Verdachte heeft samen met zijn zus opzettelijk kwik (verpakt in verfblikken) aangeboden ten vervoer per luchtvracht zonder erkenning

Rechtbank Noord-Holland 24 juni 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:5207 Verdachte heeft, in elk geval samen met zijn zuster, opzettelijk een gevaarlijke stof, te weten kwik, aangeboden ten vervoer per luchtvracht zonder erkenning. Door verdachte of zijn mededader werd niet aangegeven dat er een gevaarlijke stof in het pakket zat. De gevaarlijke stof is door verdachte verpakt in verfblikken, hetgeen een zeer ernstig risico inhield. Het risico van het vrijkomen van het kwik heeft zich al voordat het pakket werd vervoerd gemanifesteerd, nu één van de blikken is gaan lekken. Niet alleen het gevaar dat het kwik zou reageren met andere metalen, bijvoorbeeld het aluminium van het vliegtuig, maar ook het risico op vrijkomen van kwikdampen is door verdachte volledig genegeerd. Dit handelen heeft een groot risico kunnen veroorzaken aan boord van het vrachtvliegtuig, hetgeen door verdachte doelbewust is genomen. Om te voorkomen dat verdachte of zijn mededader getraceerd konden worden heeft verdachte de naam van een onwetende als afzender op het pakket genoteerd, hetgeen voor diegene tot grote problemen had kunnen leiden.

Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie

Door de raadsman van verdachte is, kort weergegeven en zoals geformuleerd in zijn pleitnotitie, bepleit dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk in zijn vervolging dient te worden verklaard. Daartoe heeft de raadsman aangevoerd dat het fundamentele recht van verdachte op een eerlijk proces in de zin van artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) is geschonden. Hij wijst op de omstandigheid dat de in beslag genomen stof na onderzoek vernietigd is en dat daardoor contra-expertise blijvend onmogelijk is geworden. Voorts is sprake van een overschrijding van de redelijke termijn en wordt het beginsel van adversarial trial geschonden. De cumulatie van deze schendingen van voornoemd artikel 6 brengt mee dat het Openbaar Ministerie niet langer in de vervolging van verdachte kan worden ontvangen, aldus de raadsman.

De rechtbank verwerpt dit verweer en overweegt daartoe als volgt. De rechtbank stelt voorop dat jegens verdachte ten laste is gelegd dat hij zich, kort gezegd, tezamen en in vereniging dan wel alleen schuldig heeft gemaakt aan het aanbieden van een gevaarlijke stof ten vervoer per luchtvracht zonder daartoe verleende erkenning alsmede het onjuist verpakken en etiketteren van die gevaarlijke stof. Door het Nederlands Forensisch Instituut is vastgesteld dat de stof in onderhavige zaak kwik betreft. De kwikconcentratie van de in beslag genomen stof doet gezien de inhoud van de verdenking niet ter zake, nu het voor de strafbaarheid van de aanbieding van gevaarlijke stoffen ten vervoer per luchtvracht, zoals kwik, niet van belang is welke concentratie het betreft. Verdachte is dan ook niet in zijn verdedigingsrechten geraakt.

De rechtbank is voorts van oordeel dat geen sprake is van overschrijding van de redelijke termijn. Verdachte is op 2 juli 2013 als verdachte aangehouden, in verzekering gesteld en verhoord. Op die datum is ook een doorzoeking geweest in de woning van verdachte. Vanaf dat moment kon verdachte daaraan in redelijkheid de verwachting ontlenen dat tegen hem ter zake van een bepaald strafbaar feit door het Openbaar Ministerie strafvervolging zou worden ingesteld. Op 13 januari 2015 is de strafzaak tegen verdachte behandeld door de economische politierechter van deze rechtbank en verwezen naar de meervoudige economische strafkamer voor inhoudelijke behandeling op 10 juni 2015. De einduitspraak zal plaatsvinden op 24 juni 2015. Er is derhalve sprake van een tijdsverloop van minder dan twee jaren. Nu die termijn, behoudens bijzondere omstandigheden waarvan niet is gebleken, ook het algemeen uitgangspunt is bij de bepaling van een redelijke termijn, is de rechtbank van oordeel dat dezeze termijn niet is overschreden.

De door de raadsman betrokken stelling dat door de inactiviteit van het Openbaar Ministerie en de vernietiging van de in beslag genomen stof het beginsel van adversarial trial is geschonden moet daarom eveneens worden verworpen, nu de rechtbank tot het oordeel komt dat verdachte niet in zijn belangen is geschaad door vernietiging van de stof alsmede dat er geen sprake is van een aan het Openbaar Ministerie toe te rekenen langdurige inactiviteit in de zin van een overschrijding van de redelijke termijn.

De rechtbank stelt aldus vast dat het Openbaar Ministerie ontvankelijk is in de vervolging.

Bewijsuitsluiting

Door de raadsman van verdachte is, kort weergegeven en zoals geformuleerd in zijn pleitnotitie, bepleit dat bewijsuitsluiting moet volgen ten aanzien van alle onderzoeksbevindingen die zijn verkregen ten aanzien van de in beslag genomen stof. Daartoe heeft de raadsman aangevoerd dat, nu geen tegenonderzoek meer mogelijk is doordat de in beslag genomen stof is vernietigd, het recht op een eerlijk proces in de zin van artikel 6 EVRM is geschonden.

De rechtbank verwerpt dit verweer.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van de ten laste gelegde feiten op grond van het volgende.

Op 19 oktober 2012 wordt door verdachte een kartonnen doos aangeboden ter verzending per luchtvracht bij koerier in Lelystad. Deze doos is vervolgens door het bedrijf 1 naar Schiphol vervoerd en daar aangeboden bij het bedrijf 2 voor luchtzending. De afzender betreft volgens opgaaf: afzender te Hilversum. De ontvanger betreft: medeverdachte 1 te Paramaribo, Suriname.

Op 25 oktober 2012 wordt de kartonnen doos door de douane geïnspecteerd door middel van scannen waarbij een afwijkend beeld wordt geconstateerd. Bij het openen van de doos ziet de douane een vijftal verfblikken. Bij het optillen van een van deze blikken blijkt dat dit verfblik een sterk afwijkend gewicht heeft. Na opening van een blik wordt een metaalkleurige vloeistof gezien die qua kleur, samenstelling en het hoge gewicht doet denken aan kwik. Op 29 oktober wordt de doos door de douane overgedragen aan de Inspectie Leefomgeving en Transport, die de doos nader inspecteert. De buitenzijde van de verpakking vermeldt geen gevaarlijke stof en de verpakking is niet UN-gekeurd. In de doos liggen een aantal kledingstukken en op de bodem worden vijf verfblikken, staande in uitsparingen in polystyreen aangetroffen. De verfblikken hebben elk een etiket met daarop het opschrift ‘Super Aluminiumverf schilders kwaliteit’. Nader onderzoek naar één van de verfblikken wijst uit dat deze is gevuld met een metaalkleurige substantie, vermoedelijk kwik. Vastgesteld wordt dat de doos en de vijf verfblikken tezamen 13 kilogram wegen.

Door het Nederlands Forensisch Instituut (hierna: NFI) wordt de inhoud van vier van de verfblikken nader onderzocht, alsmede druppels op de deksel van het vijfde verfblik. Het NFI stelt vast dat de substantie in en op de verfblikken metallisch kwik (Hg) bevat. Metallisch kwik kent het UN nummer 2809 (Mercury) en is genoemd in tabel 3-1 van de ICAO-TI 2011/2012. Kwik is een bijtende stof en artikel 2 van het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht vermeldt onder sub 8 bijtende stoffen als gevaarlijke stof.

Verdachte heeft geen door onze Minister van Verkeer en Waterstaat verleende erkenning voor particulieren. De naam van verdachte komt niet voor in het systeem van erkenningshouders.

Verdachte heeft ten overstaan van verbalisanten verklaard dat hij in opdracht van zijn zus medeverdachte 1 kwik ten vervoer per luchtvracht naar Suriname heeft aangeboden. Verdachte kocht verfblikken bij bedrijf 3 en heeft in zijn woning kwik in deze verfblikken gedaan. Vervolgens heeft hij de verfblikken in foam in een kartonnen doos geplaatst. De zending werd door verdachte aangeboden bij koerier in Lelystad voor verzending naar Suriname.

Door de raadsman van verdachte is bepleit dat vrijspraak dient te volgen voor het bestanddeel ‘gevaarlijke stof(fen)’. De raadsman wijst daarbij op Verordening (EG) nr. 1102/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 inzake het verbod op de uitvoer van metallisch kwik en andere kwikverbindingen en -mengsels en de veilige opslag van metallisch kwik (hierna: EG-verordening). Artikel 1 lid 1 van de EG-verordening verbiedt onder meer de uitvoer uit de Gemeenschap van mengsels van metallisch kwik met andere substanties met een kwikconcentratie van ten minste 95%. Deze EG-verordening is ex artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU verbindend en rechtstreeks van toepassing. De verwezenlijking van de doelstellingen van de EG-verordening wordt uitdrukkelijk in handen van de Gemeenschap geplaatst, en bovendien wordt duidelijk gesteld dat het handhaven van ‘oude’ wetgeving na 15 maart 2011 alsmede verdergaande wetgeving niet is toegestaan. Derhalve moet het ‘Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht’ zo gelezen worden dat zij in overeenstemming is met de EG-verordening, wat betekent dat het verbod op de uitvoer van metallisch kwik uit de Gemeenschap geldt voor mengsels van metallisch kwik met een concentratie van ten minste 95%. Gezien de onderzoeksbevindingen van het NFI voldoet het door verdachte aangeboden mengsel hier niet aan en dient vrijspraak te volgen, aldus de raadsman.

De rechtbank verwerpt het verweer en overweegt daartoe als volgt.

De rechtbank stelt vast dat het ‘Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht’ een uitwerking is van artikel 6.53 van de Wet luchtvaart. Het besluit betreft hernieuwde implementatie van internationale regelgeving, te weten Annex 18 behorende bij het ‘Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaartorganisatie’ (het Verdrag van Chicago, Trb. 1973, 109), waarin globale regels worden gegeven voor het vervoer van gevaarlijke stoffen door de lucht. Artikel 2 van het besluit bepaalt dat vervoer van gevaarlijke stoffen door de lucht slechts mag plaatsvinden voor zover toegestaan ingevolge Annex 18 en de uitwerking van de daarin opgenomen globale regels in de Technische voorschriften voor het veilige vervoer van gevaarlijke stoffen door de lucht (ICAO-TI). Het belang dat deze regelgeving beschermt is de veiligheid van de luchtvaart, nu het niet in acht nemen van voorschriften voor het vervoer van gevaarlijke stoffen door de lucht zeer ernstige gevolgen kan hebben (Wijziging van de Wet luchtvaart vervoer gevaarlijke stoffen en van dieren, Kamerstuk 26 902 nr.3, Memorie van Toelichting).

De rechtbank overweegt verder dat de doelstelling van de voornoemde EG-verordening blijkens de preambule onder nr. 22 is de blootstelling aan kwik door middel van een uitvoerverbod en een opslagverplichting te verlagen. Onder nr. 5 van deze preambule wordt voorts overwogen dat een verbod op de uitvoer van onder meer metallisch kwik met een kwikconcentratie van ten minste 95 gewichtsprocent beoogt het wereldwijde aanbod van metallisch kwik aanzienlijk te verlagen.

De rechtbank komt gezien het voorstaande tot de conclusie dat de EG-verordening andere belangen beschermt dan het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht. Derhalve kan niet gezegd worden dat voornoemd besluit een verdergaande uitwerking is van de EG-verordening en daarom onverbindend moet worden verklaard wegens strijd met hogere regelgeving. Ook kan niet gezegd worden dat het voornoemde besluit in overeenstemming moet worden gelezen met de EG-verordening. De bepalingen van het besluit ten aanzien van hetgeen onder het begrip ‘gevaarlijke stoffen’ moet worden geschaard, zijn gericht op het beveiligen van de burgerluchtvaart en niet op de bescherming van het leefmilieu. Wegens dit verschil in strekking kan het besluit dan ook niet worden gezien als vallend binnen de reikwijdte van de EG-verordening. Eventuele strijdigheid daarmee, als gevolg waarvan aan de EG-verordening voorrang zou moeten worden verleend, is daarom niet aan de orde. Eveneens bestaat niet de verplichting het besluit te interpreteren in het licht van de EG-verordening, op grond waarvan slechts kwik met een gewichtspercentage van meer dan 95% als bijtende stof aangemerkt zou mogen worden. Aan de in de tenlastelegging voorkomende woorden ‘gevaarlijke stof(fen)’ mag daarom een betekenis worden verleend onafhankelijk van het bepaalde in de EG-verordening. Gezien het hiervoor overwogene verwerpt de rechtbank de verweren van de raadsman.

Uit de hiervoor opgenomen redengevende feiten en omstandigheden volgt dat verdachte, samen met een ander, kwik, zijnde een bijtende en daarmee gevaarlijke stof heeft aangeboden ten vervoer per luchtvracht zonder erkenning.

