en de voor het eerst ter zitting gegeven verklaring dat de beantwoording van zijn e-mails op zijn computer door een buurvrouw zijn verricht, als ongeloofwaardig ter zijde.

Dat geldt eveneens voor zijn antwoord “dat het geweldig en mooi was” na de mededeling van zijn dochter dat het pakket was aangekomen. Dat zou hij gezegd hebben omdat hij de locatie van logistiek bedrijf in Roden had weten te vinden. Uit de stukken blijkt echter dat zijn dochter hem die bewuste dag omstreeks 12.13 uur op de hoogte heeft gesteld (pag. 665) en hij die dag pas om 16.30 uur (pag. 666) het pakket in ontvangst heeft genomen bij logistiek bedrijf in Roden.

Nadere bewijsoverweging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de onder 3 vermelde stof 17 beta-oestradiol niet is aangetroffen en (dus) ook niet is onderzocht, zodat het feit niet bewezen verklaard kan worden.

Anders dan de verdediging is de rechtbank van oordeel dat ook dit ten laste gelegde feit bewezen kan worden verklaard. De Hoge Raad laat toe dat bewijsmiddelen, die ten grondslag zijn gelegd aan de bewezenverklaring van een strafbaar feit, in casu van de feiten 1 en 2 in onderlinge samenhang bezien, mede worden gebruikt als steunbewijs voor andere, soortgelijke, strafbare feiten (schakelbewijs), in casu feit 3. Voorwaarde is dat uit dit bewijsmateriaal blijkt van een specifiek gedragspatroon van de verdachte, dat op essentiële punten overeenstemt met de gang van zaken bij het te bewijzen feit. Daarvan is hier sprake.

Bewezenverklaring

• Feit 1 het misdrijf: overtreding van het voorschrift gesteld bij artikel 2.8, eerste lid, juncto artikel 2.19, eerste lid, van de Wet Dieren, strafbaar gesteld bij artikel 1 onder 1° van de Wet op de Economische Delicten, terwijl het feit opzettelijk wordt begaan;
• Feit 2 en feit 3 telkens het misdrijf: medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift als bedoeld in artikel 225 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van achttien maanden.

Verdachte heeft welbewust een aanmerkelijke hoeveelheid (telkens ongeveer 5 kilogram) van het verboden groeihormoon voor dieren (17 beta-oestradiol) Nederland doen binnen komen. In de poging om de werkelijke inhoud van die pakketten te verdoezelen hebben verdachte en zijn mededader afspraken gemaakt over de wijze van verzending en hebben zij de pakketten aangeboden onder vermelding van “onschuldige” benamingen, te weten “sample of potassium carbonate” en “ammonium polyphosphate”. Op die wijze hebben verdachte en zijn mededader het kwalijke van hun handelen willen verdonkeremanen.

De consumptie van met 17 bèta-oestradiol behandeld vlees kan schadelijk zijn (kankerverwekkend) voor de gezondheid van mensen.

Bovendien zou, indien het diergeneesmiddel daadwerkelijk bij dieren was toegediend (hetgeen bij de levering in 2012 zeer wel kan zijn gebeurd) èn dat vervolgens bij controle zou zijn vastgesteld, voor de gehele vleessector verregaande consequenties gehad kunnen hebben, zoals bijvoorbeeld een maandenlange boycot van andere landen die de export van vlees zouden verbieden. Verdachte is echter aan zowel de gevaren voor de volksgezondheid als de economische risico’s van een handelsboycot volledig voorbij gegaan en heeft alleen oog gehad voor zijn eigen financiële gewin.

Verdachte neemt, ook ter zitting, geen enkele verantwoordelijkheid voor het kwalijke en gevaarzettende karakter van zijn handelen.

Ter zitting heeft verdachte verklaard dat hij een slechte gezondheid heeft en dat hij de dag na de zitting (2 februari 2016) wordt opgenomen in het ziekenhuis.

Ter zitting zijn dienaangaande ook bescheiden door de verdediging overgelegd. De rechtbank heeft ook dit aspect in de strafmaat overwegingen meegenomen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Lees ook:

• Vrijspraak invoer van verboden groeihormonen voor dieren uit China. Verdachte heeft weliswaar handelingen verricht, maar daarmee staat haar betrokkenheid bij het strafbare feit niet vast.

Vrijspraak invoer van verboden groeihormonen voor dieren uit China. Verdachte heeft weliswaar handelingen verricht, maar daarmee staat haar betrokkenheid bij het strafbare feit niet vast.

Rechtbank Overijssel 15 februari 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:493 De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte al dan niet in vereniging met een ander of anderen, opzettelijk handelingen heeft verricht met de bedoeling ongeveer 5 kilogram van een diergeneesmiddel, te weten 17 beta-oestradiol, in Nederland te brengen en/of te vervoeren en/of te ontvangen en/of voorhanden of in voorraad te hebben.

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van drie maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren; tot een geldboete van € 14.500 en tot een taakstraf voor de duur van 180 uren, subsidiair 90 dagen hechtenis, met aftrek van de tijd die verdachte inverzekering en in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht. Het onder verdachte inbeslaggenomen geld, te weten € 14.500, dient volgens de officier van justitie, aan haar te worden teruggegeven.

Standpunten officier van justitie en verdediging

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte zich samen met haar vader aan het ten laste gelegde feit heeft schuldig gemaakt, zij het dat de betrokkenheid van verdachte bij dat feit minder groot is dan die van haar vader. Door de handelingen die verdachte heeft verricht, zoals die door de officier van justitie in zijn schriftelijke requisitoir zijn weergegeven, is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan het medeplegen van dat feit.

De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld, overeenkomstig de door haar ter zitting overgelegde pleitnota, dat verdachte van het haar tenlastegelegde moet worden vrijgesproken. De raadsvrouw heeft betoogd dat uit alle door haar genoemde omstandigheden in het geheel niet blijkt dat er sprake is geweest van een gezamenlijk plan om de stof 17 beta-oestradiol in te voeren. De door verdachte verrichte handelingen zijn van volstrekt onvoldoende gewicht en kaliber om van medeplegen te kunnen spreken. Tevens heeft de raadsvrouw verzocht het onder verdachte in beslag genomen geldbedrag aan haar terug te geven.

