Veroordeling wegens (medeplegen) van het doen van ruim 13.000 onjuiste aangiften inkomstenbelasting

Rechtbank Den Haag 7 juli 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:8509

Verdachte heeft in de periode van 2009 tot en met 2013 ruim 13.000 aangiften inkomstenbelasting ingediend waarvan aannemelijk is geworden dat verdachte in ruim 3.000 aangiften ten onrechte aftrekposten zorgkosten en giften heeft ingevuld teneinde de belastingplichtigen een belastingteruggaaf te bezorgen. De fiscus heeft berekend dat met betrekking tot deze ruim 13.000 aangiften het totale fiscale benadelingsbedrag meer dan € 2.823.920 zou kunnen bedragen. Voor zijn werkzaamheden voor derden ontving verdachte volgens eigen verklaring per aangifte in het begin € 30,- en laatstelijk € 40,-. Verdachte heeft tevens de inkomsten uit deze werkzaamheden niet in zijn eigen aangiften omzetbelasting noch in zijn aangifte inkomstenbelasting aangeven, waardoor ruim € 160.000 te weinig belasting van verdachte is geheven.

Feiten

Op 2 maart 2011 werden 33 belastingaangiften inzake de inkomstenbelasting vanaf het IP-adres ingediend waarbij een hoge aftrek specifieke zorgkosten werd opgevoerd. Het voornoemde IP-adres behoort toe aan bedrijf. Uit informatie van de Kamer van Koophandel volgt dat bedrijf een eenmanszaak betreft die op naam van verdachte staat geregistreerd.

Tijdens een doorzoeking van de woning van verdachte zijn een computer en een usb-stick inbeslaggenomen waarop 13.476 unieke aangiftebestanden stonden opgeslagen. De aangiftebestanden betroffen aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2007 tot en met 2012 die in de periode van 2008 tot en met 2013 bij de belastingdienst zijn ingediend.

Feit 1

Vanaf voornoemd IP-adres zijn in de periode vanaf 1 oktober 2010 tot en met 31 december 2012 3.884 aangiften inkomstenbelasting ingediend over de jaren 2008 tot en met 2011 waarin aftrekposten voor Persoons Gebonden Aftrek (PGA) werden vermeld voor in totaal € 8.058.266. Aan 24 belastingplichtigen, waarvan de belastingaangifte via voornoemd IP-adres werd ingediend, zijn vragenbrieven verstuurd. Naar aanleiding daarvan is bij 21 belastingplichtigen het gehele bedrag aan specifieke zorgkosten gecorrigeerd en bij 3 belastingplichtigen zijn de specifieke zorgkosten gedeeltelijk gecorrigeerd.

In de periode van 1 januari 2009 tot en met 27 maart 2013 zijn bij de Centrale administratie van de Belastingdienst te Apeldoorn de digitale belastingaangiften van de volgende personen binnengekomen:

• betrokkene 1 (voor de tijdvakken 2008/2009/2010);
• betrokkene 2 (voor de tijdvakken 2008/2009/2010/2011);
• betrokkene 3 (voor de tijdvakken 2008/2009/2010/2011);
• betrokkene 4 (voor de tijdvakken 2008/2009/2010);
• betrokkene 5 (voor de tijdvakken 2008/2009/2010);
• betrokkene 6 (voor de tijdvakken 2010/2011/2012);
• betrokkene 7 (voor de tijdvakken 2010/2011/2012).

De aftrekposten voor PGA zijn onjuist in deze belastingaangiften opgenomen en de belastingplichtigen hebben verklaard dat verdachte voor hen de belastingaangiften heeft ingevuld en ingediend.

De FIOD heeft geschat dat het belastingnadeel met betrekking tot de 3.884 aangiften inkomstenbelasting € 2.823.920 bedraagt.

De Belastingdienst heeft vragenbrieven gestuurd naar verschillende belastingplichtigen van wie de belastingaangifte via voornoemd IP-adres was ingediend. Tijdens een doorzoeking van de woning van verdachte is de computer van verdachte in beslaggenomen. Op de harde schijf van de computer van verdachte zijn bestanden aangetroffen met daarin 40 brieven. Als auteur staat in het kenmerk van deze bestanden de naam van verdachte vermeld. Deze brieven zijn in naam van de belastingplichtigen aan wie de Belastingdienst voornoemde vragenbrief had gestuurd, opgesteld. In de brieven van betrokkene 8 en betrokkene 9 wordt vermeld dat documenten ter onderbouwing van de aftrekposten bij hun verhuizing zijn zoekgeraakt. In de brief van betrokkene 10 wordt vermeld dat de belastingadviseur de papieren gepost heeft, maar dat die nooit bij betrokkene 10 zijn aangekomen.

Feit 2

Namens bedrijf zijn de elektronische aangiften voor de omzetbelasting over de tijdvakken van het eerste kwartaal 2008 tot en met het vierde kwartaal 2012 bij de Belastingdienst ingediend.

Verdachte heeft verklaard dat hij degene was die de aangiften omzetbelasting namens bedrijf vanaf zijn woonadres te Den Haag, indiende en dat hij de omzet die hij genereerde met het doen van inkomstenbelastingaangiften voor particulieren niet heeft aangegeven, met uitzondering van de omzet die hij heeft behaald met het indienen van 200 belastingaangiften inkomstenbelasting in 2012. Daarnaast heeft verdachte, volgens zijn eigen verklaring, 250 tot 300 aangiften per jaar kosteloos voor vrienden en bekenden ingediend.

De FIOD heeft berekend dat hierdoor € 62.369 te weinig belasting is geheven. Daarbij is de FIOD uitgegaan van de op de computer van verdachte aangetroffen 13.476 unieke aan de Belastingdienst verstuurde belastingaangiften minus de door verdachte kosteloos ingediende belastingaangiften en de door verdachte gehanteerde tarieven.

Feit 3

Verdachte heeft verklaard dat hij de volgende belastingaangiften voor de inkomstenbelasting digitaal vanaf zijn woonadres te Den Haag heeft ingediend bij de Belastingdienst.

• 2008, ingediend op 3 december 2009;
• 2009, ingediend op 3 augustus 2010;
• 2010, ingediend op 8 september 2011;
• 2011, ingediend op 1 juli 2012.

Verdachte heeft verklaard dat hij inkomsten uit werkzaamheden, te weten de inkomsten die hij verdiende met het indienen van belastingaangiften inzake de inkomstenbelasting, niet heeft opgenomen.

De FIOD heeft berekend dat hierdoor € 120.789 te weinig belasting is geheven. Daarbij is de FIOD uitgegaan van de op de computer van verdachte aangetroffen 13.476 unieke aan de belastingdienst verstuurde belastingaangiften minus de door verdachte kosteloos ingediende belastingaangiften en de door verdachte gehanteerde tarieven.

Bewijsvragen

Ten aanzien van feit 1 ziet de rechtbank zich voor de vraag gesteld of verdachte het opzet had op het doen van hiervoor genoemde onjuiste belastingaangiften en/of op het medeplegen daarvan.

Voor wat betreft de feiten 2 en 3 ziet de rechtbank zich voor de vraag gesteld of verdachte deze door hem bekende feiten heeft begaan.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht de ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen. Voor wat betreft feit 1 primair heeft de officier van justitie zich op het standpunt gesteld dat verdachte partieel dient te worden vrijgesproken van het medeplegen van dit feit.

Het standpunt van de verdediging

Ten aanzien van feit 1 heeft de verdediging vrijspraak bepleit. De normadressant van artikel 69 lid 2 Awr is immers de belastingplichtige. Verdachte heeft weliswaar nauw en bewust samengewerkt met de belastingplichtigen om een belastingaangifte te toen, maar die bewuste en nauwe samenwerking zag niet op het doen van een onjuiste belastingaangifte. Immers, er was voor verdachte geen enkele aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van de door de belastingplichtigen aan hem verstrekte gegevens.

Daarnaast heeft de raadsvrouw ter onderbouwing aangevoerd dat de verklaringen van de gehoorde belastingplichtigen niet betrouwbaar zijn omdat zij zelf als verdachten zijn gehoord en dat hun verklaringen strijdig zijn met andere verklaringen.

Ten slotte heeft de raadsvrouw aangevoerd dat er onvoldoende bewijs is om aan te nemen dat de belastingaangiften van de in de tenlastelegging niet bij name genoemde personen en niet nader onderzochte belastingaangiften onjuist zijn.

De verdachte heeft erkend dat hij de onder 2. en 3. ten laste gelegde feiten heeft gepleegd.

De beoordeling van de tenlastelegging

Feit 1: Opzettelijk doen van onjuiste belastingaangiften

De rechtbank is van oordeel dat verdachte opzettelijk onjuist belastingaangiften heeft ingevuld en ingediend. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

Er bevinden zich in het dossier 24 volledig uitgewerkte gevallen van belastingplichtigen ten name van wie door verdachte aangiften inkomstenbelasting met een aftrekpost voor persoonsgebonden aftrek zijn ingediend. In alle gevallen was de aftrekpost voor persoonsgebonden zorgkosten onjuist ingevuld. In 21 gevallen was die geheel onterecht opgenomen en in 3 gevallen was er een te hoge aftrekpost opgenomen.

Van deze 24 gevallen worden zeven belastingplichtigen in de tenlastelegging genoemd. Allemaal verklaren zij dat zij de aftrekpost en het bedrag dat daar is ingevuld, niet hebben doorgegeven aan verdachte en evenmin met hem hebben besproken. Zij waren er geen van allen van op de hoogte dat verdachte deze aftrekpost (in die omvang) in hun belastingaangifte opnam en dat dit ook onjuist is. Ook verklaren zij over de snelheid waarmee verdachte hun aangiften invulde, een aantal heeft het over vijf minuten, een ander over een kwartier. De verklaringen van voornoemde belastingplichtigen komen er voorts op neer dat zij geen verstand hebben van het doen van belastingaangifte, in sommige gevallen het Nederlands niet machtig zijn, in één geval niet kunnen lezen of schrijven en zich om die reden tot verdachte hadden gewend.

Belastingplichtigen betrokkene 8 en betrokkene 9 verklaren dat het niet klopt dat er in de door verdachte opgestelde antwoordbrief staat vermeld dat zij documenten zijn kwijtgeraakt door een verhuizing. Belastingplichtige betrokkene 10 verklaart dat hij buiten een factuur van € 42 voor medicijnen, geen kosten heeft gemaakt ter onderbouwing van aftrekbare kosten.

De rechtbank overweegt dat de voormelde 24 verklaringen van de belastingplichtigen nagenoeg gelijkluidend zijn voor wat betreft de omstandigheid dat verdachte in hun belastingaangifte een bedrag bij de aftrekpost Persoonsgebonden aftrek heeft ingevuld, zonder dit met hen te overleggen. Deze handelswijze – het zonder overleg met belastingplichtigen onjuiste informatie verstrekken aan de Belastingdienst – wordt bevestigd door de verklaringen van belastingplichtigen over de door verdachte namens hen verstrekte informatie naar aanleiding van de door de Belastingdienst verstrekte vragenbrieven.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de verklaring van verdachte dat hij de (hoogte van de) aftrekpost invulde omdat de belastingplichtigen deze kosten bij hem hadden opgegeven, ongeloofwaardig.

De rechtbank verwerpt om deze reden het daartoe strekkende verweer en komt op die grond tot het oordeel dat verdachte met opzet ten onrechte zelf deze aftrekpost heeft opgevoerd in de belastingaangiften. De rechtbank is van oordeel dat kan worden bewezen dat verdachte voor 24 belastingplichtigen, waaronder de zeven in de tenlastelegging genoemde personen, over de tijdvakken 2008, 2009, 2010, 2011 en 2012 opzettelijk onjuist de belastingaangifte heeft ingevuld en ingediend.

Medeplegen van opzettelijk doen van onjuiste belastingaangiften

Verdachte heeft nauw en bewust met de belastingplichtigen samengewerkt teneinde opzettelijk onjuiste (digitale) belastingaangiften in te dienen. De nauwe en bewuste samenwerking bestond hierin dat de belastingplichtigen hun digitale identificatie code en inkomensgegevens aan verdachte verstrekten, zulks telkens met het oogmerk om, terwijl verdachte en belastingplichtige naast elkaar voor de computer van verdachte zaten, het digitale belastingaangifte formulier door verdachte te laten invullen waarna deze belastingaangifte door verdachte van zijn computer naar de Belastingdienst zou worden verstuurd. Verdachte vulde vervolgens het digitale belasting aangiftebiljet in en nam daarin opzettelijk meergenoemde onjuiste aftrekpost op. De digitale belastingaangiften werden middels de digitale identificatiecode door verdachte ingediend.

Dat de belastingplichtigen er wellicht (niet) telkens van op de hoogte waren dat zij een onjuiste belastingaangifte indienden doet, gelet op het arrest van de Hoge Raad van 6 maart 2012 (ECLI:NL:HR:2012:BQ8596), aan het voorgaande niet af. Vastgesteld moet immers volgens de Hoge Raad worden dat de verdachte opzet had op het gronddelict en op het medeplegen. Niet hoeft volgens de Hoge Raad vastgesteld te worden dat de belastingplichtigen die met de verdachte hebben deelgenomen eveneens dat opzet hadden.

Conclusie

Verdachte heeft als medepleger opzettelijk 24 onjuiste belastingaangiften inkomstenbelasting over de tijdvakken 2008 tot en met 2012 gedaan, waardoor te weinig belasting is geheven.

Feit 2 en 3

Op grond van de hiervoor genoemde feiten waar in de voetnoten naar de desbetreffende bewijsmiddelen is verwezen, is de rechtbank van oordeel dat verdachte opzettelijk onjuiste belastingaangiften omzetbelasting en inkomstenbelasting over respectievelijk het eerste kwartaal van 2008 tot en met het vierde kwartaal van 2012 respectievelijk over de jaren 2008 tot en met 2011 heeft ingediend waardoor er € 62.369 en respectievelijk € 120.789 te weinig belasting is geheven.

Bewezenverklaring

• Feit 1 primair: medeplegen van: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit er toe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd;
• Feiten 2 en 3: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit er toe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

Ter terechtzitting is naar voren gekomen dat verdachte ten aanzien van het onder 1 primair bewezenverklaarde feit geen openheid van zaken heeft gegeven en de ernst van dit feit in het geheel niet lijkt in te zien. Voorts legt verdachte de oorzaak van zijn handelen (veelal) bij anderen neer en neemt hij daarmee onvoldoende zijn eigen verantwoordelijkheid in beschouwing. Verdachte lijkt dan ook niet de verwerpelijkheid van zijn handelen in te willen zien. Dit wordt ondersteund door de verklaring van verdachte ter terechtzitting dat hij het de verantwoordelijkheid van de Belastingdienst acht om aangiften op hun juistheid te controleren. Ook heeft hij verklaard dat hij nog immer belastingaangiften voor personen invult en indient, zij het dat het om een minder groot aantal personen dan voorheen zou gaan. Hij stelt dat hij zijn werkwijze heeft veranderd, omdat de Belastingdienst strenger controleert op de aftrekbaarheid van kosten. Kennelijk komt het niet bij verdachte op dat hij, ongeacht of de Belastingdienst de door hem ingediende belastingaangiften op juistheid controleert, juist hoort in te dienen. De rechtbank acht deze houding en de omstandigheid dat verdachte zijn diensten als belastingadviseur nog steeds aanbiedt, bijzonder zorgwekkend. Daarbij is tevens van belang dat slechts door toedoen van de Belastingdienst een einde is gekomen aan zijn strafbare praktijken. Verdachte heeft zelf verklaard dat hij dacht dat er toch niemand achter zou komen. Al het vorenstaande neemt de rechtbank verdachte kwalijk.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de door de officier van justitie gevorderde gedeeltelijk voorwaardelijke gevangenisstraf passend. Het voorwaardelijke deel wordt opgelegd teneinde verdachte er van te weerhouden zich opnieuw aan (dergelijke) strafbare feiten schuldig te maken. Aan dit voorwaardelijke deel zal een proeftijd van drie jaar worden verbonden, gezien de lange pleegperiode, de zorgelijke houding van verdachte waarbij hij niet de volle verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag en de omstandigheid dat hij thans nog immer zijn diensten als belastingadviseur aanbiedt. Om voormelde redenen zal hierbij eveneens de bijzondere voorwaarde worden opgenomen dat verdachte drie jaar lang zich op geen enkele wijze mag bemoeien met c.q. behulpzaam mag zijn bij het doen van belastingaangiften ten name of ten behoeve van derden. Verdachte dient er op die manier gedurende langere tijd van te worden doordrongen dat nieuwe strafbare feiten moeten worden voorkomen.

Gelet op het bovenstaande ziet de rechtbank aanleiding om de door de officier van justitie gevorderde geldboete te matigen.

Bij de vaststelling van de vermogensstraf heeft de rechtbank rekening gehouden met de draagkracht van verdachte.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van vijftien maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vervolging van coördinator voor dood door schuld en van hoofdaannemer voor overtreding art. 10 Arbeidsomstandighedenwet

Rechtbank Den Haag 10 februari 2015, ECLI:NL:RBDH:2015:1282 en ECLI:NL:RBDH:2015:1289

Een werknemer (onderaannemer) stapt tijdens werkzaamheden op het dak van een bedrijfshal op een lichtplaat en valt door het dak. Daaronder hingen geen vangnetten. De werknemer valt van ongeveer 7 meter naar beneden en overlijdt enkele dagen later aan zijn verwondingen. Vervolging van coördinator uitvoering voor dood door schuld en van hoofdaannemer voor overtreding art. 10 Arbeidsomstandighedenwet.

Verdenking

Coördinator uitvoering/(verantwoordelijke)werknemer (verdachte)

Verdachte wordt verweten dat hij geen doeltreffende maatregelen heeft genomen ter voorkoming van valgevaar bij de in zijn opdracht uitgevoerde werkzaamheden.

Verdachte zou geen/onvoldoende maatregelen hebben genomen, zoals het plaatsen van een steiger, hekwerken, leuningen en/of vangnetten, althans daarop onvoldoende toezicht hebben gehouden.

Hierdoor zou het (mede) aan verdachtes, schuld te wijten zijn geweest dat het slachtoffer, die op het dak aan het werk was en op een lichtplaat in het dak stapte, waarbij deze lichtplaat bezweek, waarna deze door de ontstane opening zo’n 7 meter naar beneden viel en daarbij letsel bekwam, aan de gevolgen waarvan deze is komen te overleden.

Hoofdaannemer/werkgever (medeverdachte)

Medeverdachte wordt verweten dat hij geen doeltreffende maatregelen heeft genomen ter voorkoming van valgevaar bij de in zijn opdracht uitgevoerde werkzaamheden.

De door medeverdachte aangestelde coördinator uitvoering, die onder meer was belast met de veiligheid op de bouwplaats, zou niet/onvoldoende in de gelegenheid zijn gesteld zijn taken naar behoren uit te voeren doordat medeverdachte hem onvoldoende op die taken en de aan de arbeid verbonden risico’s had gewezen en hem onvoldoende vrijstelling van overig werk had verleend.

Medeverdachte zou bovendien geen/onvoldoende maatregelen, zoals het plaatsen van een steiger, hekwerken, leuningen en/of vangnetten, hebben genomen, althans daarop onvoldoende toezicht hebben gehouden. Het hiervoor omschreven ongeval was hiervan het gevolg.

Standpunt verdediging

Coördinator uitvoering

De verdediging is van oordeel dat het overlijden van het slachtoffer niet aan verdachte kan worden verweten.