De rechtbank overweegt ten slotte nog dat het voorwaardelijk (en herhaalde) verzoek tot het horen van een aantal getuigen wordt afgewezen, na toetsing aan het noodzaakscriterium, op grond van het volgende. Het scenario van verdachte, dat hij onder druk zou zijn gezet om kwik aan te bieden voor vervoer per luchtvracht, is door verdachte op geen enkele manier aannemelijk gemaakt. Door verdachte is slechts de algemene stelling opgeworpen dat hij onder druk zou staan, welke stelling niet verder is onderbouwd met concrete feiten en omstandigheden. Evenmin is verweer gevoerd ten aanzien van de strafbaarheid van verdachte. De noodzaak tot het horen van de getuigen medeverdachte 1 en getuige 1 bestaat naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet. Datzelfde geldt voor de verzochte getuigen getuige 2 en getuige 3, nu verdachte bekent dat hij bij bedrijf 4 kwik heeft gekocht. Ten aanzien van de verzochte getuigen getuige 4 en getuige 5 bestaat evenmin noodzaak, nu ten aanzien van de rechtmatigheid van de verhoren geen verweer is gevoerd en de rechtbank ook ambtshalve geen aanleiding heeft gevonden te twijfelen aan de juistheid daarvan. Tot het horen van de getuige getuige 6 bestaat evenmin noodzaak, nu deze getuige slechts heeft verklaard over een ander feit dan het ten laste gelegde en zijn verklaring daaromtrent dan ook niet relevant is voor enig te nemen beslissing in deze zaak. Naast het ontbreken van de noodzaak tot het horen van voormelde getuigen is de verdachte door het afwijzen van dit verzoek ook niet in zijn rechtens te respecteren belangen geschaad.

Kwalificatieverweer

De raadsman heeft er op gewezen dat de bepalingen van de Wet luchtvaart, althans artikel 2 van het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht onverbindend moeten worden verklaard wegens strijd met hogere regelgeving, namelijk de EG-verordening.

Het feit kan daarom niet worden gekwalificeerd, aldus de raadsman.

De rechtbank verwerpt dit verweer gelet op het hiervoor overwogene, waarin zij vaststelt dat er geen sprake is van strijd met hogere regelgeving.

Door de raadsman van verdachte is voorts aangevoerd dat het bewezenverklaarde feit niet gekwalificeerd kan worden gelet op het bepaalde in artikel 55 tweede lid van het Wetboek van Strafrecht. De ten laste gelegde overtredingen van artikel 6.51 en 6.55 van de Wet luchtvaart kennen, aldus de raadsman, een systematische specialis in het bepaalde van artikel 2.6, eerste lid van het Besluit kwik en kwikhoudende producten milieubeheer jo. de Wet milieubeheer. Deze regelgeving betreft een omzetting van de EG-verordening. De raadsman wijst voorts op de ontstaansgeschiedenis van de EG-verordening en de doelstelling hiervan. Voorts wijst de raadsman er op dat de uitwerking van de EG-verordening een aanvullende voorwaarde voor strafbaarheid stelt, namelijk een kwikconcentratie van 95%. Derhalve had de specialis ten laste moeten worden gelegd, hetgeen niet is gebeurd. Dit leidt tot een onoverkomelijk kwalificatiebeletsel en dient te leiden tot ontslag van alle rechtsvervolging.

De rechtbank verwerpt ook dit verweer en overweegt daartoe het volgende. Gelet op hetgeen de rechtbank hiervoor heeft overwogen treft ook dit verweer geen doel. De EG-verordening kent immers een andere doelstelling en beschermt een ander belang dan het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht. Van een systematische specialisverhouding is dan ook geen sprake, nu uit de totstandkomingsgeschiedenis van de EG-verordening, en daarmee de uitwerking in het Besluit kwik en kwikhoudende producten milieubeheer, niet volgt dat het de bedoeling van de wetgever is geweest een specialiteitsverhouding met het bepaalde in het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht te creëren. Er is derhalve geen sprake van een specialiteitsverhouding. Het verweer van de raadsman wordt daarom verworpen.

Bewezenverklaring

Feit 1: medeplegen van opzettelijke overtreding van een voorschrift gesteld krachtens artikel 6.55, lid 1 van de Wet luchtvaart;

Feit 2: medeplegen van opzettelijke overtreding van een voorschrift gesteld krachtens artikel 6.51, lid 1 van de Wet luchtvaart.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een taakstraf van 200 uur, waarvan 60 uur voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Klimop: ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel tot ruim 6,5 miljoen euro. Bespreking van verweren mbt onschuldpresumptie in een ontnemingsprocedure, behandeling van ontnemingsvordering naast civiele procedure & draagkracht

Rechtbank Noord-Holland 23 juni 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:5394 Bij arrest van 27 februari 2015 heeft het gerechtshof Amsterdam veroordeelde veroordeeld tot vijf jaren gevangenisstraf ter zake van:

• Feit 1: medeplegen van verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft;
• Feit 4: medeplegen van witwassen;
• Feit 5: medeplegen van verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft;
• Feit 7: als leider deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven;
• Feit 8: valsheid in geschrift, meermalen gepleegd;
• Feit 9: witwassen.

Verweren

Nietigheid van de procedure

Bij conclusie van dupliek van 24 december 2014 heeft veroordeelde zich bij monde van zijn raadsman op het standpunt gesteld dat de eerste aanleg oneerlijk is verlopen, de veroordeling oneerlijk tot stand is gekomen en dat dientengevolge ook de ontnemingsprocedure oneerlijk verloopt. Daaraan is bij die gelegenheid het standpunt verbonden dat de procedure nietig is. Blijkens de bij de conclusie van dupliek gevoegde pleitaantekeningen waarvan mr. Meijer zich heeft bediend bij gelegenheid van zijn in de strafzaak in hoger beroep gehouden pleidooi is zijdens de verdediging ook voor het gerechtshof betoogd dat de rechtbank is uitgegaan van onjuist bewijsmateriaal. In zijn arrest van 27 februari 2015 heeft het gerechtshof Amsterdam de verweren die zijn gevoerd omtrent het gestelde “onjuiste bewijsmateriaal” niet gehonoreerd. Veroordeelde is ter terechtzitting niet meer teruggekomen op zijn stelling dat de procedures bij de rechtbank oneerlijk (zijn) verlopen. De rechtbank neemt daarom aan dat dit verweer niet langer wordt gehandhaafd. Het verweer – wat daarvan overigens zij en ook daargelaten de vraag wat zou moeten worden verstaan onder de “nietigheid van een procedure” – behoeft daarom geen verdere bespreking.

De grondslag van de vordering en de onschuldpresumptie

De verdediging heeft aangevoerd dat een deugdelijk financieel onderzoek op basis waarvan geconcludeerd kan worden dat veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft genoten, ontbreekt. Bovendien wordt betwist dat sprake is van wederrechtelijk verkregen voordeel, althans dat de officier van justitie erin is geslaagd het bewijs daarvoor te leveren. Het saldo van de ontvangen gelden kan niet als wederrechtelijk verkregen voordeel worden aangemerkt en bovendien is daarvan niets aan veroordeelde toegekomen. Doordat niet nader geconcretiseerde beweringen over de omvang van het wederrechtelijk verkregen voordeel aan de vordering ten grondslag zijn gelegd, is de bewijslast ten nadele van veroordeelde omgekeerd. Hierdoor wordt gehandeld in strijd met de onschuldpresumptie bedoeld in artikel 6 EVRM, aldus nog steeds de verdediging.

De rechtbank stelt bij de beoordeling van de vordering het volgende voorop. Bij arrest van 27 februari 2015 heeft het gerechtshof Amsterdam een oordeel gegeven over de aan veroordeelde ten laste gelegde feiten. De rechtbank is, in het kader van onderhavige ontnemingsprocedure gebonden aan het oordeel van het gerechtshof in de hoofdzaak, hetgeen onverlet laat dat aan haar een zelfstandig oordeel toekomt met betrekking tot alle verweren betreffende de vaststelling van het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel kan worden geschat.

Daar waar op het Openbaar Ministerie de plicht rust om aan de hand van voldoende aanwijzingen aannemelijk te maken dat veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft verkregen uit bewezenverklaarde en, op grond van de redactie van artikel 36e lid 2 Sr (oud), soortgelijke feiten, mag van de verdediging worden verlangd dat zij aan de hand van voldoende concrete en verifieerbare gegevens onderbouwt dat van wederrechtelijk verkregen voordeel geen sprake is. Het is vaste jurisprudentie van de Hoge Raad (zie onder meer HR 5 december 1995 NJ 1996/411 en HR 28 mei 2002, NJ 2003/96) dat de ontnemingsmaatregel niet in strijd is met de onschuldpresumptie, ook niet als de officier van justitie het genoten voordeel aannemelijk maakt en het vervolgens aan de betrokkene is de ontnemingsvordering gemotiveerd te bestrijden. Anders dan in de conclusie van de advocaat-generaal bij HR 5 juni 2007, RvdW 2007, 599, op welke conclusie door de verdediging ter onderbouwing van haar stellingen een beroep is gedaan, doet zich in onderhavige zaak niet de situatie voor dat sprake is van onvoldoende concreet gemaakt voordeel waartegen het voor een veroordeelde onmogelijk is dit voldoende concreet te betwisten. Integendeel, in onderhavige zaak is bij uitstek sprake van concreet gemaakt voordeel aangezien het voordeel is berekend op basis van concrete transacties en concrete facturen, van een abstracte berekening is in het geheel geen sprake.

Het ontnemingsrapport, waarvoor onder meer gebruik is gemaakt van gegevens verkregen uit een Strafrechtelijk Financieel Onderzoek tegen veroordeelde, betreft een wettig bewijsmiddel, dat zodanig is ingericht dat daarin, onder verwijzing naar of samenvatting van aan de inhoud van andere wettige bewijsmiddelen ontleende gegevens, gevolgtrekkingen worden gemaakt omtrent de verschillende posten die aan het totale in het rapport weergegeven wederrechtelijk verkregen voordeel ten grondslag worden gelegd. Geen rechtsregel staat eraan in de weg om de schatting van het wederrechtelijk voordeel uitsluitend op de inhoud van een dergelijk financieel rapport te doen berusten. Indien een gevolgtrekking uit het rapport voldoende gemotiveerd is betwist, zal de rechtbank dienen te motiveren op grond waarvan, ondanks hetgeen tegen deze gevolgtrekking en de onderliggende feiten en omstandigheden is aangevoerd, deze gevolgtrekking toch wordt aanvaard. Op grond van hetgeen hiervoor is overwogen gaat de rechtbank tevens voorbij aan de stelling van de verdediging dat veroordeelde ‘zelf moet berekenen/raden hoe het bedrag is opgebouwd’.

De civiele procedure naast de ontnemingsvordering

Door de verdediging is aangevoerd dat door Rabobank inmiddels een civiele vordering is ingesteld op dezelfde grondslag als waarop het Openbaar Ministerie thans de vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel baseert. De civiele vordering gaat het ontnemingsbedrag echter ruimschoots te boven. Het bedrag dat veroordeelde zal moeten betalen komt in beide procedures aan de benadeelde partij toe, aldus de verdediging. Doordat het Openbaar Ministerie de ontnemingszaak toch doorzet, hoewel het op de hoogte is van de civiele procedure tegen veroordeelde, handelt het Openbaar Ministerie in strijd met zijn eigen beleidsregels. In deze beleidsregels staat immers te lezen ‘Indien wederrechtelijk voordeel is verkregen en er sprake is van een derde, dient het Openbaar Ministerie in beginsel een ontnemingsvordering in. Indien het een actieve en weerbare derde betreft die te kennen heeft gegeven via een civiele vordering bij de burgerlijke rechter verhaal te willen halen en diens vordering ten minste gelijk is aan het bedrag van het wederrechtelijk verkregen voordeel, kan worden overwogen af te zien van het indienen van een ontnemingsvordering.’ Nu veroordeelde zich in twee procedures moet verdedigen doordat de zaak op precies dezelfde gronden aan twee verschillende rechters wordt voorgelegd, is sprake van een onredelijke situatie en strijd met een deugdelijke procesorde. De verdediging heeft geconcludeerd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de ontnemingsvordering, dan wel dat de ontnemingsvordering – rekening houdend met toewijzing van de civiele vordering – nihil zou moeten zijn.

Naar het oordeel van de rechtbank gaan deze verweren niet op. In de eerste plaats is daarvoor van belang dat de uitkomst van de civiele procedure nog hoogst onzeker is. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad is de stelling dat een ontnemingsvordering achterwege dient te blijven indien verwacht mag worden dat de benadeelde schadevergoeding zal vorderen, onjuist (HR 9 september 1997, NJ 1997/91). Evenmin is de stelling juist dat de rechter bij de bepaling van de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel rekening dient te houden met een nog niet onherroepelijk geworden civiel vonnis waarin de betrokkene is veroordeeld tot betaling van een geldbedrag aan een benadeelde in de strafzaak (HR 16 november 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZD5996, JOW, 1999/80). Bovendien heeft te gelden dat als in de civiele procedure veroordeelde wordt veroordeeld tot vergoeding van schade aan Rabobank, artikel 577b lid 2 Sv de mogelijkheid biedt om in het geval (een deel van) de schade is vergoed het ontnemingsbedrag te doen matigen door de rechter.

Aanpassing hoogte ontnemingsvordering

Bij conclusie van repliek heeft de officier van justitie aangegeven dat een bedrag van €83.300, welk bedrag vennootschap 1 op basis van een door haar verzonden factuur van vennootschap 2 heeft ontvangen, op de ontnemingsvordering in mindering moet worden gebracht aangezien de rechtbank veroordeelde voor de tenlastegelegde valsheid van deze factuur, heeft vrijgesproken. Zoals aangekondigd bij brief van 17 april 2015 heeft de officier van justitie bij requisitoir gevorderd dat genoemd bedrag toch als wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden aangemerkt aangezien het gerechtshof, anders dan de rechtbank, wel bewezen heeft verklaard dat deze betaling is gebaseerd op een valse factuur. De verdediging heeft ter terechtzitting bezwaar gemaakt tegen de aanpassing van de ontnemingsvordering zoals gedaan bij requisitoir.