Bewijsoverwegingen rechtbank

Uit het dossier en het verhandelde ter zitting blijkt dat verdachte weliswaar handelingen heeft verricht die zien op het tenlastegelegde feit, maar daarmee staat betrokkenheid bij het strafbare feit nog niet vast..

Naar het oordeel van de rechtbank blijkt uit wettige bewijsmiddelen niet dat de dochter enig opzet (al of niet in voorwaardelijke zin) heeft gehad op het plegen of medeplegen van het tenlastegelegde feit, niet toen zij haar vader vergezelde bij een beursbezoek, niet bij het door hem laten afhalen van een pakje en ook niet op enig ander moment. Verdachte heeft een ondersteunende rol gespeeld bij het afhalen van het pakket bij bedrijf, maar het ontbreekt aan overtuigend en sluitend bewijs, dat deze verdachte op dat moment de inhoud van het pakket kende en dat haar bemoeienissen verder gingen dan hiervoor omschreven.

Van een nauwe en bewuste samenwerking, gericht op het plegen van het tenlastegelegde feit, is dan ook niet gebleken.

Conclusie

De rechtbank acht niet bewezen wat aan de verdachte is ten laste gelegd, zodat zij haar daarvan zal vrijspreken.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens grootschalige acquisitiefraude

Rechtbank Overijssel 16 februari 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:487 Een 35-jarige man uit Veendam die leiding gaf aan een grootschalige acquisitiefraude is veroordeeld tot 4 jaar gevangenisstraf, waarvan 1 jaar voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. Daarnaast oordeelt de rechtbank Overijssel dat hij 6 jaar lang geen bestuurder van een onderneming mag zijn. Ook is het hem verboden om in zijn proeftijd acquisitiewerk te verrichten.

Verdenking

De verdenking komt er op neer dat verdachte:

• Feit 1: in de periode van 10 juni 2005 tot en met 1 december 2014 in Nederland, Bulgarije en Turkije leider is geweest van een criminele organisatie die het plegen van oplichting, valsheid in geschrift, belastingfraude en witwassen tot oogmerk had;
• Feit 2: in de periode van 10 juni 2005 tot en met 1 december 2014 in Nederland, samen met anderen een groot aantal ondernemers door middel van telefonische acquisitie heeft opgelicht;
• Feit 3: in de periode van 10 juni 2005 tot en met 1 december 2014 in Nederland, samen met anderen heeft geprobeerd om een groot aantal ondernemers door middel van telefonische acquisitie op te lichten;
• Feit 4:

(A) in de periode van 23 november 2005 tot en met 1 april 2011 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 1 BV, bedrijf 2 BV en bedrijf 3 BV terzake van het valselijk opmaken van de bedrijfsadministratie van die BV’s, door daarin een groot aantal valse facturen op te nemen;

(B) in de periode van 2 februari 2008 tot en met 14 oktober 2010 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 4 BV, terzake van het valselijk opmaken van de bedrijfsadministratie van die BV, door daarin een groot aantal valse facturen op te nemen;

(C) in de periode van 15 september 2010 tot en met 1 december 2014 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 5 BV, terzake van het valselijk opmaken van de bedrijfsadministratie van die BV, door daarin een groot aantal valse facturen op te nemen;

• Feit 5:

(A) in de periode van 19 december 2007 tot en met augustus 2011 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 1 BV, bedrijf 2 BV en bedrijf 3 BV, terzake van het opzettelijk onjuist doen van de aangiften vennootschapsbelasting van die BV’s over de jaren 2006, 2007 en 2010;

(B) in de periode van 4 juni 2010 tot en met 28 september 2010 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 4 BV, terzake van het opzettelijk onjuist doen van de aangiften vennootschapsbelasting van die BV over de jaren 2008 en 2009;

(C) in de periode van 12 augustus 2011 tot en met 10 januari 2013 in Nederland, feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan bedrijf 5 BV, terzake van het opzettelijk onjuist doen van de aangiften VpB van die BV over de jaren 2010 en 2011;

• Feit 6: in de periode van 17 december 2007 tot en met 28 maart 2013 in Nederland, de op zijn naam staande aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2006 tot en met 2011 opzettelijk onjuist heeft gedaan;
• Feit 7: in de periode van 10 juni 2005 tot en met heden in Nederland, Bulgarije en Turkije, een gewoonte heeft gemaakt van het op verschillende manieren witwassen van geldbedragen.

Standpunt OM

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte voor de feiten 1 tot en met 7 wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 48 maanden waarvan acht maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren en met aftrek van de door verdachte in voorarrest doorgebrachte tijd. Als bijzondere voorwaarde gekoppeld aan het voorwaardelijk strafdeel heeft de officier van justitie gevorderd dat verdachte zich gedurende de proeftijd onthoudt van acquisitiewerkzaamheden in de breedste zin van het woord. Daarnaast heeft de officier van justitie gevorderd dat verdachte het recht wordt ontzegd op te treden als bestuurder van een rechtspersoon voor de duur van vijf jaren.

Ook heeft de officier van justitie de verbeurdverklaring van de in beslag genomen voorwerpen gevorderd, te weten een woning aan adres 1, een drietal bankrekeningen van de ING, gestort geld € 1.230 en buitenlandse valuta. Met betrekking tot de niet inbeslaggenomen voorwerpen, te weten het zalen- en partycentrum bedrijf 22 in Turkije, heeft de officier van justitie primair eveneens de verbeurdverklaring gevorderd. Subsidiair heeft hij de verbeurdverklaring gevorderd van het bedrag van € 1.001.380,--, dat in de periode van 2010 tot en met 2014 contant is opgenomen van bankrekeningen van vennootschappen van verdachte en van verschillende eenmanszaken die onderdeel hebben uitgemaakt van de criminele organisatie.