De raadsman heeft ter terechtzitting aangevoerd dat de werknemers die op het dak aan het werk waren, onder wie het slachtoffer, op de hoogte moeten zijn geweest van het feit dat het net onder het deel van het dak waar zij aan het werk waren, was verwijderd; zij zouden dit moeten hebben gezien toen zij die dag bouwmaterialen en gereedschappen uit de loods haalden.

Hoofdaannemer

De raadsman heeft aangevoerd dat de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de werknemers die de werkzaamheden op het dak van de bedrijfshal verrichtten niet bij medeverdachte maar bij de coördinator uitvoering berustte.

De raadsman heeft voorts aangevoerd dat het ongeval slechts heeft plaatsgevonden door de onvoorziene omstandigheid dat het slachtoffer in weerwil van afspraken daarover op het dakdeel, waaronder geen vangnetten hingen, is gaan werken en daar door een lichtplaat is gevallen.

Standpunt OM

Coördinator uitvoering

Het OM is van oordeel dat het overlijden van het slachtoffer de verdachte kan worden verweten.

Verdachte was door zijn werkgever, medeverdachte, aangesteld als coördinator uitvoering ter plaatse en was op de bouwplaats verantwoordelijk voor onder andere de veiligheid van de werknemers. Verdachte had in zijn rol als uitvoerend coördinator de taak om werkzaamheden op elkaar af te stemmen en veiligheidsmaatregelen op elkaar af te stemmen en te waarborgen. Aan een werknemer die een dergelijke functie vervult mag de eis worden gesteld dat deze actief toeziet op naleving van veiligheidsvoorschriften, controleert of gemaakte afspraken die de veiligheid betreffen worden nagekomen en of de werkzaamheden van alle betrokkenen – die immers van invloed (kunnen) zijn op de veiligheidsrisico’s – op elkaar zijn afgestemd. Verdachte heeft dit in onvoldoende mate gedaan.

Hoofdaannemer

Het OM is van oordeel dat medeverdachte de coördinator uitvoering niet, althans onvoldoende in de gelegenheid heeft gesteld zijn taken naar behoren uit te voeren door hem onvoldoende te wijzen op die taken en op de aan de arbeid verbonden risico’s en hem onvoldoende vrijstelling van overig werk te verlenen.

Beoordeling rechtbank

Coördinator uitvoering- verdachte

De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsman. De rechtbank acht het hoogst onaannemelijk dat het slachtoffer en zijn werknemers, die ten tijde van het ongeval op het dak werkzaam waren, ervan op de hoogte waren dat het bewuste net was verwijderd,  temeer omdat het slachtoffer veiligheidsaspecten hoog in het vaandel had staan en uit de verklaringen van de mannen blijkt dat geen van hen wist dat het net was verwijderd.

Bovendien acht de rechtbank de vraag of de werknemers hiervan wetenschap hadden niet van belang voor de vaststelling van de (mate van) schuld van verdachte. De eigen verantwoordelijkheid van de werknemers op het gebied van hun eigen veiligheid staat immers los van de verantwoordelijkheid van de werkgever en degene die namens de werkgever verantwoordelijk is voor naleving van de arbeidsomstandighedenregels op de werkvloer.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verdachte anders had moeten en kunnen handelen en dat sprake is geweest van een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid, onoplettendheid, onachtzaamheid en nalatigheid zijnerzijds.

Hoofdaannemer

Gelet op de (eind)verantwoordelijkheid die medeverdachte als hoofdaannemer ten aanzien van de controle op veiligheidsaspecten heeft, de feitelijke gang van zaken betreffende de uitvoering van de coördinerende taken door de coördinator uitvoering en het feit dat de werknemers voor hun werkzaamheden en de daarmee samenhangende veiligheidsmaatregelen (deels) afhankelijk waren van medeverdachte, moet medeverdachte (in ieder geval mede-)verantwoordelijk worden gehouden voor de veiligheid van de medewerkers op de bouwplaats, ook voor wat betreft de door de onderaannemer ingehuurde werknemers. Dat er sprake was van onderaanneming doet derhalve niet ter zake. Medeverdachte behoudt in dit opzicht haar eigen verantwoordelijkheid.

Het slachtoffer was werknemer van medeverdachte in de zin van de Arbeidsomstandighedenwet. Dat brengt met zich dat hij weliswaar een eigen verantwoordelijkheid had ten aanzien van zijn eigen veiligheid maar dat evenzeer bij medeverdachte de primaire verantwoordelijkheid rustte van de werkgever in de zin van diezelfde wet om ervoor zorg te dragen dat er voldoende deugdelijke voorzieningen op de arbeidsplaats aanwezig waren ter voorkoming van valgevaar. Het is de taak van de werkgever daarop voldoende toezicht te houden.

Bewezenverklaring

Coördinator uitvoering

Dood door schuld

Hoofdaannemer

Overtreding van het voorschrift, gesteld bij artikel 10, lid 1, van de Arbeidsomstandighedenwet, begaan door een rechtspersoon

Strafoplegging

Coördinator uitvoering

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een taakstraf voor de duur van 120 uren.

Verder wijst de rechtbank de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij hoofdelijk toe en veroordeelt verdachte om te betalen aan benadeelde, een bedrag van € 2.402,48.

Hoofdaannemer

De rechtbank veroordeelt medeverdachte tot een geldboete van € 20.000,- en wijst de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij hoofdelijk toe en veroordeelt medeverdachte om te betalen aan benadeelde, een bedrag van € 2.402,48.

Lees hier de volledige uitspraken ECLI:NL:RBDH:2015:1282 en ECLI:NL:RBDH:2015:1289.

Veroordeling wegens fraude met omzetbelasting

Rechtbank Den Haag 16 mei 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:6047

Ten name van bedrijf 1 B.V. zijn aangiften omzetbelasting digitaal aan de Belastingdienst verstuurd vanaf IP-adres. Dit IP-adres is gekoppeld aan medeverdachte, adres 2, zijnde het bedrijfsadres van bedrijf 1.

Over de tijdvakken januari 2011, februari 2011, maart 2011, april 2011, mei 2011, juni 2011 en juli 2011 zijn bij de Centrale Administratie van Belastingdienst te Apeldoorn digitaal aangiften omzetbelasting ten name van bedrijf 1 binnengekomen. De Belastingdienst heeft deze aangiften omzetbelasting op resp. 3 maart 2011, 5 april 2011, 11 mei 2011, 3 juni 2011, 4 juli 2011, 10 augustus 2011 en 20 september 2011 ontvangen. Medeverdachte heeft deze aangiften omzetbelasting verzorgd vanaf het kantooradres van bedrijf 1. In de aangiften over januari 2011, maart 2011, april 2011, mei 2011, juni 2011 en juli 2011 zijn te hoge bedragen aan voorbelasting opgenomen. Hierdoor is ongeveer € 363.000 te weinig omzetbelasting van bedrijf 1 geheven.

De vraag die de rechtbank dient te beantwoorden is wat de rol van verdachte bij het doen van de onjuiste aangiften omzetbelasting is geweest.

Bewijs rechtmatig verkregen?

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft betoogd dat het bewijs in deze zaak onrechtmatig is verkregen en niet kan dienen als bewijs in deze strafzaak. Daartoe heeft de verdediging – kort en zakelijk - het volgende aangevoerd.

Het boekenonderzoek en de vragenbrieven van de Belastingdienst zijn in strijd met artikel 6 van het EVRM. Immers, voorafgaand aan het boekenonderzoek bestond er een redelijk vermoeden dat bedrijf 1 B.V. zich schuldig had gemaakt aan een strafbaar feit. Nu er reeds een verdenking bestond, hadden de vertegenwoordigers van bedrijf 1 voorafgaand aan het boekenonderzoek en de vragenbrieven de cautie moeten krijgen. Verdachte en bedrijf 1 zijn echter onder bedreiging van strafrechtelijke vervolging gedwongen stukken af te geven en informatie te verstrekken die enkel strafrechtelijke vervolging tot doel hadden. Deze stukken en de verklaringen van de vertegenwoordigers van bedrijf 1 zijn derhalve onrechtmatig verkregen, hetgeen moet leiden tot bewijsuitsluiting. Omdat al het verdere bewijs rechtstreeks hieruit is voortgevloeid, dient ook dit bewijs - als ‘verboden vruchten’ van het onrechtmatige onderzoek - van het bewijs te worden uitgesloten.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat tijde van het boekenonderzoek nog geen redelijk vermoeden van een strafbaar feit bestond en dat bedrijf 1 gehouden was om op grond van haar informatieverplichting informatie te verschaffen. Deze informatie bestond onafhankelijk van de wil van bedrijf 1 of verdachte. De verklaringen die zijn afgelegd voordat het strafrechtelijk onderzoek was aangevangen, worden wat de officier van justitie betreft niet tot het bewijs gebezigd.

De beoordeling door de rechtbank

Bedrijf 1 heeft – ter vaststelling van de heffing van belasting – de verplichting om informatie aan de Belastingdienst te verschaffen op grond van artikel 47 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). Zowel informatie waarvan het bestaan niet afhankelijk is van de wil van de belastingplichtige (wilsonafhankelijk materiaal) als informatie waarvan het bestaan wel afhankelijk is van de wil van de belastingplichtige (wilsafhankelijk materiaal) mag worden afgedwongen voor belastingheffingsdoeleinden.

In zijn arrest van 12 juli 2013 heeft de Hoge Raad in onderdeel 3.6 overwogen dat het verbod op gedwongen zelfincriminatie samenhangt met het zwijgrecht, hetgeen meebrengt dat dit verbod zich niet uitstrekt tot het gebruik in strafzaken van bewijsmateriaal dat weliswaar onder dwang is verkregen, maar geldt als wilsonafhankelijk materiaal. Uit rechtspraak van het EHRM - de rechtbank begrijpt dat ook Chambaz/Zwitserland hieronder wordt geschaard - blijkt niet dat van dit uitgangspunt is teruggekomen, aldus de Hoge Raad. Nu de gevoerde administratie en de daarin opgenomen facturen informatie betreft die onafhankelijk van de wil van bedrijf 1 en verdachte bestaat, is het opvragen van dergelijke informatie naar het oordeel van de rechtbank niet in strijd met artikel 6 EVRM en kan deze informatie als bewijs in een strafprocedure worden betrokken (vergelijk HR 16 november 2012, ECLI:NL:HR:2012:BY3272).

Aan de beoordeling of het wilsafhankelijke materiaal – te weten: de verklaringen van verdachte in het kader van het boekenonderzoek en de beantwoording van het verzoek om nadere informatie – van bewijs in deze strafzaak uitgesloten dient te worden, komt de rechtbank niet toe, omdat dit wilsafhankelijke materiaal niet tot het bewijs zal wordt gebezigd. De rechtbank zal slechts de verklaringen gebruiken die zijn afgelegd nadat de cautie is gegeven. Het verweer van de verdediging wordt derhalve verworpen.

Ter zitting heeft de rechtbank reeds geoordeeld dat het door de raadsman aangevoerde ook niet kan leiden tot de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie.

Bewijsoverwegingen

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie is van oordeel dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte het aan hem ten laste gelegde feit heeft begaan.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft vrijspraak bepleit. Hij heeft daartoe aangevoerd dat geen sprake is van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en medeverdachte gericht op belastingfraude dan wel een opdracht van verdachte aan medeverdachte, en dat verdachte geen feitelijk leiding aan de verboden gedragingen heeft gegeven, omdat hij op dat gebied geen formele of feitelijke beschikkingsmacht had en niet willens en weten de kans heeft aanvaard dat medeverdachte een onjuiste belastingaangifte zou doen.

Het oordeel van de rechtbank

Medeverdachte heeft als volgt verklaard over het indienen van de onjuiste aangiften omzetbelasting: “verdachte en ik hebben in overleg besloten om onjuiste aangiften omzetbelasting in te dienen waardoor we meer financiële ruimte kregen. (…) Maandelijks berekenden verdachte en ik wat we aan extra geld nodig hadden om aan onze verplichtingen te voldoen. Deze verplichtingen betrof eveneens ons salaris. (…) Ik heb maandelijks met verdachte besproken hoeveel er aan voorbelasting bij geplust moest worden. Ik stuurde verdachte dan een e-mail of besprak dit mondeling met wat de kosten waren en hoeveel er via de voorbelasting bij moest om aan onze verplichtingen te kunnen voldoen. verdachte gaf mij altijd toestemming om de onjuiste aangifte over de genoemde maanden in te dienen.”

Verdachte en medeverdachte hebben, voordat zij samenwerkten in bedrijf 1, samengewerkt bij het bedrijf 2. Verdachte was bij bedrijf 2 bestuurder en medeverdachte boekhouder. Verdachte was bij de oprichting formeel bestuurder en aandeelhouder van bedrijf 1. In verband met de afwikkeling van het faillissement van bedrijf 2 heeft verdachte zijn aandelen in bedrijf 1 overgedragen aan medeverdachte en is medeverdachte bestuurder geworden. Er bestond namelijk het risico dat crediteuren van bedrijf 2 beslag zouden leggen op de aandelen van verdachte in bedrijf 1. De rolverdeling tussen verdachte en medeverdachte veranderde daardoor niet. Verdachte en medeverdachte hebben het bedrijf samen geleid, hij was samen met medeverdachte feitelijkleidinggever van bedrijf 1, aldus verdachte.

Verdachte heeft ter terechtzitting voorts verklaard dat medeverdachte met een tijdelijke oplossing kwam om hun liquiditeitsproblemen op te lossen, namelijk door het ‘schuiven’ met de omzetbelasting tussen verschillende aangifteperioden. Verdachte verklaarde dat hij dacht dat ze daar alleen een boete voor konden krijgen en dat ze het konden rechttrekken als ze een ‘klapper’ in de omzet zouden maken.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verdachte in bewuste en nauwe samenwerking met medeverdachte feitelijk leiding heeft gegeven aan bedrijf 1, ook ten aanzien van het doen van onjuiste aangiften omzetbelasting. Verdachte heeft ermee heeft ingestemd dat er meer omzetbelasting door bedrijf 1 aan de Belastingdienst werd teruggevraagd dan waar bedrijf 1 recht op had terwijl hij wist dat dit kon leiden tot een boete. Vervolgens heeft hij niet ingegrepen toen bleek dat de ‘klapper’ uitbleef. Onder deze omstandigheden maakt het strafrechtelijk geen verschil dat verdachte niet zelf de aangiften omzetbelasting heeft ingediend.

Bewezenverklaring

Opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 14 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft als feitelijk bestuurder van een vennootschap samen met zijn medeverdachte aanzienlijke geldbedragen onttrokken aan die vennootschap terwijl hij wist dat deze in zeer zwaar weer verkeerde

Rechtbank Den Haag 25 april 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:6053 

Bedrijf 1 is bij vonnis van 12 mei 2009 in staat van faillissement verklaard, met benoeming van mr. betrokkene 1 tot curator. bedrijf 2 is bij vonnis van 19 juni 2009 in staat van faillissement verklaard, met benoeming van mr. betrokkene 1 tot curator. Mr. betrokkene 1 heeft op 27 april 2011 aangifte gedaan tegen onder meer medeverdachte 1 wegens bedrieglijke bankbreuk.

Verdachte wordt bij feit 1 ten laste gelegd dat hij als feitelijk bestuurder van bedrijf 1 en bedrijf 2 bedrieglijke bankbreuk heeft gepleegd door aan bedrijf 1 een bedrag van €129.457,68 te onttrekken en aan bedrijf 2 een bedrag van €81.857. Subsidiair wordt dit feit ten laste gelegd als witwassen.

Bij feit 2 wordt aan verdachte ten laste gelegd dat hij als feitelijk bestuurder van bedrijf 1 en bedrijf 2 bedrieglijke bankbreuk heeft gepleegd door niet te voldoen aan de op hem rustende verplichting tot het voeren dan wel tevoorschijn brengen van de administratie van deze vennootschappen. Subsidiair wordt dit feit ten laste gelegd als eenvoudige bankbreuk.

Bestuur van de vennootschappen

Blijkens de aangifte maakten bedrijf 1 en bedrijf 2 deel uit van een organisatie die zich bezig hield met het exploiteren van vastgoed. Binnen deze organisatie had medeverdachte 1 de dagelijkse leiding. Verdachte was daarbij volgens de aangifte op de achtergrond betrokken, omdat hij samen met medeverdachte 1 een onroerend goedportefeuille had en belangen in het Franse vastgoedproject.

Verdachte was van 3 augustus 2005 tot 7 februari 2008 bestuurder van bedrijf 1. Verdachte had in bedrijf 1 (een deel van) zijn onroerend goedportefeuille ingebracht.

Tevens was verdachte samen met medeverdachte 1 sinds 2005 (indirect) eigenaar van een landgoed in Frankrijk, vastgoedproject, waarvoor zij hypothecaire leningen hebben afgesloten. Verdachte en medeverdachte 1 stonden persoonlijk borg voor deze lening.

Medeverdachte 1 was in de ten laste gelegde periode (15 mei 2008 tot en met 2 mei 2009) (indirect) bestuurder van bedrijf 1 en bedrijf 2.

Medeverdachte 1 heeft – gevraagd naar functie van verdachte bij bedrijf 1 en bedrijf 2 – bij de rechter-commissaris verklaard:

“verdachte was mede-directeur en mede-aandeelhouder bij bedrijf 1 Ik hield mij dagelijks bezig met de financiën. verdachte deed alleen de aankopen van onroerend goed. In ieder geval verdachte en ik hadden bankpassen. Ik was eindverantwoordelijk voor de administratie. betrokkene 2 en betrokkene 3 waren als administrateurs bij het bedrijf betrokken.

verdachte had geen functie bij bedrijf 2 Voor de financiële administratie geldt hetzelfde als bij bedrijf 1 Grote uitgaven deed ik ook bij deze rechtspersoon in samenspraak met verdachte. Het waren immers onze gelden. Wij hebben daar nooit één cent van gezien. Feitelijk was ik eindverantwoordelijk.”

Medeverdachte 2, werkzaam voor bedrijf 2, heeft verklaard dat verdachte en medeverdachte 1 de grote bazen waren.

betrokkene 4, werknemer van bedrijf 1, heeft verklaard dat verdachte compagnon van medeverdachte 1 was en dat verdachte ook na het faillissement van bedrijf 1 nog dagelijks op het kantoor aan adres 2 te Den Haag kwam. 

Verdachte heeft ter zitting verklaard dat hij in december 2007 verwachtte dat de markt voor onroerend goed zou instorten en dat hij daarom aan medeverdachte 1 te kennen heeft gegeven een deel van de onroerend goedportefeuille van bedrijf 1 te willen verkopen. Verdachte zou dan ook rustiger kunnen gaan leven. Omdat hij geen nieuwe onroerende goederen meer zou aankopen, hoefde hij ook niet meer vertegenwoordigingsbevoegd te zijn en heeft verdachte zich als bestuurder van bedrijf 1 bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel laten uitschrijven.

Financiële verwevenheid vennootschappen

Getuige betrokkene 2 heeft in zijn tweede verhoor verklaard dat er tussen de vennootschappen waarvan hij de administratie deed, zoals bedrijf 1 en bedrijf 2 en ook tussen de andere vennootschappen onderling, met geld werd geschoven. betrokkene 2 had op enig moment wel twintig rekeningen van rekening-courant die hij moest bijhouden. Verder heeft betrokkene 2 in dat verhoor verklaard dat verdachte en medeverdachte 1 geen onderscheid maakten tussen de verschillende vennootschappen: “(…) het was allemaal hun bezit en zij maakten zich niet druk over via welke vennootschap het ging.”

Verdachte heeft dit ter terechtzitting bevestigd.