De rechtbank verwerpt het verweer en overweegt daartoe dat geen rechtsregel eraan in de weg staat dat de officier van justitie de vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel bij requisitoir aanpast. In casu komt het er op neer dat de officier van justitie afziet van de bij conclusie van repliek gedane vermindering van de vordering en terugvalt op de oorspronkelijke vordering zoals uitgewerkt in het ontnemingsrapport. Niet is gesteld dat veroordeelde door deze handelwijze in enig belang is geschaad, hetgeen ook overigens niet aannemelijk is geworden. Het voorgaande geldt te meer nu de officier van justitie ongeveer een maand voor de terechtzitting deze aanpassing van de vordering reeds heeft aangekondigd, zodat het voor veroordeelde voldoende duidelijk was waartegen hij zich moest verweren.

Het standpunt van veroordeelde omtrent (de hoogte van) het wederrechtelijk verkregen voordeel

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat veroordeelde geen wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten. Ter onderbouwing van die stelling heeft zij aangevoerd dat tegenover de facturen die door of namens veroordeelde zijn gestuurd, werkzaamheden hebben gestaan. Partijen bij de facturen waren het bovendien eens over de hoogte van deze facturen en deze zijn zonder protest betaald. Daarnaast heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat veroordeelde niet was betrokken bij ‘potjes’ die bij of door vennootschap 2 waren gecreëerd.

Ten aanzien van ‘de onverklaarbare geldstromen’ waarvan in de ontnemingsrapportage sprake is heeft de verdediging gesteld dat in de rapportage niet wordt onderbouwd waaruit zou moeten worden geconcludeerd dat deze geldstromen wederrechtelijk verkregen voordeel betreffen.

Met betrekking tot het bedrag van €345.000 dat vennootschap 3 in het project Eurocenter zou hebben gekregen, heeft de verdediging aangevoerd dat ook hiervan niet blijkt dat dit bedrag wederrechtelijk verkregen voordeel is. Hetzelfde geldt voor het geldbedrag dat vennootschap 3 heeft ontvangen op het project Herengracht.

Beoordeling wederrechtelijk verkregen voordeel

De rechtbank beoordeelt op basis van de ontnemingsrapportage per transactie beoordelen of sprake is van wederrechtelijk verkregen voordeel.

Geldstromen in de projecten Paasheuvelweg, Coolsingel, Hollandse Meester en Solaris

In voornoemd arrest van het gerechtshof Amsterdam is ten laste van veroordeelde onder feit 4 bewezenverklaard dat veroordeelde op basis van een valse brief een bedrag van €675.000 heeft ontvangen van vennootschap 2 in de vennootschap 3, terwijl hij wist dat dit bedrag – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf. Daarnaast is bewezenverklaard dat veroordeelde op basis van zes valse facturen een bedrag van circa €707.500 heeft ontvangen van vennootschap 2 in vennootschap 3.

Op basis van deze bewezenverklaring staat in het kader van deze procedure vast dat veroordeelde een bedrag van €1.382.500 als wederrechtelijk verkregen voordeel heeft ontvangen.

Voorts is, ook onder feit 4, bewezenverklaard dat veroordeelde in de vennootschap 6 op basis van acht valse facturen een bedrag van circa €837.500 heeft ontvangen van vennootschap 2, terwijl hij wist dat dit bedrag – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf.

Op basis van deze bewezenverklaring staat in het kader van deze procedure vast dat veroordeelde een bedrag van €837.500 als wederrechtelijk verkregen voordeel heeft ontvangen.

Ten slotte is onder feit 4 bewezenverklaard dat veroordeelde op basis van vijf valse facturen in de vennootschap 1 een bedrag van €150.000 heeft ontvangen, terwijl hij wist dat dit bedrag – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf.

Op basis van deze bewezenverklaring staat in het kader van deze procedure vast dat veroordeelde een bedrag van €150.000 als wederrechtelijk verkregen voordeel heeft ontvangen.

Met betrekking tot de betaling van een bedrag van €554.976,45, welk bedrag vennootschap 3 op 30 december 2003 heeft ontvangen van vennootschap 15 overweegt de rechtbank het volgende. Voornoemd bedrag is door vennootschap 15 betaald aan vennootschap 3 onder de noemer ‘winstdeling’. Vaststaat dat vennootschap 15 een vennootschap van medeveroordeelde betrokkene 1 is. Ten laste van veroordeelde is bewezenverklaard dat hij zich met anderen schuldig heeft gemaakt aan het verduisteren van een bedrag van ongeveer €16,5 miljoen ten koste van vennootschap 4. Het gerechtshof heeft voorts geoordeeld dat veroordeelde hier een essentiële bijdrage heeft geleverd door als controller daaraan mee te werken en daarvan – door het sturen van valse facturen naar ondernemingen van medeverdachten – ook volop heeft meegeprofiteerd. Daarnaast heeft het gerechtshof geoordeeld dat veroordeelde wel degelijk heeft geparticipeerd in een poolovereenkomst waaruit hij zich later heeft laten weghalen maar waarin nadien feitelijk geen wijzigingen zijn aangebracht.

De rechtbank acht voorts van belang dat gedelegeerd projectontwikkelaar vennootschap 16 op 22 juli 2003 een bedrag van €1.365.525 heeft overgemaakt aan vennootschap 15. Uit de verklaringen van notaris betrokkene 5 en betrokkene 9 volgt dat veroordeelde een actieve betrokkenheid heeft gehad bij het beheer van het ‘potje’ met criminele gelden uit de diverse projecten die onder meer door vennootschap 16 werden overgemaakt op de kwaliteitsrekening van betrokkene 5. betrokkene 5 heeft voorts verklaard dat betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde wilden dat de opbrengsten uit de overeenkomsten met vennootschap 16 en vennootschap 2 op één hoop werden gegooid en dat zij het met elkaar wilden verdelen. Op het kantoor van betrokkene 5 zijn verscheidene concept winstdelingsovereenkomsten aangetroffen waarin vennootschappen van veroordeelde partij zijn. Uiteindelijk zijn deze vennootschappen uit de winstdelingsovereenkomsten geschrapt. Gelet op de datum van de betaling en de afspraken tussen partijen zoals die aanvankelijk waren neergelegd in de winstdelingsovereenkomsten acht de rechtbank het – bij gebrek aan een op enigerlei wijze onderbouwde andersluidende verklaring van veroordeelde – aannemelijk dat voornoemd geldbedrag dat vennootschap 15 aan vennootschap 3 heeft betaald wederrechtelijk verkregen voordeel betreft.

Een bedrag van €554.976,45 merkt de rechtbank dan ook aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Het voorgaande brengt met zich dat ook de betaling van €50.000 die vennootschap 15 op 16 augustus 2002 aan vennootschap 17 heeft verricht als wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden aangemerkt.

De rechtbank is met de officier van justitie van oordeel dat het bedrag van €28.361,26 dat door vennootschap 17 aan het notariskantoor is betaald als kosten heeft te gelden ter voltooiing van de verschillende delicten. Deze kosten dienen derhalve op het te ontnemen bedrag in mindering te worden gebracht.

Op 27 december 2002 heeft vennootschap 3 een bedrag van €317.646 (exclusief omzetbelasting) ontvangen van vennootschap 9 op basis van een door vennootschap 3 verstuurde factuur. Uit de verklaring van betrokkene 8 volgt dat deze factuur vals is. betrokkene 8 heeft immers verklaard dat de factuur ‘fake’ is omdat ‘het omschrevene als zodanig niet is gebeurd’.

Op basis van die verklaring acht de rechtbank het aannemelijk dat het bedrag van €317.646 wederrechtelijk verkregen voordeel betreft.

Het voorgaande brengt met zich dat ook aannemelijk is dat de betaling van 27 december 2002 van vennootschap 9 aan vennootschap 1 van €70.000 exclusief €13.300 omzetbelasting op basis van een door vennootschap 1 verzonden factuur, op basis van een valse factuur is geschied.

De rechtbank merkt een bedrag van €70.000 aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Met betrekking tot de bedragen die vennootschap 18 heeft ontvangen overweegt de rechtbank het volgende. Op 13 juni 2002 heeft vennootschap 18 een bedrag van €59.000 exclusief omzetbelasting ontvangen van vennootschap 19. Vennootschap 19 is een vennootschap van medeveroordeelde betrokkene 1. Uit onderzoek is gebleken dat in de periode van betaling de omzet van vennootschap 19 nagenoeg geheel bestond uit betalingen van notariskantoor vennootschap 7 en van vennootschap 2.

betrokkene 5 heeft over betalingen uit het depot verklaard dat deze geschiedden op verzoek van betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde en dat veroordeelde aangaf wanneer een betaling uit het depot kon worden gedaan. In het depot bevonden zich de opbrengsten van de overeenkomsten die waren gesloten met vennootschap 16 en vennootschap 2 en deze opbrengsten wilden de betrokkenen met elkaar verdelen door middel van

poolovereenkomsten waarbij vennootschappen van veroordeelde aanvankelijk ook partij waren. Betrokkene 4 en betrokkene 3 hebben verklaard dat zij overwinst in projecten moesten doorbetalen op instigatie van betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde. Op basis hiervan acht de rechtbank het aannemelijk dat het bedrag dat vennootschap 19 aan vennootschap 18 heeft betaald als wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden aangemerkt. Een onderbouwde andersluidende verklaring voor deze betaling is door veroordeelde niet gegeven.

Op 22 januari 2001 en 10 juni 2002 heeft vennootschap 15 een bedrag van in totaal €49.091 (exclusief omzetbelasting) betaald aan vennootschap 18. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit geldbedrag aan vennootschap 15 is betaald via vennootschap 8. Betrokkene 7 heeft verklaard dat zijn vennootschap de werkzaamheden die op de door haar verzonden facturen staan vermeld, niet heeft verricht en dat hij voor het doen van betalingen instructies kreeg van betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde. De rechtbank acht aannemelijk dat het bedrag dat vennootschap 18 van vennootschap 15 heeft ontvangen wederrechtelijk verkregen voordeel betreft. Bij dat oordeel is tevens van belang dat ten laste van veroordeelde bewezen is verklaard dat hij als leidinggever heeft deelgenomen aan een criminele organisatie. Dit brengt met zich dat het aannemelijk is dat veroordeelde wist dat het door vennootschap 15 doorbetaalde bedrag wederrechtelijk verkregen was. Overigens geldt ook voor deze betaling dat door of namens veroordeelde geen andersluidende verklaring is gegeven.

Namens veroordeelde is aangevoerd dat vennootschap 18 geen vennootschap van hem is en dat – althans zo vat de rechtbank het verweer op – om die reden de bedragen die vennootschap 19 en vennootschap 15 hebben overgemaakt niet als wederrechtelijk verkregen voordeel van veroordeelde kunnen worden aangemerkt.

De rechtbank verwerpt dat verweer en overweegt daartoe het volgende. Op zichzelf moet de verdediging worden nagegeven dat uit de stukken niet kan volgen dat vennootschap 18 thans een vennootschap van veroordeelde is. Om die reden is het ook voorstelbaar dat veroordeelde naast de volledige administratie van zijn vennootschappen niet ook de administratie van vennootschap 18 heeft overgelegd. Echter, voor de beantwoording van de vraag of het aannemelijk is dat de geldbedragen die aan vennootschap 18 zijn betaald, wederrechtelijk verkregen voordeel voor veroordeelde betreft, is dit niet van belang. Uit onderzoek is gebleken (en veroordeelde heeft geen andersluidende verklaring afgelegd) dat vennootschap 6 tussen 1 mei 2002 en 15 april 2005 (naast anderen) bestuurder is geweest van vennootschap 18. vennootschap 6 is een vennootschap van veroordeelde.

Om die reden acht de rechtbank het aannemelijk dat genoemde betalingen (€59.000 + €49.091 = €108.091) wederrechtelijk verkregen voordeel voor veroordeelde betreffen.

Ten aanzien van het door vennootschap 20 ontvangen bedrag van €45.378,02 exclusief btw overweegt de rechtbank het volgende. In de ontnemingsrapportage wordt uiteengezet dat op 26 augustus 2002 door vennootschap 2 een bedrag van €45.378,02 exclusief btw is betaald aan vennootschap 20 op basis van een valse factuur omdat daarmee werkzaamheden in rekening zijn gebracht die in werkelijkheid niet zijn uitgevoerd. Over deze betaling heeft betrokkene 10 verklaard dat vennootschap 20 in november 2000 een opdracht van vennootschap 21 had ontvangen om een applicatie te ontwikkelen. Omdat voor de applicatie geen klanten werden gevonden ontstonden betalingsproblemen voor vennootschap 21. Voor vennootschap 20 was het gevolg dat declaraties voor de ontwikkeling van de applicatie onbetaald bleven. Op enig moment heeft veroordeelde aangegeven te willen investeren in vennootschap 21 en is na gesprekken met de crediteuren de schuldenpositie van vennootschap 21 flink afgenomen. Vanaf dat moment zijn veroordeelde en betrokkene 10 gaan samenwerken in vennootschap 21 waarbij veroordeelde en vennootschap 20 (een vennootschap van betrokkene 10) beiden voor 50% aandeelhouder in vennootschap 21 zijn geworden, waarbij is afgesproken dat een managementfee van fl. 100.000 voor betrokkene 10 als vergoeding zou worden betaald, omgerekend €45.378,02. Op initiatief van veroordeelde is dit bedrag door vennootschap 20 gedeclareerd bij vennootschap 2 en door hen betaald.

In de ontnemingsrapportage wordt aan het voorgaande de conclusie verbonden dat door de betaling door vennootschap 2 aan vennootschap 20 in feite de managementvergoeding van betrokkene 10 is betaald en dat dit bedrag om die reden als een besteding van veroordeelde moet worden aangemerkt. Hoewel namens veroordeelde geen expliciet verweer is gevoerd is de rechtbank van oordeel dat zonder nadere toelichting - die ontbreekt -, niet aannemelijk is geworden dat veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft genoten.