Meer subsidiair heeft de officier van justitie de verbeurdverklaring van € 430.260,-- gevorderd in verband met het vereiste van toebehoren. Ook heeft de officier van justitie gevorderd dat verdachte op eigen kosten zorgdraagt voor de publicatie van (een deel van) de uitspraak in (een van) de huis-aan-huisbladen (NCD Mediagroep) waar de provincie Groningen ook in adverteert.

Standpunt van de verdediging

Met betrekking tot de feiten 2 en 3 heeft de raadsman bepleit dat weliswaar sprake is van oplichting en poging tot oplichting, maar dat die niet aan verdachte kunnen worden toegerekend omdat hij niet van de gewraakte werkwijze op de hoogte was.

Met betrekking tot de feiten 4, 5 en 6 is naar de mening van de raadsman geen sprake van een wanverhouding tussen de verrichte werkzaamheden in Bulgarije en de daarvoor opgemaakte facturen die in rekening zijn gebracht bij de bedrijven van verdachte. Om die reden kan niet gesteld worden dat het fake-facturen zouden betreffen, zodat geen sprake is van valsheid in geschrifte en het doen van valse aangiften vennootschapsbelasting door een drietal vennootschappen van verdachte. Indien de rechtbank van oordeel is dat de facturen deels niet correct geweest zijn, maar dat deels ook wel tegenover daadwerkelijk uitgevoerde werkzaamheden gemaakte kosten stonden, dan valt het totaalbedrag waarvan valse aangifte gedaan zou zijn veel lager uit. Dit geldt ook voor het doen van valse aangiften voor de inkomstenbelasting over de jaren 2006 tot en met 2011. De uitlatingen die medeverdachte 1 en/of anderen hebben gedaan over het sturen van fake-facturen in verband met het leveren van leads (adressenbestanden) zijn niet betrouwbaar. Die personen hebben er alle belang bij valselijk te verklaren om hun eigen straatje schoon te vegen en verdachte de schuld te geven van alles.

De raadsman heeft met betrekking tot feit 7 gesteld dat voor witwassen vereist is dat er wetenschap bestaat over de criminele herkomst van de geldbedragen. Die wetenschap had verdachte niet. Als de rechtbank van oordeel is dat die wetenschap er wel is, dan kan niet gesteld worden dat alle inkomsten een criminele herkomst hebben gehad. Een deel van de opbrengst van de bedrijven van verdachte is 100% legaal, te denken valt aan het kleurboek Kiekeboe.

Tot slot heeft de raadsman met betrekking tot feit 1 gesteld dat hetgeen hiervoor is bepleit ook geldt voor de criminele organisatie. De strafbare feiten zijn wel gepleegd, althans in een deel van de oplichtingszaken. De vraag is wat daarbij de verantwoordelijkheid/wetenschap van verdachte is geweest. Indien de rechtbank van oordeel is dat de feiten 2 tot en met 7 wettig en overtuigend bewezen kunnen worden verklaard, dan kan ook feit 1 bewezen worden verklaard.

Voorvragen

De rechtbank heeft vastgesteld dat de dagvaarding geldig is. In dit verband overweegt de rechtbank ten overvloede het volgende.

Onder feit 4 (A), (B) en (C) is telkens ten laste gelegd dat de genoemde vennootschap(pen) de bedrijfsadministratie valselijk hebben opgemaakt, tot welk feit verdachte opdracht heeft gegeven dan wel aan welk feit hij feitelijk leiding heeft gegeven. Bij de feitelijke omschrijving van het valselijk opmaken (twaalfde respectievelijk elfde regel van boven) is telkens de volgende tekst opgenomen: “immers heeft hij, verdachte,”. De rechtbank begrijpt echter dat de steller van de tenlastelegging bedoeld heeft om ten laste te leggen dat niet verdachte, maar de genoemde vennootschap(pen) de feitelijke handelingen hebben verricht. Bij de bespreking van de feiten ter terechtzitting is hier van uitgegaan en de verdediging heeft op dit punt ook geen verweer gevoerd. De rechtbank ziet dit dan ook als een kennelijke vergissing.

Bewijsoverwegingen

De rechtbank zal hieronder eerst een korte beschrijving geven van de organisatiestructuur van de verschillende vennootschappen van verdachte. Vervolgens zal voor elk van de ten laste gelegde feiten gemotiveerd worden weergegeven of het betreffende feit bewezen kan worden verklaard, waarbij feit 1 (deelneming aan een criminele organisatie) als laatste behandeld zal worden.

Organisatiestructuur

Verdachte heeft op 10 juni 2005 bedrijf 7 BV opgericht. Vanaf de datum van oprichting is hij bestuurder en enig aandeelhouder van bedrijf 7 BV geweest. Vervolgens zijn in de loop der jaren de volgende vennootschappen opgericht, met bedrijf 7 BV als bestuurder en enig aandeelhouder:

• op 10 juni 2005 bedrijf 9 BV (handelsnaam 1);
• op 10 juni 2005 bedrijf 3 BV (voorheen: bedrijf 1 BV en bedrijf 2 BV), ontbonden met ingang van 1 april 2011;
• op 23 januari 2008 bedrijf 4 BV, ontbonden met ingang van 1 juni 2010;
• op 26 augustus 2010 bedrijf 5 BV;
• op 25 maart 2011 bedrijf 10 BV.

Daarnaast heeft verdachte op 2 september 2011 bedrijf 8 BV opgericht. Vanaf de datum van oprichting is hij bestuurder en enig aandeelhouder van bedrijf 8 BV geweest. Vervolgens zijn de volgende vennootschappen ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, met bedrijf 8 BV als bestuurder en enig aandeelhouder:

• op 12 oktober 2011 bedrijf 10 BV;
• op 26 april 2014 bedrijf 11 BV.

Naast genoemde vennootschappen heeft verdachte op 20 september 2006 de eenmanszaak bedrijf 6 opgericht.