Van de bankrekeningen van bedrijf 1 en bedrijf 2 zijn betalingen gedaan ten behoeve van (de hypothecaire leningen voor) vastgoedproject.

Ontstaan financiële problemen

De curator stelt in zijn eerder genoemde aangifte dat gezien het feit dat er in 2008 ernstige financiële moeilijkheden zijn ontstaan en meerdere schuldeisers onbetaald bleven, in ieder geval de onttrekkingen die zijn gedaan na 1 oktober 2008 een wederrechtelijk karakter dragen. Blijkens de aangifte is in het najaar van 2008 geprobeerd om de financiële problemen op te lossen door een groot pakket onroerend goed van onder meer bedrijf 1 te verkopen, maar dat is afgeketst omdat de koper tekort schoot.

Getuige betrokkene 2 heeft verklaard dat hij in april 2008 door medeverdachte 1 is aangenomen om de interne boekhouding te gaan verzorgen. betrokkene 2 verklaarde verder dat er geschoven werd met geld van de ene BV naar de andere BV, omdat er liquiditeitsproblemen waren. Er stond te weinig geld op de bankrekeningen om de rekeningen te betalen. Vanaf juni 2008 kwam er steeds minder geld op de rekeningen binnen. Er werd weinig verkocht in 2008 en winsten werden er niet meer gemaakt.

Getuige betrokkene 5 heeft verklaard dat hij van 1 oktober 2005 tot 1 juli of 1 augustus 2008 werkzaam is geweest voor medeverdachte 1. In de periode van 1 november 2007 tot 8 mei 2008 was hij bestuurder van bedrijf 2 en (indirect) van bedrijf 3 Hij geeft verder aan dat hij in 2006 of 2007 het beheer van de rekeningen is gaan doen omdat betrokkene 6 dat op een gegeven moment niet meer aankon. De crediteuren gingen vaker bellen waar hun geld bleef. Hij gaf aan dat de achterstanden in betalingen van de crediteuren werden veroorzaakt doordat er op enig moment te weinig geld op de rekeningen binnen kwam van de vennootschappen. De verhuur leverde te weinig geld op, er was leegstand en er kwam te weinig geld binnen op de rekening. Er werd ook huur contant betaald die niet op de rekening gestort werd.

Van de bankrekening van bedrijf 1 is in 2008 een bedrag van in totaal €1.432.092,73 aan hypotheeklasten afgeschreven. Hiervan is een bedrag van in totaal €1.415.085,35 gestorneerd, omdat het saldo op de bankrekening onvoldoende was. Per saldo is in 2008 €17.007,40 betaald aan hypotheeklasten in de maanden november en december 2008, omdat de afgeschreven bedragen in die maanden niet volledig gestorneerd zijn door de banken. In 2009 zijn alle betalingen van bedrijf 1 gestorneerd.

De curator schrijft in zijn toelichting op de aangifte dat er bij bedrijf 1 vanaf 2007 zeer aanzienlijke belastingschulden zijn ontstaan.

Verdachte en (onder meer) zijn medeverdachte 1 zijn in de zomer van 2007 verschillende keren aangeschreven door de hypotheekbank in verband met het aanzuiveren van achterstallige hypotheekbetalingen. Bij brief van 8 mei 2008 schrijft de hypotheekbank onder meer dat de debetstand was opgelopen van €376.276,04 en op 14 november 2007 tot €622.160,53 op 7 mei 2008 en dat toezeggingen om de achterstand in te lopen niet gestand waren gedaan.

De ten laste gelegde onttrekkingen

In de administratie van bedrijf 1 is een grootboekrekening aangetroffen betreffende grootboekrekening 1. Daaruit blijkt dat in de periode van 15 mei 2008 tot 2 mei 2009 verdachte van de bankrekeningen van bedrijf 1 in totaal €121.0535,04 voor privé doeleinden heeft opgenomen, dan wel overgeboekt heeft gekregen of rekeningen betaald heeft gekregen.

Tevens is een “grootboekrekening 2” van 2008 van bedrijf 1 aangetroffen waarin €8.405 is geboekt als privé opname door verdachte. In de administratie van bedrijf 1 zijn geen bescheiden aangetroffen met betrekking tot deze opnames.

Uit de kasadministratie van bedrijf 2 is gebleken dat tussen 19 juni 2008 en 13 februari 2009 een bedrag van €81.857 aan privé opnames uit de kas op naam van verdachte zijn geboekt.

Getuige betrokkene 2 heeft in zijn eerste verhoor onder meer verklaard dat hij voor bedrijf 2 - die het onroerend goed voor medeverdachte 1, verdachte en de B.V.’s exploiteerde - de huurontvangsten per kas en per bank inboekte. Ook de uitgaven heeft hij geboekt. Alles werd geboekt aan de hand van bonnen, ook in rekening-courant werden de privé-opnames geboekt voor medeverdachte 1 of verdachte.

In zijn tweede verhoor heeft getuige betrokkene 2 naar aanleiding van een vraag naar de onttrekkingen van €81.857 verklaard dat hij grootboekrekening 1000 in de boekhouding heeft opgenomen. Verder heeft hij verklaard dat er een geldkistje met daarin op zijn hoogst €7.000,- was en dat de kas werd bijgehouden door betrokkene 5 en betrokkene 6. Bonnen met de kasstukken werden bijgehouden in een grote ordner. betrokkene 2 moest volgens zijn verklaring regelmatig vragen waarom er bedragen vanuit de kas door verdachte werden opgenomen of betaald waren. Dat stond op de bonnen vaak niet bijgeschreven. Als er geen zakelijke kosten gemaakt waren, dan boekte hij de uitgaven op de rekening ‘privé’ van die persoon.

Over de betalingen van de bankrekeningen van bedrijf 1 verklaart betrokkene 2 dat hij bankafschriften onder ogen kreeg en zag dat er bedragen waren opgenomen of betaald die hij niet kon plaatsen. Bij navraag bij betrokkene 5 of betrokkene 6 bleken dit privé opnames van verdachte te zijn dus boekte hij de bedragen dan op de rekening courant van verdachte. De kasopnames bij bedrijf 1 boekte hij op dezelfde wijze als bij bedrijf 2.

Administratie

Curator betrokkene 1 heeft in zijn aangifte gesteld dat de door hem van verdachte en bedrijf 1 ontvangen administratie een rommelige en onvolledige indruk maakt en geen volledig inzicht geeft in de rechten en verplichtingen. Ook de administratie van bedrijf 2 was naar zijn mening onoverzichtelijk en onvolledig, onder andere omdat er geen kasadministratie is aangetroffen.

Getuige betrokkene 2 heeft in zijn eerste verhoor verklaard dat hij na zijn indiensttreding is begonnen met de boekhouding over 2008 en dat hij niets heeft gezien over 2007. Er was geen financiële administratie. Ze werkten met betrokkene 3. Er waren stapeltjes facturen waarmee niets was gedaan. Er was geen financiële administratie.

Verder heeft betrokkene 2 verklaard dat hij vanaf begin 2009 is gestopt met de administratieve verwerking van het kasbeheer van bedrijf 2 omdat hij de opdracht kreeg om zich bezig te gaan houden met het beheer van de huren. betrokkene 2 heeft gezien dat betrokkene 7 een eenvoudig kasboekje bijhield.

In zijn tweede verhoor, waarnaar hiervoor al is verwezen, heeft betrokkene 2 verklaard dat de administratie of andere bescheiden naar zijn mening allemaal zijn ingeleverd bij de curator. Hij heeft zelf vier dikke ordners met facturen en dergelijke, kasbescheiden en huuroverzichten van bedrijf 2 BV ingepakt in dozen die naar de curator moesten. Hij heeft de dozen in de bestelauto gezet. betrokkene 7 zou de dozen afleveren bij de curator. Hij is hiervoor meerdere keren heen en weer gereden naar de curator.

Betrokkene 2 heeft bij de rechter-commissaris verklaard dat hij het door de curator geschetste beeld dat de financiële administratie een rommelige indruk maakte, niet herkent. Volgens betrokkene 2 had hij deze in goede orde in de handen van betrokkene 7 achter gelaten. De niet-financiële administratie was volgens hem wel vaak heel onvolledig.

De door betrokkene 2 genoemde betrokkene 3 heeft verklaard dat hij de administratie van bedrijf 4 deed. Hij heeft tot en met 2007 ook de boekhouding voor de andere vennootschappen gedaan. In 2007 werd de werkdruk met betrekking tot de boekhouding van medeverdachte 1 en zijn vennootschappen te hoog omdat er inmiddels tien B.V.’s bij waren gekomen. Hij heeft toen aan medeverdachte 1 gevraagd om iemand aan te nemen die zijn werkzaamheden moest overnemen. In 2007 ontstond ook een achterstand in het betalen van de rekeningen voor de verrichte werkzaamheden door medeverdachte 1. Hij kon de werkzaamheden voor medeverdachte 1 niet meer combineren, er was een werkdruk en een betalingsachterstand. Hij heeft tot 2007 voor medeverdachte 1 geboekt. Hiervan werden geen jaarrekeningen opgemaakt omdat de rekeningen niet betaald werden door medeverdachte 1 op voorschot. Vanaf 2008 werd de boekhouding gevoerd door betrokkene 2. betrokkene 2 had niet de beschikking over de balansen van 2007, want die waren niet opgemaakt. Hij, betrokkene 3, is wel de loonadministratie blijven doen.

Bij onderzoek naar de bij de curator ingeleverde administratie en de bij betrokkene 3 in beslag genomen administratie van bedrijf 1 zijn geen facturen aangetroffen voor de in de tenlastelegging genoemde bedragen. Van bedrijf 2 zijn wel afschriften van bankrekeningen aangetroffen, maar geen administratie of facturen. Evenmin is aangetroffen de administratie van bedrijf 4 over 2008 en 2009 en de administratie van bedrijf 3 over 2008 en 2009.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen kunnen worden verklaard.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman van verdachte heeft vrijspraak bepleit. Hij heeft daartoe aangevoerd dat verdachte geen formeel en geen feitelijk bestuurder van de vennootschappen was in de ten laste gelegde periode. Tevens heeft de raadsman aangevoerd dat verdachte niet de opzet heeft gehad om schuldeisers te benadelen. Nu er geen verhullingshandelingen zijn gepleegd moet verdachte ook van het subsidiair ten laste gelegde witwassen worden vrijgesproken.

Beoordeling rechtbank

Feitelijk Bestuurder

De belangrijkste activiteiten van bedrijf 1 en bedrijf 2 werden gevormd door de aan- en verkoop van onroerende zaken en de exploitatie daarvan. Verdachte had daarbij als degene die verantwoordelijk was voor de aan- en verkoop een cruciale rol. Verder had verdachte ook een groot belang in de vennootschappen, omdat hij daarin (een deel van) zijn onroerend goedportefeuille had onder gebracht. Deze werd door bedrijf 2 geëxploiteerd. Weliswaar blijkt uit de afgelegde verklaringen dat verdachte niet de dagelijkse leiding binnen de ondernemingen had en zich ook niet met de financiële administratie bemoeide, maar dat neemt niet weg dat uit de verklaring van medeverdachte 1 volgt dat verdachte wel zeggenschap over de belangrijke financiële beslissingen binnen de vennootschappen had, zoals ten aanzien van de verkoop een groot deel van de onroerend goedportefeuille van bedrijf 1

Uit het dossier volgt ook dat verdachte toegang had tot de financiële middelen van de vennootschappen. Hij had, net als medeverdachte 1, de beschikking over een bankpas van bedrijf 1 en nam daarmee grote bedragen op van de bankrekeningen van bedrijf 1 Bovendien nam hij grote bedragen op uit de kas van bedrijf 2 zonder dat hij die opnames door middel van bonnen of facturen kon verantwoorden. Dat verdachte daarvoor toestemming nodig had van medeverdachte 1 is niet aannemelijk geworden.

Daarbij komt nog dat getuige betrokkene 4 heeft verklaard dat verdachte ook na het faillissement van bedrijf 1 nog dagelijks op kantoor kwam.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verdachte in de ten laste gelegde periode feitelijk leiding gaf aan bedrijf 1 en bedrijf 2

Feit 1: Bedrieglijke bankbreuk, onttrekkingen

Vast staat dat aan de ten laste gelegde onttrekkingen geen juridisch opeisbare verplichtingen van de vennootschappen jegens verdachte bestonden. Iedere onderbouwing daarvan, zoals bijvoorbeeld facturen of een managementovereenkomst, ontbreekt. Dat sprake was van “reguliere betalingen”, zoals de verdediging heeft aangevoerd, is niet aannemelijk geworden, maar zou op zichzelf ook aan het onverplichte karakter daarvan niet afdoen. Dat de onttrekkingen in rekening-courant werden geboekt doet aan het onverplichte karakter daarvan evenmin af.

Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat in ieder geval bedrijf 1 vanaf begin 2008 zodanig ernstige financiële problemen had, dat zij niet meer aan haar financiële verplichtingen jegens de banken kon voldoen. Gelet op de onderlinge verwevenheid van de ondernemingen, die door verdachte als een geheel werden beschouwd en waar blijkens de afgelegde verklaringen onderling met geld werd geschoven, verkeerden alle tot de onderneming behorende vennootschappen vanaf dat moment in ernstige financiële problemen. Die onderlinge verwevenheid van de financiën wordt ook bevestigd door het feit dat deze vennootschappen alle vier binnen een periode van enkele maanden failliet zijn verklaard.

Gelet daarop is de rechtbank van oordeel dat er in ieder geval vanaf begin 2008 een aanmerkelijke kans bestond dat de vennootschappen failliet zouden worden verklaard.

Dat verdachte, die een groot financieel belang had in bedrijf 1 en met wie alle belangrijke financiële beslissingen werden besproken, daarvan niet op de hoogte was, is ongeloofwaardig. Verdachte moet door de brieven van de hypotheekbank vanaf mei 2008 in ieder geval op de hoogte zijn geweest van het feit dat voor vastgoedproject al geruime tijd geen aflossingen meer werden betaald en dat er dus op dat moment binnen die vennootschappen onvoldoende financiële middelen waren om schuldeisers te voldoen en dat derhalve een faillissement dreigde.

Gelet daarop moet verdachte zich er evenzeer van bewust zijn geweest dat de schuldeisers van bedrijf 1 en bedrijf 2 door de ten laste gelegde onttrekkingen in hun verhaal zouden worden benadeeld.

Feit 2: Bedrieglijke bankbreuk, administratie

Gelet op de door betrokkene 2 en betrokkene 3 afgelegde verklaringen staat vast dat in de financiële administratie van de vennootschappen nooit een aansluiting is gemaakt tussen 2007 en 2008 en staat evenzeer vast dat in ieder geval de overige administratie, die onder meer inzicht moet geven in de rechten en verplichtingen van de vennootschappen, niet op orde was. Dat betekent dat de vennootschappen niet hebben voldaan aan hun administratieve verplichtingen als bedoeld in de artikelen 2:10 BW.

Gelet op de hiervoor aangehaalde verklaringen, de aangifte van de curator en de terzake opgemaakte processen-verbaal staat evenzeer vast dat de curator niet van alle betrokken vennootschappen de volledige beschikbare administratie heeft gekregen. Alleen ten aanzien van bedrijf 1 geldt dat aannemelijk is dat deze administratie aan de curator is verstrekt. Van de overige vennootschappen ontbreekt deze vrijwel geheel, in ieder geval wat betreft de jaren 2008 en 2009, terwijl uit de verklaringen van betrokkene 2 en betrokkene 5 kan worden afgeleid dat in ieder geval wel financiële administratie, zoals een kasboekhouding van bedrijf 2, aanwezig moet zijn geweest. Dat deze administratie wel aan de curator is verstrekt, is niet aannemelijk geworden. Immers, de curator heeft gesteld deze niet te hebben ontvangen. De enkele verklaring van getuige betrokkene 2 dat hij ordners met facturen en dergelijke, kasbescheiden en huuroverzichten van bedrijf 2 BV heeft ingepakt in dozen die betrokkene 7 bij de curator zou afleveren legt onvoldoende gewicht in de schaal om de verklaring van de curator in twijfel te trekken.

Door geen goede administratie te voeren en de gevoerde administratie niet aan de curator te overhandigen, zijn de schuldeisers in hun verhaalsmogelijkheden benadeeld. Daardoor kan de vermogenspositie van de vennootschappen immers niet goed worden vastgesteld, hetgeen temeer klemt nu grote onttrekkingen aan de vennootschappen zijn gedaan, waarvan niet steeds duidelijk is waaraan of aan wie deze ten goede zijn gekomen. Nu verdachte binnen de vennootschappen niet met het voeren van de administratie belast is geweest kan echter niet worden aangenomen dat hij zich hiervan bewust is geweest. Derhalve zal de rechtbank hem vrijspreken van hetgeen hem als feit 2 primair ten laste is gelegd.

Hetgeen verdachte subsidiair ten laste wordt gelegd acht de rechtbank wel bewezen. Verdachte behoorde er als feitelijk leidinggevende van bedrijf 1 en bedrijf 2 voor zorg te dragen dat de aanwezige administratie correct aan de curator zou worden overgedragen. Dat dat niet is gebeurd is aan zijn schuld te wijten. Verdachte kwam immers ook na het faillissement nog dagelijks op het kantoor van de vennootschappen en had op de correcte overdracht toezicht kunnen houden.

Medeplegen

Gelet op de positie van medeverdachte 1 binnen de ondernemingen van bedrijf 1 en bedrijf 2, alsmede gelet op het feit dat verdachte de hiervoor bewezen geachte feiten gepleegd heeft als feitelijk bestuurder van de vennootschappen, acht de rechtbank bewezen dat verdachte deze tezamen en met anderen heeft gepleegd.

Bewezenverklaring

Feit 1 primair: medeplegen van als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon enig goed aan de boedel onttrokken hebben, meermalen gepleegd;

Feit 2 subsidiair: medeplegen van als bestuurder van een rechtspersoon, welke in staat van faillissement is verklaard, aan hem te wijten zijn, dat boeken, bescheiden en andere gegevensdragers die ingevolge artikel 10, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek zijn bewaard, niet in ongeschonden staat worden tevoorschijn gebracht.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeeld verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden, waarvan 4 voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar.

Verdachte heeft als feitelijk bestuurder van een vennootschap samen met zijn medeverdachte aanzienlijke geldbedragen onttrokken aan die vennootschap terwijl hij wist dat deze vennootschap in zeer zwaar weer verkeerde en dat door zijn handelen crediteuren werden benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden.

Verdachte heeft zich ook schuldig gemaakt aan het in zijn hoedanigheid als bestuurder van failliete bedrijven niet voldoen aan zijn wettelijke verplichtingen om een volledige en overzichtelijke administratie aan de curator ter beschikking te stellen, waardoor de curator niet in staat is gesteld om eventuele vorderingen op derden ten behoeve van de schuldeisers van de vennootschappen in te vorderen. Daarmee heeft verdachte blijk gegeven van een lichtzinnige houding ten opzichte van de vermogensbelangen van die schuldeisers.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens medeplegen van hypotheekfraude

Rechtbank Den Haag 25 april 2015, ECLI:NL:RBDHA:2014:6055

Door medeverdachte 1, werkzaam bij bedrijf 2, is ten behoeve van verdachte een hypotheekaanvraag ingediend bij de ING Bank. Dit resulteerde in een offerte van 22 oktober 2003 van de ING in verband met de financiering van een nieuwbouwproject tot een bedrag van € 275.000. De akte van levering en de hypotheekakte zijn op 30 januari 2004 gepasseerd. Een van de verkopers van dit project is medeverdachte 2.