Op zichzelf kan worden geoordeeld dat vennootschap 20 een factuur heeft gestuurd aan vennootschap 2 zonder dat daar een deugdelijke grondslag voor bestond en dat het initiatief daartoe van veroordeelde afkomstig is. Ook is aannemelijk dat de betaling uiteindelijk uit een ‘potje’ afkomstig is dat door veroordeelde en zijn mededaders bij vennootschap 2 was ondergebracht. Echter, niet aannemelijk is gemaakt dat gelden in het vermogen van veroordeelde zijn gevloeid dan wel dat op deze manier betalingsverplichtingen van veroordeelde zijn voldaan. Het is veeleer aannemelijk dat een betalingsverplichting van vennootschap 21 op deze manier is betaald. De stelling dat veroordeelde hierdoor zelf wederrechtelijk voordeel heeft genoten tot het bedrag van de managementfee, is onvoldoende aannemelijk geworden. De rechtbank wijst dit deel van de vordering af.

Project Herengracht 603

Onderzoek heeft uitgewezen dat in het project Herengracht 603 tussen vennootschap 4 en vennootschap 13 een aannemingsovereenkomst is gesloten voor een bedrag van €1.724.372 (exclusief omzetbelasting). In deze overeenkomst is opgenomen dat de bouwdirectie wordt gevoerd door vennootschap 15. Voorts is een overeenkomst aangetroffen tussen vennootschap 13 als aannemer en vennootschap 15 als onderaannemer voor een bedrag van €689.749 (exclusief omzetbelasting). Betrokkene 6 heeft verklaard dat in de aannemingsovereenkomst tussen vennootschap 13 en vennootschap 4 op verzoek van veroordeelde of van betrokkene 1 is opgenomen dat vennootschap 15 de bouwdirectie doet en dat de overeenkomst tussen vennootschap 13 en vennootschap 15 ook op verzoek van veroordeelde of betrokkene 1 is opgesteld. Het verschil tussen de aanneemsom die vennootschap 4 heeft betaald en waarvoor vennootschap 15 uiteindelijk via onderaanneming de bouwdirectie voert bedraagt €1.034.623. De verkoopopbrengst van het pand Herengracht 603 bedroeg uiteindelijk €750.000. betrokkene 6 heeft middels een brief van 24 juli 2008 verklaard dat vennootschap 15 de werkzaamheden aan het pand heeft verricht en dat het bedrag van €690.000 een redelijke vergoeding voor de werkzaamheden is. Uit een opgaaf van betrokkene 6 van 24 juli 2008 blijkt dat het volledige bedrag dat vennootschap 13 heeft ontvangen is doorbetaald aan derden. betrokkene 6 heeft voorts verklaard dat het mogelijk is dat vennootschap 13 als doorgeefluik is gebruikt. betrokkene 6 heeft verklaard dat veroordeelde voor zover hij weet niets heeft gedaan met betrekking tot het pand Herengracht 603. Gebleken is dat tussen 24 mei 2004 en 17 november 2005 door vennootschap 22 in veertien deelbetalingen in totaal €862.500 (exclusief omzetbelasting) is betaald aan vennootschap 3 inzake ‘Herengracht 498’. Betrokkene 6 heeft hierover verklaard: ‘Het hele verhaal van veroordeelde is in mijn beleving een lulverhaal als het betrekking heeft op het pand Herengracht 498, het zou heel goed kunnen dat er ook een ondertekende versie van de overeenkomst is. Ik weet niets van handjeklap tussen veroordeelde en mij in het pand Herengracht 498, ik blijf er bij dat deze overeenkomst dossiervulling is. Dit geld heeft niets te maken met het pand Herengracht 498, dit geld komt uit de pot met geld van vennootschap 4 die betrekking heeft op het vennootschap 4project Herengracht 603.’ Voorts heeft betrokkene 6 verklaard: ‘veroordeelde heeft mij gevraagd om dit bedrag €862.500 op een andere vennootschap te willen boeken dan vennootschap 13. Vandaar dat dit bedrag is geboekt op het pand Herengracht 498 omdat dit pand van vennootschap 22 is. Ik heb aan zijn verzoek voldaan.’

Anders dan de verdediging heeft aangevoerd wordt naar het oordeel van de rechtbank in de ontnemingsrapportage en het onderliggende SFO waar in de rapportage naar wordt verwezen voldoende geconcretiseerd waarom de door vennootschap 3 ontvangen bedragen als wederrechtelijk verkregen voordeel moeten worden aangemerkt. Voor zover veroordeelde zich op het standpunt stelt dat de bedragen niet wederrechtelijk zijn ontvangen vindt deze stelling zijn weerlegging in de gebruikte bewijsmiddelen.

De rechtbank acht het gelet op voorgaande aannemelijk dat in het project Herengracht 603 bij vennootschap 13 door middel van het ophogen van de aanneemsom een pot met geld is gecreëerd, waaruit veroordeelde via een mede op zijn initiatief gecreëerde omweg een bedrag van €862.500 heeft ontvangen.

De rechtbank merkt het bedrag van €862.500 aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Project Waasland

In het project Waasland heeft projectontwikkelaar vennootschap 23 op 17 december 2002 aan vennootschap 4 een factuur gestuurd voor een bedrag van €2.600.000 met als omschrijving ‘overeengekomen afkoop winstrechten’. Een onderliggende overeenkomst is nooit aangetroffen, maar uiteindelijk is de factuur wel betaald door vennootschap 4. Ook in de door veroordeelde ter zake opgestelde kosten-batenanalyse wordt geen melding gemaakt van een overeenkomst tussen vennootschap 4 en vennootschap 23. Wel staat onder de kop toelichting bij de KBA vermeld: ‘3. Projectkosten ivm project Sint Niklaas (geboekt bij vennootschap)’. Hoewel vennootschap 4 voor 50% eigenaar is van het project komen deze kosten volledig voor haar rekening.

Over de werkzaamheden die vennootschap 23 in het project Waasland heeft verricht is door het hoofd compliance van vennootschap 4, betrokkene 11, verklaard dat geen enkele betrokkenheid van vennootschap 23 is gebleken en dat er geen contract is aangetroffen. Voorts volgt uit de diverse getuigenverklaringen dat door betrokkene 12 dan wel vennootschap 23 niet tot nauwelijks werkzaamheden zijn verricht in het project Waasland.

Op 30 juni 2003 wordt door vennootschap 23 €1.300.000 overgemaakt op de derdenrekening van vennootschap 7 onder vermelding van ‘vennootschap 24’. Dit bedrag is exact de helft van het bedrag dat vennootschap 23 van vennootschap 4 ontving. Op 15 augustus 2003 maakt vennootschap 7 €390.813,94 over aan vennootschap 24, een vennootschap van medeveroordeelde betrokkene 2, en €911.899,18 aan vennootschap 25, een vennootschap van veroordeelde. Beide betalingen zijn gedaan onder vermelding van ‘onbekend’. In totaal heeft vennootschap 7 €1.302.713,12 doorbetaald waarbij een bedrag van €2.713,12 als rentevergoeding moet worden aangemerkt. Over de betalingen die vennootschap 7 heeft verricht is door financieel manager bij het notariskantoor betrokkene 9 verklaard dat zij met veroordeelde sprak over betalingen uit het depot waarbij veroordeelde aangaf op welke bankrekeningen moest worden betaald. Aan de hand van de gesprekken met veroordeelde werden door betrokkene 9 overzichten gemaakt waarop bedragen en rente staan vermeld, waaronder het overzicht dat zich in het dossier bevindt onder D-1905 en waarop de bedragen die naar vennootschap 24 en vennootschap 25 moesten worden betaald staan vermeld alsmede de bijgeboekte rente.

Tussen vennootschap 23 en vennootschap 24 is een winstdelingsovereenkomst gesloten waarin partijen overeenkomen dat zij gezamenlijk de ontwikkeling van het winkelcentrum in Sint Niklaas ten behoeve van vennootschap 4 ter hand hebben genomen op basis van een verdeling van 50% voor ieder. Over de betrokkenheid van betrokkene 2 bij het project Waasland is door betrokkene 13 (indertijd directeur van vennootschap 4 België) verklaard dat betrokkene 2 geen enkele betrokkenheid heeft gehad en er geen relatie is tussen het project en betrokkene 2 en dat hij vennootschap 24 niet kent. Ook uit het derdenonderzoek dat door de Belastingdienst bij vennootschap 23 is verricht is niets gebleken van werkzaamheden die door vennootschap 24 zijn verricht.

In het onderzoek is ook een winstdelingsovereenkomst tussen vennootschap 24 en vennootschap 25 naar voren gekomen. In deze overeenkomst komen partijen overeen dat zij in staat waren het project Waasland Shoppingcenter te Sint Niklaas, België, vlot te trekken en dat zij een exclusief samenwerkingsverband aangaan dat erop is gericht om voor gezamenlijke rekening en risico, op basis van vennootschap 24 30% en vennootschap 25 70%, het traject ter hand te nemen, en de resultaten ook volgens deze verdeelsleutel te delen. Deze overeenkomst is gedateerd 15 juni 2005, bijna twee jaar na de datum waarop door vennootschap 7 de doorbetalingen in dit project zijn gedaan. Over de betrokkenheid van vennootschap 25 dan wel veroordeelde zelf is door betrokkene 13 verklaard dat veroordeelde slechts zijdelings betrokken was bij het project en dat veroordeelde, hoewel bestuurder van de NV Waaslandcombinatie, inhoudelijk niet of nauwelijks betrokken was, maar slechts een rol speelde bij de financiering van de realisatie waarbij, ondanks de 50-50 verhouding met ING, vennootschap 4 toch voor 100% de realisatie financierde. Ook heeft betrokkene 13 verklaard dat hij nog nooit van vennootschap 25 heeft gehoord en dat vennootschap 25 geen partij was in het project. Ook is betrokkene 13 er niets van bekend dat vennootschap 24 en vennootschap 25 het project hebben vlot getrokken.

Op basis van het voorgaande acht de rechtbank het aannemelijk dat veroordeelde via zijn vennootschap 25 wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten. Bij dat oordeel betrekt de rechtbank dat de geschetste werkwijze sterke gelijkenis vertoont met andere projecten die wel in het kader van het strafrechtelijk onderzoek nader zijn onderzocht. Zo is onder meer in de projecten Coolsingel, Hollandse Meester en Solaris te zien dat ook binnen die projecten de projectontwikkelaar te veel ontvangen gelden overboekt naar de derdenrekening van vennootschap 7 waarna gelden zijn gevloeid richting veroordeelde en zijn mededaders terwijl daar geen of geen reële werkzaamheden tegenover hebben gestaan. Door veroordeelde is ook op geen enkele wijze onderbouwd dat wel reële werkzaamheden tegenover deze betaling hebben gestaan.

De rechtbank merkt het door vennootschap 25 ontvangen bedrag van €911.899,18 aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Project Eurocenter

Binnen het project Eurocenter is de oorspronkelijke aanneemsom van €49.950.000 verhoogd onder meer door vanuit vennootschap 4 betalingen te verrichten aan vennootschap 23 op basis van een detailengineeringsovereenkomst voor detailengineering, meerwerk en winstdeling van in totaal €6.195.000.

Tijdens het onderzoek zijn bij betrokkene 14 aantekeningen gevonden waaruit een verrekening naar voren komt van het door vennootschap 23 wederrechtelijk ontvangen bedrag. Deze verrekening heeft betrekking op de verdeling van deze extra vergoedingen tussen de partijen die aanspraak maken op een vergoeding uit deze gelden. Deze partijen zijn vennootschap 23, betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde.

Voorts is bij betrokkene 14 een powerpointpresentatie gevonden waarin staat te lezen dat partijen onderling hebben afgesproken dat afrekening van de winst zoveel mogelijk plaatsvindt met gesloten beurs, door middel van verrekening van rechten en plichten. Ook staat te lezen dat de winst op oude projecten in de verhouding 50%-50% verdeeld zal worden tussen vennootschap 23 enerzijds en betrokkene 1 c.s. (waaronder ook veroordeelde) anderzijds. De winst op nieuwe projecten zal in de verhouding 70% - 30% verdeeld worden tussen vennootschap 23 enerzijds en vennootschap 26 (een vennootschap van betrokkene 1) anderzijds, zo staat ten slotte in de powerpointpresentatie te lezen.

Op 10 november 2002 heeft vennootschap 6 een factuur gestuurd aan vennootschap 23 waarbij een bedrag van €100.000 (exclusief omzetbelasting) in rekening wordt gebracht. De omschrijving op de factuur luidt: ‘Rapportage Nederlandse investeerders en Duits vastgoed’. Vennootschap 6 heeft in andere projecten (Hollandse Meester, Coolsingel en Solaris) drie facturen gestuurd met exact dezelfde omschrijving en waarvan bewezen is verklaard dat veroordeelde daarmee gelden ontving waarvan hij wist dat deze van misdrijf afkomstig waren. Vennootschap 23 heeft genoemde factuur voldaan.

Naast voornoemde factuur is door vennootschap 3 tussen 15 april 2003 en 16 september 2003 kennelijk via drie facturen een bedrag van €345.000 (exclusief omzetbelasting) bij vennootschap 23 in rekening gebracht. Hoewel de onderliggende facturen niet zijn aangetroffen in de diverse administraties volgen deze declaraties uit een overzicht dat in de administratie van vennootschap 3 is aangetroffen. De facturen zijn ook daadwerkelijk betaald. Van werkzaamheden die tegenover deze betalingen staan is niets gebleken.

Op grond van het voorgaande acht de rechtbank het aannemelijk dat de bedragen die veroordeelde heeft ontvangen, wederrechtelijk verkregen voordeel betreffen. In ieder geval heeft veroordeelde nagelaten een verklaring te geven waaruit het tegendeel blijkt.