Onder de noemer van de genoemde vennootschappen werden acquisitiewerkzaamheden verricht. Bedrijven en organisaties werden benaderd voor het plaatsen van advertenties in een kleurboek (genaamd Kiekeboe) en voor het vermelden van bedrijfsgegevens op verschillende websites. Hiervoor was een verkoopafdeling in het leven geroepen waar naam 8 t/m 6 en medeverdachte 3 deel van hebben uitgemaakt. Daarnaast was er een incassoafdeling die bemand werd door naam 5, medeverdachte 2 en genoemde medeverdachte 3. De dagelijkse aansturing van beide afdelingen werd gedaan door medeverdachte 2 en de algehele leiding en aansturing van de organisatie lag bij verdachte.

Feiten 2 en 3

De rechtbank overweegt met betrekking tot feit 2 (medeplegen van oplichting van een groot aantal ondernemers) en feit 3 (medeplegen van poging tot oplichting van een groot aantal ondernemers) het volgende.

Werkwijze

Medewerkers van de acquisitieafdeling van de organisatie belden onder een valse naam en veelal aan de hand van een belscript ongevraagd met een potentiële klant. Tegen de klant werd – in strijd met de waarheid – verteld dat er eerder contact was geweest over de (tot dan toe gratis) vermelding van diens bedrijfsgegevens op een website en dat de klant toen had aangegeven dat hij de vermelding niet wilde continueren. Er zou daarvan een bevestiging naar de klant gestuurd zijn, die hij/zij na ondertekening terug had moeten sturen maar die bevestiging was nog niet ontvangen.

Vervolgens legde de betreffende medewerker nogmaals uit dat het ging over het niet verder automatisch verlengen van de vermelding op de website en dat hij/zij de bevestiging direct opnieuw zou toesturen, zodat de zaak administratief kon worden afgehandeld. De bevestiging die daarop naar de klant werd gestuurd is in een aantal gevallen door die klant getekend en teruggestuurd. De klant had daarbij het zojuist gevoerde telefoongesprek in het achterhoofd en ging er vanuit dat er geen vermelding op een website zou plaatsvinden en dat hij geen kosten zou maken. Echter, de door de klant ondertekende bevestiging bevatte niet alleen een clausule dat de vermelding niet gecontinueerd werd, maar ook een onderdeel waarin een contract was verwerkt. Door ondertekening van de bevestiging verklaarde de klant zich – tegen zijn wil – akkoord met de vermelding van zijn bedrijfsgegevens op een website voor twaalf of 24 maanden, tegen een maandelijks te betalen bedrag.

Enkele weken later stuurde verdachte vervolgens een factuur naar de klant in verband met de vermelding van diens bedrijfsgegevens op de website. Als de klant dan contact opnam over die factuur werd hij geconfronteerd met het onderdeel waarin het contract was verwerkt. Dit bewuste onderdeel in de bevestiging is geen onderwerp van gesprek geweest tijdens het contact met de medewerker.

Een deel van de klanten heeft de volledige factuur met tegenzin betaald omdat ze dachten door de ondertekening niet anders te kunnen.

Een deel van de klanten tekende echter wel – schriftelijk en/of telefonisch – bezwaar aan tegen de ontvangen factuur. Afhankelijk van de vorm van het bezwaar werd een aanbod tot vermindering van de factuur gedaan, zogenaamd uit coulance. Met name indien de klant dreigde met het inschakelen van bijvoorbeeld een advocaat of deze daadwerkelijk inschakelde, werden verdere pogingen om de factuur te incasseren geheel achterwege gelaten.

Uit het dossier blijkt dat alle medewerkers van de organisatie wisten dat potentiële klanten op de beschreven wijze telefonisch benaderd werden. Tevens was algemeen bekend dat iedere verkoopmedewerker daarbij gebruik maakte van een valse naam en dat tijdens de gesprekken veelal belscripts werden gebruikt. Tijdens werkoverleggen van de acquisitieafdeling werden deze belscripts besproken. Nieuwe medewerkers werden door ervaren medewerkers ingewerkt en telefoongesprekken werden aan de hand van ervaringen met elkaar gedeeld en aangepast.

Door de organisatie werd feitelijk gewerkt vanuit Groningen, maar door het gebruik van virtuele kantoren in Leiderdorp en Amsterdam werd gedaan alsof vanuit een andere locatie in Nederland gewerkt werd. Op deze wijze werd voor klanten de plaats waar de werkzaamheden in werkelijkheid verricht werden verborgen gehouden.

De rechtbank leidt uit de verklaringen van de acquisitiemedewerkers van de vennootschappen van verdachte, uit de zich in het dossier bevindende telefoontaps, uit de verklaringen van de gehoorde getuigen en uit de in beslag genomen administratie af dat bij de acquisitie van vermeldingen op websites uitsluitend de beschreven werkwijze werd gehanteerd. Deze werkwijze is ook gehanteerd bij de onder feit 2 genoemde ondernemers slachtoffer 1, slachtoffer 2, slachtoffer 3 (1ᵉ keer) en slachtoffer 4, die allen de facturen geheel of gedeeltelijk betaald hebben. Hetzelfde geldt voor de onder feit 3 genoemde ondernemers slachtoffer 5, slachtoffer 6, slachtoffer 7 en slachtoffer 3 (2ᵉ keer), die de bevestiging niet getekend hebben of de facturen niet betaald hebben.

In het dossier is een overzicht opgenomen van de geldbedragen die op de bankrekeningen van de verschillende vennootschappen zijn binnengekomen. Het totaal aantal benadeelden wordt in dit overzicht geschat op 2.500, maar dit aantal dient naar het oordeel van de rechtbank naar beneden bijgesteld te worden. In het overzicht zijn immers ook de bankrekeningen op naam van bedrijf 9 BV opgenomen, maar de rechtbank acht niet uitgesloten dat op deze rekeningen ook geldbedragen in verband met de verkoop van advertenties in het kleurboek Kiekeboe – waarvan gesteld noch gebleken is dat deze door het plegen van een strafbaar feit zijn verkregen – zijn overgemaakt.