Aansluitend op die offerte zijn door ING de navolgende bescheiden ontvangen, die dienen ter onderbouwing van de door bedrijf 2 ingediende aanvraag:

• een werkgeversverklaring waarin staat vermeld dat verdachte vanaf 1 september 2003 in vaste dienst is bij bedrijf 1 en dat verdachte uit dien hoofde een bruto salaris van € 40.800 per jaar verdient;
• een loonafrekening waarin staat vermeld dat verdachte in oktober 2003 174 uren heeft gewerkt bij/voor bedrijf 1 en dat verdachte uit dien hoofde een netto salaris heeft verdiend van € 1.114,12.

Uit informatie afkomstig van het Handelsregister van de Kamer van Koophandel blijkt dat er twee ondernemingen bestaan met daarin de naam "bedrijf 1" die beide gelieerd zijn aan medeverdachte 2. De oudste onderneming betreft een éénmanszaak met de naam bedrijf 1 en voorzien van een tweede handelsnaam "bedrijf 1". Deze eenmanszaak is op 1 januari 1995 opgericht en op 28 april 2009 werden de activiteiten van deze onderneming "overgedragen". De onderneming werd gedreven voor rekening van de medeverdachte 2.

De tweede onderneming betreft "bedrijf 4". Deze VOF is op 1 oktober 2002 opgericht en op 1 januari 2004 opgeheven. Medeverdachte 2 was vennoot van deze VOF.

Uit onderzoek is gebleken dat door bedrijf 1 drie salarisstortingen op bankrekening van verdachte zijn gedaan. Uit bankafschriften blijkt dat:

• op 1 oktober 2003 een bedrag van € 2.285,88 werd gestort, afkomstig van bankrekeningnummer rekeningnummer, met de omschrijving overschrijving, netto salaris september 2003;
• op 27 oktober 2003 een bedrag van € 2.285,88 werd gestort, afkomstig van bankrekeningnummer rekeningnummer, met de omschrijving overschrijving, salaris oktober 2003;
• op 2 maart 2004 een bedrag van € 1.961,54 werd gestort, afkomstig van bankrekeningnummer rekeningnummer, met de omschrijving overschrijving, salaris februari 2004.

Enkele dagen na de salarisstortingen van 1 en 27 oktober 2003, zijn geldbedragen van respectievelijk € 2.600,00 en € 2.300,00 contant van de rekening van verdachte opgenomen.

Voorts komt uit het onderzoek naar voren dat op de kopieën van de dagafschriften van de bankrekening van verdachte is te zien dat verdachte een (vast) dienstverband heeft bij een bedrijf genaamd bedrijf 3. Te zien is dat zij maandelijks een netto salaris ontvangt dat varieert van € 203,28 over de maand april 2003 tot € 672,48 over de maand juli 2004. Dit is tevens de laatste salarisbetaling van bedrijf 3 die op voornoemde dagafschriften zichtbaar is.

Bij haar verhoor verklaarde verdachte, zakelijk weergegeven, dat zij al enige tijd het plan had om een woning te kopen. In oktober 2003 is zij naar bedrijf 2, gevestigd aan de straatnaam 1 te ’s-Gravenhage, gegaan. bedrijf 2 was van medeverdachte 2. bedrijf 2 adviseert bij hypotheken en vraagt hypotheken aan. Verdachte heeft bij bedrijf 2 een aantal gesprekken met medeverdachte 2 gevoerd over de aankoop van een pand. Verdachte wist dat zij met haar inkomen geen duur pand kon kopen. Ze werkte namelijk destijds bij bedrijf 3 en verdiende daar in eerste instantie tussen de € 300,00 en € 400,00 netto per maand. Na een halfjaar is zij meer gaan werken en verdienen. Daarnaast had zij een Weduwe en wezen-uitkering en had zij inkomsten van ongeveer € 50,00 per week die zij niet verantwoordde bij de belastingdienst.

Verdachte heeft verder verklaard dat zij wist dat haar inkomen bij bedrijf 3 ruim onvoldoende was voor de aankoop van een appartement op de straatnaam 2. medeverdachte 2 zou tegen haar hebben gezegd dat zij zich geen zorgen hoefde te maken en dat hij een hypotheek voor haar "kon regelen". Verdachte verkeerde in de veronderstelling dat haar inkomen bij bedrijf 3 zou worden gebruikt voor een eventuele hypotheekaanvraag en dat medeverdachte 2 daar op een creatieve manier "wat bij zou verzinnen". Vervolgens heeft medeverdachte 2 haar voorgesteld aan medeverdachte 1. Medeverdachte 1 heeft de hypotheekaanvraag voor de adres 2 geregeld. Verdachte heeft bij medeverdachte 1 een jaaropgaaf en een loonstrook van haar werkgever, bedrijf 3, afgegeven.

Verdachte verklaarde voorts dat zij nooit geld heeft ontvangen van bedrijf 1 en ook nooit voor bedrijf 1 heeft gewerkt. Zij heeft een paar keer geld ontvangen van bedrijf 1, waardoor het moest lijken alsof het loon was. Dit geld is contant en in een envelop aan medeverdachte 2 teruggegeven.

Verdachte verklaarde over de aan haar getoonde en op haar naam gestelde werkgeversverklaring van 13 november 2003 en een loonafrekening van de maand oktober 2003 van bedrijf 1 dat die vals zijn. Ze waren bedoeld om de bij de hypotheekaanvraag ingeleverde salarisbescheiden echt te laten lijken, aldus verdachte.

Verdenking

• medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift als bedoeld in artikel 255, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, meermalen gepleegd;
• het voorhanden hebben van een onderdeel van of hulpstuk voor een wapen van categorie III, althans een onderdeel van of hulpstuk voor een vuurwapen.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit. Verdachte wist niet dat er valse stukken waren opgemaakt en dat die werden gebruikt voor de hypotheekaanvraag. Verdachte ging ervan uit dat de hypotheek werd aangevraagd op basis van de door haar aangeleverde documenten. Verdachte is misleid en heeft er achteraf gezien ten onrechte op vertrouwd dat haar salaris van een bedrijf op legale wijze zou worden aangevuld.

Het vuurwapenonderdeel was eigendom van de overleden partner van verdachte. Na zijn overlijden heeft zij dat in een kistje bewaard, tezamen met het laatst door hem gedragen T-shirt.

Standpunt OM

De officier van justitie neemt het standpunt in dat de in de tenlastelegging genoemde documenten vals zijn en dat deze door verdachte zijn gebruikt voor het verkrijgen van een hypothecaire lening.

Het onderdeel van een vuurwapen is bij verdachte thuis gevonden, het voorhanden hebben kan wettig en overtuigend worden bewezen.

Oordeel rechtbank

Naar het oordeel van de rechtbank zijn beide ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen.

De verklaring van verdachte, geplaatst tegen de achtergrond van het onderzoek naar de stortingen van geldbedragen door bedrijf 1, brengt de rechtbank tot het oordeel dat wettig en overtuigend bewezen is dat de werkgeversverklaring en de loonafrekening, die gebruikt zijn bij de aanvraag voor de hypothecaire lening ten behoeve van verdachte, vals zijn.

Verdachte heeft, ook al is niet uitgesloten dat zij de hiervoor genoemde documenten niet kende, minst genomen de voorwaardelijk opzet gehad op het gebruik van deze valse documenten. Daartoe is het volgende redengevend. Allereerst was verdachte er van op de hoogte dat haar daadwerkelijke inkomen onvoldoende was om de benodigde hypotheek te verkrijgen. Voorts heeft medeverdachte 2 aangegeven dat hij iets zou regelen om dat op te lossen. Vervolgens ontvangt verdachte drie betalingen van bedrijf 1 op haar rekening, waarvan zij wist dat deze op salarisbetalingen moesten lijken en die zij direct weer contant moest teruggeven aan medeverdachte 2. Gelet op vorenstaande moet verdachte hebben begrepen dat op oneerlijke wijze werd voorgedaan alsof zij bij bedrijf 1 werkzaam was, en dat voor een hoger salaris dan haar werkelijke inkomsten bij bedrijf 3. Verdachte heeft het feit gepleegd in nauwe en bewuste samenwerking met medeverdachte 2 en bedrijf 2, zodat er sprake is van medeplegen.

Nu verdachte welbewust het vuurwapenonderdeel (te weten een patroonmagazijn) van haar overleden partner heeft behouden en bewaard is het voorhanden hebben van dat vuurwapenonderdeel wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

• Feit 1: medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift als bedoeld in artikel 255, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, meermalen gepleegd;
• Feit 2: handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een wapen categorie III.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een voorwaardelijke taakstraf voor de tijd van 120 uur met een proeftijd van 1 jaar.

Verdachte heeft er bewust aan meegewerkt dat haar door de bank een financiering is verstrekt die haar financiële draagkracht te boven gaat. Hierbij is gebruik gemaakt van een valse werkgeversverklaring en een valse loonstrook.

Lees hier de volledige uitspraak.

Feitelijk leidinggeven aan belastingfraude gepleegd door rechtspersoon: Compensabele verliezen geleden voor het tijdstip waarop een wijziging in het uiteindelijk belang heeft plaatsgevonden, zijn niet meer voorwaarts verrekenbaar

Rechtbank Rotterdam 28 januari 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:652

Verdachte rechtspersoon heeft belastingfraude gepleegd door over de jaren 2004 en 2005 onjuiste aangiften vennootschapsbelasting te (laten) doen. De verdachte heeft – in zijn hoedanigheid van bestuurder van vennootschap 1, welke vennootschap de bestuurder is van verdachte rechtspersoon – feitelijke leiding gegeven aan deze verboden gedragingen.

Ontvankelijkheid OvJ

Standpunt van de verdediging

De raadsman van de verdachte heeft zich op het standpunt gesteld dat de officier van justitie niet ontvankelijk is in zijn strafvervolging. Hij heeft daartoe aangevoerd dat door de Belastingdienst aan verdachte rechtspersoon met betrekking tot de namens haar over de jaren 2004 en 2005 gedane aangiften vennootschapsbelasting bestuurlijke boeten zijn opgelegd van respectievelijk €567 en €1.134 en dat op grond van artikel 243, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering het opleggen van deze bestuurlijke boeten hetzelfde rechtsgevolg heeft als een kennisgeving van niet verdere vervolging.

Nu de rechtspersoon om voormelde redenen niet kan worden vervolgd, is het openbaar ministerie evenmin ontvankelijk in de strafvervolging tegen de verdachte.

Oordeel van de rechtbank

De verdachte wordt vervolgd voor het feitelijke leiding geven aan het door verdachte rechtspersoon doen van onjuiste en/of onvolledige aangiften vennootschapsbelasting over de jaren 2004 en over 2005. Nog daargelaten de vraag of het verweer voldoende feitelijke grondslag heeft, kan het niet tot de conclusie leiden dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk is in de strafvervolging tegen de verdachte. Immers, bestraffing van de rechtspersoon, of dit nu strafrechtelijk of bestuursrechtelijk is geschied, sluit vervolging en bestraffing van de feitelijke leidinggever niet uit.

Het verweer wordt verworpen; het openbaar ministerie is ontvankelijk in de strafvervolging.

Verweren

Verschoningsrecht notaris

Standpunt van de verdediging

De dossierstukken D-001, D-002, D-003 en D-011 dienen van het bewijs te worden uitgesloten, alsmede al hetgeen dat aan bewijsmiddelen is vergaard met behulp van deze stukken. Deze stukken dienen namelijk te worden aangemerkt als geschriften waarop het verschoningsrecht van de notaris van toepassing is.

Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad is het de verschoningsgerechtigde zelf die beslist of bepaalde stukken object vormen van het verschoningsrecht. Het is ook aan de geheimhouder te beslissen of bepaalde stukken moeten worden aangemerkt als brieven of geschriften die voorwerp van het strafbare feit uitmaken of tot het begaan daarvan hebben geleid, als bedoeld in artikel 98, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering. Eveneens volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad dient de geheimhouder daartoe in de gelegenheid te worden gesteld, ook als deze niet bij de inbeslagneming aanwezig is. De in de rechtspraak aanvaarde uitzonderingen op deze beginselen zijn hier niet aan de orde.

Blijkens het dossier is de verschoningsgerechtigde notaris niet in de gelegenheid gesteld zich over de door hem – kennelijk in zijn hoedanigheid van notaris – opgemaakte stukken

D-001, D-002, D-003 en D-011 uit te laten, hetgeen is aan te merken als een schending van het verschoningsrecht en dientengevolge tot bewijsuitsluiting dient te leiden.

Oordeel van de rechtbank

De door de raadsman bedoelde documenten betreffen:

• D-001: een afschrift van een op 24 juni 2004 voor de notaris verleden akte overdracht van aandelen;
• D-002: een op 18 juni 2004 gedateerde koopovereenkomst aandelen;
• D-003: een op 18 juni 2004 gedateerde, op de onder D-002 bedoelde overeenkomst, aanvullende overeenkomst, genoemd de vaststellingsovereenkomst annex sideletter (hierna: de sideletter) met betrekking tot de overdracht van aandelen;
• D-011: een concept van de onder D-003 bedoelde sideletter.

Ten aanzien van de afzonderlijke documenten, wordt het volgende overwogen.

D-001

Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat deze notariële akte (externe) bewijsbestemming heeft. Uit de aard der zaak heeft dit document derdenwerking en is het dan ook niet bestemd om onder het verschoningsrecht van de notaris te vallen. Het verweer ten aanzien van dit document wordt verworpen. Het document, alsmede al hetgeen dat met behulp hiervan aan bewijsmiddelen is vergaard, kan voor het bewijs worden gebezigd.

D-002

Wat er ook zij van het verweer ten aanzien van dit document, dit document zal niet voor het bewijs worden gebezigd, zodat dit gedeelte van het verweer geen nadere bespreking behoeft.

D-003

Deze sideletter is een overeenkomst tussen betrokkene en de verdachte en is, hoewel opgemaakt op briefpapier van de notaris, slechts door hen getekend. Zij werd, blijkens het dossier, op 16 december 2008 door de verdachte zelf overhandigd aan de controlerend ambtenaren van de Belastingdienst te Gorinchem.

Voorts heeft de verdachte, zowel pro se als in zijn hoedanigheid van bestuurder van de (medeverdachte) vennootschap verdachte rechtspersoon, zowel in de onderhavige strafzaak tegen hem en genoemde vennootschap als in een eerdere fiscale procedure van die vennootschap, de stelling betrokken dat hij ten tijde van het door hem namens genoemde vennootschap doen van de in de tenlastelegging bedoelde aangiften vennootschapsbelasting over de jaren 2004 en 2005 mocht menen dat het “uiteindelijke belang” als bedoeld in artikel 20a Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 in verdachte rechtspersoon niet in belangrijke mate was gewijzigd, ter ondersteuning van welke stelling hij heeft verwezen naar (de inhoud van) de in voormelde sideletter vastgelegde (nadere) afspraken.

Onder deze omstandigheden kan door of namens de verdachte in de onderhavige strafzaak niet met vrucht een beroep worden gedaan op een eventuele (notariële)

geheimhoudingsplicht en daarmee samenhangend verschoningsrecht ten aanzien van dit document.

Ook dit verweer wordt verworpen. Het document, alsmede al hetgeen dat met behulp hiervan aan bewijsmiddelen is vergaard, kan voor het bewijs worden gebezigd.

D-011

Wat er ook zij van het verweer ten aanzien van dit document, dit document zal evenmin voor het bewijs worden gebezigd, zodat ook dit gedeelte van het verweer geen nadere bespreking behoeft.

Het proces-verbaal van verhoor van de verdachte

Standpunt van de verdediging

Het proces-verbaal van verhoor van de verdachte, in diens hoedanigheid van bestuurder van de verdachte vennootschap, van 8 september 2009 dient van het bewijs te worden uitgesloten, dan wel met uiterste terughoudendheid te worden gebezigd.

De verdachte lijdt onder meer aan diabetes, hetgeen hij kort na zijn aanhouding op 8 september 2009 aan de verbalisanten kenbaar heeft gemaakt. Als gevolg van zijn diabetes is de verdachte na zijn aanhouding, tijdens de inschrijvingsprocedure op het bureau van politie, in een hypo en daardoor in een coma geraakt.

Een ter plaatse gearriveerde ambulancebroeder heeft uiteindelijk met de verdachte gesproken en vertelde, blijkens het proces-verbaal van aanhouding, dat het allemaal wel meeviel. De verdachte heeft vervolgens telefonisch contact gehad met een GGD-arts, die geconcludeerd heeft dat de verdachte niet detentiegeschikt was, maar wel kon worden verhoord.

De gevolgen van een hypo kunnen zeer ernstig zijn. De verdachte had dan ook direct door een arts gezien moeten worden, hetgeen ten onrechte niet is gebeurd.

Het is een feit van algemene bekendheid dat diabetespatiënten tijd nodig hebben om te herstellen van een hypo. Echter, kort na deze gebeurtenissen werd de verdachte onderworpen aan een verdachtenverhoor. Blijkens het proces-verbaal van zijn verhoor is aan de verdachte gevraagd of hij, voorafgaand aan het verhoor, gebruik wilde maken van zijn recht om een advocaat te raadplegen. Voor het stellen van deze vraag werd aan de verdachte voorgehouden dat door de verbalisanten al contact was gezocht met het kantoor van diens advocaat en dat deze niet aanwezig was. De verdachte verklaarde vervolgens geen behoefte te hebben aan overleg vooraf met zijn advocaat als deze op zitting zat. Nu uit de stukken niet kan worden afgeleid dat de gewezen advocaat van de verdachte destijds een zitting had, dient te worden betwijfeld of de verdachte adequaat is voorgelicht omtrent de verhindering van zijn advocaat.

Aan het doen van afstand van een dergelijk fundamenteel recht worden door de Hoge Raad strenge eisen gesteld. Onder de omstandigheden zoals hiervoor aangehaald, kan niet gezegd worden dat de verdachte uitdrukkelijk dan wel stilzwijgend doch in elk geval ondubbelzinnig afstand heeft gedaan van zijn recht om voorafgaand aan zijn verhoor een advocaat te raadplegen.

Oordeel van de rechtbank

Uit het ambtsedig proces-verbaal van verhoor van de verdachte van 8 september 2009 blijkt het volgende. Gevraagd naar zijn behoefte om gebruik te maken van zijn recht om voorafgaande aan het eerste verhoor overleg te plegen met een advocaat, verklaarde de verdachte: “Als mijn advocaat op zitting zit, heb ik geen behoefte om vooraf overleg te hebben met mijn advocaat. Ik heb van u gehoord dat het om 2004 en 2005 gaat, ik denk dat ik dat zelf wel kan pareren. Als het om die aangiften gaat zijn we toch snel klaar. Ik ga er van uit dat u op een eerlijke manier zaken doet en dat u niet probeert ‘goedkoop’ te scoren ten koste van mij. Dus wat mij betreft kunt u wel met het verhoor starten.” Ter afsluiting van het verhoor vroegen de verbalisanten aan de verdachte of hij nog opmerkingen of aanvullingen had, waarop de verdachte verklaarde: “Nee, ik denk dat alles er wel staat zoals het is. Ik ben vandaag tijdens het verhoor correct behandeld. Ik heb voldoende gelegenheid gehad om te eten, te drinken en medicijnen tot me te nemen.”

De rechtbank leidt uit het bovenstaande af dat de verdachte ondubbelzinnig afstand heeft gedaan van het hem toekomende consultatierecht. Het door de raadsman gevoerde verweer vindt dan ook zijn weerlegging in hetgeen de verdachte tijdens voormeld verhoor heeft verklaard. Het verweer wordt verworpen, het proces-verbaal van verhoor van de verdachte van 8 september 2009 alsmede al hetgeen dat met behulp hiervan aan bewijsmiddelen is vergaard, kan voor het bewijs worden gebezigd.