De rechtbank merkt het door veroordeelde ontvangen bedrag van €445.000 aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

In voornoemd arrest van het gerechtshof Amsterdam is ten laste van veroordeelde onder feit 9 bewezenverklaard dat veroordeelde op basis van een valse factuur een bedrag van €25.000,- heeft ontvangen van vennootschap 10 in de vennootschap 6, terwijl hij wist dat dit bedrag – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf.

Op basis van deze bewezenverklaring staat in het kader van deze procedure vast dat veroordeelde een bedrag van €25.000 als wederrechtelijk verkregen voordeel heeft ontvangen.

Voorts is, ook onder feit 9, bewezenverklaard dat veroordeelde in de vennootschap 11 op basis van drie valse facturen aan respectievelijk vennootschap 13, vennootschap 12 en vennootschap 14 een bedrag van circa €180.000 heeft ontvangen, terwijl hij wist dat dit bedrag – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf.

Op basis van deze bewezenverklaring staat in het kader van deze procedure vast dat veroordeelde een bedrag van €180.000 als wederrechtelijk verkregen voordeel heeft ontvangen.

Met betrekking tot de verbouwing van kantoor Biesbosch 225 te Amstelveen overweegt de rechtbank het volgende. In opdracht van veroordeelde heeft vennootschap 13 een verbouwing verricht aan genoemd kantoor alwaar diverse vennootschappen van veroordeelde gevestigd zijn. Voor deze verbouwing is €65.000 betaald. Over deze verbouwing heeft betrokkene 6 verklaard: ‘(…) veroordeelde heeft inderdaad mij gevraagd de verbouwing van dit kantoor te betalen vanuit het geldpotje van het vennootschap 4. (…) veroordeelde heeft bij mij aangegeven dat hij een factuur van vennootschap 13 wilde hebben voor de verbouwing van het kantoor en veroordeelde wilde daar nog een keer op terug komen. veroordeelde is daar echter nooit op terug gekomen en uiteindelijk is de verbouwing betaald vanuit het geldpotje dat vennootschap 13 had, in dit geval vanuit de 2,1 miljoen Euro die vennootschap 13 van het vennootschap 4 had voor het potje Eurocenter.’ Voorts heeft betrokkene 6 verklaard: ‘(…) in tegenstelling tot wat ik eerder heb verklaard was het veroordeelde zijn idee om deze werkzaamheden op het project Eurocenter te boeken. (…) Het was dus van meet af aan duidelijk dat veroordeelde deze werkzaamheden niet zelf zou gaan betalen.’

De rechtbank acht het gelet op het voorgaande aannemelijk dat veroordeelde met betrekking tot de verbouwing van het kantoorpand Bieschbosch 225 wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten, in die zin dat een betalingsverplichting die op veroordeelde rustte op wederrechtelijke wijze is voldaan waardoor geoordeeld moet worden dat veroordeelde door deze handelwijze kosten heeft bespaard.

Het bedrag van €65.000 merkt de rechtbank aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Onverklaarbare geldstromen

In de ontnemingsrapportage wordt melding gemaakt van twee onverklaarbare geldstromen.

Het betreft in de eerste plaats de betaling van in totaal €150.000 (exclusief €28.500 omzetbelasting) aan vennootschap 6 door vennootschap 26 op basis van vier facturen met factuurdatum 1 januari 2006 en met als omschrijving dat het gaat om financiële adviezen over 2005, welke facturen vennootschap 6 een dag eerder aan vennootschap 26 heeft verstuurd. Daarnaast gaat het hier om een betaling door vennootschap 26 aan vennootschap 3 van €400.000 (exclusief €76.000 omzetbelasting) op basis van twee facturen.

In de ontnemingsrapportage wordt met betrekking tot deze facturen en de daaropvolgende betalingen opgemerkt dat het bekend is dat vennootschap 26 criminele gelden heeft ontvangen uit projecten Symphony en project 126. Daarnaast is het, in de woorden van het ontnemingsrapport, gelet op de eerder beschreven geldstromen en aangezien is vastgesteld dat vennootschap 26 als doorgeefluik is opgetreden voor de uitbetaling van winstaandelen aan de leden van de criminele organisatie, aannemelijk dat deze geldstromen wederrechtelijk verkregen voordeel voor veroordeelde zijn geweest.

De rechtbank wijst dit onderdeel van de vordering af. De rechtbank overweegt daartoe het volgende. Weliswaar blinken de factuuromschrijvingen niet uit in helderheid en is het zo dat vennootschap 26 als doorgeefluik heeft gefungeerd in verschillende projecten, doch dit laat onverlet dat de aan dit onderdeel van de vordering ten grondslag gelegde feiten en omstandigheden onvoldoende zijn om aannemelijk te achten dat deze betalingen wederrechtelijk zijn verkregen. Veroordeelde is niet vervolgd voor feiten met betrekking tot project Symphony en in project 126 komt veroordeelde überhaupt niet voor. De in het ontnemingsrapport gevolgde redenering lijkt te zijn dat het handelen van veroordeelde en zijn mededaders in de verschillende projecten het aannemelijk maken dat iedere betaling die zij onderling verrichtten, ook in andere projecten, om die reden moet worden aangemerkt als wederrechtelijk verkregen voordeel voor de ontvanger van dat geld. Die redenering voert naar het oordeel van de rechtbank te ver.

Veroordeelde heeft zich ten aanzien van deze facturen beroepen op zijn zwijgrecht. Voor zover het Openbaar Ministerie heeft betoogd dat veroordeelde heeft nagelaten te verklaren welke werkzaamheden hij voor deze betalingen heeft verricht, miskent dit dat het in de eerste plaats aan het Openbaar Ministerie is om aannemelijk te maken dat sprake is van wederrechtelijk verkregen voordeel. Pas op het moment dat het Openbaar Ministerie daarin slaagt mag van een veroordeelde worden verlangd dat hij feiten en omstandigheden aandraagt die duiden op het tegendeel.

Vervolgprofijt vennootschap 27

De vaststelling dat veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft genoten rechtvaardigt de conclusie dat vervolgprofijt dat met deze gelden is gegenereerd eveneens wederrechtelijk verkregen is. In de ontnemingsrapportage is de transactie rond vennootschap 27 uiteengezet. vennootschap 28 is 100% aandeelhouder van vennootschap 26. vennootschap 26 is 100% aandeelhouder van vennootschap 27. Op 22 en 23 mei 2002 hebben diverse aandelentransacties plaatsgevonden met betrekking tot de aandelen van vennootschap 27. vennootschap 6 heeft daarbij voor €262.500 25% van de aandelen in vennootschap 28 verkregen. vennootschap 6 heeft deze aandelen betaald met behulp van een lening van €262.500 die zij van vennootschap 19 heeft verkregen.

Vennootschap 6 heeft de aandelen vervolgens op dezelfde dag en voor dezelfde prijs doorverkocht aan vennootschap 25. Op 27 mei 2002 heeft vennootschap 27 voor €6.622.389,43 een kantoorpand gekocht.

Op 27 september 2002 heeft vennootschap 27 dit pand verkocht aan vennootschap 29 voor €12.100.000 waardoor vennootschap 27 binnen enkele maanden een transactiewinst behaalde van €5.477.610,57. Op 20 december 2002 heeft vennootschap 25 haar aandelen in vennootschap 28 verkocht aan vennootschap 19 voor een bedrag van €1.046.116. Na aftrek van de lening heeft vennootschap 25 zodoende een winst behaald van €783.616.

De rechtbank acht aannemelijk dat veroordeelde door middel van deze transactie vervolgprofijt heeft gegeneerd met gelden die wederrechtelijk waren verkregen. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Vennootschap 6 heeft haar (certificaten van) aandelen in vennootschap 28 kunnen kopen met geleend geld van vennootschap 19. Uit onderzoek is gebleken dat in de periode van deze lening de omzet van vennootschap 19 nagenoeg geheel bestond uit betalingen van notariskantoor vennootschap 7 en vennootschap 2. betrokkene 5 heeft over betalingen uit het depot verklaard dat deze geschiedden op verzoek van partijen (betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde) en dat veroordeelde aangaf wanneer een betaling uit het depot kon worden gedaan.

In het depot bevonden zich de opbrengsten van de overeenkomsten die waren gesloten met vennootschap 16 en vennootschap 2 en deze opbrengsten wilden de betrokkenen met elkaar verdelen door middel van poolovereenkomsten waarbij vennootschappen van veroordeelde aanvankelijk ook partij waren. Betrokkene 4 en betrokkene 3 hebben verklaard dat zij overwinst in projecten moesten doorbetalen op instigatie van betrokkene 1, betrokkene 2 en veroordeelde. Op grond hiervan moet worden geoordeeld dat veroordeelde wist dat het geld dat vennootschap 6 ontving op grond van de lening bij vennootschap 19, geld betrof dat door strafbare feiten was verkregen. Dit leidt tot de conclusie dat het geld dat veroordeelde daarmee heeft verdiend als vervolgprofijt moet worden aangemerkt.

Het bedrag van €783.616 merkt de rechtbank aan als wederrechtelijk verkregen voordeel.

Verjaring

De verdediging heeft aangevoerd dat de diverse facturen die aan de ontnemingsvordering ten grondslag liggen meer dan vijf jaar oud zijn en daarmee civielrechtelijk verjaard.

Bovendien heeft de verdediging aangevoerd dat de facturen zonder protest door de ontvanger daarvan zijn behouden zodat geoordeeld moet worden dat tegenover de facturen werkzaamheden hebben gestaan. Dat nu nog de discussie over de realiteit van de werkzaamheden via het strafrecht wordt gevoerd is in de visie van de verdediging in strijd met het recht, het verjaringsaspect en doel en strekking van de wet.

Voor zover de verdediging met haar stellingen heeft beoogd te betogen dat tegenover de verschillende facturen wel reële werkzaamheden hebben gestaan en dat om die reden van wederrechtelijk verkregen voordeel geen sprake is, is de rechtbank van oordeel dat voor een zeer groot deel van de betalingen geldt dat het tegendeel van deze stelling in het kader van deze procedure vaststaat door de bewezenverklaring van de verschillende strafbare feiten door zowel de rechtbank als het gerechtshof. Voor het overige geldt dat het Openbaar Ministerie in deze ontnemingsprocedure aannemelijk moet maken, en voor een groot deel – gelet op hetgeen hiervoor is overwogen – ook heeft gemaakt, dat veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten. Veroordeelde heeft daartegenover op geen enkele manier aannemelijk gemaakt dat er wel reële werkzaamheden zijn verricht. Het enkele feit dat de facturen door de ontvangers daarvan zijn behouden en betaald maakt niet dat er werkzaamheden tegenover de facturen stonden. De rechtbank wijst er in dit verband op dat voor de ontvangers van de facturen geldt dat deze of zijn veroordeeld in de betrokkene betreffende strafzaak in het kader van het onderzoek Klimop dan wel schikkingen hebben getroffen met het Openbaar Ministerie, juist in verband met hun rol bij de diverse betalingen. Het verjaringsaspect speelt in het kader van de onderhavige procedure geen rol. De rechtbank vermag niet in te zien wat de verdediging wil betogen met de stelling dat “de discussie over de realiteit van de facturen nu via het strafrecht wordt gevoerd”. In ieder geval is hier geen sprake van strijd met het recht of met doel en strekking van de ontnemingswetgeving.

Ambtshalve overweging toerekening

Hoewel door de verdediging geen verweer is gevoerd met betrekking tot het feit dat de gelden in aan veroordeelde gelieerde vennootschappen zijn gevloeid, hetgeen de vraag zou kunnen doen rijzen of deze gelden aan veroordeelde in persoon kunnen worden ontnomen, heeft de rechtbank zich ambtshalve over deze kwestie gebogen. Vaststaat dat het overgrote deel van de hiervoor genoemde geldbedragen die de rechtbank heeft aangemerkt als wederrechtelijk verkregen voordeel zijn gevloeid in aan veroordeelde gelieerde vennootschappen. Naar het oordeel van de rechtbank kan het wederrechtelijk verkregen voordeel desalniettemin aan veroordeelde in persoon worden ontnomen. In de eerste plaats is daarvoor van belang dat door het gerechtshof bewezen is verklaard dat veroordeelde de strafbare feiten in persoon heeft gepleegd. In zijn bewijsoverweging heeft het gerechtshof immers overwogen dat uit de bewijsmiddelen volgt dat veroordeelde de strafbare feiten zelf heeft verricht en zijn BV’s daarbij heeft gebruikt als middel om de strafbare gedragingen te kunnen plegen. Bovendien moet worden geoordeeld dat veroordeelde feitelijk leidinggevende dan wel in een aantal gevallen (middellijk) aandeelhouder van de desbetreffende vennootschappen was. In die hoedanigheid had veroordeelde gehele, althans in overwegende mate, zeggenschap over deze vennootschappen en kon hij over het vermogen van die vennootschappen beschikken.

Conclusie

De rechtbank is op grond van het bovenstaande van oordeel dat de maatregel ter ontneming van wederrechtelijk voordeel moet worden opgelegd.

Draagkracht

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat veroordeelde over onvoldoende draagkracht beschikt. Ter onderbouwing van dit standpunt is namens veroordeelde de administratie overgelegd van een groot aantal van zijn vennootschappen. Voorts is aangevoerd dat, gelet op de gevolgen van de Klimop-zaak, de kans dat veroordeelde in de toekomst weer aan het werk kan nihil is.