Daarnaast leidt de rechtbank uit de verklaringen van de gehoorde klanten af dat een klein deel van hen wel een betaalde vermelding op een website wenste, dan wel dat zij het ondertekenen van de bevestiging zien als een onoplettendheid van henzelf en geen aangifte willen doen.

Rekening houdend met deze kanttekeningen resteert desalniettemin een groot aantal ondernemers dat door de beschreven werkwijze is bewogen tot het overmaken van geldbedragen.

Uit de afgetapte telefoongesprekken van de acquisitiemedewerkers kan afgeleid worden dat het aantal vergeefse pogingen om ondernemers te bewegen tot het ondertekenen van het bevestigingsformulier en vervolgens voldoen van de factuur bij benadering drie tot vier keer hoger ligt dan het aantal ondernemers dat betaald heeft.

Rol van verdachte

Verdachte had de algehele leiding van (de medewerkers van) de organisatie. Weliswaar fungeerde medeverdachte 2 als bedrijfsleider, maar de uiteindelijke aansturing lag bij verdachte. Hij liet een deel van de werkzaamheden (acquisitie en incasso) aan zijn medewerkers over, maar hij was degene die alle facturen verstuurde en met wie overlegd werd over de incasso van openstaande facturen. Daarnaast had hij van afstand zicht op de beeldschermen van zijn medewerkers, zodat hij in de gaten kon houden waar die zich mee bezig hielden.

Het verweer van verdachte dat hij niet wist dat zijn medewerkers potentiële klanten op de beschreven wijze benaderden is naar het oordeel van de rechtbank niet alleen ongeloofwaardig, maar wordt bovendien weerlegd door de verklaringen van de betreffende medewerkers.

Dat hij vanaf 2010 vanwege ziekte minder op de zaak aanwezig was (volgens verdachte’s verklaring ter terechtzitting was hij vanaf 2010 zo’n twee tot drie dagen per week op de zaak aanwezig) doet aan verdachte’s wetenschap omtrent de werkwijze niet af.

Oordeel van de rechtbank met betrekking tot de feiten 2 en 3

De rechtbank is op basis van de weergegeven overwegingen van oordeel dat hetgeen aan verdachte onder de feiten 2 en 3 ten laste is gelegd wettig en overtuigend bewezen is.

Feit 4

Feit 4 betreft het verwijt dat verdachte feitelijk leiding heeft gegeven aan dan wel opdracht heeft gegeven tot het valselijk opmaken van de bedrijfsadministratie van de vennootschappen bedrijf 1 BV, bedrijf 2 BV, bedrijf 3 BV, bedrijf 4 BV en bedrijf 5 BV.

Niet ter discussie staat dat in de jaren 2005 tot en met 2011 de hierboven genoemde vennootschappen voor een totaalbedrag van € 2.211.00 aan facturen voor DTP-werk betaald hebben aan het Bulgaarse bedrijf 14. De onder feit 4 genoemde facturen en de overige in het dossier opgenomen facturen zijn in de bedrijfsadministratie van de betreffende vennootschappen opgenomen. De prijs per pagina aan DTP-werkzaamheden bedroeg € 1.000 en is gedurende de jaren 2005 tot en met 2010 onveranderd gebleven.

Wel ter discussie staat of de in rekening gebrachte DTP-werkzaamheden in werkelijkheid zijn verricht. De rechtbank overweegt hieromtrent het volgende.

Het bedrijf bedrijf 14 is op 22 november 2005 opgericht door de broer van verdachte, naam 1. Op 26 april 2007 heeft naam 1 de aandelen van de vennootschap verkocht aan naam 10, die op zijn beurt de aandelen op 2 december 2011 weer heeft doorverkocht aan zijn vader, naam 11.

De omzet van bedrijf 14 over de jaren 2005 tot en met 2011 bedroeg € 2.982.920

De kosten over die jaren bedroegen € 22.418

De nettowinst over die jaren bedroeg derhalve € 2.960.502.

De nettowinst van bedrijf 14 zou derhalve door de jaren heen 99,25 % van de omzet hebben bedragen en de kosten 0,75%.

Door de jaren heen zijn door bedrijf 14 telkens grote bedragen aan dividend uitgekeerd:

2005 uitgekeerd aan naam 1 € 243.342

2006 uitgekeerd aan naam 1 € 364.745

2007 uitgekeerd aan naam 10 € 501.490

2008 uitgekeerd aan naam 1 € 550.004

2009 uitgekeerd aan naam 10 € 317.980

2010 uitgekeerd aan naam 10 € 63.220

totaal € 2.040.781.

Bedrijf 14 zou in de jaren 2005 tot en met 2011 naast de bedrijven van verdachte geen andere opdrachtgevers hebben gehad.

De contacten tussen de bedrijven van verdachte en bedrijf 14 liepen volgens verdachte via email, maar hij heeft verklaard dat hij niet meer beschikt over emailverkeer met bedrijf 14 en hij kan zich het emailadres van bedrijf 14 ook niet meer herinneren.

Door de facturen van bedrijf 14 hebben de bedrijven van verdachte in de jaren 2005 tot en met 2011 vrijwel geen winst gerealiseerd.

Voorts heeft naam 9 verklaard dat hij vanaf 2002/2003 tot en met medio 2014 binnen de bedrijven van verdachte de DTP-werkzaamheden verrichtte.