Bij de wet voorziene aangifte gedaan?

Standpunt van de verdediging

Aan de verdachte is ten laste gelegd dat verdachte rechtspersoon opzettelijk onjuist aangiften vennootschapsbelasting heeft gedaan, tot welke gedraging de verdachte opdracht heeft gegeven dan wel waaraan de verdachte feitelijk leiding heeft gegeven. In de tenlastelegging wordt terecht gesteld dat het hier gaat om bij de belastingwet voorziene aangiften als bedoeld in de Algemene wet inzake rijksbelastingen.

De in de tenlastelegging genoemde documenten D-007 en D-007 zijn door de officier van justitie gepresenteerd als aangiften over de jaren 2004 en 2005. Echter, deze documenten zijn niet de aangiften vennootschapsbelasting die bij de wet zijn voorzien. Zij lijken veeleer een print te zijn van gegevens van de Belastingdienst over die jaren. Of deze gegevens overeenstemmen met die van de elektronische aangiften over 2004 en 2005, kan niet worden nagegaan. Het bestanddeel ‘bij de wet voorziene aangifte’ kan derhalve niet wettig en overtuigend worden bewezen, zodat vrijspraak dient te volgen.

Oordeel van de rechtbank

Uit het onderzoek ter terechtzitting en de onderliggende dossierstukken blijkt het volgende. In het dossier bevindt zich (onder de aanvullende dossierstukken) een ‘Ambtsedige verklaring Vennootschapsbelasting’ van 22 maart 2011 namens de Belastingdienst Rivierenland, met bijlagen. Hieruit blijkt dat over de jaren 2004 en 2005 de aangiften vennootschapsbelasting betreffende verdachte rechtspersoon elektronisch zijn binnengekomen op de computersystemen van de Belastingdienst. Uit de bij dit document gevoegde bijlagen blijkt dat de aangifte vennootschapsbelasting over 2004 werd ontvangen op 21 mei 2007, waarbij het opgegeven totaal te verrekenen verliezen €2.990.812 bedroeg en dat de aangifte vennootschapsbelasting over 2005 werd ontvangen op 24 april 2008, waarbij het opgegeven totaal te verrekenen verliezen €4.751.303 bedroeg. De zich in het dossier bevindende ambtshandeling AH-010 van 6 oktober 2009 bevestigt het voorgaande. De rechtbank ziet, gelet op het onderzoek ter terechtzitting en de onderliggende dossierstukken, geen aanleiding om aan de juistheid van het voorgaande te twijfelen. De raadsman heeft zijn verweer daartoe ook niet nader onderbouwd. Het verweer is derhalve feitelijk ongegrond en wordt om die reden verworpen.

Zijn de aangiften onjuist of onvolledig?

Standpunt van de verdediging

In de kern luidt het verwijt van de officier van justitie dat de onderhavige aangiften onjuist en/of onvolledig zijn omdat daarin verliezen zijn verrekend die vanwege het bepaalde in artikel 20a van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 niet meer voor verrekening vatbaar waren. Ten tijde van het indienen van de aangiften was nog geenszins duidelijk hoe dit artikel diende te worden geïnterpreteerd. In de aan de onderhavige strafzitting voorafgaande fiscale procedure heeft verdachte rechtspersoon zich op het standpunt gesteld dat het uiteindelijk belang in die vennootschap niet in belangrijke mate was gewijzigd, aangezien vijfenzeventig procent van de aandelen, blijkens de aanvullende overeenkomst (de sideletter/de rechtbank) van 18 juni 2004, niet was geleverd en uit de stukken kan worden afgeleid dat de verkoper ook een belang had die aandelen nog niet te leveren.

Voorts is in de aanvullende overeenkomst een opschortende voorwaarde opgenomen, waaruit volgt dat de levering van de resterende vijfenzeventig procent van de aandelen eerst zou plaatsvinden nadat de vennootschap niet meer zou beschikken over compensabel verlies. De belastingkamer van de rechtbank heeft bij uitspraak van 4 januari 2012 geoordeeld dat de inspecteur aannemelijk had gemaakt dat het belang in belangrijke mate was gewijzigd. verdachte rechtspersoon tekende tegen deze uitspraak hoger beroep aan.

Het hoger beroep werd ongegrond verklaard. Tegen dit arrest is cassatieberoep ingesteld.

De Hoge Raad dient thans nog op dit cassatieberoep te beslissen. Het is derhalve nog steeds onzeker of het uiteindelijk belang (als bedoeld in artikel 20a van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969) in de vennootschap is gewijzigd en daarmee is nog steeds onzeker of de aangiften vennootschapsbelasting over 2004 en 2005 onjuist of onvolledig zijn.

Nu thans niet met zekerheid vaststaat dat de aangiften in fiscale zin onjuist of onvolledig zijn en de twijfel daarover blijft bestaan, is de tenlastegelegde onjuistheid en/of onvolledigheid niet wettig en overtuigend bewezen.

Oordeel van de rechtbank

Artikel 20a van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 bestrijdt de handel in verlieslichamen door voorwaartse verliesverrekening in bepaalde gevallen uit te sluiten: als aannemelijk is dat ten opzichte van het oudste verliesjaar het uiteindelijk belang in de belastingplichtige in belangrijke mate is gewijzigd, zijn de verliezen van vóór het belangwijzigingsjaar niet meer verrekenbaar. Het belang in een lichaam is volgens de Memorie van Toelichting (Kamerstukken II 2000/01, 27 209, nr. 3, p. 56) ‘in belangrijke mate’ gewijzigd als de uiteindelijke zeggenschap dan wel uiteindelijke gerechtigheid in dat lichaam voor minstens dertig procent is gewijzigd.

Uit het onderzoek ter terechtzitting en de onderliggende dossierstukken blijkt het volgende. Blijkens de koopovereenkomst aandelen van 18 juni 2004 heeft de verdachte, in zijn hoedanigheid bestuurder/directeur van vennootschap 1, namens deze vennootschap van betrokkene 25% van de aandelen in vennootschap 2 (thans verdachte rechtspersoon geheten) gekocht. De desbetreffende aandelen zijn bij notariële akte van 24 juni 2004 overgedragen.

In eerdergenoemde sideletter, eveneens gedateerd 18 juni 2004, is tussen voornoemde partijen onder meer overeengekomen dat de verdachte, in zijn hoedanigheid van bestuurder/directeur van vennootschap 1, namens deze vennootschap van betrokkene het restant van 75% van de aandelen in vennootschap 2koopt en dat deze aandelenoverdracht niet eerder zal plaatsvinden dan nadat het in de boekhouding van de vennootschap geconstateerde en aanwezige compensabel verlies is verdwenen.

De sideletter houdt voorts nog onder meer het volgende in. Met betrekking tot de hiervoor aangehaalde tweede tranche van het resterende gedeelte, geeft verkoper, in zijn hoedanigheid van mede/aandeelhouder van de vennootschap, aan koper onherroepelijke volmacht om hem te vertegenwoordigen en deswege het stemrecht uit te oefenen in de na de voormelde aandelenoverdracht van de eerste tranche te houden vergaderingen van aandeelhouders.

Blijkens artikel 11h van de sideletter kan noch verkoper betrokkene, noch een derde jegens de desbetreffende B.V. aanspraak doen gelden op uitkering van dividend of reserves.

Artikel 12 van de sideletter bepaalt dat deze overeenkomst onlosmakelijk is verbonden met de tussen partijen getekende akte van aandelenoverdracht en koopovereenkomst voornoemd.

Blijkens een zich in het dossier bevindend uittreksel uit het Handelsregister d.d. 21 juli 2009 is vennootschap 1 met ingang van 24 juni 2004 in functie getreden als algemeen directeur van verdachte rechtspersoon; het bij dit uittreksel gevoegde overzicht “Handelsregisterhistorie” wijst uit dat betrokkene per 24 juni 2004 als bestuurder van genoemde vennootschap is teruggetreden.

Uit het zich in het dossier bevindende gespreksverslag tussen betrokkene voornoemd en medewerkers van de Belastingdienst blijkt dat betrokkene na 24 juni 2004 in het geheel geen bemoeienis meer heeft gehad met de activiteiten van de desbetreffende B.V.

De gehele koopsom voor 100% van de aandelen in vennootschap 2 (thans verdachte rechtspersoon) is blijkens de verklaring van betrokkene, alsmede een zich (als bijlage D-005) in het dossier bevindend kopie-bankafschrift d.d. 22 juli 2004 op 12 juli 2004 bijgeschreven op een bankrekening van betrokkene.

Gelet op het voorgaande staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat het uiteindelijk belang (in de zin van artikel 20a Wet op de Vennootschapsbelasting 1969) in vennootschap 2 c.q. verdachte rechtspersoon medio 2004 in belangrijke mate is gewijzigd, in die zin dat op of omstreeks 24 juni 2004 materieel het financiële belang en daarmee het uiteindelijke belang in thans verdachte rechtspersoon is overgegaan op vennootschap 1 Op grond van genoemde wetsbepaling zijn de verliezen geleden voor het tijdstip waarop de wijziging in het uiteindelijk belang heeft plaatsgevonden niet meer voorwaarts verrekenbaar.

Aldus is er, met het in de namens verdachte rechtspersoon gedane aangiften vennootschapsbelasting over de jaren 2004 en 2005 opgeven van (van vóór bovenbedoelde wijziging van het aanmerkelijk belang daterende) compensabele verliezen, sprake van onjuist doen van aangiften vennootschapsbelasting. Het verweer wordt verworpen.

Is er sprake geweest van opzet?

Standpunt van de verdediging

Het bewijs dat de officier van justitie voor het opzet heeft gepresenteerd is volstrekt onvoldoende om tot opzet te kunnen concluderen. De verdachte is geen terzake kundig fiscalist, eerder moet het tegendeel worden aangenomen.

Uit het dossier kan worden afgeleid dat de verdachte is begeleid door professionals die hij voor deskundig mocht houden. Het zijn deze professionals die de overeenkomsten van

18 juni 2004 hebben opgesteld en die kennelijk van mening waren dat de compensabele verliezen aldus niet onder het bereik van artikel 20a van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 zouden vallen. Enige betrokkenheid van de verdachte bij het opstellen van deze overeenkomsten blijkt niet. De verdachte is in goed vertrouwen afgegaan op die professionals aan wier deskundigheid hij in redelijkheid niet behoefde te twijfelen. Hij heeft beide overeenkomsten van 18 juni 2004 slechts ondertekend.

De notariële akte die vervolgens op 24 juni 2004 is verleden, is door een notaris opgemaakt, die op dat moment ook op de hoogte was van beide obligatoire overeenkomsten.

Geen van al deze professionals heeft ook maar enig signaal aan de verdachte gegeven dat de opgestelde overeenkomsten tot gevolg konden hebben dat de verliezen van verdachte rechtspersoon niet meer zouden kunnen worden verrekend. Uit de inhoud van de overeenkomsten dient eerder te worden afgeleid dat de opstellers daarvan juist hebben beoogd de feiten zodanig te structureren, dat artikel 20a van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 niet in werking zou treden, zodat de verliezen nog wel verrekenbaar zouden zijn.

Dat de grenzen van het fiscaal toelaatbare worden opgezocht, is volstrekt legitiem. Vrijspraak dient te volgen.

Oordeel van de rechtbank

Uit het onderzoek ter terechtzitting en de onderliggende dossierstukken blijkt het volgende.

Zoals eerder in dit vonnis overwogen, werd op 24 juni 2004, ter uitvoering van de overeenkomst van 18 juni 2004, 25% van de aandelen in verdachte rechtspersoon (toen nog geheten vennootschap 2) verkocht en overgedragen aan vennootschap 1, de Belgische vennootschap van de verdachte, voor een koopsom van €75.000. Tussen partijen werd bij de sideletter voorts overeengekomen dat ook de resterende 75% van de aandelen in verdachte rechtspersoon, en wel voor een koopsom van €125.000, aan vennootschap 1 werd verkocht.

Dat de verdachte over voldoende kennis van en inzicht in de aard, betekenis en gevolgen van voornoemde overeenkomsten beschikte, blijkt uit hetgeen hij tijdens zijn verhoor door de FIOD-verbalisanten heeft verklaard. De verdachte verklaarde toen immers onder meer dat hij wist dat vennootschap 1 voor het totale aandelenpakket van verdachte rechtspersoon het bedrag van €225.000 had betaald, dat hij feitelijk te vereenzelvigen was met vennootschap 1 was, dat betrokkene vanaf 2004 geen zeggenschap meer had in (het toen nog geheten) vennootschap 2, dat hij, de verdachte, de volledige zeggenschap had en dat hij, de verdachte, vanaf 2004, via vennootschap 1, de onderneming binnen verdachte rechtspersoon heeft gerund. Op de vraag waarom een sideletter moest worden opgesteld, is de verdachte het antwoord schuldig gebleven. Maar op de vraag waarom de overdracht van 75% van de aandelen werd uitgesteld, heeft de verdachte geantwoord:

“Dat lijkt me duidelijk: om gebruik te kunnen maken van het in verdachte rechtspersoon aanwezige compensabele verlies”.

Nu, gelet op de uiterlijke verschijningsvorm van de sideletter, de inhoud ervan kennelijk voor derden (waaronder met name ook de Belastingdienst) geheim diende te blijven en door of namens de verdachte geen andere reden is opgegeven waarom zo’n overeenkomst diende te worden opgesteld, kan het niet anders zijn dan dat de deze bedoeld was om de strekking van het gestelde in artikel 20a van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 te omzeilen. Het opzet van de verdachte daartoe, blijkt ook uit het hierboven aangehaalde citaat uit diens verklaring bij de FIOD. Weliswaar is het opzoeken en dus overschrijden van de grenzen van de belastingplicht op zichzelf niet onrechtmatig, van rechtmatig handelen in dat verband kan evenwel slechts sprake zijn, indien het standpunt pleitbaar is en ten minste volledige openheid van zaken wordt betracht. Daarvan is met de sideletter uit de aard der zaak al geen sprake, terwijl de verdachte de sideletter pas na herhaald verzoek aan ambtenaren van de belastingdienst heeft overhandigd (p. 20 van het dossier). Mitsdien wordt ook dit verweer verworpen.

Bewezenverklaring

Opzettelijk een bij de Belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel in verband met het als ambtenaar aannemen van giften. Niet aannemelijk is geworden dat het geld in privé is geleend.

Rechtbank Oost-Brabant 26 januari 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:371

Betrokkene is op 27 december 2012 bij arrest van het gerechtshof ’s-Gravenhage, nevenzittingsplaats ’s-Hertogenbosch, veroordeeld voor:

• Als ambtenaar een gift aannemen, redelijkerwijs vermoedende dat deze hem gedaan wordt teneinde hem te bewegen om, in strijd met zijn plicht, in zijn bediening iets te doen of na te laten, meermalen gepleegd
• Als ambtenaar een gift aannemen, redelijkerwijs vermoedende dat deze hem gedaan wordt teneinde hem te bewegen om, zonder daardoor in strijd met zijn plicht te handelen, in zijn bediening iets te doen of na te laten, meermalen gepleegd.

De standpunten van de officier van justitie en de verdediging

De officier van justitie heeft gepersisteerd bij zijn vordering en heeft daarvoor aansluiting gezocht bij het ontnemingsdossier naam inzake verdachte van 8 september 2010.

Met de Rijksrecherche acht de officier van justitie het aannemelijk dat verdachte €20.500 aan giften van persoon 1 heeft ontvangen. De verklaring van verdachte inhoudende dat hij voornoemd bedrag als lening heeft ontvangen, acht de officier van justitie, gelet op de omstandigheden waaronder het geld is verkregen, niet aannemelijk. De officier van justitie houdt persoon 1 aan zijn eerste verklaring, afgelegd bij de Rijksrecherche. Het feit dat verdachte stelt dat hij voornoemd bedrag inmiddels heeft terugbetaald aan persoon 1 doet niet ter zake omdat voornoemd bedrag dan nog steeds als wederrechtelijk verkregen moet worden beschouwd. Met inachtneming van de overschrijding van de redelijke termijn, dient een korting van maximaal 10% te worden toegepast en dient aan verdachte te worden ontnomen een bedrag van €18.000,00.

De raadsman van verdachte heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte het geld als lening van persoon 1 heeft ontvangen en dat de lening ook daadwerkelijk is terugbetaald aan persoon 1. Er is een kwitantie van betaling voorhanden, welke de raadsman aan de rechtbank heeft overgelegd. Het eventuele voordeel dat verdachte zou hebben gehad, is teniet gedaan door het terugbetalen van het volledige bedrag. De raadsman gaat uit van de verklaring van persoon 1, zoals deze is afgelegd in hoger beroep ten overstaan van het gerechtshof. De rechtbank dient rekening te houden met het feit dat het geld inmiddels is terugbetaald. De ontnemingsvordering dient volgens de raadsman te worden vastgesteld op nihil dan wel op €500. Met in achtneming van de overschrijding van de redelijke termijn, moet het te ontnemen bedrag op nihil worden vastgesteld.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank stelt vast dat de vordering tijdig is ingediend.

Op 23 maart 2009 werd in de woning van betrokkene (adres te woonplaats) een doorzoeking verricht, waarbij een geldbedrag, groot €23.767,65, in meerdere enveloppen, in beslag werd genomen.

Betrokkene heeft op 23 maart 2009 verklaard dat hij in 2008 ongeveer €20.000 heeft geleend van persoon 1. Deze lening is niet contractueel vastgelegd. Betrokkene heeft dit geld in twee etappes ontvangen. Het geld zat beide keren in een blanco envelop. De eerste keer zat er €8.500 in en de tweede keer een bedrag van om en nabij de €20.000. Betrokkene hoefde van persoon 1 geen rente te betalen en er was geen termijn afgesproken waarop de lening moest zijn terugbetaald.

Persoon 1 heeft in zijn vijfde verhoor bij de Rijksrecherche d.d. 27 januari 2009 verklaard dat hij geen leningen heeft verstrekt aan anderen, niet zakelijk en niet privé.

Evenals het gerechtshof gaat de rechtbank uit van voornoemde verklaring van persoon 1, gelet op het feit dat hij in de daarop volgende 35 verhoren bij de Rijksrecherche niet op deze verklaring is teruggekomen. De doorpersoon 1 ter zitting in hoger beroep afgelegde verklaring volgt de rechtbank derhalve niet. Bij het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep zijn geen feiten of omstandigheden gesteld dan wel (overigens) aannemelijk geworden op grond waarvan zou moeten worden geoordeeld dat aan de verklaring bij de Rijksrecherche d.d. 27 januari 2009 minder geloof zou moeten worden gehecht dan aan de door hem ter terechtzitting in hoger beroep als getuige betrokken stelling.

Evenals het gerechtshof acht de rechtbank, gelet op de omstandigheden dat op geen enkele manier is vastgelegd dat het bij het door persoon 1 aan betrokkene gegeven geld om een lening ging, dat geen aflossingstermijn is afgesproken, de op onderdelen wisselende verklaringen van verdachte met betrekking tot het geldbedrag, dat uit financieel onderzoek de noodzaak tot het aangaan van een lening niet is gebleken en voorts de door persoon 1 bij de Rijksrecherche afgelegde verklaring dat hij geen leningen heeft verstrekt, niet aannemelijk geworden dat verdachte het bedrag van €20.000 in privé heeft geleend van persoon 1. Het feit dat betrokkene het bedrag op 14 december 2010 (de boekdatum op het door betrokkene ter zitting d.d. 15 december 2014 overgelegde rekeningoverzicht) aan persoon 1 heeft terugbetaald kan daaraan niet afdoen, nu dit lang geschiedde nadat de overdracht van het geld aan betrokkene aan het licht was gekomen en hij daarover was ondervraagd door de Rijksrecherche, alsmede kort voor de inhoudelijke behandeling van zijn strafzaak in eerste aanleg.