De rechtbank overweegt het volgende. Indien vaststaat dat de huidige en de redelijkerwijs te verwachten toekomstige draagkracht van veroordeelde niet toereikend zullen zijn om het te betalen bedrag te voldoen, kan de rechtbank daarmee bij de vaststelling van het te betalen bedrag rekening houden. Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan echter niet gebleken. In de eerste plaats overweegt de rechtbank dat uit de overgelegde administratie niet volgt dat sprake is van onvoldoende draagkracht op dit moment. De administratieve bescheiden zijn niet goedgekeurd door een accountant zodat de bewijswaarde van deze stukken betrekkelijk is. Bovendien geven de stukken slechts inzicht in de financiële situatie van de vennootschappen en niet van veroordeelde zelf, terwijl deze stukken voorts slechts betrekking hebben op de jaren tot en met 2011. In de tweede plaats overweegt de rechtbank dat evenmin vaststaat dat veroordeelde ook in de toekomst niet over voldoende draagkracht zal beschikken. Op zichzelf is voorstelbaar dat de gevolgen van de Klimop-zaak met zich brengen dat het voor veroordeelde lastig zal zijn om weer aan het werk te gaan. Daar staat echter tegenover dat de executietermijn voor ontnemingsvorderingen ruim is. Nu te verwachten valt dat de negatieve gevolgen van onderhavige zaak in de loop van de tijd zullen afnemen en veroordeelde bovendien relatief jong en hoog opgeleid is, voert het te ver om reeds in dit stadium te oordelen dat ook in de toekomst veroordeelde niet over voldoende draagkracht zal beschikken. De rechtbank verwerpt het verweer.

Lees hier de volledige uitspraak.

Nep identiteitskaart een (vals) geschrift in de zin van artikel 225 Sr?

Rechtbank Den Haag 18 juni 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:6985 Verdachte, de directeur van Bits of Freedom een stichting die opkomt voor privacy en vrijheid van meningsuiting in de digitale wereld, heeft op 9 april 2014 teneinde toegang te krijgen tot (het gebouw van) de Tweede Kamer een kaart getoond met identiteitsgegevens die niet stroken met zijn daadwerkelijke identiteitsgegevens. Deze kaart was geen erkende identiteitskaart. Namens verdachte zijn diverse verweren gevoerd, namelijk over:

• de geldigheid van de dagvaarding,
• de vraag of de door hem getoonde kaart kan worden beschouwd als een vals geschrift in de zin van artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht,
• de vraag of bij hem een oogmerk tot misleiding aanwezig was en
• de materiële wederrechtelijkheid.

Verdenking

Aan verdachte is ten laste gelegd dat hij op of omstreeks 09 april 2014 te 's-Gravenhage opzettelijk heeft afgeleverd en/of voorhanden gehad een vals(e) of vervalst(e) (niet bestaande) Duitse identiteitskaart (met nummer een vals nummer) - zijnde een geschrift dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen -, terwijl hij wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat dit geschrift bestemd was voor gebruik als ware het echt en onvervalst, immers heeft verdachte deze identiteitskaart getoond teneinde toegang te krijgen tot (het gebouw) van de Tweede Kamer.

Geldigheid van de dagvaarding

De raadsman van verdachte heeft, met verwijzing naar een uitspraak van het gerechtshof Arnhem van 25 mei 2009, ECLI:NL:GHARN:2009:BI7207, betoogd dat de dagvaarding nietig dient te worden verklaard, nu in de tenlastelegging niet staat beschreven waaruit de valsheid van het geschrift heeft bestaan.

De politierechter verwerpt dit verweer. Naar het oordeel van de politierechter is de tenlastelegging duidelijk, zeker tegen de achtergrond van het gepresenteerde dossier. Ook hebben verdachte en zijn raadsman niet laten blijken dat zij niet hebben begrepen wat verdachte wordt verweten (namelijk dat hij teneinde toegang te krijgen tot (het gebouw van) de Tweede Kamer een kaart heeft getoond met identiteitsgegevens die niet stroken met zijn daadwerkelijke identiteitsgegevens).

Identiteitskaart een vals geschrift in de zin van artikel 225 Sr?

De raadsman van verdachte heeft, met verwijzing naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 21 mei 1915, NJ 1915, 1253, betoogd dat de door verdachte getoonde kaart, zijnde een fantasiedocument, niet kan worden beschouwd als een vals of vervalst geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen.

Allereerst stelt de politierechter vast dat de feitelijke situatie in het door de raadsman genoemde (en zéér oude) vonnis niet vergelijkbaar is met die van de onderhavige zaak. In die zaak ging het om een verdachte die een overeenkomst niet met zijn eigen naam had ondertekend, maar met de naam van zijn kantoor, terwijl het voor de wederpartij de bedoeling was om met de persoon die dat kantoor dreef die overeenkomst te sluiten en met de ondertekende naam niet werd bedoeld een andere bestaande persoon met die naam. Dat is in de onderhavige zaak niet aan de orde.

Het is vaste jurisprudentie dat artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht ziet op geschriften waaraan in het maatschappelijk verkeer betekenis voor het bewijs van enig feit pleegt te worden toegekend, waarbij aan de raadsman kan worden toegegeven

• dat een stuk met een nietszeggende inhoud in beginsel niet kan gelden als een geschrift in de zin van artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht (vgl. het -ook door de raadsman genoemde en eveneens oude- arrest van de Hoge Raad van 22 juni 1931, NJ 1932, 95) en
• dat de bewijsbestemming van een geschrift kan ontbreken als het geschrift duidelijk niet geloofwaardig of onvoldoende substantieel is (zie bijvoorbeeld de conclusie van mr. D.J.C. Aben bij HR 10 juni 2014, ECLI:NL:HR:2014:1358).

De politierechter is van oordeel dat de door verdachte getoonde kaart geen nietszeggende inhoud bevat. Evenmin is aannemelijk geworden dat de kaart zodanig ongeloofwaardig of onvoldoende substantieel is dat voor een ander duidelijk moet zijn geweest dat geen sprake was van een erkend legitimatiebewijs. Daarbij heeft de politierechter gelet op het (verzorgde en tevens officieel aandoende) uiterlijk van de kaart, de omstandigheid dat daarop nagenoeg al die gegevens zijn vermeld die ook op door de Nederlandse en bijvoorbeeld de Duitse autoriteiten afgegeven identiteitskaarten zijn opgenomen en dat de kaart daarenboven het opschrift “Identity Card” draagt. Voorts heeft de kaart een duidelijke bewijsbestemming, te weten het vaststellen van de identiteit van de houder. Dat geldt temeer, nu verdachte, toen hem bij het betreden van het gebouw van de Tweede Kamer om een legitimatiebewijs werd gevraagd, deze kaart heeft getoond. Het is bovendien een feit van algemene bekendheid dat voor bezoekers van dat gebouw bepaalde huisregels gelden, zoals een identificatieplicht ter verkrijging van een dagpas. Dat verdachte het niet eens is met deze huisregels doet daaraan niet af.

Gelet op het voorgaande is de politierechter van oordeel dat de door verdachte getoonde kaart kan worden beschouwd als een vals geschrift in de zin van artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht.

Oogmerk tot misleiding

De raadsman heeft voorts betoogd dat bij verdachte geen oogmerk tot misleiding aanwezig was, nu het bij het betreden van het gebouw van de Tweede Kamer ging om het vaststellen van de naam van verdachte, verdachte zijn juiste naam heeft doorgegeven en hij, direct nadat hierom werd gevraagd, een erkend identiteitsbewijs, namelijk zijn paspoort, heeft getoond.

De politierechter is van oordeel dat dit verweer geen doel treft. De door verdachte getoonde kaart bevatte weliswaar zijn juiste naam, maar meerdere onjuiste gegevens, zoals zijn nationaliteit, geboorteplaats, geboortedatum en adres. Verdachte heeft deze gegevens bij het bestellen van de kaart zelf opgegeven en op 9 april 2014 onder de beschreven omstandigheden ervoor gekozen deze kaart te tonen. Het opzet tot misleiding is daarmee gegeven.

Ontbreken materiële wederrechtelijkheid

De raadsman van verdachte heeft aangevoerd dat verdachte moet worden ontslagen van alle rechtsvervolging, aangezien de materiële wederrechtelijkheid aan zijn handelen ontbrak. Hij wilde met zijn handelen een maatschappelijke misstand over de controlemaatschappij aan de kaak stellen.

De politierechter overweegt daartoe als volgt.

Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen kan sprake zijn van het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid. Daarvan zou onder meer sprake kunnen zijn indien het handelen van de verdachte een nagestreefd doel dient dat van een zodanig hogere orde is dan het doel dat de overtreden norm beoogt te beschermen, dat die laatste daarvoor moet wijken zodat het gedrag gerechtvaardigd is. Enkel wanneer een redelijk middel is gehanteerd tot het dienen van een redelijk doel, waarbij het doel een evident voordeel voor de rechtsorde betekent en waarbij het middel onmisbaar en niet vervangbaar is door een ander middel, zou een dergelijk beroep kunnen slagen.

De strafbaarheid van verdachte komt echter niet te ontbreken door de omstandigheid dat het delict, zoals de politierechter ook aannemelijk acht, is begaan met de bedoeling om een misstand aan de kaak te stellen, hoe honorabel dit nagestreefde doel ook moge zijn. Verdachte heeft teneinde het door hem nagestreefde doel te verwezenlijken een verkeerd middel, te weten het overtreden van het Wetboek van Strafrecht, gekozen. Bovendien is niet aannemelijk geworden dat voor verdachte geen andere middelen openstonden dan het bewezenverklaarde handelen (of zoals verdachte het noemt: zijn ietwat sullige particuliere vorm van burgerlijk verzet). Het verweer wordt dan ook verworpen.

Strafoplegging

De politierechter veroordeelt verdachte niet, zoals de officier van justitie heeft gevorderd, tot een deels voorwaardelijke taakstraf, maar tot een voorwaardelijke geldboete van €500 met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens bedrieglijke bankbreuk & witwassen

Rechtbank Noord-Holland 23 juni 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:5211 Op 16 oktober 2002 is de besloten vennootschap 2 met beperkte aansprakelijkheid besloten opgericht. Verdachte was in de periode van 16 oktober 2002 tot en met 27 maart 2012 directeur/enig aandeelhouder van besloten vennootschap 2. Besloten vennootschap 2 was van 17 september 2007 tot en met 27 maart 2012 in Nootdorp gevestigd op het woonadres van verdachte.

Op 28 september 2011 heeft besloten vennootschap 2 de aandelen van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid besloten vennootschap 1, kantoorhoudende te Hoofddorp gekocht voor een bedrag van €265.000. Met ingang van die datum was besloten vennootschap 2 directeur/enig aandeelhouder van besloten vennootschap 1. De omzet van besloten vennootschap 1 bestond voor 85% uit de verkoop van computer programmatuur voor de bouw. Hiertoe had besloten vennootschap 1 een licentieovereenkomst met een Engels bedrijf genaamd bedrijfsnaam 1. Bij schrijven van 11 januari 2012 heeft bedrijfsnaam 1 het contract met besloten vennootschap 1 per 11 april 2012 opgezegd.

Op 24 juli 2012 is besloten vennootschap 1 door de rechtbank Den Haag failliet verklaard. Als curator werd aangesteld mr. getuige 5. De curator constateerde dat verdachte in de periode van 10 februari 2012 tot en met 27 april 2012 een bedrag van in totaal €222.606,10 van de bankrekening van besloten vennootschap 1 heeft afgeboekt naar besloten vennootschap 2 en dat de onttrekking van dit bedrag een belangrijke oorzaak was van het faillissement van besloten vennootschap 1. De curator heeft daarop verdachte aangeschreven dat hij het onttrokken bedrag terug moest storten in de boedel. Hieraan heeft verdachte geen gevolg gegeven, waarna de curator aangifte van bedrieglijke bankbreuk heeft gedaan.

Door verdachte zijn verschillende overboekingen van de bankrekening van besloten vennootschap 1 naar bankrekeningen op naam van hem en besloten vennootschap 2 gedaan:

Verdachte heeft verklaard dat hij de genoemde bedragen heeft overgemaakt van de bankrekeningen van besloten vennootschap 1 naar de rekening van besloten vennootschap 2 en van hemzelf om te voorkomen dat er beslag op de gelden zou worden gelegd.

De ex-partner van verdachte heeft verklaard dat verdachte de dag voor kerst in 2011 te horen kreeg dat een belangrijke software leverancier zijn contract met besloten vennootschap 1 zou beëindigen per 1 januari 2012, dat een faillissement dreigde en dat verdachte de zakelijke rekeningen heeft leeg getrokken. Hij vroeg haar in die periode of hij geld op haar rekening mocht zetten, zodat er geen beslag op kon komen.

Verdachte heeft, nadat gelden van de bankrekening van besloten vennootschap 1 naar de bankrekening van besloten vennootschap 2 waren overgeboekt, verschillende geldbedragen doorgestort naar verschillende bankrekeningen. Verdachte heeft in de periode van 26 januari tot en met 23 maart 2012 totaal een bedrag van €89.330 van besloten vennootschap 2 naar een privérekening op zijn naam met nummer rekeningnummer 2 gestort. Vervolgens heeft hij een bedrag van €50.100 doorgestort naar zijn ex-partner getuige 1, waarvan een bedrag van €48.795,58 daarna opnieuw werd doorgestort naar een privérekening op zijn naam met nummer rekeningnummer 1. Daarnaast heeft verdachte €25.150, van zijn ene privérekening met nummer rekeningnummer 2 naar een andere privérekening met nummer rekeningnummer 1 gestort.

Verdachte heeft voorts een bedrag van €161.000 van besloten vennootschap 2 naar de bankrekening van zijn dochter, getuige 2, gestort. Een deel daarvan, €110.000 heeft hij vervolgens doorgestort naar de rekening van een vriend, genaamd getuige 3, die dit bedrag heeft doorgestort naar voornoemde privérekening van verdachte met nummer rekeningnummer 1. Een bedrag van €50.950 is door verdachte van de rekening van zijn dochter rechtstreeks doorgestort naar deze privérekening.