Genoemde naam 10 is als getuige gehoord en heeft verklaard dat hij in 2005 bij bedrijf 14 in dienst is gekomen en dat hij een uurloon van omgerekend € 128 per maand verdiende. Bedrijf 14 hield zich volgens naam 10 bezig met het omzetten van plaatjes van Pdf-formaat naar Coraldraw-formaat. Naam 1 kwam telkens vanuit Kayseri in Turkije naar Sliven in Bulgarije met een laptop waarop de om te zetten plaatjes stonden. Nadat de plaatjes waren omgezet ging naam 1 met de laptop weer terug naar Turkije. Verder heeft naam 10 verklaard dat hij bedrijf 14 in 2007 van naam 1 heeft overgenomen voor een bedrag van omgerekend € 2.556. Het aan hem uitgekeerde dividend (in totaal bijna € 1,4 miljoen) heeft hij contant bij een bank in Bulgarije opgehaald en vervolgens gebruikt voor privéuitgaven. Na de overname van bedrijf 14 is de werkwijze onveranderd gebleven: naam 1 bleef de laptop met daarop de plaatjes die omgezet moesten worden langsbrengen in Bulgarije. Ook heeft naam 10 verklaard dat het contract tussen bedrijf 14 en bedrijf 2 namens bedrijf 14 door hem is ondertekend, maar dat het bedrag ad € 1.000 per pagina al op het contract stond. Dat contract is hem door naam 1 aangeboden en het is niet door hem, naam 10, vastgesteld. Hij heeft geen contact gehad met bedrijf 2 over het contract, alles liep via naam 1 en hetzelfde geldt voor de contracten met bedrijf 4 BV, bedrijf 3 BV en bedrijf 5 BV.

De rechtbank acht bewezen dat bedrijf 14 in werkelijkheid geen DTP-werkzaamheden heeft verricht voor de bedrijven van verdachte . Dit oordeel is gebaseerd op de navolgende overwegingen.

• De rechtbank acht niet geloofwaardig dat de broer van verdachte verdachte, naam 1, telkens de afstand tussen Kayseri in Turkije en Sliven in Bulgarije zou hebben overbrugd zodat in Bulgarije op een door die naam 1 meegebrachte laptop werkzaamheden konden worden verricht.
• Het door naam 10 voor bedrijf 14 betaalde overnamebedrag van € 2.556 staat in geen enkele verhouding tot de bedragen aan dividend die in de jaren voor en na de overname zijn uitgekeerd.
• Het nettowinstpercentage van bedrijf 14 ad 99,25 % van de omzet is onwaarschijnlijk hoog.
• De prijs van € 1.000 per pagina voor DTP-werkzaamheden die in rekening is gebracht door bedrijf 14 staat niet in verhouding tot de prijs die de bedrijven van verdachte zelf in rekening brachten voor dergelijke werkzaamheden. De door verdachte ter terechtzitting overgelegde offertes, waaruit zou moeten blijken dat het bedrag van € 1.000 per pagina wel reëel is, brengen de rechtbank niet tot een ander oordeel.
• Na de overname van bedrijf 14 door naam 10 in 2007 is het per pagina te betalen bedrag geen onderwerp van gesprek geweest: naam 10 heeft slechts de door naam 1 aan hem voorgelegde nieuwe contracten met bedrijven van verdachte, waar € 1.000 per pagina in was opgenomen, ondertekend. Verder heeft hij geen bemoeienis gehad met de totstandkoming van die contracten.
• Binnen de bedrijven van verdachte was een DTP-er werkzaam in de persoon van naam 9 . Er was derhalve geen reden om de DTP-werkzaamheden voor onevenredig veel geld uit te besteden aan een bedrijf in Bulgarije.
• Drukkerij bedrijf 23 heeft in de periode van 2006 tot en met 2012 handelsdrukwerk verricht voor bedrijf 9 BV, bedrijf 1 BV, bedrijf 4 BV, bedrijf 3 BV en bedrijf 5 BV. Volgens eigenaar naam 12 werd het DTP-werk aangeleverd in Pdf-formaat en dus niet in Coraldraw.
• Verdachte heeft tegenover de Belastingdienst verklaard dat alle contacten met Bulgarije via e-mail gingen. Op de onder verdachte en de bedrijven van verdachte in beslaggenomen gegevensdragers (computers en dergelijke) zijn echter geen mailverkeer of andere vastleggingen met betrekking tot bedrijf 14 aangetroffen, behoudens een drietal logo’s van bedrijf 14 .

Conclusie met betrekking tot feit 4

De rechtbank acht op basis van de weergegeven overwegingen, in onderling verband en samenhang bezien met de overige gebezigde bewijsmiddelen, bewezen dat bedrijf 14 in werkelijkheid geen DTP-werkzaamheden heeft verricht voor de bedrijven van verdachte . De terzake opgemaakte facturen zijn derhalve vals en de bedrijfsadministraties van de in de tenlastelegging onder (A), (B) en (C) genoemde vennootschappen zijn dientengevolge naar het oordeel van de rechtbank valselijk opgemaakt. Verdachte heeft daaraan feitelijk leiding gegeven.

Feiten 5 en 6

Onder feit 5 is aan verdachte ten laste gelegd dat hij feitelijk leiding/opdracht heeft gegeven aan een aantal bedrijven van verdachte inzake het opzettelijk onjuist doen van belastingaangiften door die vennootschappen. Het gaat dan om de aangiften vennootschapsbelasting op naam van:

(A) bedrijf 3 BV (voorheen: bedrijf 1 BV en bedrijf 2 BV) over de jaren 2006, 2007 en 2010;

(B) bedrijf 4 BV over de jaren 2008 en 2009;

(C) bedrijf 5 BV over de jaren 2010 en 2011.

Onder feit 6 is aan verdachte ten laste gelegd dat hij zijn eigen aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2006 tot en met 2011 opzettelijk onjuist heeft gedaan.

Overwegingen met betrekking tot het bewijs

Hiervoor is met betrekking tot feit 4 reeds bewezen verklaard dat in de jaren 2005 tot en met 2011 valse facturen, afkomstig van bedrijf 14, in de bedrijfsadministratie van bedrijf 3 BV (voorheen: bedrijf 1 BV en bedrijf 2 BV), bedrijf 4 BV en bedrijf 5 BV zijn opgenomen. Door het opnemen van deze valse facturen in de respectievelijk bedrijfsadministraties, op basis waarvan de aangiften vennootschapsbelasting zijn opgesteld en gediend, is telkens een te laag bedrag aan winst in de aangiften vennootschapsbelasting vermeld. Het belastingnadeel dat hiermee gemoeid is heeft de Belastingdienst berekend op € 637.381.