Er zijn geen kosten in rekening gebracht.

Op grond van bovengenoemd arrest van het gerechtshof d.d. 27 december 2012 en voorgaande bewijsmiddelen, in onderling verband en samenhang beschouwd, is de meervoudige strafkamer van de rechtbank van oordeel dat verdachte voornoemd voordeel heeft verkregen door middel van of uit de baten van de feiten terzake waarvan hij is veroordeeld.

De rechtbank schat het voordeel van betrokkene op €20.000. In verband met een overschrijding van de redelijke termijn zal de rechtbank -in navolging van de officier van justitie- een korting toepassen van 10% (zie HR 9 januari 2001, NJ 2001/307), zodat het wederrechtelijk verkregen voordeel van betrokkene definitief wordt vastgesteld op €18.000.

De rechtbank stelt het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op €18.000.

Legt aan verdachte de verplichting op tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ter grootte van €18.000 ter ontneming van het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel, dat hij, door middel van of uit de baten van de feiten ter zake waarvan hij is veroordeeld, heeft verkregen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens Zorgfraude

Rechtbank Den Haag 15 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:15409

Aan de verdachte is het volgende ten laste gelegd:

in onderzoek Budget

1. primair: dat zij in de periode van 1 januari 2010 tot en met 17 april 2012 heeft deelgenomen aan een criminele organisatie bestaande uit onder meer verdachte en medeverdachten medeverdachte 4, medeverdachte 12, medeverdachte 5, medeverdachte 11, medeverdachte 1, medeverdachte 2 en andere rechtspersonen, die het oogmerk had op het plegen van de volgende misdrijven: oplichting, valsheid in geschrift en witwassen;

subsidiair: dat zij in de periode van 1 januari 2010 tot en met 17 april 2012 tezamen en in vereniging zorgkantoren, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) en het Centraal Administratiekantoor (CAK) heeft opgelicht voor € 810.567,30;

meer subsidiair: dat zij in de periode van 1 januari 2010 tot en met 17 april 2012 tezamen en in vereniging facturen heeft vervalst;

meest subsidiair: dat zij in de periode van 1 januari 2010 tot en met 17 april 2012 tezamen en in vereniging een bedrijfsadministratie heeft vervalst;

2. dat zij in 2011 tezamen en in vereniging zorgroosters heeft vervalst.

Het standpunt van de officier van justitie

De officieren van justitie hebben zich op het standpunt gesteld dat de ten laste gelegde feiten onder 1. primair en 2. wettig en overtuigend bewezen kunnen worden.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft ten aanzien van de feiten 1 en 2 vrijspraak bepleit. Kort samengevat heeft de verdediging in dit verband het volgende aangevoerd.

Er is geen sprake van een criminele organisatie. Verdachte heeft geen oogmerk gehad op het verrichten van strafbare feiten. Voor zover verdachte dat wel heeft gehad, geldt dat dit oogmerk niet in 2010 bestond (feit 1).

Verdachte heeft geen zorgkantoren, en evenmin de Nederlandse Zorgautoriteit of het Centraal Administratiekantoor opgelicht. Dit betrof verhoudingen tussen bedrijfsnaam medeverdachte 1 en CZ (subsidiair ten laste gelegde feiten).

Bij de beoordeling van de tenlastelegging zal de rechtbank nader ingaan op de specifieke nadere onderbouwing van de verweren.

De beoordeling van de tenlastelegging

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte vanaf januari 2011 tot haar aanhouding in april 2012 opzettelijk deel heeft uitgemaakt van een gestructureerd samenwerkingsverband bestaande uit haarzelf en medeverdachte 11, en dat dit samenwerkingsverband, naast het legale doel van het leveren van thuiszorg, tot doel had het plegen van valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen.

Het opzet van verdachte op het criminele doel van deze organisatie acht de rechtbank eveneens geleverd, gelet op de centrale rol die verdachte vervulde binnen deze kleine organisatie. Zij regelde de zorg die daadwerkelijk werd verleend, gaf aan medeverdachte 11 door wat er in de roosters bij bedrijfsnaam medeverdachte 1 moest komen. Ook zorgde zij er (in een aantal gevallen) voor dat cliënten die als gevolg van het hoge aantal gefactureerde uren een hoge factuur voor de eigen bijdrage ontvingen, daarover niet gingen klagen, door deze factuur voor hen te betalen. Op die manier werd voorkomen dat de fraude langs die weg aan het licht zou komen. Haar partner medeverdachte 11 onderhield het contact met bedrijfsnaam medeverdachte 1, hij leverde onjuiste informatie aan over het aantal gewerkte uren bij bedrijfsnaam medeverdachte 1 en maakte vervolgens aan de hand van die valse roosters valse facturen. Het onder feit 1 primair en onder feit twee (het valselijk (laten) opmaken van zorgroosters) tenlastegelegde kan derhalve wettig en overtuigend worden bewezen, met dien verstande dat de rechtbank zoals hiervoor overwogen de bewezenverklaarde periode met een jaar verkort.

Uit het voorgaande volgt voorts dat de rechtbank het bewijs dat het wederrechtelijk verkrijgen van gelden van CZ gebeurde in samenspraak met bedrijfsnaam medeverdachte 1 niet geleverd acht. Uit het dossier kan wellicht worden afgeleid dat medewerkers van bedrijfsnaam medeverdachte 1, onder verantwoordelijkheid van medeverdachte 1 en bij haar afwezigheid van haar zoon en medeverdachte 2, onvoldoende controle hebben uitgeoefend op de door bedrijfsnaam medeverdachte 6 gedeclareerde uren, maar bewijs dat bedrijfsnaam medeverdachte 1 daadwerkelijk ervan op de hoogte was dat een groot aantal uren zorg niet was verleend heeft de rechtbank niet aangetroffen. Anders dan de officieren van justitie ziet de rechtbank in het gegeven dat bedrijfsnaam medeverdachte 1 richting CZ geen melding heeft gemaakt van onderaannemerschap door bedrijfsnaam medeverdachte 6 geen bewijs voor het ‘administratief toedekken’ van door bedrijfsnaam medeverdachte 6 gepleegde fraude. CZ heeft niet verklaard dat zij niet tot uitkering zou zijn overgegaan als het onderaannemerschap wel expliciet zou zijn vermeld. Bovendien blijkt uit het dossier dat medeverdachte 1 en medeverdachte 2 de samenwerking van en uitbesteding van de productie aan bedrijfsnaam medeverdachte 6 niet koste wat het kost hebben willen verhullen voor CZ. Voor wat betreft de omvang van het uitgekeerde budget merkt de rechtbank in dit verband nog op dat getuige betrokkene 39 van CZ heeft verklaard dat de prijsafslag van 5 % bij onderaanneming eerst in 2012 is ingevoerd.

De rechtbank acht evenmin bewezen dat medeverdachten medeverdachte 5, medeverdachte 4 en medeverdachte 12 (allen werkzaam voor bedrijfsnaam medeverdachte 5) onderdeel uitmaakten van de criminele organisatie waar verdachte deel van uitmaakte. Het feit dat medeverdachte 5, medeverdachte 4 en medeverdachte 12 naar het oordeel van de rechtbank eveneens een criminele organisatie hebben gevormd met een soortgelijk karakter, is daarvoor onvoldoende. Uit het dossier volgt weliswaar dat verdachte samen met medeverdachte 5 naar Nijmegen is gegaan om afspraken te maken over samenwerking met bedrijfsnaam medeverdachte 1, maar van verdere bewuste en nauwe samenwerking bij het plegen van strafbare feiten tussen medeverdachte 5, medeverdachte 4 en medeverdachte 12 enerzijds en verdachte en medeverdachte 11 anderzijds is niet gebleken. Zo is voor elk bedrijf afzonderlijk een samenwerkingsovereenkomst met bedrijfsnaam medeverdachte 1 afgesloten, onderhielden medewerkers van beide bedrijven enkel namens hun eigen bedrijf contact met bedrijfsnaam medeverdachte 1, hebben zij daar alleen namens hun eigen bedrijf valse facturen en zorgroosters ingediend en hebben zij alleen daarvoor betalingen ontvangen van bedrijfsnaam medeverdachte 1.

Bewezenverklaring

Verdachte heeft samen met haar partner door middel van een criminele organisatie ruim een jaar lang zorguren gedeclareerd waar zij geen recht op had. Deze criminele organisatie heeft veelvuldig documenten vervalst, zorgkantoren en het CIZ opgelicht en aanzienlijke bedragen witgewassen.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 15 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank Den Haag 15 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:15287

Een andere verdachte in deze zaak wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 42 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank Den Haag 15 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:15392

De partner van verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 42 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft als penningmeester van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en als penningmeester van een gemeenteraadsfractie gedurende enkele jaren stelselmatig gelden verduisterd

Rechtbank Noord-Nederland 27 januari 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:287

Verdachte heeft als penningmeester van een vereniging en als penningmeester van de raadsfractie van een partij van een gemeente gedurende enkele jaren stelselmatig gelden verduisterd.

Ter terechtzitting verklaarde verdachte dat hij al enkele jaren financiële problemen had die in 1999 begonnen na het overlijden van zijn vader. Verdachte draaide voor de uitvaartkosten op omdat er geen uitvaartverzekering was afgesloten. Toen zijn moeder in 2001 overleed ontstond een soortgelijke situatie.

In die periode vestigde verdachte zich met zijn gezin in zijn woonplaats vanwege een nieuwe baan. Een toegezegde vergoeding van verhuiskosten werd niet uitbetaald. De financiële problemen verergerden toen het arbeidscontract van verdachte naar aanleiding van een burn-out werd beëindigd, terwijl hij kort daarvoor een lening van € 40.000,-- had afgesloten.

Verdachte zegt nooit de bedoeling te hebben gehad zich het geld toe te eigenen. Hij wilde er schulden mee afbetalen en de gelden uiteindelijk weer netjes terug te betalen.

De rechtbank rekent het de verdachte aan dat hij het vertrouwen dat zowel de vereniging als de raadsfractie van de partij in hem hadden gesteld ernstig heeft geschaad.

Anderzijds betrekt de rechtbank in haar strafmaatoverwegingen dat verdachte thans werkloos is en in een sociaal isolement is geraakt. De maatschappelijke en psychische consequenties van hetgeen hij heeft gedaan hebben een zware wissel getrokken op zijn geestelijke gezondheid. Hij is in een zware depressie geraakt waarvoor hij thans onder behandeling is bij de AFPN.

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot:

• een taakstraf bestaande uit 180 uren werkstraf, zijnde het verrichten van onbetaalde arbeid met bevel dat, voor het geval de verdachte deze werkstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis van negentig dagen zal worden toegepast, en
• gevangenisstraf voor de duur van twee maanden, maar geheel voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens o.a. omkoping ambtenaar van het CIZ

Rechtbank Den Haag 15 december 2014, ECLI:NL:RBDHA:2014:15428

Verdachte heeft een ambtenaar van het CIZ omgekocht, teneinde valse indicatiestellingen voor familieleden en andere personen afgegeven te krijgen. Vervolgens heeft verdachte samen met zijn partner, zijn neef, diens vrouw en anderen door middel van een criminele organisatie bijna twee jaar lang zorguren gedeclareerd en daarmee voor ruim 500.000 euro gefraudeerd. Deze criminele organisatie heeft veelvuldig documenten vervalst, zorgkantoren en CIZ opgelicht en aanzienlijke bedragen witgewassen.

Aan de verdachte is het volgende ten laste gelegd:

In onderzoek Norwood

1: primair: dat hij in de periode van 1 april 2010 tot en met 17 april 2012 heeft deelgenomen aan een criminele organisatie, bestaande uit onder meer verdachte, medeverdachten 4, 10, 5 en 12, die het oogmerk had op het plegen van de volgende misdrijven: oplichting, valsheid in geschrift, witwassen en het opzettelijk nalaten de benodigde gegevens te verstrekken als bedoeld in artikel 227b Sr;

subsidiair: dat hij in de periode van 16 juni 2010 tot en met 4 juni 2012 tezamen en in vereniging CIZ en zorgkantoren heeft opgelicht;

meer subsidiair: dat hij in de periode van 3 juli 2010 tot en met 17 april 2012 tezamen en in vereniging facturen en digitale cliëntdossiers heeft vervalst;

2. primair: dat hij in de periode van 16 juni 2010 tot en met 1 juni 2011 een ambtenaar heeft omgekocht waardoor die ambtenaar in strijd met zijn plicht heeft gehandeld;

subsidiair: dat hij in de periode van 16 juni 2010 tot en met 1 juni 2011 een ambtenaar heeft omgekocht zonder dat die ambtenaar in strijd met zijn plicht heeft gehandeld;

In onderzoek Concibo

3. dat hij in de periode van 28 maart 2006 tot en met 29 april 2010 onjuiste belastingaangiften voor de omzetbelasting heeft gedaan hetgeen er toe strekte dat er te weinig belasting werd geheven;

4. dat hij omstreeks 25 juni 2010 valse administratie aan de belastinginspecteur ter beschikking heeft gesteld hetgeen er toe strekte dat er te weinig belasting werd geheven;

Het standpunt van de officier van justitie

De officieren van justitie hebben zich op het standpunt gesteld dat de ten laste gelegde feiten onder 1. primair, 2. primair, 3. en 4. wettig en overtuigend bewezen kunnen worden.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft ten aanzien van de feiten 1 en 2 vrijspraak bepleit. Kort samengevat heeft de verdediging in dit verband het volgende aangevoerd.

Er was geen sprake van een criminele organisatie. Het samenwerkingsverband noch verdachte hebben het oogmerk gehad om strafbare feiten te plegen. Verdachte heeft niemand opgelicht, geen wederrechtelijk voordeel beoogd of stukken vervalst (feit 1).

Medeverdachte 3 was geen ambtenaar, verdachte heeft medeverdachte 3 geen gift of belofte gedaan en verdachte heeft medeverdachte 3 niet gevraagd om de aanvragen te vervalsen. Verdachte heeft enkel enige bemoeienis gehad met de aanvragen van betrokkene 1, 6, 2, 3, 4 en 5 (feit 2).

De aangiften omzetbelasting zagen alleen op bedrijfsnaam medeverdachte 7 (feiten 3 en 4).

Bij de beoordeling van de tenlastelegging zal de rechtbank nader ingaan op de specifieke nadere onderbouwing van de verweren.

De beoordeling van de tenlastelegging

Onderzoek Norwood

Algemeen

In het onderzoek Norwood is jegens verschillende personen de verdenking ontstaan dat zij betrokken zijn geweest bij fraude met Persoons Gebonden Budgetten.

Het PGB is een voorziening uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) waarmee een verzekerde die vanwege ziekte, handicap of ouderdom zorg nodig heeft, deze zelf kan inkopen bij (bijvoorbeeld) een zorgbureau. Om een PGB te krijgen is een indicatie nodig. Deze indicatie moet worden aangevraagd bij het Centrum Indicatiestelling (CIZ).

Binnen het CIZ worden indicatieaanvragen beoordeeld door screeners, die controleren of de aanvraag volledig is voor wat betreft de medische inhoud. Vervolgens wordt de aanvraag beoordeeld door de indicatiesteller die uiteindelijk de beslissing neemt of een zorgvrager in aanmerking komt voor een PGB. De screeners en indicatiestellers hebben altijd een medische achtergrond. Zij moeten beslissingen kunnen nemen omtrent de benodigde medische hulp.

Indien de indicatieaanvraag is goedgekeurd, geeft het CIZ een indicatiebesluit af waarin op basis van de toegekende indicatie de zorgbehoefte wordt vermeld, te weten het aantal toegekende uren, de klasse en het type zorg. De zorgaanvrager kan op basis van een dergelijk indicatiebesluit een PGB aanvragen bij een zorgkantoor. Het zorgkantoor gaat vervolgens over tot uitbetaling van het toegekende PGB, in beginsel op een daarvoor speciaal bestemde bankrekening op naam van de zorgvrager.

De zorgaanvrager, inmiddels budgethouder, sluit een zorgovereenkomst af met personen of bedrijven die vervolgens zorg leveren en die worden betaald uit het PGB. Het zorgkantoor is bevoegd te controleren of het PGB aan zorg is besteed en om in dit verband de onderliggende overeenkomsten en declaraties op te vragen bij de budgethouder.

Verdenking

In het onderzoek Norwood is de verdenking gerezen dat valselijk, en op onjuiste gronden voor twaalf personen een indicatie bij het CIZ is aangevraagd. Met de verkregen indicatiebesluiten zou in een aantal gevallen ten onrechte PGB’s zijn aangevraagd, en door de zorgkantoren uitgekeerd. De besteding van de PGB’s zou vervolgens zijn verantwoord met daartoe valselijk opgemaakte facturen, zorg-overeenkomsten en (verantwoordings- c.q. declaratie-)formulieren. De verdenking richt zich in dit verband tegen de volgende personen: medeverdachte 3 (hierna: medeverdachte 3), verdachte, medeverdachte 8, medeverdachte 5, medeverdachte 4, medeverdachte 12 en medeverdachte 10.

Verdachte wordt er in het bijzonder van verdacht dat hij heeft deelgenomen aan een criminele organisatie die zich het plegen van verschillende misdrijven ten doel hebben zou hebben gesteld, te weten oplichting, valsheid in geschrift, witwassen en het opzettelijk nalaten tijdig de benodigde gegevens te verstrekken als bedoeld in artikel 227b van het Wetboek van Strafrecht (feit 1, primair). Subsidiair wordt verdachte ervan verdacht dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van oplichting van het CIZ en verschillende zorgkantoren (feit 1, subsidiair), en meer subsidiair valsheid in geschrift (feit 1, meer subsidiair onder 1e t/m 4e cumulatief/alternatief). Ten slotte wordt verdachte ervan verdacht dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan (actieve) ambtelijke omkoping, (feit 2 primair), dan wel begunstiging (feit 2, subsidiair).

Verdachten

Medeverdachte 3 was in 2010 en 2011 in dienst van het CIZ en aldaar werkzaam als administratief medewerker en super user binnen de back office afdeling.

Verdachte is een bekende van medeverdachte 3; zij kennen elkaar van het CIZ. Verdachte was daar tot 2010 werkzaam als districtscoördinator ICT en werkplekbeheerder.

Medeverdachte 8 drijft meerdere ondernemingen, waaronder bedrijfsnaam medeverdachte 8. Deze vennootschap heeft zich (vanaf eind 2008) bezig gehouden met zorgbemiddeling. Medeverdachte 8 is een vriend van verdachte en zij hadden contact via e-mail.