Getuige 3 heeft verklaard dat verdachte €110.000 naar zijn rekening heeft overgemaakt, omdat het geld even gestald moest worden. Het had te maken met de oud ondernemer van besloten vennootschap 1. Die zat achter de centen aan en verdachte wilde dat geld even veiligstellen.

Tenslotte werd in de periode van 26 maart 2012 tot en met 2 mei 2012 door verdachte een bedrag van €25.664,07 en een bedrag van in het totaal €150.000 overgemaakt van zijn privérekening met nummer rekeningnummer 1 naar Stichting. Voorts werden er door verdachte contante opnames verricht in de periode van 26 maart 2012 tot 1 juni 2013 van de privérekening met nummer rekeningnummer 1 ten bedrage van €34.050. Ter zitting heeft verdachte nog verklaard dat besloten vennootschap 2 met de gelden die verdachte aan besloten vennootschap 1 had onttrokken een nieuw bedrijf voor een bedrag van €50.000 heeft gekocht.

De ex-partner van verdachte heeft verklaard dat verdachte haar eind maart heeft gevraagd of zij mensen kende die bedrijven kopen zodat hij ervan af was en niet met schulden zou blijven zitten. Zij vroeg of hij een katvanger bedoelde en zei dat hij zijn zaken op een andere manier moest oplossen. Hij zei dat zij gelijk had, maar dat hij niet nog meer geld wilde kwijtraken aan de vorige eigenaar van besloten vennootschap 1. Zij heeft verder verklaard dat verdachte nog €150.000 van getuige 4 zou krijgen. Hij moest dit geld eerst storten, dan zou getuige 4 het bedrijf overnemen en dan was er nog iets met Chinezen. Uiteindelijk zou verdachte die €150.000 terugkrijgen van getuige 4. Dit zou gestort worden op een buitenlandse rekening.

Beoordeling rechtbank

Feit 1

De rechtbank acht bewezen dat verdachte het oogmerk had om zichzelf ter bedrieglijke verkorting van de rechten van schuldeisers te bevoordelen.

In december 2011 kreeg verdachte te horen dat de licentieovereenkomst van bedrijfsnaam 1 op korte termijn zou worden beëindigd. Deze licentie betrof ongeveer 85% van de omzet van het bedrijf. Op dat moment was het dus duidelijk voor verdachte, als middellijk directeur en leidinggevende van het bedrijf, dat over een aantal maanden besloten vennootschap 1 nauwelijks meer omzet zou hebben en afstevende op een faillissement. Verdachte heeft dat zelf ook ingezien nu hij heeft verklaard dat hij in januari 2012 een aanvraag bij het UWV had gedaan voor collectief ontslag van zijn personeel.

Uit het dossier is niet naar voren gekomen dat de onttrekkingen een zakelijke achtergrond hadden en dus gerechtvaardigd ten laste van de boedel van besloten vennootschap 1 kwamen.

Welbewust heeft hij geld van de rekening van besloten vennootschap 1 overgeboekt naar rekeningen van besloten vennootschap 2 en een privérekening om beslaglegging te voorkomen.

Feit 2

Verdachte heeft door het creëren van bovengenoemde geldstromen – zeker nu het geld grotendeels via bankrekeningen van derden weer bij verdachte is terechtgekomen - verhullende handelingen verricht. Er is door verdachte geschoven met het door hem aan besloten vennootschap 1 onttrokken geld op een manier die geschikt was het spoor aan de waarneming te onttrekken.

Verdachte heeft geweten dat deze gelden uit misdrijf afkomstig waren: hij heeft de gelden in het zicht van het faillissement onttrokken aan de boedel waarmee hij de rechten van schuldeisers heeft bekort.

Daarmee is de rechtbank van oordeel dat het witwassen van geld wettig en overtuigend is bewezen.

Ten aanzien van feit 1 en 2

Verdachte heeft aangevoerd dat hij de gelden van besloten vennootschap 1 heeft teruggestort aan de nieuwe eigenaar van besloten vennootschap 1 en dat hij door aldus te handelen niets verkeerd heeft gedaan. Verdachte stelt dat hij is benaderd door een zekere getuige 4. Deze getuige 4, een bedrijvendokter, wilde met besloten vennootschap 1 een doorstart maken, maar alleen als de gelden van besloten vennootschap 1 zouden worden teruggestort. Hiertoe heeft verdachte eerst €25.664,07 van zijn privérekening overgemaakt aan Stichting, waarna Stichting dit bedrag op 27 maart 2012 heeft overgemaakt naar de notaris ten behoeve van de koop van de aandelen in besloten vennootschap 2 door Stichting, het bedrijf dat door getuige 4 getuige 4 werd vertegenwoordigd. Verdachte heeft hierna €25.000 als koopsom voor de aandelen van de notaris terugontvangen. Stichting heeft vervolgens de aandelen in besloten vennootschap 2 (inclusief besloten vennootschap 1) verkocht aan bedrijfsnaam 2. Verdachte heeft hierna €150.000, zijnde het geld van besloten vennootschap 1, overgemaakt naar Stichting ten behoeve van bedrijfsnaam 2, zijnde de nieuwe eigenaar van besloten vennootschap 1, die het geld aan besloten vennootschap 1 zou teruggeven.

Verdachte heeft voorts verklaard dat het klopt dat hij de aandelen in besloten vennootschap 2 (inclusief besloten vennootschap 1 en een nieuw aangekocht bedrijf) aan getuige 4 om niet heeft “weggegeven”. Hij heeft hieromtrent verklaard dat hij zich bedreigd voelde door de vorige eigenaar van besloten vennootschap 1 en rust wilde voor zich zelf. Indien de rechtbank niet gelooft dat getuige 4 getuige 4 een legitieme zakenpartner was en Stichting een bonafide partij, herhaalt de raadsman van verdachte zijn verzoek om getuige 4 getuige 4 als getuige te horen.

Voor zover verdachte met zijn verweer dat hij de gelden van besloten vennootschap 1 heeft teruggestort aan de nieuwe eigenaar van besloten vennootschap 1 heeft willen betogen dat er geen sprake was van opzet aan zijn kant gaat dit verweer niet op nu een groot deel van de ten laste gelegde feiten heeft plaatsgevonden voordat sprake was van de verkoop van besloten vennootschap 2 (inclusief besloten vennootschap 1) en deze verkoop aldus geen invloed kan hebben gehad op de opzet van verdachte.

Voor zover verdachte heeft willen betogen dat er geen sprake was van opzet op witwassen bij het overmaken van in het totaal €175.664,07 van zijn privérekening met nummer rekeningnummer 1 naar Stichting, gaat dit verweer evenmin op. De verklaring van verdachte met betrekking tot het overmaken van deze (inmiddels al witgewassen) gelden is niet alleen uitermate ongeloofwaardig, maar bovendien in strijd met de bewijsmiddelen.

Voor zover verdachte heeft willen betogen dat er niemand is benadeeld gaat dit verweer evenmin op. In dit verband merkt de rechtbank op dat verdachte een veel groter bedrag aan gelden aan besloten vennootschap 1 heeft onttrokken dan het bedrag van €150.000 dat door verdachte aan Stichting is overgemaakt. Bovendien merkt de rechtbank op dat Stichting ten tijde van de overboeking van het bedrag van €150.000 niet de nieuwe eigenaar van besloten vennootschap 1 was, zodat in zoverre het verweer van verdachte dat het geld is overgemaakt aan de nieuwe eigenaar van besloten vennootschap 1 niet begrijpelijk is. Tot slot merkt de rechtbank op dat voornoemd geldbedrag niet ten goede is gekomen aan de boedel van besloten vennootschap 1. Het geld is verdwenen, waardoor de schuldeisers van besloten vennootschap 1 in ernstige mate zijn benadeeld.

Het verweer wordt aldus verworpen.

Bewezenverklaring

Feit 1: Als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon, enig goed aan de boedel onttrekken, meermalen gepleegd;

Feit 2: Witwassen, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling tot geldboete wegens nalaten om meerdere ongebruikelijke transacties te melden. Rb houdt bij strafoplegging rekening met het grootschalige karakter van het delict; partiële nietigheid van de dagvaarding staat daaraan niet in de weg.

Rechtbank Den Haag 22 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:16944 (gepubliceerd op 30 juni 2015) De verdachte heeft nagelaten om meerdere ongebruikelijke transacties als bedoeld in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme te melden bij het daartoe bestemde meldpunt.

Dagvaarding partieel nietig

Aan de verdachte is ten laste gelegd dat:

hij [Bedrijf 1]), in de periode van 18 augustus 2011 tot en met 20 augustus 2012, althans in 2011 en/of 2012 en/of 2013, te Zoetermeer en/of Rotterdam en/of elders in Nederland,

(telkens) als beroeps- of bedrijfsmatig handelende verkoper van goederen (edelstenen, edele metalen, sieraden of juwelen), voor zover betaling van deze goederen in contanten plaatsvindt voor een bedrag voor een bedrag van 15.000 Euro of meer,

meermalen, althans eenmaal, (telkens) opzettelijk in strijd met de verplichting, geformuleerd in artikel 16 Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, 166, althans een groot aantal, in elk geval één of meer verrichte ongebruikelijk transactie(s), niet nadat het ongebruikelijke karakter van deze transactie(s) bekend is geworden heeft gemeld aan het meldpunt,

immers heeft hij (telkens) opzettelijk geen melding gedaan van (onder meer),

- een op of omstreeks 26 augustus 2011 verrichte ongebruikelijke transactie, te weten een contante betaling van (in totaal) 50.970,05 Euro, door[Bedrijf 2] / [Bedrijf 3] (D-013), en/of

- een op of omstreeks 17 november 2011 verrichte ongebruikelijke transactie, te weten een contante betaling van (in totaal) 91.567,20 Euro, door[Bedrijf 2] / [Bedrijf 3] (D-078), en/of

- een op of omstreeks 08 februari 2012 verrichte ongebruikelijke transactie, te weten een contante betaling van (in totaal) 30.208,75 Euro, door [Bedrijf 2] / [Bedrijf 3](D-110), en/of

- een op of omstreeks 10 mei 2012 verrichte ongebruikelijke transactie, te weten een contante betaling van (in totaal) 42.714,38 Euro, door [Bedrijf 2] / [Bedrijf 3] (D-172), en/of

- een op of omstreeks 06 augustus 2012 verrichte ongebruikelijke transactie, te weten een contante betaling van (in totaal) 26.682,84 Euro, door[Bedrijf 2] / [Bedrijf 3] (D-179), en/of

- een of meer andere ongebruikelijke transactie(s) (waarbij het contant te betalen bedrag 25.000 of meer bedraagt).

De rechtbank is van oordeel dat uit de tenlastelegging onvoldoende duidelijk is welke 161 transacties naast de vijf nader omschreven transacties precies worden bedoeld. De rechtbank zal de dagvaarding ten aanzien van deze 161 niet nader omschreven transacties dan ook partieel nietig verklaren.

Bewezenverklaring

Opzettelijke overtreding van het voorschrift, gesteld bij artikel 16 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een geldboete van €150.000, waarvan €30.000 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Hoewel de bewezenverklaring betrekking heeft op een beperkt aantal transacties, houdt de rechtbank bij de strafoplegging rekening met het grootschalige karakter van het delict zoals dit uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting is gebleken; de partiële nietigheid van de dagvaarding staat daaraan niet in de weg.

Lees hier de volledige uitspraak.

Belastingadvieskantoor veroordeeld wegens nalaten om meerdere ongebruikelijke transacties te melden

Rechtbank Den Haag 22 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:16943 (gepubliceerd op 30 juni 2015) De verdachte wordt veroordeeld tot een geldboete van €35.000 waarvan €10.000 voorwaardelijk wegens het nalaten om meerdere ongebruikelijke transacties als bedoeld in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme te melden bij het daartoe bestemde meldpunt. 

De vertegenwoordiger van de verdachte heeft verklaard dat hij – in zijn hoedanigheid van belastingadviseur – op de hoogte is van voornoemde meldplicht. Desalniettemin heeft de verdachte twee grote bedragen op haar bankrekening vanaf een onbekende Zwitserse bankrekening ontvangen, heeft zij het totaalbedrag doorgestort naar een derdenrekening van een notariskantoor en heeft zij, nadat het was teruggestort omdat de notaris de herkomst van de gelden onvoldoende kon verifiëren, dit bedrag in twee delen doorgestort naar een derdenrekening van een ander notariskantoor, terwijl dergelijke overboekingen buiten haar gebruikelijke dienstverlening vielen. De verdachte heeft er steeds bewust voor gekozen deze transacties niet te melden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling tot geldboete wegens nalaten om ongebruikelijke transactie te melden

Rechtbank Den Haag 22 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:16946 (gepubliceerd op 30 juni 2015) De verdachte wordt veroordeeld tot een geldboete ter hoogte van €19.000 wegens het als feitelijk leidinggever van een vennootschap (een autobedrijf) in strijd met artikel 16 Wwft nalaten om een ongebruikelijke transactie (tijdig) te (doen) melden bij het daartoe bestemde meldpunt. In casu ging het om een contante betaling van (in totaal) €87.500.

Lees hier de volledige uitspraak.

Slik op de weg: vrijspraak art. 307 Sr. Voldoende en toereikende maatregelen getroffen om voor verkeersdeelnemers een zo veilig mogelijke situatie te creëren.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 19 juni 2015, ECLI:NL:RBZWB:2015:4014 Op 21 november 2012 reed slachtoffer met zijn personenauto over de Kloosterweg in de richting van Noordgouwe. De Kloosterweg is een provinciale, onverlichte weg, waar normaliter een toegestane maximumsnelheid van 80 km/u geldt. Die dag werden er rooiwerkzaamheden uitgevoerd op het naastgelegen land. Kiepwagens vervoerden vanaf 10.00 uur de oogst over de Kloosterweg naar een loods in Noordgouwe. Door deze werkzaamheden werd er modder op de plaats van afrijden gereden. Verbalisant relateert in de Verkeers Ongevallen Analyse (VOA) dat er modder en grond op de weg lag en dat deze op diverse delen op het wegdek was platgereden. Voorts werd waargenomen dat op de weg kort voor hectometerpaal 4.6. nabij het bord Voorrangsweg een waarschuwingsbord “slipgevaar” met daaronder een bord met opschrift 50 km/u goed zichtbaar in de richting van het naderende verkeer was aangebracht. Voorts stonden op de weg reflecterende waarschuwingsborden met opschrift slipgevaar en daaronder modder.