De facturen van bedrijf 14 zijn door bedrijf 3 BV (voorheen: bedrijf 1 BV en bedrijf 2 BV), bedrijf 4 BV en bedrijf 5 BV aan bedrijf 14 betaald. Door het betalen van die facturen heeft verdachte de overgemaakte bedragen aan de verschillende vennootschappen onttrokken. Deze onttrekkingen hadden in de aangiften inkomstenbelasting van verdachte als inkomsten uit aanmerkelijk belang aangegeven moeten worden, hetgeen niet is gebeurd. Het belastingnadeel dat hiermee gemoeid is heeft de Belastingdienst berekend op € 503.404 over de jaren 2006 tot en met 2010.

Verdachte verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij de administratieve gegevens die nodig waren voor het doen van de onderhavige aangiften vennootschapsbelasting en inkomstenbelasting, heeft aangeleverd aan de boekhouder. Tevens heeft hij verklaard dat hij de boekhouder opdracht heeft gegeven om die aangiften vennootschapsbelasting en inkomstenbelasting op naam van de genoemde vennootschappen respectievelijk op naam van hemzelf, te doen.

Conclusie met betrekking tot de feiten 5 en 6

De rechtbank acht bewezen dat verdachte feitelijk leiding heeft gegeven aan het opzettelijk onjuist doen van de in de tenlastelegging genoemde aangiften vennootschapsbelasting (feit 5).

Daarnaast acht de rechtbank bewezen dat verdachte de in de tenlastelegging genoemde aangiften inkomstenbelasting opzettelijk onjuist heeft gedaan (feit 6).

Feit 7

Onder feit 7 is aan verdachte ten laste gelegd dat hij een gewoonte heeft gemaakt van het op verschillende manieren witwassen van uit misdrijf afkomstige geldbedragen.

Overwegingen met betrekking tot het bewijs

De rechtbank stelt in de eerste plaats vast dat onder feit 2 bewezen is verklaard dat het overgrote deel van de inkomsten van de bedrijven van verdachte in de jaren 2010 tot en met 2014 afkomstig is uit oplichting. Het dossier bevat naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende bewijs dat de inkomsten van de bedrijven van verdachte in jaren 2005 tot en met 2009 ook afkomstig zijn geweest van oplichting.

Vervolgens merkt de rechtbank op dat de feitelijke handelingen waaruit het witwassen zou hebben bestaan zijn onderverdeeld in een zestal onderdelen. De rechtbank overweegt met betrekking tot hetgeen onder deze onderdelen is weergegeven het volgende.

1ᵉ gedachtestreepje

De rechtbank is van oordeel dat het dossier onvoldoende bewijs bevat dat verdachte van misdrijf afkomstige geldbedragen ten behoeve van zichzelf heeft aangewend. Met betrekking het party- en zalencentrum bedrijf 22 te Talas in Turkije overweegt de rechtbank dat er wel aanwijzingen in het dossier aanwezig zijn dat verdachte geldbedragen voor de bouw van dit centrum gebruikt heeft, doch het wettige en overtuigende bewijs hiervoor ontbreekt.

2ᵉ gedachtestreepje

Uit het dossier blijkt dat derden geldbedragen hebben gestort op de rekening van bedrijf 12, bedrijf 18, bedrijf 19, bedrijf 20, bedrijf 13 en bedrijf 21 .

De rechtbank zal verdachte van dit onderdeel van de tenlastelegging vrijspreken, omdat deze stortingen geen witwassen opleveren. Voor een bewezenverklaring van witwassen is immers vereist dat het voorwerp dat wordt witgewassen, in casu geld, uit misdrijf afkomstig is. De bedrijven die geldbedragen hebben gestort op de rekening van genoemde bedrijven hebben dit allemaal gedaan nadat zij door middel van telefonische acquisitie waren benaderd op de wijze zoals eerder in dit vonnis is beschreven. De rechtbank is van oordeel dat pas vanaf het moment dat de betaalde geldbedragen waren bijgeschreven op de bankrekening van de genoemde bedrijven, sprake was van een voltooide oplichting en dus van een misdrijf. Het door derden laten storten van geldbedragen op de bankrekening van die bedrijven kan derhalve niet gezien worden als een witwashandeling.

3ᵉ gedachtestreepje

De rechtbank acht bewezen dat in de jaren 2010 tot en met 2014 overboekingen zijn verricht tussen de bankrekeningen van de bedrijven van verdachte onderling. De rechtbank komt tot dit oordeel op basis van in het dossier opgenomen overzichten van onderlinge bankmutaties.

4ᵉ gedachtestreepje

Uit de in het dossier opgenomen overzichten van onderlinge bankmutaties blijkt dat in de jaren 2010 tot en met 2014 ook overboekingen zijn verricht tussen de bedrijven van verdachte en de eenmanszaken bedrijf 12, bedrijf 18, bedrijf 19, bedrijf 20 en bedrijf 13 . Daarnaast zijn in 2010 en 2011 door bedrijven van verdachte aanzienlijke geldbedragen overgemaakt naar bedrijf 14 .

Van een aantal overboekingen zijn de onderliggende facturen in het dossier opgenomen. De rechtbank acht niet alleen bewezen dat de overboekingen vanaf 2010 tot en met 2014 geldbedragen betreffen die middellijk of onmiddellijk afkomstig zijn van oplichting, maar eveneens dat op een aantal van die facturen valse omschrijvingen zijn opgenomen. De rechtbank verwijst in dit verband naar hetgeen met betrekking tot feit 4 is overwogen en naar de verklaringen van medeverdachte 2 en medeverdachte 1 .