Medeverdachte 5 is aandeelhouder/bestuurder van bedrijfsnaam medeverdachte 5. Deze vennootschap is aandeelhouder/bestuurder van bedrijfsnaam medeverdachte 5. (hierna ook: bedrijfsnaam medeverdachte 5), opgericht op 21 juli 2011 en actief in de thuiszorg. Vóór de oprichting van deze vennootschap dreef medeverdachte 5 sinds 23 september 2009 een eenmanszaak in de thuiszorg onder de naam bedrijfsnaam medeverdachte 5. Medeverdachte 4, de partner van medeverdachte 5, was in 2010 part-time en vanaf januari 2011 full-time werkzaam in het bedrijf van medeverdachte 5. Zij had samen met hem de dagelijkse leiding over het bedrijf. Medeverdachte 5 onderhield de contacten met ziekenhuizen, verpleeghuizen, de cliënten en de door bedrijfsnaam medeverdachte 5 ingehuurde zorgverleners. Daarnaast verleende zij ook zelf zorg. Medeverdachte 4 verrichtte administratieve werkzaamheden en maakte de facturen. Sinds 1 juli 2010 werkte medeverdachte 12, de broer van medeverdachte 4 en zwager van medeverdachte 5, bij bedrijfsnaam medeverdachte 5. Hij was verantwoordelijk voor het controleren van de urenbriefjes en de daarop gebaseerde facturen die de zorgverleners inleverden bij bedrijfsnaam medeverdachte 5. Ook bezocht hij cliënten om te horen of men tevreden was over de geleverde zorg.

Medeverdachte 12 dreef bedrijfsnaam medeverdachte 12 (Particuliere Thuiszorg en Welzijn), een eenmanszaak die op 1 juni 2011 is opgericht en op 14 november 2011 is opgeheven. In het handelsregister van de Kamer van Koophandel staat dat de activiteiten van bedrijfsnaam medeverdachte 12 bestonden uit het verlenen van thuiszorg aan particulieren en het bemiddelen hierin.

Medeverdachte 10, de partner van verdachte, dreef bedrijfsnaam medeverdachte 10. Dit is een eenmanszaak die op 1 september 2011 is opgericht. In het handelsregister van de Kamer van Koophandel staat dat de activiteiten van bedrijfsnaam medeverdachte 10 bestaan uit het bemiddelen en uitvoeren van thuiszorgwerkzaamheden.

De onderhavige PGB-dossiers

Uit informatie van het CIZ is gebleken dat medeverdachte 3 in de periode van 16 tot en met 18 juni 2010 indicatieaanvragen in het GINO-systeem van CIZ heeft ingevoerd ten behoeve van betrokkene 1 (de moeder van verdachte), betrokkene 2 (de moeder van medeverdachte 10), betrokkene 3 betrokkene 3, de zus van verdachte), betrokkene 4 (een vriend van verdachte) en betrokkene 5 (betrokkene 5, de nicht van medeverdachte 10). Op 26 mei 2011 is een aanvraag ten behoeve van betrokkene 6 (de ex-partner van verdachte) ingevoerd. Bij de aanvragen van betrokkene 1 en betrokkene 5 was vermeld dat zij zorg vragen omdat zij (onder meer) lijden aan “vergevorderde” c.q. “zeer progressieve MS.” Bij betrokkene 6, betrokkene 2 en betrokkene 3 is in dit verband vermeld dat zij lijden aan (onder meer) een “incomplete dwarslaesie.” Bij de aanvraag van betrokkene 4 is vermeld dat hij (onder meer) aan polio zou lijden. Bij ‘gevraagde functies’ zijn steeds meerdere van de volgende functies vermeld: “PV”, “VP” en BG-IND” (de rechtbank begrijpt: Persoonlijke Verzorging, Verpleging, Begeleiding Individueel). Bij de aanvragen van betrokkene 1,betrokkene 2, betrokkene 3 en betrokkene 4 is onder de contactgegevens het telefoonnummer vermeld. Dit is het telefoonnummer van bedrijfsnaam medeverdachte 5.

Voorts is uit informatie van het CIZ gebleken dat medeverdachte 3 op 14 februari 2011 en op 1, 28 en 29 juni 2011 indicatieaanvragen in het GINO systeem heeft ingevoerd ten behoeve van betrokkene 8,betrokkene 9, betrokkene 10, betrokkene 11, betrokkene 12 en betrokkene 13. Bij de aanvragen van betrokkene 9 en betrokkene 13 was aangegeven dat zij zorg vragen omdat zij lijden aan (onder meer) “vergevorderde” c.q. “zeer progressieve MS.” Bij betrokkene 8, betrokkene 10 en betrokkene 12 is in dit verband vermeld dat zij lijden aan (onder meer) een “incomplete dwarslaesie.” Bij de aanvraag van betrokkene 11 is vermeld dat hij (onder meer) aan polio zou lijden. Ook hier zijn bij ‘gevraagde functies’ steeds meerdere van de volgende functies vermeld: “PV”, “VP” en “BG-IND.” In alle dossiers is medeverdachte 8 als contactpersoon en/of ‘cliëntondersteuner’ vermeld, steeds (zij het met uitzondering van betrokkene 12) inclusief zijn NAW-gegevens.

Het CIZ heeft in alle twaalf voormelde dossiers een indicatiebesluit afgegeven, waarbij is beslist dat de aanvragers in aanmerking komen voor de aangevraagde AWBZ-zorg.

Op grond van dat besluit zijn vervolgens aan alle aanvragers, met uitzondering van betrokkene 8,betrokkene 9 en betrokkene 13, PGB’s uitbetaald. In alle gevallen gaat het om betalingen verricht door Zorgkantoor CZ B.V, met uitzondering van de betalingen aan betrokkene 3. Haar PGB is door Zorgkantoor DSW B.V. betaald.

Het dossier bevat verschillende facturen van bedrijfsnaam medeverdachte 5 en bedrijfsnaam medeverdachte 5,bedrijfsnaam medeverdachte 12 en bedrijfsnaam medeverdachte 10 gericht aan de desbetreffende zorgaanvragers c.q. budgethouders. In de facturen wordt steeds het maximaal aantal uren, zoals door het CIZ geïndiceerd, gedeclareerd. De facturen bestrijken grofweg de periode vanaf juni 2010 tot en met maart 2012.

In de dossiers die de zorgkantoren van de onderhavige budgethouders hebben bijgehouden, zijn verschillende documenten teruggevonden die betrekking hebben op te verlenen of verleende zorg conform het door het CIZ geïndiceerde aantal uren zorg. In dit verband zijn verschillende zorgovereenkomsten met bedrijfsnaam medeverdachte 5 en bedrijfsnaam medeverdachte 12 aangetroffen. In één geval is sprake van een overeenkomst met bedrijfsnaam getuige 15. Voorts zijn in verschillende dossiers ‘overeenkomsten PGB’ en verantwoordings- c.q. declaratieformulieren teruggevonden waarin sprake is van verantwoording van zorg, verleend door bedrijfsnaam medeverdachte 5,bedrijfsnaam medeverdachte 12, bedrijfsnaam medeverdachte 10 en/of bedrijfsnaam getuige 15.

Onregelmatigheden

Ten aanzien van alle twaalf zorgaanvragers staat vast dat zij ten tijde van de op hen betrekking hebbende indicatieaanvragen niet leden aan het ziektebeeld zoals dat in die aanvragen was vermeld en dat zij de daarvoor aangevraagde zorg derhalve niet (geheel) nodig hadden. Voorts staat vast dat bij het aantal uren zoals vermeld op de facturen in de bewuste zorgdossiers niet is uitgegaan van daadwerkelijke zorgverlening, maar van het maximaal aantal uren aan geïndiceerde zorg, conform de indicatiebesluiten. Voorts staat vast dat verschillende budgethouders in het geheel geen zorg hebben gehad. Volgens de berekeningen van Zorgkantoor CZ B.V. en DSW B.V. hebben zij ten gevolge van het voorgaande bedragen van in totaal €522.227,49 ten onrechte aan de budgethouders betaald.

Betrokkenheid verdachten

Medeverdachte 3

medeverdachte 3 heeft verklaard dat zijn werkzaamheden bij het CIZ bestonden uit het sorteren en inscannen van post en het controleren of indicatieaanvragen volledig waren ingevuld. Hij keek daarbij niet naar de medische stukken; dat deden de screeners. Volgens medeverdachte 3 is sprake van een fraudegevoelig systeem en kon hij als back office medewerker zelf een aanvraag afhandelen en een indicatie afgeven. Op een gegeven moment is medeverdachte 3 door verdachte benaderd. Verdachte gaf aan dat hij een paar zorginstellingen kende en zei dat als medeverdachte 3 een indicatie kon regelen, hij daarmee wat centen kon verdienen. Het ging om een eenmalig bedrag van €6.000. Medeverdachte 3 heeft vervolgens samen met verdachte bedacht hoe dit het beste gedaan kon worden. Medeverdachte 3 is vervolgens bij verdachte thuis geweest, heeft op diens laptop op afstand ingelogd in het GINO-systeem en toen samen met verdachte indicaties gemaakt. Medeverdachte 3 voerde de gegevens in aan de hand van de informatie die verdachte hem aanleverde en gebruikte daarbij de namen van indicatiestellers van het CIZ. Medeverdachte 3 beschikte niet over onderliggende (medische) stukken. Hij heeft bij de door hem aangemaakte indicaties gegevens uit andere dossiers van bestaande cliënten gekopieerd. Medeverdachte 3 voerde “hoge indicaties” in, dat werd hem door verdachte gezegd. Medeverdachte 3 was tijdens zijn werk dossiers tegen gekomen waarbij personen een hoge indicatie hadden. Nadat hij twee of drie van deze dossiers had verzameld, kopieerde hij het ziektebeeld uit deze dossiers en plakte hij deze in de indicatieaanvragen. Na het invoeren van de indicaties werden deze door GINO automatisch naar het zorgkantoor doorgestuurd. Medeverdachte 3 heeft verklaard dat verdachte hem in één keer €6.000 betaalde nadat de cliënten van wie hij de dossiers had opgemaakt, de betalingen hadden ontvangen. Verdachte heeft medeverdachte 3 een keer op zijn laptop een overzicht laten zien, waarop te zien was wat er aan PGB-gelden binnen was gekomen, wat de kosten daarvan waren en tussen wie het restant zou worden verdeeld. Verdachte zei dat er geld van het PGB moest worden afgedragen aan de zogenaamde cliënten die het PGB kregen en aan de zorgbureaus die deze cliënten zogenaamd zorg zouden verlenen. Ook stonden op dat overzicht de inkomsten voor verdachte en medeverdachte 3. Dat was een bedrag van €7.000 per dossier per jaar. Dit bedrag zou tussen hen beiden verdeeld worden.

Verdachte

verdachte heeft aanvankelijk verklaard dat hij zijn ex-vriendin betrokkene 6 heeft geholpen met het aanvragen van zorg. Dit had hij samen gedaan met medeverdachte 3, zij hebben daarvoor bij verdachte thuis gezeten. Medeverdachte 3 kwam na het werk langs en logde in in het systeem van CIZ. Nadat medeverdachte 3 van verdachte een ingevuld aanvraagformulier had gekregen voerde hij de aanvraag in en maakte de indicatie zelf aan. Na enige tijd kreeg betrokkene 6 het bericht van het CIZ dat zij in aanmerking kwam voor de aangevraagde zorg. Daarop stuurde verdachte de gegevens op naar het Zorgkantoor Haaglanden en na enige tijd werd aan betrokkene 6 een PGB toegekend. Zij kreeg dat in één keer op haar bankrekening. verdachte heeft voorts verklaard dat hij de zorg voor betrokkene 6 vóór september 2011 had ondergebracht bij bedrijfsnaam medeverdachte 5, een zorgbureau van zijn neef medeverdachte 4. Na bedrijfsnaam medeverdachte 5 werd de zorg op verzoek van laatstgenoemde vervolgens even geleverd doorbedrijfsnaam medeverdachte 12. Daarover heeft verdachte verklaard: “De afspraak was dat alles hetzelfde zou blijven, maar dat de zorg verleend zou worden door bedrijfsnaam medeverdachte 12.”

Verdachte heeft later bekend dat hij medeverdachte 3 een keer €6.000 heeft gegeven “om de indicatie te stellen.” Hij had hem het geld gegeven bij het kantoor van het CIZ. Volgens verdachte “is het frauderen geweest.” betrokkene 6 had nooit echt zorg gehad, niet van bedrijfsnaam medeverdachte 5, niet van bedrijfsnaam medeverdachte 12 en niet van bedrijfsnaam medeverdachte 10. Verdachte had het geld dat op de bankrekening van betrokkene 6 binnen kwam beheerd. betrokkene 6 schoot hier niets mee op, aldus verdachte, “het was pure hebzucht van mij." Het ziektebeeld van betrokkene 6 dat bij het CIZ is opgegeven, was door medeverdachte 3 opgemaakt. Dat ziektebeeld had hij volgens verdachte waarschijnlijk gekopieerd uit een ander dossier. Verdachte heeft over verschillende andere budgethouders verklaard: hij had zijn moeder ondergebracht bij bedrijfsnaam medeverdachte 5 en betrokkene 4 geholpen met zijn PGB-aanvraag; die had ook zorg via bedrijfsnaam medeverdachte 5.

Medeverdachte 8

medeverdachte 8 heeft zich ten aanzien van vragen over de zorgdossiers waarin zijn naam was vermeld, grotendeels beroepen op zijn zwijgrecht. Wel hebben verschillende zorgaanvragers/budgethouders verklaringen over medeverdachte 8 afgelegd. In dit verband heeft betrokkene 13 verklaard dat medeverdachte 8 op een dag zei dat hij van een van zijn connecties had gehoord dat deze ervoor kon zorgen dat bij het CIZ een hoge indicatie geregeld kon worden. Dit kon voor iedereen geregeld worden. Volgens de connectie zouden alle dossiers die werden aangedragen zeker doorgaan. Toen betrokkene 13 dat van medeverdachte 8 hoorde, leek het hem aantrekkelijk om wat extra’s te verdienen. betrokkene 13 vroeg toen aan medeverdachte 8 of het ook voor hem geregeld kon worden. Vervolgens heeft betrokkene 13 zijn gegevens op een indicatieaanvraagformulier vermeld, en dat aan medeverdachte 8 gegeven. Medeverdachte 8 gaf als voorbeeld dat als er een bedrag binnen zou komen, daarvan de helft voor betrokkene 13 zou zijn. De andere helft zou betrokkene 13 moeten afstaan aan de contactpersoon van het CIZ. betrokkene 11 heeft verklaard dat hij de naam medeverdachte 8 kent, hij had het adres van medeverdachte 8 gezien op een aanvraagformulier of begeleidende brief in verband met zijn PGB. Medeverdachte 8 zou de aanvraag regelen. Het PGB dat hij binnenkreeg droeg hij vanaf oktober 2011 af aan medeverdachte 8. De correspondentie over het PGB verliep via bedrijfsnaam medeverdachte 8. In november of december 2011 heeft betrokkene 11 gezegd dat hij zijn bankpas terug wilde hebben, die kreeg hij toen terug via medeverdachte 8.

Medeverdachte 5

medeverdachte 5 heeft verklaard dat zij en medeverdachte 4 verdachte wilden helpen. Die had problemen met de belasting en kon daarom niet zijn eigen zorgbureau beginnen. Verdachte zorgde voor het aanbrengen van de PGB-cliënten. Hij heeft dat overlegd met medeverdachte 4 en medeverdachte 5 was daarbij. Medeverdachte 5 werd ook om toestemming gevraagd. Verdachte zou zelf de zorg regelen en bedrijfsnaam medeverdachte 5 zou alleen de belastingafdracht en de verantwoording naar CZ doen, “het financiële plaatje compleet maken zeg maar.” Medeverdachte 4 maakte de facturen op basis van de indicaties die door verdachte werden aangeleverd. Volgens medeverdachte 5 heeft zij zich niet met het zorggedeelte bemoeid, “dat was het pakkie aan van verdachte.” medeverdachte 5 heeft verklaard niets te weten van de zorg aan deze cliënten en dus ook niet of de zorg overeenkwam met het toegekende PGB.

Medeverdachte 5 heeft wel de zorgovereenkomsten tussen bedrijfsnaam medeverdachte 5 en (respectievelijk) betrokkene 2, betrokkene 1 en betrokkene 4 opgemaakt. Daarop stond de naam van medeverdachte 5, maar de overeenkomsten zijn volgens haar getekend door medeverdachte 4, die namens haar tekende.

Medeverdachte 4

medeverdachte 4 heeft verklaard dat bedrijfsnaam medeverdachte 5 verdachte heeft geholpen bij diens bedrijf met PGB-patiënten. Verdachte leverde de PGB-patiënten aan en bedrijfsnaam medeverdachte 5 regelde alle administratie voor verdachte: de financiële afwikkeling, dus (ook) de belastingafdracht, en het opmaken en verzenden van facturen. De verantwoording van de facturen stuurde bedrijfsnaam medeverdachte 5 naar de desbetreffende zorgkantoren. Verdachte regelde zelf de zorg, aldus medeverdachte 4. De afspraak met betrekking tot de ‘fee’ van bedrijfsnaam medeverdachte 5 was dat een percentage van het factuurbedrag evenals de belastingafdracht aan bedrijfsnaam medeverdachte 5 werd betaald door verdachte namens de patiënten, van wie hij de bankpasjes in beheer had. Volgens medeverdachte 4 ging alles in goed vertrouwen en had bedrijfsnaam medeverdachte 5 geen toezicht op de zorg. Wel viel het op dat het ziektebeeld van verdachtes cliënten “vrij hoog” was. Medeverdachte 4 stelde de facturen van bedrijfsnaam medeverdachte 5 op aan de hand van de indicatie die hij had van de cliënten. Op een gegeven moment heeft bedrijfsnaam medeverdachte 5 aangegeven dat zij geen PGB-patiënten in haar bestand wilde hebben. Toen heeft verdachte medeverdachte 12, de broer van medeverdachte 4, benaderd. Medeverdachte 12 is toen met bedrijfsnaam medeverdachte 12 begonnen. Bedrijfsnaam medeverdachte 12 heeft toen de facturatie van bedrijfsnaam medeverdachte 5 overgenomen. Dit was puur ter facilitatie van verdachte.

Medeverdachte 12

Medeverdachte 12 heeft verklaard dat hij in mei/juni 2011 is begonnen met bedrijfsnaam medeverdachte 12 en dat dit zorgbureau vijf patiënten heeft ondergebracht. Na ongeveer drie maanden wilde verdachte alles zelf gaan doen en toen zijn de patiënten weer teruggegaan. Volgens medeverdachte 12 heeft verdachte zijn bedrijf gebruikt om zelf patiënten te kunnen verzorgen. medeverdachte 12 kreeg van de patiënten de PGB-dossiers, maar heeft deze niet goed bekeken. Medeverdachte 12 heeft erkend dat betrokkene 6, die hij kende als betrokkene 6, gezond was en dat de haar betreffende (zorg)documenten niet op waarheid zijn gebaseerd. Over betrokkene 3, die medeverdachte 12 persoonlijk kende, heeft hij verklaard dat zij “normaal gezond” is en geen zorg nodig heeft. Medeverdachte 12 deed namens bedrijfsnaam medeverdachte 12 de facturatie en regelde de belasting. Verdachte gaf aan welke uren er aan zorg verleend waren en welke facturen medeverdachte 12 moest maken. Volgens medeverdachte 12 verstuurde verdachte de facturen naar “de zogenaamde patiënten” en die maakten het PGB over naar de rekening van bedrijfsnaam medeverdachte 12. Medeverdachte 12 haalde de te betalen belasting van dit bedrag af en hield het afgesproken deel. De rest gaf hij aan verdachte. Alleen medeverdachte 12 beschikte over de bankpas van bedrijfsnaam medeverdachte 5. Eenmaal geconfronteerd met de bevindingen dat nagenoeg alle ontvangsten op de bankrekening van bedrijfsnaam medeverdachte 12 (in totaal een bedrag van €22.200) kort na de ontvangst contant werden opgenomen bij geldautomaten, heeft medeverdachte 12 verklaard: “alles was van verdachte en ging naar verdachte.” Bij het oprichten van bedrijfsnaam medeverdachte 12 waren wel afspraken gemaakt over de percentages die medeverdachte 12 voor zijn werkzaamheden zou gaan ontvangen.