Maat 1, maat van verdachte, heeft omstreeks 21.00 uur de schoonmaakwerkzaamheden van haar schoonvader overgenomen door op de trekker met schuifplaats te nemen waarmee telkens achter een rooiwagen de weg werd schoongemaakt. Zij heeft verklaard dat zij achter een rooiwagen aan de weg op wilde draaien, maar dat zij een personenauto heeft voor laten gaan omdat deze erg hard reed. Ter zitting verklaarde zij dat, wanneer zij dit niet deed, ze vreesde voor een ongeval. Derhalve heeft er tussen de laatste rit van de rooiwagens en het voor laten gaan van de personenauto geen schoonmaak van de weg meer plaatsgevonden. Omstreeks 21.01 uur, raakte het slachtoffer die voornoemde auto bestuurde ter hoogte van hectometerpaal 4.6 in een slip waardoor hij de controle over zijn voertuig kwijt raakte. Vervolgens reed het voertuig met de bestuurderszijde tegen een boom aan, waarna het in een naastgelegen sloot terechtkwam. Het slachtoffer is ten gevolge van dit ongeval overleden.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht bewezen dat verdachte het primair ten laste gelegde heeft begaan. Verdachte heeft op 21 november 2012 rooiwerkzaamheden uitgevoerd aan de Kloosterweg te Noordgouwe, waarbij modder op het wegdek is achtergelaten dat niet geheel verwijderd is. Nu niet is gebleken van enige andere oorzaak, is het slachtoffer ten gevolge van deze modder in een slip geraakt, uiteindelijk tegen een boom gebotst en in een weiland terecht gekomen. Het slachtoffer is vervolgens aan de gevolgen van dit ongeval overleden.

Het was aan verdachte, die door en tijdens werkzaamheden verontreiniging veroorzaakt heeft, om deze op zodanige wijze te verwijderen dan wel die maatregelen te treffen om voor de overige weggebruikers een veilige situatie te bewerkstelligen. Het ongeval is aan de schuld van verdachte te wijten.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen van het primair en het subsidiair ten laste gelegde feit en bepleit integrale vrijspraak. Er kan allereerst niet bewezen worden dat verdachte de feiten heeft begaan, nu er op de pleegdatum feitelijk nog geen uitvoering werd gegeven aan de maatschap.

Verdachte heeft er alles aan gedaan, ook in het kader van de spelregels ‘slik op de weg’ om een zo veilig mogelijke situatie voor de overige weggebruikers te creëren. Hij heeft een wel overwogen keuze gemaakt om het wegdek tijdens de werkzaamheden op de zijns inziens beste wijze schoon te houden. Hiernaast waren er meerdere borden geplaatst, waarmee onder andere de maximum snelheid ter plaatse werd verlaagd. Het slachtoffer was een boerenzoon die de situatie en de werkzaamheden aldaar, goed kende, maar alsnog veel te hard reed. Naast dat er geen sprake is van aanmerkelijke schuld van verdachte, staat ook niet zonder meer vast dat de modder de enig mogelijke oorzaak van het ongeval is geweest.

Het oordeel van de rechtbank

Primair

De rechtbank stelt vast dat er causaal verband bestaat tussen de aanwezigheid van modder op het wegdek en het ongeval ten gevolge waaraan het slachtoffer is overleden. Uit de VOA en de verschillende getuigenverklaringen blijkt niet dat er sprake is geweest van technische mankementen aan het voertuig van het slachtoffer en voorts zijn geen omstandigheden naar voren gekomen die een andere oorzaak hadden kunnen aanwijzen.

Maat 2, maat van verdachte, heeft verklaard dat, om een veilige doorgang van de overige weggebruikers te waarborgen, de volgende maatregelen zijn genomen.

• Na iedere rit van de rooiwagens is een tractor met -drukkende- metalen schuif (hierna de schuifwagen) achter de wagens de weg opgereden, teneinde het wegdek schoon te maken;
• De schuifwagen voerde zwaailichten;
• Er zijn vier reflecterende bordjes met daarop ‘modder’ geplaatst. Hiernaast heeft de wegbeheerder in beide rijrichtingen borden geplaatst die de toegestane snelheid ter plaatste verlaagden naar 50 km/h en waarschuwden voor slipgevaar.

De wegbeheerder heeft die dag omstreeks 14.45 uur maat 2 aangesproken dat hij goed bezig was door iedere keer weer de weg aan te schuiven en duidelijk goed reflecterende borden te plaatsen, zoals is afgesproken in de spelregels ‘slik op de weg’.

Namens verdachte is door maat 2, voorts verklaard dat hij voornemens was om na het beëindigen van de werkzaamheden met een borstelmachine met water eventuele restanten modder te verwijderen. Dit is bewust niet tijdens de werkzaamheden gebeurd, omdat juist door het gebruik van water in combinatie met een borstelmachine het wegdek glad zou worden. Voorts heeft hij verklaard niet te hebben overwogen om het wegdek af te zetten, omdat dit alleen door de wegbeheerder gedaan kan worden. Dit was tot op de dag van het ongeval nog niet gebeurd en zou alleen gebeuren in uitzonderlijke situaties. Hij zegt zich gehouden te hebben aan alle voorschriften/spelregels van “slik op de weg”.

De rechtbank staat voor de beantwoording van de vraag of sprake is van schuld in de zin van artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht. De rechtbank stelt voorop, dat voor bewezenverklaring van dood door schuld, er bij verdachte meer dan een lichte schuld moet bestaan. Er moet tenminste sprake zijn van aanmerkelijke schuld. Of sprake is van dergelijke schuld in de zin van artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht wordt bepaald door de manier waarop die schuld in de tenlastelegging nader is geconcretiseerd en is voorts afhankelijk van het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden van het geval alsook welke handelingen van een betrokken persoon in een concrete situatie gevergd kunnen worden. Het gedrag van verdachte moet daarvoor worden afgemeten aan dat wat in het algemeen en gemiddeld genomen mag worden verwacht.

De rechtbank stelt allereerst vast dat de rooiwerkzaamheden door maat 2 en maat 1 zijn uitgeoefend in het kader van een bedrijf, te weten de verdachte (verdachte). Een rechtspersoon die op de weg een verontreiniging veroorzaakt is verantwoordelijk voor het op zodanige wijze van het verwijderen dan wel verminderen van die verontreiniging dat tijdens en na afronding van de werkzaamheden een veilige situatie blijft bestaan voor de overige weggebruikers.

Op grond van bovenstaande weergave van de feitelijke omstandigheden van het geval is de rechtbank van oordeel dat aan de zijde van verdachte geen sprake is van schuld in de zin van artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht, nu redelijkerwijs niet van verdachte verlangd kon worden meer dan wel andere maatregelen te hebben genomen. De rechtbank overweegt dat verdachte met de hierboven omschreven maatregelen voldoende en toereikende maatregelen heeft getroffen om ten behoeve van de overige verkeersdeelnemers een zo veilig mogelijke situatie te creëren. Het enkele feit dat maat 1, toen zij op het punt stond om met de trekker met schuif de provinciale weg op te rijden om de weg achter de rooiwagen schoon te maken, de auto van het slachtoffer voor heeft laten gaan, is, ook gelet op de aanwijzingen dat het slachtoffer op dat moment harder reed dan was toegestaan, onvoldoende om buiten redelijke twijfel tot een bewezenverklaring van schuld in genoemde zin te komen. Verdachte zal derhalve van het onder 1 primair ten laste gelegde worden vrijgesproken.

Subsidiair

De subsidiair ten laste gelegde overtreding van artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 is ingevuld aan de hand van dezelfde drie feitelijkheden als het primair ten laste gelegde. Dit brengt met zich mee dat hetgeen de rechtbank hiervoor over het primair ten laste gelegde heeft overwogen ook op deze plaats geldt.

Nu verdachte, zoals hiervoor reeds is overwogen, niet kan worden verweten onvoldoende, althans ontoereikende maatregelen te hebben getroffen, dient verdachte ook van het subsidiair ten laste gelegde te worden vrijgesproken.

Overig bewijsverweer

De rechtbank laat het verweer van de verdediging dat ziet op het al dan niet feitelijk bestaan van de maatschap op het moment van het ongeval onbesproken, nu verdachte hier geen belang meer bij heeft, gelet op het feit dat zij van het onder primair en subsidiair ten laste gelegde feit wordt vrijgesproken.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordelingen wegens merkvervalsing en het ontduiken van accijns

Rechtbank Gelderland 18 juni 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:3989 en ECLI:NL:RBGEL:2015:3993 De rechtbank Gelderland, locatie Arnhem, heeft 6 mannen veroordeeld tot gevangenisstraffen van 9, 12, 18 en 27 maanden voor merkvervalsing en het ontduiken van accijns, door de import van respectievelijk 1 of 2 containers namaak Marlboro sigaretten en/of merkvervalste kleding. De gevangenisstraffen zijn met 25% gekort vanwege aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn. Allen werden vrijgesproken van deelname aan een criminele organisatie.

Lees hier de volledige uitspraken:

• Rechtbank Gelderland 18 juni 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:3989
• Rechtbank Gelderland 18 juni 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:3993
• Rechtbank Gelderland 18 juni 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:3994

Veroordeling wegens witwassen: geld afkomstig uit deelname aan pokertoernooi

Rechtbank Oost-Brabant 4 februari 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:3464 De rechtbank veroordeelt verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan witwassen van een geldbedrag van ruim €78.000.

De raadsman heeft ter zitting een tweetal verweren gevoerd. Allereerst heeft de raadsman bepleit dat er geen sprake kan zijn van witwassen, omdat verdachte ten aanzien van de herkomst van het geld een plausibele en niet op voorhand onwaarschijnlijke verklaring heeft gegeven. Verdachte heeft immers verklaard dat hij het onder hem in beslag genomen geldbedrag heeft gewonnen met het spelen van de pokervariant Texas Hold´Em, door in besloten setting poker te spelen. Gelet op het vonnis van de rechtbank ’s-Gravenhage van 2 juli 2010 (ECLI:RBSGR:2010:BN0013) is Poker Hold´Em geen kansspel is in de zin van de Wet op de kansspelen (WOK). De raadsman is van mening dat het door middel van poker verkregen geld niet afkomstig is van enig misdrijf.

De rechtbank verwerpt het verweer van de verdediging. De rechtbank is van oordeel dat het spelen van poker waaronder de meest voorkomende variant Texas Hold´em, met name in toernooivorm, een kansspel betreft in de zin van de WOK. De rechtbank ziet zich in dit oordeel gesteund door de conclusies in de arresten van het gerechtshof Leeuwarden (ECLI:NL:GHLEE:2012:BY1198) en het gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2013:2316), waarnaar zij kortheidshalve verwijst. De rechtbank hecht meer waarde aan deze in 2012 en 2013 gewezen arresten dan aan het door de raadsman aangehaalde vonnis van de rechtbank uit 2010. Verdachte heeft verklaard dat het onder hem in beslag genomen geldbedrag het prijzengeld betreft dat hij heeft gewonnen tijdens een (meerdaags) illegaal pokertoernooi in Nederland. Op grond van artikel 1, eerste lid en onder a, juncto artikel 36 van de WOK is het organiseren van genoemd pokertoernooi strafbaar gesteld als een misdrijf. Het gewonnen prijzengeld van dit toernooi is derhalve middellijk dan wel onmiddellijk van een misdrijf afkomstig.

Verder heeft de raadsman ter zitting bepleit dat geen sprake kan zijn van witwassen, omdat het prijzengeld is verkregen met een door verdachte zelf begaan misdrijf. De raadsman wijst erop dat dan blijkens de jurisprudentie van de Hoge Raad bijzondere eisen worden gesteld ten aanzien van een bewezenverklaring van witwassen (ECLI:NL:2013:150 en ECLI:NL:2014:11). Volgens de Hoge Raad is voor het bewijs van witwassen van door verdachte zelf door misdrijf verkregen voorwerpen, vereist dat blijkt dat “de verdachte het voorwerp niet slechts heeft verworven of voorhanden heeft gehad, maar dat zijn gedragingen ook (kennelijk) gericht zijn geweest op het daadwerkelijke verbergen of verhullen van de criminele herkomst van het voorwerp.”

Het handelen van verdachte ziet naar de mening van de verdediging niet op het verhullen van de herkomst van het geld, maar uitsluitend op het voorkomen dat hij zou worden betrapt op het niet doen van aangifte van het vervoeren van een groot geldbedrag binnen de Europese Unie. Dat laatste is niet strafbaar.

De rechtbank verwerpt ook dit verweer. De raadsman gaat er aan voorbij dat het geldbedrag dat verdachte onder zich had afkomstig was van een illegaal georganiseerd pokertoernooi. Het zonder vergunning organiseren van een pokertoernooi is als misdrijf strafbaar gesteld in artikel 1, eerste lid en onder a, juncto artikel 36 van de WOK. Het prijzengeld is derhalve afkomstig van enig misdrijf, niet zijnde een misdrijf dat door verdachte zelf is begaan. Gelet hierop is sprake van witwassen. De rechtbank acht het ten laste gelegde dan ook wettig en overtuigend bewezen als hierna te melden.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf  van 4 maanden voorwaardelijk  met een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.