5ᵉ gedachtestreepje

Uit de reeds gememoreerde overzichten van onderlinge bankmutaties blijkt tevens dat in de jaren 2010 tot en met 2014 contante opnames hebben plaatsgevonden van de bankrekeningen van de bedrijven van verdachte, met uitzondering van bedrijf 8 BV en bedrijf 10 BV.

Met betrekking tot bedrijf 12, bedrijf 21, bedrijf 18 en bedrijf 19 bevat het dossier naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende bewijs dat verdachte bij de contante opnames van de bankrekeningen van die eenmanszaken is betrokken. Hetzelfde geldt voor de opnames van de bankrekening van bedrijf 14 .

Met betrekking tot de contante opnames van de bankrekeningen van bedrijf 20 en bedrijf 13 ligt dat anders. Op basis van de verklaringen van medeverdachte 1, naam 3 en naam 2 acht de rechtbank bewezen dat verdachte als medepleger van deze opnames beschouwd dient te worden.

6ᵉ gedachtestreepje

In de jaren 2010, 2011 en 2012 hebben meerdere kasstortingen plaatsgevonden op bankrekeningen van bedrijf 6 BV, bedrijf 8 BV, bedrijf 9 BV, bedrijf 3 BV, bedrijf 5 BV en bedrijf 10 BV. De rechtbank acht bewezen dat verdachte voor die stortingen (mede) verantwoordelijk is.

De rechtbank acht niet bewezen dat contante geldbedragen vervoerd zijn naar Talas/Kayseri in Turkije of andere plaatsen buiten Nederland. Het dossier bevat daarvoor onvoldoende bewijs.

Conclusie met betrekking tot feit 7

Naar het oordeel van de rechtbank is bewezen dat verdachte in de periode van 1 januari 2010 tot en met 1 december 2014 van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt door te verbergen of verhullen wie de rechthebbende van geldbedragen was en door deze geldbedragen te verwerven, voorhanden te hebben, over te dragen en/of om te zetten.

Feit 1

Onder feit 1 is aan verdachte ten laste gelegd dat hij oprichter, leider of bestuurder is geweest van een organisatie die het plegen van oplichting, valsheid in geschrift, belastingfraude en witwassen tot oogmerk had.

Juridisch kader

Volgens bestendige jurisprudentie moet onder een organisatie als bedoeld in artikel 140 Sr worden verstaan een samenwerkingsverband met een zekere duurzaamheid en structuur, tussen de verdachte en tenminste één andere persoon. Het oogmerk van die organisatie, te weten het plegen van misdrijven, hoeft in de tenlastelegging niet nader omschreven te zijn, maar zal uit de bewijsmiddelen moeten blijken. Voor het bewijs van dit oogmerk zal onder andere betekenis kunnen toekomen aan misdrijven die in het kader van de organisatie reeds zijn gepleegd, aan het meer duurzaam of gestructureerde karakter van de samenwerking, zoals daarvan kan blijken uit de onderlinge verdeling van werkzaamheden of onderlinge afstemming van activiteiten van deelnemers binnen de organisatie met het oog op het bereiken van het gemeenschappelijke doel van de organisatie, en, meer algemeen, aan de planmatigheid of stelselmatigheid van de met het oog op dit doel verrichte activiteiten van deelnemers binnen de organisatie. Niet hoeft te worden bewezen dat verdachte in meerdere misdrijven heeft geparticipeerd. Er is sprake van deelnemen aan de organisatie indien de betrokkene behoort tot het samenwerkingsverband en een aandeel heeft in, dan wel ondersteuning biedt aan, gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het oogmerk van de organisatie. Voor deelneming is voldoende dat betrokkene in zijn algemeenheid weet (in de zin van onvoorwaardelijk opzet) dat de organisatie tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven. De betrokkene behoeft dus geen wetenschap te hebben van één of verscheidene concrete misdrijven die door de organisatie worden beoogd.

Overwegingen met betrekking tot het bewijs

Uit de hiervoor bewezen verklaarde feiten blijkt dat verdachte de bestuurder en enig aandeelhouder is geweest van de Nederlandse vennootschappen die in de tenlastelegging genoemd zijn (de bedrijven van verdachte ). Het oogmerk van deze vennootschappen was het door middel van acquisitiefraude oplichten van ondernemers en andere organisaties, het valselijk opmaken van de bedrijfsadministraties van de vennootschappen, het opzettelijk onjuist doen van de aangiften vennootschapsbelasting van de vennootschappen en het op grote schaal witwassen van geldbedragen die afkomstig waren uit de gepleegde misdrijven. Bij het realiseren van dat oogmerk heeft verdachte duurzaam en op gestructureerde wijze samengewerkt met een groot aantal personen, van wie een aantal bij de bedrijven van verdachte in dienst is geweest. Daarmee is het bestaan van een criminele organisatie bewezen.

De rechtbank is voorts van oordeel dat verdachte, als degene bij wie de algehele leiding en aansturing van de vennootschappen en de medewerkers van die vennootschappen lag, als leider van die criminele organisatie beschouwd dient te worden.

Conclusie met betrekking tot feit 1

De rechtbank acht bewezen dat verdachte in de ten laste gelegde periode leider is geweest van een organisatie die het plegen van misdrijven als oogmerk heeft gehad.

Bewezenverklaring

• Feit 1: het misdrijf: als leider deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven;
• Feit 2: het misdrijf: medeplegen van oplichting, meermalen gepleegd;
• Feit 3: het misdrijf: medeplegen van poging tot oplichting, meermalen gepleegd;
• Feit 4: het misdrijf: valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij, verdachte, aan de verboden gedraging feitelijke leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd;
• Feit 5: het misdrijf: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij, verdachte, aan de verboden gedraging feitelijke leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd;
• Feit 6: het misdrijf: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd;
• Feit 7: het misdrijf: medeplegen van een gewoonte maken van het plegen van witwassen.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot 4 jaar gevangenisstraf, waarvan 1 jaar voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. Daarnaast oordeelt de rechtbank dat hij 6 jaar lang geen bestuurder van een onderneming mag zijn.

Lees hier de volledige uitspraak.