Medeverdachte 10

medeverdachte 10 heeft verklaard dat verdachte haar had voorgesteld om haar moeder als ZZP-er te verzorgen en dat zij zodoende in 2011 met bedrijfsnaam medeverdachte 10 is begonnen. Panchams moeder kreeg haar PGB al in 2010. Zij kreeg hulp voor haar persoonlijke verzorging. Die was door bedrijfsnaam medeverdachte 5 geleverd. Medeverdachte 10 zag dat zij dezelfde zorg kon leveren die door anderen werd gedaan. “Voor mijn moeder was het ook prettiger om door haar eigen gezin te worden verzorgd.” Later ging medeverdachte 10 ook andere familieleden dan haar moeder verzorgen. Medeverdachte 10 heeft verklaard dat zij gedurende vijf, zes maanden ook zorg aan betrokkene 6 heeft verleend en dat zij daar uiteindelijk helemaal mee is gestopt, “nadat het niet meer nodig was.” Medeverdachte 10 factureerde aan de hand van het aantal geleverde uren per functie. Of de uren goed waren bijgehouden, controleerde medeverdachte 10 naar eigen zeggen zelf bij de patiënten, die bijhielden hoeveel er werd gewerkt. Medeverdachte 10 werkte “volgens de toekenningsbeschikking.”

Later heeft medeverdachte 10 erkend dat het zorgplan en de zorgovereenkomst van betrokkene 6 vals zijn, en ten aanzien van een factuur van bedrijfsnaam medeverdachte 10 gericht aan betrokkene 6 dat daar “niets van klopt.” medeverdachte 10 had betrokkene 6 nimmer verzorgd. Over een zorgovereenkomst tussenbedrijfsnaam medeverdachte 10 en betrokkene 2 heeft medeverdachte 10 verklaard: “ongeveer de helft van deze uren die hier zijn genoemd, zijn op waarheid gebaseerd” Volgens medeverdachte 10 komen de gegevens die zij heeft gezien, de zorgdossiers zoals die in haar administratie zaten, niet overeen met de klachten die zij bij haar patiënten (haar moeder, verdachtes moeder en zus) zag. Dit had medeverdachte 10 gezien na de doorzoeking van de FIOD in augustus 2011. Het bedrag dat bedrijfsnaam medeverdachte 10 in verband met haar PGB-cliënten vanaf 1 september 2011 had verkregen, stond volgens medeverdachte 10 nog op de rekening van bedrijfsnaam medeverdachte 10, zij het dat medeverdachte 10 één keer een bedrag van €13.000 heeft overgemaakt op haar rekening. Dit werd gebruikt voor een BMW X5, een gezamenlijke auto van medeverdachte 10 en verdachte. Medeverdachte 10 heeft verder verklaard dat zij zich heeft bemoeid met betrokkene 5 in verband met haar PGB. betrokkene 5 had medeverdachte 10 verteld dat zij wilde stoppen met het PGB en dat zij daar hulp voor nodig had. betrokkene 5 heeft toen de benodigde formulieren gegeven om haar PGB te stoppen.

Bewijsuitsluiting?

De verdediging heeft aangevoerd dat verdachte afstand neemt van zijn “zelf incriminerende uitlatingen” die staan opgetekend in het politieverhoor van 24 april 2012. verdachte had bij zijn aanhouding te lijden onder een zware jichtaanval. In een poging de pijn en de druk van het verhoor te verlichten maakte verdachte op doktersadvies gebruik van medicatie die hem versufte. Hij is vervolgens mede doordat het verhoorkoppel hem niet geloofde, in een vlaag van overdreven sarcasme onwaarheden gaan verklaren. Met die valse verklaring hoopte hij te bereiken dat de verhoorreeks zo snel mogelijk tot een einde zou komen. De rechtbank verstaat het verweer aldus dat deze verklaringen niet als bewijsmiddel moeten worden gebezigd.

De rechtbank stelt vast dat verdachte ten tijde van zijn aanhouding op 23 april 2012 omstreeks 14:00 uur heeft gemeld dat hij last had van een acute aanval van jicht in enkels en knieën en daardoor niet kon lopen. Hij bewoog zich voort op een bureaustoel. Verdachte is daarop zittend op de bureaustoel naar de politieauto gereden en is in de auto gestapt. Op dezelfde dag is verdachte om 19:10 uur voor het eerst gehoord, nadat hij zijn raadsman had gesproken. Bij de aanvang van dat verhoor zat verdachte in een rolstoel. Op de vraag of hij in staat was gehoord te worden antwoordde hij bevestigend. Verdachte heeft een aantal vragen wel beantwoord, bij andere vragen beriep hij zich op zijn zwijgrecht.

Het tweede verhoor vond plaats op 24 april 2012 vanaf 14:00 uur. Verdachte heeft daarbij aangegeven dat zijn lichamelijke toestand (de rechtbank begrijpt: de pijn in verband met de jichtaanval) nog onveranderd was. Verdachte heeft vervolgens aangegeven dat hij heeft kunnen nadenken over wat er is gebeurd en dat hij in wilde gaan op de zaak van mevrouw betrokkene 6. Vervolgens heeft hij een verklaring afgelegd. Toen hem werd gevraagd of de politiearts nog is langs geweest, heeft verdachte geantwoord dat hij de arts in de ochtend had gezien. Hij kreeg om de twee uur een medicijn. Ook heeft verdachte aangegeven dat hij versuft is als hij een medicijn krijgt. Vervolgens heeft hij nadere verklaringen afgelegd. Het verhoor is onderbroken van 16:20 uur tot 17:30 uur. Verdachte heeft bij de aanvang van de voortzetting verklaard dat hij brood had gegeten, zijn medicijn had ingenomen en dat hij hoopte dat de medicijnen een beetje werken. Vervolgens heeft hij de vragen die hem werden gesteld beantwoord. Aan het eind van het verhoor (omstreeks 20:45 uur) heeft verdachte aangegeven dat hij zelf geen vragen meer had, het verhoor heftig vond gaan en zich een beetje opgelucht voelde, waarbij hij het jammer vond dat de verhoorders hem niet altijd geloofden. Verdachte is op 26 april 2012 gehoord bij de rechter-commissaris, waarna per 4 mei 2012 de voorlopige hechtenis is geschorst. Op 3 mei 2012 en op 28 juni 2013 is hij nogmaals gehoord. In die verhoren heeft hij zich nagenoeg voortdurend op zijn zwijgrecht beroepen.

De rechtbank heeft in het verhoor en de wijze waarop dat op 24 april 2012 is verlopen geen enkel aanknopingspunt kunnen vinden dat van de zijde van de verhorende verbalisanten ongeoorloofde druk is uitgeoefend op verdachte. Zij hebben aandacht gehad voor zijn lichamelijke toestand en daarmee is blijkens het proces-verbaal van de verschillende verhoren in voldoende mate rekening gehouden. Verdachte heeft op geen enkel moment aangegeven dat hij niet in staat zou zijn om verhoord te worden, of dat hij het verhoor wilde onderbreken vanwege zijn toestand. Voorts constateert de rechtbank dat verdachte op 26 april 2012 in aanwezigheid van zijn raadsman mr. Gonesh bij de rechter-commissaris is gehoord. Verdachte heeft ook daar niet gerept over het feit dat hij niet in staat was gehoord te worden en evenmin gemeld dat hij in het verhoor twee dagen eerder valse verklaringen zou hebben gedebiteerd.

De rechtbank ziet derhalve geen aanleiding de bedoelde verklaring als bewijsmiddel buiten beschouwing te laten, nu niet aannemelijk is geworden dat die verklaring onder bezwarende omstandigheden is afgelegd en derhalve daarvan niet gezegd kan worden dat die verklaring niet in vrijheid is afgelegd. Het verweer wordt verworpen.

Conclusie

Ten aanzien van feit 1

In het licht van al hetgeen hierboven is overwogen stelt de rechtbank het volgende vast.

medeverdachte 3 heeft in de periode vanaf 16 juni 2010 tot en met 29 juni 2011 in het systeem van het CIZ twaalf cliëntendossiers aangemaakt en daarin aanvragen opgenomen, teneinde indicatiebesluiten te verkrijgen waarmee op naam van deze cliënten een PGB kon worden aangevraagd. Daartoe heeft medeverdachte 3 valselijk ziektebiografieën, ziektebeelden, en de daaruit voortvloeiende zorgbehoefte uit bestaande dossiers gekopieerd en deze in de onderhavige dossiers geplakt. Dit heeft ertoe geleid dat het CIZ indicatiebesluiten heeft afgegeven aan twaalf personen waarin wordt uitgegaan van niet daadwerkelijk bestaande gezondheidsklachten.

Medeverdachte 3 heeft dit gedaan in opdracht van en in samenwerking met verdachte, die hem hiertoe de (NAW)gegevens van de cliënten aanleverde. Steeds ging het om (schoon)familieleden van verdachte en in een enkel geval om een vriend (betrokkene 4). Bij deze personen trad bedrijfsnaam medeverdachte 5 als contactpersoon op. In alle andere gevallen ging het om relaties van een vriend van verdachte, medeverdachte 8, die in die gevallen als contactpersoon en/of ‘cliëntondersteuner’ optrad.

Vervolgens werden met behulp van de afgegeven indicatiebesluiten bij zorgkantoren C.Z. Zorgkantoor B.V. en DSW Zorgkantoor B.V. PGB’s aangevraagd. Dit heeft in negen gevallen geleid tot uitbetaling van PGB’s, veelal op rekeningen die op naam van de budgethouders stonden, maar die door verdachte en/of (mede door) medeverdachte 8 werden beheerd. De zorgkantoren hebben berekend dat zij in dit verband in totaal €522.227,49 ten onrechte hebben uitgekeerd. De PGB-gelden werden niet besteed aan het doel waarvoor zij waren uitgekeerd, maar onder andere personen (contant) verdeeld. De budgethouders kregen op hun beurt een vergoeding voor hun medewerking.

De op onterechte gronden verstrekte PGB-gelden werden verdeeld onder (in ieder geval) verdachte, medeverdachte 10, medeverdachte 8, medeverdachte 4 en/of medeverdachte 12 en verantwoord met valse documenten, te weten zorgovereenkomsten, facturen en verantwoordingsformulieren op naam van bedrijfsnaam medeverdachte 5,bedrijfsnaam medeverdachte 12 en/of bedrijfsnaam medeverdachte 10. Met deze documenten werd de indruk gewekt dat er conform het (maximaal) geïndiceerde aantal uren zorg was, of zou worden verleend, terwijl dat in werkelijkheid niet het geval was. In de dossiers van drie budgethouders zijn bovendien verantwoordingsformulieren en facturen aangetroffen van een zorgbureau dat in het geheel geen activiteiten ontplooide bedrijfsnaam getuige 15.

Tussen verdachte enerzijds, en medeverdachte 5 en medeverdachte 4 (bedrijfsnaam medeverdachte 5) anderzijds, bestonden specifieke afspraken over hun samenwerking, met name over de onderlinge rolverdeling en de verdeling van de PGB-gelden. Deze afspraken zijn neergelegd in verschillende documenten en nadien nog onderwerp van (whatsapp-)gesprekken geweest. Ook met medeverdachte 12 bedrijfsnaam medeverdachte 12) en medeverdachte 10 (AC) bestonden dergelijke afspraken. Zo was verdachte verantwoordelijk voor de indicatieaanvragen en beheerde verdachte de bankrekeningen van de budgethouders en hielden de zorgbureaus (bedrijfsnaam medeverdachte 5,bedrijfsnaam medeverdachte 12 en bedrijfsnaam medeverdachte 10) zich bezig met de administratie (zorgovereenkomsten, facturen, verantwoordingsformulieren) en het betalen van de belasting.

In het licht van de voorgaande feiten en omstandigheden stelt de rechtbank vast dat verdachte opzettelijk deel heeft uitgemaakt van een gestructureerd samenwerkingsverband dat in ieder geval bestond uit hemzelf, medeverdachte 4, medeverdachte 5 en medeverdachte 12, en uit andere natuurlijke personen (medeverdachte 3, medeverdachte 8 en de zorgaanvragers c.q. budgethouders). Het oogmerk van deze organisatie was gericht op het plegen van verschillende misdrijven, te weten de oplichting van het CIZ en de betrokken zorgkantoren, valsheid in geschrift in relatie tot het CIZ en die zorgkantoren, het witwassen van de PGB-gelden die uit de oplichting en/of valsheid in geschrift waren verkregen en het opzettelijk nalaten tijdig aan CIZ de benodigde (juiste) gegevens te verstrekken, één en ander als bedoeld in artikel 227b Sr. Verdachte heeft in deze organisatie een aandeel gehad door betrokken te zijn geweest bij de indicatieaanvragen, het verkrijgen van PGB’s voor de zogenaamde zorgaanvragers en het beheer van de bankrekeningen van de betrokken budgethouders.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank – op na te melden wijze – wettig en overtuigend bewezen dat medeverdachte 4 zich schuldig heeft gemaakt aan deelneming aan een criminele organisatie, zoals onder feit 1 ten laste gelegd.

Ten aanzien van feit 2

Voorts stelt de rechtbank vast dat verdachte medeverdachte 3, die destijds werkzaam was bij het CIZ, een bedrag van €6.000 heeft beloofd en in ruil daarvoor diende medeverdachte 3 in het systeem van het CIZ cliëntendossiers aan te maken. Nadat medeverdachte 3 dit had gedaan en het tot uitbetaling van PGB’s was gekomen, heeft verdachte voormeld bedrag aan hem betaald. Medeverdachte 3 was in zijn hoedanigheid van back office medewerker en super user niet bevoegd om zich bezig te houden met de (medische) inhoud van cliëntendossiers (dit in tegenstelling tot screeners en indicatiestellers).

De verdediging heeft het voorgaande feitencomplex niet weersproken, maar betoogd dat verdachte moet worden vrijgesproken, nu medeverdachte 3 geen ambtenaar was. In dit verband overweegt de rechtbank als volgt.

De grondslag van het CIZ en haar werkzaamheden is neergelegd in artikel 9a van de AWBZ. Ingevolge dit artikel voorzien Burgemeester en Wethouders erin dat in hun gemeente een onafhankelijk indicatieorgaan werkzaam is dat kosteloos besluit of een inwoner is aangewezen op een van de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen vormen van zorg (lid 1). Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de samenstelling en werkwijze van het indicatieorgaan, alsmede over de geldigheidsduur van besluiten als genoemd in het eerste lid (2). Een indicatieorgaan verricht geen andere dan bij of krachtens de wet opgedragen taken (lid 3).

Het voorgaande betekent dat het CIZ een ‘zelfstandig bestuursorgaan’ is, dat uitsluitend publiekrechtelijke taken verricht en waarop van overheidswege controle wordt uitgeoefend. Onder deze omstandigheden moet medeverdachte 3 (voor zover hier relevant) als ambtenaar worden aangemerkt. Het verweer slaagt niet.

Het voorgaande brengt mee dat de rechtbank – op na te melden wijze – wettig en overtuigend bewezen acht dat verdachte medeverdachte 3 heeft omgekocht, zoals onder feit 2 primair ten laste gelegd.

Onderzoek Concibo

Feit 3 (onjuiste aangiften omzetbelasting – zaak Concibo))

verdachte drijft sinds 8 november 2004 een eenmanszaak onder verschillende handelsnamen. Een van de handelsnamen is bedrijfsnaam medeverdachte 7, gevestigd op het adres adres te Den Haag. Dit is tevens het gba (/BRP)-adres van verdachte. Op 28 maart 2006 heeft verdachte een aangifte omzetbelasting ingediend over het eerste kwartaal van 2006. Deze aangifte is op die dag ontvangen bij de Belastingdienst te Apeldoorn. verdachte heeft per kwartaal een aangifte omzetbelasting ingediend – voor zover hier relevant – laatstelijk over het vierde kwartaal van 2009 op 25 januari 2010.

verdachte heeft verklaard dat hij geen hoge omzetten heeft gehad. De bedragen aan voorbelasting die op de aangiften zijn vermeld zijn geschat. De hoogte is gebaseerd op voorgenomen investeringen. Deze bedragen aan voorbelasting zijn niet aan verdachte in rekening gebracht. De aangiften zijn ingediend vanaf een computer op adres te Den Haag. Ter terechtzitting heeft verdachte deze verklaring bevestigd.

Feit 4 (Valsheid in geschrift – zaak Concibo)

Over het eerste kwartaal van 2010 heeft verdachte een aangifte omzetbelasting ingediend met een terug te ontvangen bedrag van €6.950. Naar aanleiding van deze aangifte heeft de Belastingdienst facturen opgevraagd. Daarop heeft verdachte afschriften van zes facturen en zes kwitanties aan de Belastingdienst overgelegd. Bij brief van 25 juni 2010 heeft verdachte deze stukken aan de Belastingdienst Haaglanden gezonden. Op 29 juni 2010 zijn deze stukken door de Belastingdienst ontvangen.

Deze facturen staan op naam van bedrijfsnaam betrokkene 18, gevestigd aan de adres te Arnhem, en zijn gericht aan bedrijfsnaam medeverdachte 7, de heer verdachte. De facturen zijn gedateerd in januari, februari en maart 2010 en betreffen advies en consultancy.

Uit onderzoek van de Belastingdienst is naar voren gekomen dat bedrijfsnaam betrokkene 18 bij de Belastingdienst bekend is op het adres te Arnhem. Het betreft een rechtspersoon die vrijgestelde prestaties in de zin van de Wet op de omzetbelasting verricht. Enig aandeelhouder en bestuurder is betrokkene 18, adres te Arnhem. Deze rechtspersoon is niet actief geweest in 2010, binnen het bedrijf hebben geen activiteiten plaatsgevonden. betrokkene 18 heeft verklaard dat bedrijfsnaam betrokkene 18. op zijn naam heeft gestaan, maar dat hij geen enkele activiteit heeft ontplooid. De in de tenlastelegging vermelde facturen en kwitanties heeft hij nog nooit gezien en hij heeft deze niet opgemaakt. De vermelde werkzaamheden zijn niet uitgevoerd. De handtekening op de kwitanties zijn niet van hem.

verdachte heeft verklaard dat de Belastingdienst facturen en betaalbewijzen had gevraagd, maar dat hij die niet had. Een kennis van verdachte had facturen van bedrijfsnaam betrokkene 18 die verdachte kon overleggen aan de Belastingdienst. Die kennis heeft één factuur over de mail gestuurd en de andere facturen persoonlijk aan hem gegeven. De kwitanties kreeg hij ook van die kennis. De facturen en de kwitanties zijn vals. Deze facturen en kwitanties heeft verdachte aan de belastingdienst overgelegd. Ter terechtzitting heeft verdachte deze verklaring bevestigd. Hij heeft verklaard dat de kennis van wie hij de facturen en de kwitanties kreeg medeverdachte 8 (de rechtbank begrijpt: medeverdachte 8) is.

De rechtbank is van oordeel dat op grond van het vorenstaande de feiten 3 en 4 wettig en overtuigend bewezen kunnen worden verklaard.

Bewezenverklaring

1. deelneming aan criminele organisatie;
2. aan een ambtenaar een gift of belofte doen dan wel een dienst verlenen of aanbieden met het oogmerk om hem te bewegen in zijn bediening, in strijd met zijn plicht, iets te doen of na te laten;
3. het opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit er toe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd;
4. opzettelijk als degene die ingevolge de belastingwet verplicht is tot het voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden, andere gegevensdragers of de inhoud daarvan, deze in valse vorm beschikbaar stellen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd;

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 30 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.